همزمان با برگزاری مراسمهای چهلم جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان در شهرهای مختلف، نیروهای حکومتی در آبدانان با خودروهای زرهی به عزاداران یورش بردند و تیراندازی کردند. در مشهد نیز روایتها از درگیری، شنیده شدن صدای تیراندازی و اختلال شدید اینترنت حکایت دارد.
در سهشنبه ۲۸ بهمن و چهلم جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان که در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه در اعتراضات سراسری کشته شدند، شهرهای مختلف ایران شاهد برگزاری مراسمهای یادبود بود؛ مراسمهایی که با وجود جو شدید امنیتی، استقرار گسترده نیروهای سرکوب و اختلالهای اینترنتی برگزار شد.
گزارشهای رسیده نشان میدهد در آبدانان و مشهد، سرکوب به شکل مستقیم و خشونتبار، تا سطح تیراندازی و ایجاد فضای رعب پیش رفته است.
همزمان با این مراسمهای مردمی، رسانههای حکومتی از برگزاری مراسم چهلم جانباختگان اعتراضات دیماه در برخی شهرها از جمله تهران و مشهد خبر دادند و گزارش کردند شماری از مقامها و مسئولان جمهوری اسلامی در این مراسم حضور داشتهاند.
با این حال، خانوادهها و شهروندان در شهرهای مختلف، مراسمهای مستقل خود را برپا کردند؛ مراسمهایی که بنا بر گزارشها، در برخی موارد با فشار و تهدید، تلاش برای مصادره سوگواری، یا ممنوعیت و ممانعت از برگزاری آن مواجه بوده است.
تیراندازی به عزاداران در آبدانان
بر اساس ویدیوها و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، نیروهای حکومتی روز سهشنبه با خودروهای زرهی و ماموران مسلح به مراسم چهلم جاویدنامان در شهرستان آبدانان استان ایلام یورش بردند.
تصاویر رسیده نشان میدهد ماموران با محاصره عزاداران، بهسوی مردم تیراندازی کردند و مخاطبان ایراناینترنشنال از کشته و زخمی شدن شماری از شهروندان در این شهر خبر دادهاند.
در ویدیوهای منتشرشده، مردم آبدانان فریادهای «مرگ بر خامنهای»، «مرگ بر خامنهای، لعنت بر خمینی» سردادند؛ شعارهایی که با شلیک پاسخ داده شد.
گزارشها همچنین از قطع و اختلال شدید اینترنت در بخشهایی از آبدانان خبر میدهند.
شامگاه دوشنبه ۲۷ بهمن نیز گروهی از مردم آبدانان در آستانه مراسم چهلم، با تجمع خیابانی و شعار «مرگ بر دیکتاتور» اعتراض کرده بودند.
در مشهد نیز مراسم چهلم جاویدنامان در روز سهشنبه با برخورد خشونتبار نیروهای حکومتی روبهرو شد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد حاضران در مراسم چهلم جاویدنام حمید مهدوی، آتشنشان مشهدی، شعارهایی چون «هر یک نفر کشته شه، هزار نفر پشتشه»، «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان» و «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل رو ستایش کنیم» سردادند.
ویدیوی رسیده دیگری نشان داد حاضران در مراسم چهلم جاویدنام سجاد بهادری مقدم در مشهد به رقص سوگ و پخش موسیقی به یاد او پرداختند.
یکی از کاربران نیز در شبکه اجتماعی ایکس درباره وقایع امروز مشهد نوشت نیروهای حکومتی با مردم «درگیر» شدند و از جدا کردن «دو زخمی» خبر داد.
او تاکید کرده است: «…صدای شلیک آمد. نمیدانم هوایی بود یا هدف گرفتند… جمعیت متفرق شدند… در کوچههای به سمت اول صیاد تله گذاشتهاند و مردم را بازداشت میکنند… اینترنت ترکیده است.»
این شهروند همچنین از کمین در کوچههای منتهی به «اول صیاد» و هشدار درباره برخی مسیرها نوشته و گفته است: «چشمهایتان به مشهد و صیاد باشد… حس خوبی ندارم به شرایط.»
