علی لاریجانی، دبیر شورای امنیت ملی جمهوری اسلامی، به خبر روزنامه والاستریت ژورنال درباره تمایل تهران به از سرگیری مذاکرات با واشینگتن واکنش نشان داد.
لاریجانی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما با آمریکا مذاکره نمیکنیم.»
خانواده رابرت لوینسون، شهروند آمریکایی که اسفند ۱۳۸۵ در جزیره کیش ناپدید شد، در بیانیهای علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، را مسئول مرگ او اعلام کرد و افزود: «کشته شدن خامنهای نه آنچه را که جمهوری اسلامی با پدرمان انجام داد پاک میکند و نه به مبارزه ما برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی پایان میدهد.»
آنها در بخشی از بیانیه نوشتهاند: «قلب ما با مردم ایران است، زیرا آنها به مبارزه خود برای آزادی، کرامت و آیندهای عاری از سرکوب این رژیم ادامه میدهند.»
خانواده لوینسون جمهوری اسلامی را به دروغپردازی درباره پرونده ربوده شدن او، «مانعتراشی» در مسیر تحقیقات و «خودداری از پاسخگویی» محکوم کرد و نوشت: «مرگ خامنهای به عنوان رهبر رژیم که مسئولیت این جنایات را بر عهده داشت، لحظهای مهم برای خانواده ما و هر خانوادهای است که از گروگانگیری و بازداشت غیرقانونی این رژیم رنج بردهاند.»
آنها در این بیانیه از رییسجمهوری و وزیر امور خارجه ایالات متحده بابت استفاده از قدرت ایالات متحده برای مقابله با جمهوری اسلامی و پاسخگو کردن آن قدردانی کردهاند.
در پایان این بیانیه آمده است: «اکنون ایران باید کاری را انجام دهد که حدود دو دهه از انجام آن خودداری کرده است: پاسخگویی کامل درباره آنچه برای پدر ما اتفاق افتاده است، بازگرداندن بقایای او به خانواده ما و افشای حقیقت در مورد آدمربایی، حبس و مرگ او.»
این خانواده گفتهاند که از «مطالبه حقیقت و عدالت» دست بر نخواهند داشت.
رابرت لوینسون، مامور پیشین اداره مبارزه با مواد مخدر در افبیآی، در ۱۸ اسفند ۱۳۸۵ پس از پرواز از دبی به جزیره کیش ناپدید شد. خانواده او در سال ۱۳۹۹ اعلام کردند که او جان باخته است.
جمهوری اسلامی تاکنون مسئولیت این ناپدیدسازی را نپذیرفته و بارها مدعی شده که نقشی در سرنوشت این شهروند آمریکایی نداشته است.
راوید در مصاحبهای که شامگاه یکشنبه ۱۰ اسفند به وقت شرق آمریکا در گفتوگو با سیانان داشت، بهصراحت هدف کارزار کنونی ایالات متحده را «تمام کردن کار حکومت فعلی ایران» توصیف کرد. در حالیکه رییسجمهوری ایالات متحده، در یک گفتوگوی ۶ دقیقهای با نیویورکتایمز که ساعاتی پیش از مصاحبه راوید با سیانان منتشر شد، از اظهار نظر دقیق و روشن درباره هدف نهایی این کارزار نظامی طفره رفت و در مقابل پرسشی که از او میخواست بگوید چه سناریوییهایی درباره آینده ایران متصور است، به تشریح آنچه در نخستین روزهای سال جاری میلادی در ونزوئلا رخ داد، پرداخت.
پایان جمهوری اسلامی یا استحاله از درون
راوید در این مصاحبه درباره آینده جنگ و تغییرات سیاسی احتمالی در ایران گفت: «آنچه از افرادی در کاخ سفید میشنوم این است که این حملات برای تنبیه حکومت فعلی یا حل مساله هستهای نیست. یک فرد بسیار نزدیک به رییسجمهور به من گفت، هدف «تمام کردن کار» است و آمریکا به چیزی کمتر از تمام کردن کار حکومت کنونی رضایت نخواهد داد.»
