دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، عصر دوشنبه ۱۸ اسفند، در سالن رقص هتل محبوبش، «ترامپ نشنال دورال میامی» میزبان نمایندگان جمهوریخواه بود تا درباره نحوه اطلاعرسانی عمومی سیاستهای حزب، پیشنویس چارچوبهایی برای لوایح مهمِ پیشِ رو و ایجاد اجماع میان گروههای مختلف درونحزبی گفتوگو و تبادل نظر کنند، با وجود این، بخش قابل توجهی از گفتوگوهای این رویداد حول جنگی چرخید که اکنون در خاورمیانه در جریان است.
مساله نفت و تبادل تهدید میان آمریکا و حکومت ایران
ترامپ در این جلسه و در نشست رسانهای که پیرو آن برگزار شد، به یکی از مهمترین نگرانیهای جاری پیرامون جنگ پرداخت و کوشید تصویری اطمینانبخش پیشِ روی نمایندگان، اهالی رسانه و مردم آمریکا بگذارد تا متقاعد شوند جنگ قرار نیست باری بر دوش اقتصاد آمریکا و قیمت نفت بگذارد.
او بهطور تلویحی جمهوری اسلامی را تهدید کرد که اگر برای متوقف کردن جریان نفت از تنگه هرمز یا اختلال در عرضه جهانی نفت تلاش کند، با اقدام نظامی شدیدتری مواجه خواهد شد.
او در سخنرانیاش به گفتن «ایران در آن صورت با ضربهای بسیار شدیدتر روبهرو خواهد شد» بسنده کرد و جزئیات بیشتری ارائه نداد. اما در گفتوگوی رسانهای بعد از جلسه، به خبرنگاران گفت که منظورش از ضربه شدید، ضرباتی است که پس از آنها «ایران هرگز قادر نخواهد بود دوباره خود را بازیابی کند».
پس از این سخنانِ ترامپ، علیمحمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، گفت که در صورت ادامه حملات آمریکا و اسرائیل، تهران اجازه نخواهد داد «یک لیتر نفت» از منطقه صادر شود.
این زنجیره گفتوگوی غیرمستقیم همینجا پایان نیافت. رییسجمهوری آمریکا با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس، تصویری که در نشست ارائه داده بود را روشنتر و دقیقتر کرد و نوشت: «اگر ایران کاری انجام دهد که جریان نفت در تنگه هرمز را متوقف کند، آمریکا ۲۰ برابر شدیدتر از آنچه تاکنون مورد اصابت قرار گرفته است، به آنها ضربه خواهد زد.»
ترامپ در ادامه تهدید خود را تشدید کرد و گفت که در این صورت، اهدافی در ایران را هدف قرار خواهد داد که «بازسازی ایران بهعنوان یک ملت» را عملا «غیرممکن» خواهد کرد و «مرگ، آتش و خشم» بر آنها حاکم خواهد شد.
او در پایان ابراز امیدواری کرد که مجبور به اتخاذ چنین تصمیمی نشود: «اما امیدوارم و دعا میکنم که این اتفاق نیفتد!»
ادامه یا توقف جنگ، مساله جانشینی و آینده ایران
رییسجمهوری آمریکا در جریان این مراسم نیز مانند روزهای گذشته به ارائه تصویری گیجکننده درباره آینده ایران ادامه داد تا همچنان ایده و تصمیم اصلی و واقعی او در پردهای از ابهام باقی بماند.
او در حضور نمایندگان جمهوریخواه، جنگ کنونی با ایران را «یک ماموریت کوتاهمدت» خواند که هدف آن «از میان بردن شر» در منطقه است.
پس از آن در نشست رسانهای یکی از خبرنگاران از او درباره اظهارات ضد و نقیض او و اعضای دولتش در روزهای گذشته پرسید. ترامپ صبح دوشنبه گفته بود که «جنگ تقریبا تمام شده» در حالی که ساعاتی پیش از آن پیت هگست، وزیر جنگ، گفته بود «ما تازه جنگیدن را آغاز کردهایم». ترامپ درباره این اظهارات گفت: «فکر میکنم میتوان گفت هر دوی اینها درست است. این جنگ آغاز ساختن یک کشور جدید است.»
برخی تحلیلگران این اظهار نظر را نشانهای از تمایل واشینگتن به ایفای نقش در فرآیند شکلگیری یک ایران جدید میدانند.
