وال استریت ژورنال: جمهوری اسلامی و آمریکا از مواضع اولیه خود فاصله زیادی نگرفتند
وال استریت ژورنال به نقل از افراد آگاه از مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا گزارش داد که هیچیک از طرفین از مواضع اولیه خود فاصله زیادی نگرفتند.
به گفته این افراد آگاه، دو طرف بهصورت مستقیم دیدار نکردند و در عوض گفتوگوهای جداگانهای با دیپلماتهای عمانی برگزار کردند.
بر اساس این گزارش، عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی به مذاکرهکنندگان آمریکایی اعلام کرد که تهران با توقف غنیسازی یا انتقال آن به خارج از کشور موافقت نخواهد کرد و بدین ترتیب یکی از خواستههای اصلی آمریکا را رد کرد.
به نوشته وال استریت ژورنال، هنوز مشخص نیست که گفتوگوهای جمعه چه تاثیری در یافتن راهحل دیپلماتیک برای برنامه هستهای ایران خواهد داشت.
این روزنامه تاکید کرد که مقامات منطقهای و بسیاری از تحلیلگران، با توجه به عدم تمایل ایران برای توقف غنیسازی هستهای و اصرار آمریکا بر گنجاندن برنامه موشکهای بالستیک ایران و حمایت این کشور از شبهنظامیان منطقهای در مذاکرات، پیشبینیهای چندان مثبتی از مذاکرات نداشتند.
این روزنامه افزود که برخی از پیش، منتظر حمله آمریکا علیه جمهوری اسلامی بودند و بسیاری فکر میکردند بهترین نتیجهای که با توجه به اختلافات چشمگیر طرفین ممکن است حاصل شود، تعهد به کاهش تنش و توافق برای دیدار مجدد خواهد بود.
روزنامه تلگراف در گزارشی اختصاصی فاش کرد روسیه در سال ۲۰۱۸، همزمان با تشدید تحریمهای آمریکا علیه تهران، دو و نیم میلیارد دلار پول نقد را بهطور مخفیانه به ایران منتقل کرده است.
روزنامه تلگراف بریتانیا جمعه ۱۷ بهمن در این گزارش اختصاصی نوشت یک بانک دولتی روسیه تنها چند روز پس از آنکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری وقت آمریکا، فرمان اجرایی بازگرداندن تحریمهای سختگیرانه علیه تهران را در سال ۲۰۱۸ امضا کرد، ارسال محمولههای بزرگ اسکناس به جمهوری اسلامی را آغاز کرد.
بر اساس این گزارش، مجموع ارزش این انتقالها حدود ۲.۵ میلیارد دلار بود که طی چهار ماه و در قالب دهها محموله انجام شد و مقصد نهایی همه آنها بانک مرکزی ایران در تهران بود.
این گزارش همزمان با برگزاری نشست عمان در چارچوب مذاکرات میان واشینگتن و تهران منتشر شده است؛ نشستی که با میانجیگری این کشور برگزار شد و تاکنون جزییاتی از نتایج آن اعلام نشده است.
تلگراف گزارش داد نخستین محموله پول نقد ۱۳ اوت ۲۰۱۸، حدود یک هفته پس از امضای فرمان تحریمهای جدید علیه تهران، ارسال شد. این محموله شامل ۱۱۰ کیلوگرم اسکناس به ارزش ۵۷.۳ میلیون دلار بود.
طبق اسناد بهدستآمده، این پول احتمالا ابتدا با قطار از مسکو به بندر آستراخان منتقل شد، سپس از طریق کشتی از دریای کاسپین به بندر امیرآباد رسید و در نهایت بار دیگر با قطار به تهران انتقال یافت.
در مجموع نزدیک به پنج تن اسکناس در قالب ۳۴ محموله از مسکو به تهران ارسال شده است. ارزش هر محموله بین ۵۷ تا ۱۱۵ میلیون دلار برآورد میشود. اسناد نشان میدهند این انتقالها بین بانک روسی «پرومسویازبانک» واقع در خیابان اسمیرنوفسکایا مسکو و بانک مرکزی ایران در بلوار میرداماد تهران انجام شده است.
کارشناسان با توجه به وزن و ارزش هر محموله معتقدند اسکناسهای ارسالی عمدتا از نوع ۵۰۰ یورویی بودهاند، هرچند ارزش آنها به دلار آمریکا ثبت شده است.
تلگراف این پرداختهای پنهانی را نشانهای از روابط بسیار عمیقتر روسیه و جمهوری اسلامی نسبت به برآوردهای پیشین دانسته و نوشت این همکاری با هدف دور زدن تحریمها و حفظ جریان مالی برای حکومت ایران انجام شده است.
بر اساس این گزارش، ارسال این محمولهها پس از سرکوب شدید اعتراضات مردمی در دی ماه ۱۳۹۶ صورت گرفت؛ اعتراضاتی که فشار اقتصادی و سیاسی بر جمهوری اسلامی را بهطور چشمگیری افزایش داد.