روایت او، در کنار گزارش شنیده شدن «صدای شلیک»، نشان میدهد فضای امنیتی در ساعاتی از تجمع تشدید شده است.
همزمان با این رخدادها، مخاطبان ایراناینترنشنال از اختلال و قطع اینترنت در شماری از شهرهای ایران خبر دادند.
قطع ارتباطات، در کنار استقرار نیروهای امنیتی و برخورد خشونتبار با مردم دادخواه و داغدار، از اجزای ثابت مدیریت امنیتی جمهوری اسلامی در این روزها است؛ اقدامی که هدف آن محدود کردن اطلاعرسانی و دشوار کردن سازماندهی و حمایت میدانی از معترضان و عزاداران عنوان میشود.
در سوی دیگر، ویدیوهای رسیده نشان میدهند مردم در مراسم چهلم جاویدنام سپهر شکری، مشهور به «سپهر بابا»، شعارهایی چون «میجنگیم میمیریم، ایران رو پس میگیریم» سر دادند.
ویدیوی دیگری نشان میدهد ماموران حکومت در این مراسم پدر و خانواده سپهر را مجبور کردند از حاضران بخواهند شعار ندهند.
شکری در ۱۸ یا ۱۹ دیماه به دست ماموران کشته شد. پیشتر ویدیویی از جستوجوی پدر او برای یافتن پیکرش منتشر شده بود که در آن، پدرش او را «سپهر بابا» صدا میزند.
از روزهای گذشته، شماری از خانوادهها برای برگزاری مراسم چهلم جاویدنامان در روزهای ۲۷، ۲۸ و ۲۹ بهمن فراخوان داده بودند.
در این روزها با وجود جو امنیتی و گزارشهایی از فشار و تهدیدهای حکومتی علیه برخی خانوادهها، مراسم چهلم شمار زیادی از کشتهشدگان در استانهایی مانند اصفهان، بوشهر، تهران، خراسان شمالی، زنجان، فارس، کرمانشاه، گیلان و مرکزی برگزار شد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرده بود بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای کشته شدهاند.
امروز، در چهلم این گروه از معترضان جانباخته، سوگواری در بسیاری شهرها با جو امنیتی و سرکوب روبهرو شد و در آبدانان و مشهد، روایتها از سرکوب مردم و شلیک و تیراندازی به حاضران حکایت دارد.
برای خواندن تحولات جاری مربوط به انقلاب ملی ایرانیان اینجا را کلیک کنید.
مراسم چهلم جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان سهشنبه ۲۸ بهمن با وجود جو امنیتی شدید، در شماری از شهرهای کشور برگزار شد. این مراسم با رقص سوگ بر مزار و تشویق پیاپی کشتهشدگان همراه بود. از سوی دیگر، اهالی آبدانان شامگاه دوشنبه در مراسم چهلم کشتهشدگان خود، شعار «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
همچنین شماری از دانشآموزان در برخی مدارس کشور، مراسم یادبودی برای چهلم جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان برگزار کردند. گروهی از دانشآموزان شمع روشن کردند و سرودها و ترانههای اعتراضی خواندند.
برگزاری دور دوم مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا در ژنو
دور دوم گفتوگوها میان جمهوری اسلامی و آمریکا سهشنبه ۲۸ بهمن در سفارت عمان در ژنو، برگزار شد.
بر اساس گزارشها، این دور از مذاکرات حدود سه ساعت در سفارت عمان در ژنو به طول انجامیده است.
همزمان، خبرگزاری ریانووستی گزارش داد گفتوگوهای سهجانبه آمریکا، روسیه و اوکراین در ژنو آغاز شده است.
عباس عراقچی درباره مذاکرات ژنو به خبرنگار صدا و سیما گفت: «ما بر یک سری اصول راهنما یک موافقت کلی کردیم که بر اساس آن اصول وارد یک متن توافق احتمالی خواهیم شد.» او افزود: «این به معنی نیست که به زودی به توافق میرسیم اما مسیر شروع شده است. وقتی به تدوین متن میرسد کار دشوار است.»