ترامپ در جای دیگری از صحبتهایش گفت که از «ایده» انتخاب رهبر از میان یک «گروه داخلی از نامزدها» خوشش میآید و بهدنبال آن، به انتقال قدرت در ونزوئلا اشاره کرد: «چنین روندی درباره دِلسی رودریگز [رهبر جدید ونزوئلا] خوب عمل کرده است.»
رییسجمهوری آمریکا سطح انتظار خود در مورد ایران را با یک جمله دیگر، بهتر توضیح داد: «ترجیح میدهم نامزدی انتخاب شود که هم داخلی باشد و هم ابدی».
او همچنین به شاهزاده رضا پهلوی که خود را بهعنوان یکی از گزینههای رهبری دوران گذار معرفی میکند، اشاره کرد و گفت: «ایرانیها درباره پسر شاه صحبت میکنند، اما میدانید، او سالهاست که آنجا نبوده. بنابراین من دوست دارم افرادی که داخل کشور هستند جلو بیایند.»
ترامپ یک بار دیگر از مردم ایران تمجید کرد و گفت که دوست دارد به آنها کمک کند. سپس افزود: «آنها باهوش، درخشان و پرانرژی هستند، ظرفیت زیادی هم دارند، اما باید در سیستمی قرار داشته باشند که به ما اجازه کمک کردن بدهد.»
دقایقی پیش از این اظهارات او انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید ایران را «ناامیدکننده» و «ادامه همان وضعیت قبلی» خوانده و گفته بود «این تغییری نیست که ما به دنبالش هستیم.»
ترامپ همچنین اظهار نظر درباره اینکه آیا رهبر جدید ایران ممکن است مانند پدرش هدف یک حمله مرگبار قرار بگیرد یا نه را «نامناسب» خواند.
تلاش برای متقاعد کردن افکار عمومی در آمریکا به ضروری بودن جنگ
بخشی از سخنرانی رییسجمهوری آمریکا بر بیان استدلالها و نقل قولهایی متمرکز بود که به نگرانیهای انزواطلبان این کشور و آنهایی که مشارکت آمریکا در جنگهایی خارج از مرزهای کشور را نامرتبط و غیرضروری میدانند، پاسخ دهد.
ترامپ در سخنرانی برای نمایندگان انتقاد برخی مقامهای دموکرات را که معتقدند دلیلی برای حمله آمریکا و اسرائیل به ایران وجود نداشت، رد کرد و مدعی شد که پیش از این حمله دریافتند که جمهوری اسلامی قصد دارد «ظرف یک هفته» به آمریکا حمله کند و همین یکی از دلایل حمله آمریکا و اسرائیل به تهران بود.
او همچنین به قصد حکومت ایران برای هدف قرار دادن سراسر خاورمیانه و اسرائیل اشاره کرد و گفت: «بهترین دلیل این حمله را به شما میگویم. ظرف یک هفته، آنها صددرصد به ما حمله میکردند. آماده بودند و موشکهایی بسیار بیشتر از آنچه تصور میشد در اختیار داشتند.»
او برای پشتیبانی از این ادعا اطلاعات تازهای ارائه نکرد، اما گفت حکومت ایران «موشکهایی بسیار بیشتر از آنچه کسی تصور میکرد.»
درست همینجا بود که به نمایندگان اطمینان داد و گفت: «خواهید دید که این یک عملیات کوتاهمدت خواهد استدلال دیگر ترامپ، ایجاد یک سایت هستهای جدید با هدف رسیدن به سلاح اتمی بهدست جمهوری اسلامی بود که به گفته او با سنگ گرانیت محافظت میشد.
او تاکید کرد که این سایت قرار بود جایگزین تاسیساتی شود که سال گذشته از سوی آمریکا بمباران شدند؛ سایتی در عمقی بسیار پایینتر از تاسیسات قبلی که با سنگ گرانیت محافظت میشد.
دلیل دیگر، تلاش تهران برای گسترش موشکهای بالستیک بود. ترامپ گفت: «ایران قصد داشت از تهدید فزاینده موشکهای بالستیک استفاده کند تا در علم جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هستهای غیرممکن شود.» او همچنین ادعا کرد در غیر این صورت جمهوری اسلامی میتوانست خاورمیانه را در اختیار بگیرد.
و در آخر، او به قیمت نفت برای مردم آمریکا اشاره کرد: «رژیم ایران و نیروهای نیابتی تروریستیاش در این سالها به صدها کشتی تجاری حمله کردهاند. مایکبار برای همیشه به این تهدید پایان میدهیم. نتیجه این کار، کاهش قیمت نفت و گاز برای خانوادههای آمریکایی خواهد بود.»