راوید با تحلیل دو پیامی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ظرف ۴۸ ساعت نخست این کارزار نظامی منتش کرد، گفت که در شرایط فعلی دیگر بعید است ترامپ با «مقامهای ساختار کنونی قدرت در ایران» مذاکره کند و وقتی از گفتوگو با ایرانیها سخن میگوید، منظورش «افرادی خارج از سیستم فعلی» است که ممکن است بخشی از یک حکومت آینده باشند.
او همچنین پس از مرور کوتاه آنچه اسرائیل در ۲۴ ساعت نخست حملات هدف گرفته است، اینطور نتیجه گرفت: «فکر میکنم آنچه ترامپ و نتانیاهو دنبال میکنند چند هفته حملات نظامی متمرکز علیه حکومت ایران است تا شرایطی برای بازگشت معترضان ایرانی به خیابان بدون نگرانی از سرکوب دوباره فراهم شود، در حالی که میدانند آمریکا و اسرائیل بالای سر ایران پرواز میکنند و هر لحظه میتوانند مداخله کنند. وقتی چنین وضعیتی ایجاد شود، یعنی هر دو امیدوارند حملاتشان به فروپاشی حکومت منجر شود.»
در مقابلِ روایت صریحی که راوید از هدف کارزار نظامی ارائه کرد، اظهارات ترامپ در گفتوگو با نیویورکتایمز درباره نحوه انتقال قدرت در ایران بدون ترسیم یک مسیر مشخص مطرح شد که طیفی از سناریوهای احتمالی را در بر میگرفت.
نیویورکتایمز در این باره نوشت: «در تماس حدودا ششدقیقهای، ترامپ گفت «سه گزینه بسیار خوب» برای رهبری ایران در ذهن دارد، اما از نام بردن آنها خودداری کرد. او همچنین به این پرسش که آیا فکر میکند علی لاریجانی میتواند دولت ایران را رهبری کند یا نه، پاسخی نداد.»
به نوشته این رسانه، یکی از گزینههای طرح شده از سوی ترامپ، الگویی شبیه به رویدادهای نیمه ماه دی در ونزوئلا داشت؛ مدلی که در آن فقط رهبر ارشد طی عملیات نظامی آمریکا کنار گذاشته شد و بخش عمدهای از دولت باقی ماند که آماده بود با ایالات متحده همکاری کند.
این رسانه اضافه کرده است: «این پاسخ او القا میکرد که آنچه در ونزوئلا جواب داده، در ایران نیز کارساز خواهد بود، اما به گفته منابع آگاه، مشاورانش به او هشدار دادهاند که به دلیل تفاوتهای عمیق فرهنگی و تاریخی میان این دو کشور، امکان تکرار راهبرد ونزوئلا در عمل غیرممکن است.»
ترامپ در بخش دیگری از گفتوگو با نیویورکتایمز سناریویی کاملا متفاوت را نیز مطرح کرد و گفت ممکن است مردم ایران خود حکومت را سرنگون کنند.
او گفت: «این به خودشان بستگی دارد که این کار را بکنند یا نه. سالهاست دربارهاش صحبت میکنند، حالا بدیهی است که فرصت خواهند داشت.»
ترامپ در ادامه پاسخ صریح به این سوال که دولتش چگونه از مردم ایران که به گفته او باید حکومت فعلی را سرنگون کنند، دفاع خواهد کرد، خودداری کرد و در عوض گفت: «من به هیچکدام متعهد نمیشوم؛ هنوز خیلی زود است. ما کارهایی داریم که باید انجام دهیم و تا حالا آنها را خیلی خوب انجام دادهایم. به نظرم از برنامه جلوتر هستیم.»