او ادامه داد: «در این دور نسبت به دور گذشته بحثهای جدی مطرح شد؛ فضای سازندهتری وجود داشت و ایدههای مختلفی مورد بررسی قرار گرفت.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت: «دو طرف مواضعی دارند که نزدیک شدن آنها به یکدیگر کمی زمان میبرد.»
همزمان با پایان یافتن این مذاکرات، روزنامه والاستریت ژورنال نوشت که جمهوری اسلامی اعلام کرده آماده است بخشی از ذخایر اورانیوم خود را به طرفی خارجی مانند روسیه منتقل کند و در صورت رفع تحریمها، درباره همکاریهای احتمالی در حوزههای نفت، گاز، معدن و هوانوردی با آمریکا گفتوگو کند.
بر اساس این گزارش، این پیشنهادها به این دلیل مطرح شده که مذاکرات هستهای پیش برود و از حمله احتمالی آمریکا جلوگیری شود.
والاستریت ژورنال نوشت این پرسش مطرح است که آیا این اقدامات برای راضی کردن رییسجمهوری آمریکا کافی خواهد بود یا نه.
رسانههای رسمی در ایران ساعتی بعد اعلام کرد که جمهوری اسلامی غنیسازی صفر را به هیچ عنوان نخواهد پذیرفت.
دونالد ترامپ، در حالی که یک «نیروی عظیم نظامی» را درست در سواحل ایران مستقر کرده، بارها گفته است که خواهان توافقی است که برنامه هستهای این کشور را برچیند.
او دوشنبه به خبرنگاران گفت: «فکر نمیکنم آنها بخواهند با پیامدهای نرسیدن به توافق روبهرو شوند».
ترامپ افزود که روز سهشنبه در گفتوگوهای ژنو بهطور غیرمستقیم مشارکت خواهد داشت و تاکید کرد: «آنها میخواهند توافق کنند.»
والاستریت ژورنال تاکید کرد که فهرست پیشنهادهای ایران به مساله اصلی نزدیکتر میشود، اما توقف قطعیای را که رییسجمهوری آمریکا خواستار آن بوده، ارائه نمیدهد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در محل مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو گفت: «در هر دو حوزه هستهای و اقتصادی وارد جزئیات و مباحث فنی شدهاند و حضور رافائل گروسی دلیل پرداختن به این ریزهکاریهای فنی است.»
او افزود: «مباحث به صورت جدی در جریان است و ما با وسواس حواسمان به همه چیز است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه حکومت ایران در محل مذاکرات ادامه داد: «آمادهایم برای نهایی کردن توافق چند روز یا چند هفته اینجا باشیم.»
همزمان با دور جدید مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، گروهی از ایرانیان مقابل مقر سازمان ملل متحد در ژنو تجمع کردند.
هشدار خامنهای و سپاه همزمان با مذاکرات
علی خامنهای، دیکتاتور تهران، سهشنبه در واکنش به اظهارات رییسجمهوری آمریکا، درباره داشتن قویترین ارتش دنیا گفت: «خطرناکتر از ناو، سلاحی است که میتواند آن را به قعر دریا بفرستد.»
خامنهای در سخنانی در حسینیه خمینی گفت: «رییسجمهور آمریکا در یکی از صحبتهای اخیرش گفته ۴۷ سال است آمریکا نتوانسته جمهوری اسلامی را از بین ببرد؛ شکایت کرده به مردم خودش. این اعتراف خوبی است.»
او خطاب به ترامپ گفت: «بنده میگویم تو هم نخواهی توانست این کار را بکنی.»
بر اساس گزارش گاردین که در همکاری با «فکتنامه»، سهشنبه ۲۸ بهمن منتشر شده است، تصاویر پزشکی اعتراضات ایران از الگوی جراحات شدید و مرگبار خبر میدهند.