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین در پاسخ به تکرار این پرسش که برنامهاش برای انتقال قدرت در ایران چیست، ابراز امیدواری کرد که نیروهای نظامی جمهوری اسلامی، از جمله «افسران سرسخت سپاه» سلاحهای خود را «بهسادگی» به مردم ایران تحویل دهند و تسلیم شوند. او گفت: «اگر فکرش را بکنید، آنها واقعاً میتوانند در برابر مردم تسلیم شوند.»
نیویورکتایمز در بخش دیگری از این مصاحبه، همین موضوع را بهشکلی متفاوت پرسید؛ اینکه پس از مرگ علی خامنهای چه کسی باید در راس قدرت ایران قرار گیرد، و دوباره با پاسخی نهچندان روشن و دقیق از سوی ترامپ روبهرود شد: «سه گزینه خوب دارم اما فعلا آنها را فاش نمیکنم. بگذارید اول کار را تمام کنیم.»
جنگ چقدر طول خواهد کشید؟
ترامپ در پاسخ به این پرسش که آمریکا و اسرائیل تا چه مدت میتوانند این سطح از حملات را ادامه دهند، پاسخی مانند آنچه در پیام ویدیویی خود اعلام کرده بود، ارائه داد: «چهار تا پنج هفته را در نظر گرفتهایم.» و سپس افزود: «کار دشواری نخواهد بود. ما مقدار بسیار زیادی مهمات داریم. میدانید، ما مهمات را در نقاط مختلف جهان و در کشورهای گوناگون ذخیره کردهایم.»
نیویورکتایمز اضافه میکند که او به نگرانیهای پنتاگون در خصوص کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا اشارهای نکرد؛ ذخایری که به گفته استراتژیستهای نظامی برای سناریوهایی مانند درگیری بر سر تایوان یا تهاجم روسیه به اروپا حیاتی است.
مذاکرات پیش از حمله
راوید در بخشی از سخنانش به تغییر برنامههای از قبلتعیینشده برای حمله اشاره کرد و گفت که تاریخ اولیه این جنگ دوم یا سوم اسفند بود، اما شرایط بد آب و هوایی و تکمیل نشدن برخی هماهنگیها آن را به تعویق انداخت.
در این تغییر یک هفتهای مذاکرات پیش رفت، در حالی که به گفته راوید مقامهای اسرائیلی فکر میکردند این مذاکرات را بخشی از عملیات فریب میدانستند، اما مقامهای آمریکایی چنین تصوری نداشتند.
راوید توضیح داد: «مقامهایی که با آنها صحبت کردم میگوید تیم مذاکرهکننده آمریکا با حسن نیت به این مذاکرات وارد شد و تلاش میکرد به توافق برسند. در بخش دوم گفتوگوهای روز پنجشنبه آمریکاییها یک پیشنهاد نهایی پیش روی ایران گذاشتند؛ اینکه غنیسازی اورانیوم ۱۰ سال در ایران متوقف شود و در این مدت ایالات متحده هزینه سوخت هستهای رآکتورهای ایران را بپردازد. اما ایرانیها نپذیرفتند.»
یک مقام آمریکایی که با این خبرنگار صحبت کرده، این پاسخ منفی را «نشانهای» از تلاش جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح هستهای توصیف کرده و گفته است: «وقتی به چنین پیشنهادی میگویید نه، یعنی اورانیوم را برای سوخت هستهای نمیخواهید، بلکه برای دلیل دیگری غنیسازی میکنید.»
راوید افزود: «به نظر من، افرادی مثل معاون رییسجمهور در دولت واقعا میخواستند توافق حاصل شود و شخصا روی آن کار کردند. در پایان مذاکرات حتی آنها هم فهمیدند که طرف ایرانی واقعا در پی توافق نیست. چند نفر از اردوگاه ضدجنگ اطراف ترامپ، افرادی که به او بسیار نزدیکاند، به من گفتند در نشست ژنو هیچ پیشرفتی حاصل نشد، یعنی حتی حامیان اصلی مسیر توافق هم چیزی برای ارائه به رییسجمهوری نداشتند.»