در این گزارش که به بررسی موارد متعدد مرتبط با معترضان پرداخته است، نام شهروندان برای حذف هویتشان تغییر یافته است:
روی صورت «آناهیتا»، نقطههای سفید مانند یک صورت فلکی دیده میشود. نقاطی که در حفرههای چشم، روی گونه و پیشانی و حتی در بخشهایی از مغز پراکندهاند. هر نقطه، یک ساچمه فلزی است که در تصاویر سیتیاسکن ثبت شده است. این ساچمهها که از شاتگان شلیک میشوند، در فاصله نزدیک میتوانند استخوان را خرد کرده و بهراحتی به کره چشم نفوذ کنند.
آناهیتا که در اوایل دهه سوم زندگی خود است، دستکم یک چشم و احتمالا هر دو چشمش را از دست داده است.
تصویر او یکی از بیش از ۷۵ مجموعه تصویر پزشکی شامل رادیولوژی و سیتیاسکن است که از یک بیمارستان در یکی از شهرهای بزرگ ایران به دست آمده و در اختیار گاردین قرار گرفته است. تصاویری که در طول یک شب و همزمان با سرکوب اعتراضات دیماه ثبت شدهاند.
تصاویر، روایتی از شدت خشونت علیه معترضان و رهگذران ارائه میدهند.
تغییر الگو؛ از کنترل جمعیت تا شلیک با سلاح جنگی
بر اساس گزارش گاردین، روایت پزشکان و شاهدان عینی در شهرهای مختلف ایران از تغییر شیوه برخورد نیروهای امنیتی خبر میدهد. تغییری که در آن بهجای روشهای متعارف کنترل جمعیت، از سلاحهایی با قدرت کشندگی بالا استفاده شده است.
در یکی از تصاویر، گلولهای کالیبر بالا در گردن یک جوان دیده میشود که باعث جابهجایی نای و خونریزی گسترده شده است.
در پروندهای دیگر، گلولهای در مغز یک بیمار باقی مانده و وجود حباب در جمجمه، نشانهای از آسیب شدید مغزی است. آسیبی که کارشناسان آن را با احتمال پایین بقا توصیف کردهاند.
در تصاویر دیگر نیز گلولههایی در نزدیکی ستون فقرات یا مسیرهای مشخص تخریب بافت و استخوان دیده میشود.
یکی از متخصصان که تصاویر را بررسی کرده، گفته است: «وقتی با چنین سلاحهایی به سمت مردم شلیک میکنید، هدف کشتن است.»
بررسی کارشناسی؛ تحقیق مشترک گاردین و فکتنامه
این تصاویر در قالب یک تحقیق مشترک میان گاردین و پلتفرم راستیآزمایی فکتنامه بررسی و از سوی گروهی از متخصصان پزشکی خارج از ایران تحلیل شدهاند؛ از جمله پزشک اورژانس، رادیولوژیست و متخصص تصویربرداری آسیبهای شدید.
یک پزشک ایرانی سابق اورژانس نیز اصالت تصاویر را تایید کرده و گفته نرمافزار مورد استفاده با سیستم بیمارستان مربوطه سازگار است و نشانهای از دستکاری مشاهده نمیشود.
کارشناسان تاکید کردهاند بدون پرونده کامل پزشکی نمیتوان درباره سرنوشت هر بیمار اظهار نظر قطعی کرد، اما الگوی کلی جراحات «روشن و قابل توجه» است.
به گفته یکی از پزشکان مشاور، حجم آسیبها در این مجموعه تصویری گویای یک وضعیت «تلفات گسترده» است. شرایطی که حتی بیمارستانهای بزرگ نیز در مواجهه با آن با فشار شدید مواجه میشوند.
فقط بخشی از واقعیت ثبت شده است
گاردین نوشت: «پزشکان یادآور میشوند که این تصاویر تنها مربوط به بیمارانی است که تا مرحله انجام اسکن زنده ماندهاند.»
در ادامه این گزارش آمده است بسیاری از افراد که گلوله مستقیم به سر آنها اصابت کرده، اساسا به مرحله تصویربرداری نمیرسیدهاند.
در شرایط بحرانی، بیمارستانها مجبورند بیمارانی را در اولویت قرار دهند که با وجود شدت جراحات، امکان درمانشان وجود دارد: «بنابراین، این تصاویر تنها وضعیت بخش کوچکی از مجروحان را بازتاب میدهد.»
ساچمههایی که میتوانند مرگبار باشند
ایران از معدود کشورهایی است که نیروهای امنیتی آن از ساچمه فلزی علیه شهروندان و برای سرکوب معترضان استفاده میکنند. هرچند هر ساچمه بهاندازه گلوله جنگی قدرت تخریب ندارد، اما تعداد زیاد آنها میتواند آسیبهایی بسیار شدید ایجاد کند.
گاردین در گزارش خود تاکید کرد که در برخی تصاویر، تنها یک یا دو ساچمه در جمجمه دیده میشود که پس از عبور از چشم در حفره آن متوقف شدهاند.
در موارد دیگر، صدها ساچمه در بدن پراکنده شده و بافت نرم را تخریب کردهاند.
در پرونده «علی»، بیش از ۱۷۴ ساچمه در قفسه سینه راست دیده میشود. تراکمی که نشان میدهد شلیک از فاصله بسیار نزدیک انجام شده است. ریه راست او آسیب شدید دیده و تجمع خون و هوا در اطراف آن مشاهده میشود.
کارشناسان پزشکی گفتهاند حتی با مداخله فوری، خطر مرگ در چنین شرایطی بالاست.
اصابت ساچمه یا گلوله به اندام تناسلی و پیامدهای بلندمدت
بر اساس این گزارش، دستکم ۹ بیمار از ناحیه لگن یا اندام تناسلی هدف قرار گرفتهاند؛ برخی با ساچمه و برخی با گلولههای کالیبر بالا.
در یکی از تصاویر، نزدیک به ۲۰۰ ساچمه در ران و لگن یک زن میانسال دیده شده است.
تحلیل پزشکی نشان میدهد این نوع جراحات میتواند به آسیب شدید اندامهای داخلی، بیاختیاری در کنترل ادرار، ناباروری و ناتوانی جنسی منجر شود.
این پیامدها در بسیاری از موارد، دائمی خواهند بود.
گلولههای تمامفلزی
در ۹ بیمار، گلولههای کالیبر بالا همچنان در بدن باقی مانده و در تصاویر دیده میشوند.
در موارد دیگر، مسیر شکستگی استخوان و قطعات فلزی باقیمانده نشان میدهد احتمالا اصابت گلولههای پرسرعت، عامل جراحت بودهاند.
کارشناسان این مهمات را از نوع «تمامفلزی» معرفی کردهاند؛ گلولههایی که معمولا با سلاحهایی مانند ایکی-۴۷ (AK-47) شلیک میشوند و شکل خود را حفظ میکنند.
یکی از کارشناسان به گاردین گفته است: «اینها سلاحهایی با هدف کشندگی هستند.»
روایت پزشکان داخل ایران
پزشکان داخل ایران که هویت آنان تایید شده، از الگوی تکرارشونده جراحات شدید خبر دادهاند.
یکی از آنها به گاردین گفته است همکارانش دهها جراحی برای خارج کردن چشم مجروحان انجام دادهاند؛ از جمله برای نوجوانان و کودکان.
به گفته او، کوچکترین بیمارش، دختر ۱۴ سالهای بوده که در جریان تجمعات هدف شلیک قرار گرفته و به دلیل شدت آسیب، چشمش در عمل جراحی برداشته شده است.
این پزشک گفت که الگوی آسیبها ـ بهویژه در چشم، قلب و ناحیه تناسلی ـ به دشواری با «شلیک تصادفی» قابل توضیح است.
پزشک دیگری که در بخش اورژانس فعالیت داشته، گفت که مجروحان از کودکان خردسال تا سالمندان را شامل میشدهاند.
او از زنی حدود ۶۰ ساله یاد کرد که هنگام رفتن بهدنبال نوهاش، هدف شلیک قرار گرفت و با وجود تلاش برای احیا، جان باخت.
این پزشک گفت: «هنوز هم در حال کنار آمدن با آن صحنهها هستم ...»