ایران اینترنشنال پیشتر در گزارشهایی به افت مداوم ارزش ریال و ناتوانی بانک مرکزی در مهار بازار ارز پرداخته است. وضعیتی که پس از جنگ ۱۲روزه، بازگشت مکانیسم ماشه و تشدید تحریمهای آمریکا، به بروز اعتراضات سراسری در دیماه انجامید. این اعتراضات که از بازار تهران آغاز شد، بهسرعت به مطالبه تغییر حکومت از سوی جامعه ایران گسترش یافت.
به گفته شورای سردبیری ایران اینترنشنال، جمهوری اسلامی در واکنش به این اعتراضات، حدود ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند ایرانی را در جریان سرکوبی خونین کشت؛ سرکوبی که ابعاد و جزییات دقیق آن همچنان بهطور کامل روشن نشده است.
پرومسویازبانک که پیشتر یک بانک خصوصی بود، در سال ۲۰۱۷ توسط کرملین تصاحب شد و به نهادی برای تامین مالی بخش دفاعی روسیه و دور زدن تحریمهای آمریکا تغییر کاربری داد. بانک مرکزی روسیه پس از این اقدام اعلام کرد این بانک به یک «بانک با هدف ویژه برای خدمترسانی به کسبوکارهای مجتمع نظامی-صنعتی» تبدیل خواهد شد.
در زمان انجام این پرداختها، مدیریت پرومسویازبانک بر عهده پتر فرادکوف بود که ژانویه ۲۰۱۸ به این سمت منصوب شد. او پس از حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ از سوی بریتانیا و آمریکا تحریم شد. این بانک همچنین به نقشآفرینی در کارزارهای انتخاباتی حامی کرملین متهم شده است.
فایننشال تایمز روز پنجشنبه گزارش داد پرومسویازبانک از اواخر سال ۲۰۲۴ با یک الیگارش مولداوی برای انتشار اسکناسهای تقلبی همکاری کرده است؛ اسکناسهایی که با هدف حفظ گردش پول روسیه در سطح جهانی، با وجود محدودیتهای غربی، طراحی شدهاند.
بر اساس این گزارش، این اسکناسها قابلیت بازخرید در قالب یک توکن ارز دیجیتال را نیز دارند؛ توکنی که سال گذشته راهاندازی شد و بهعنوان یک استیبلکوین وابسته به روبل، با پشتوانه سپردههای بانک دولتی، به بازار عرضه شده است.
کارشناسان دلایل مختلفی را برای این پرداختها مطرح کردهاند. آنا بورشچفسکایا، عضو ارشد موسسه واشنگتن، به تلگراف گفت این انتقالها نشان میدهد مسکو چگونه در دورههای بحرانی بهدنبال «سرپا نگه داشتن» جمهوری اسلامی است.
او افزود روسیه اگرچه در مداخله نظامی تردید دارد، اما ابزارهای متعددی در اختیار دارد که میتواند از آنها برای حمایت از یک حکومت استفاده کند.
آشا کسلبری-هرناندز، مشاور ارشد پیشین وزارت خارجه آمریکا در امور خاورمیانه، نیز گفت ارسال پول نقد به روسیه این امکان را میدهد که حمایت خود از تهران را پنهان نگه دارد. به گفته او، این محمولهها نشاندهنده میزان سرمایهگذاری کرملین بر بقای حکومت ایران است و احتمالا «از سر استیصال» انجام شدهاند.
بر اساس سوابق تجاری که شرکت «ایمپورت جینیوس» در اختیار تلگراف قرار داده، محمولههای پول نقد مستقیما به بانک مرکزی ایران تحویل داده شده است. در آن زمان عبدالناصر همتی ریاست بانک مرکزی را بر عهده داشت؛ دورهای پرتنش که با پیامدهای مستقیم تحریمهای آمریکا همراه بود.
همتی ۱۰ دی ماه بار دیگر به ریاست بانک مرکزی منصوب شد؛ موضوعی که به باور برخی ناظران، احتمال تکرار انتقالهای مالی مشابه میان روسیه و ایران را تقویت میکند.
همتی در آن زمان «مهار تورم، کنترل نرخ ارز از طریق برچیدن فساد و رانت ارز چندنرخی، مدیریت ناترازی بانکها و جلوگیری از رشد اضافهبرداشت» را از مهمترین محورهای برنامههای خود عنوان کرد.
پیشتر کانال ۱۴ اسرائیل ۲۵ دی به نقل از منبعی آگاه گزارش داد طی ۴۸ ساعت حدود یک و نیم میلیارد دلار از ایران خارج شده است. به گفته این منبع، این انتقالها نه از طریق شبکه بانکی، بلکه از مسیر رمزارز و با مقصد مشخص دبی انجام شده است.
بر اساس این گزارش، نام مجتبی خامنهای، فرزند علی خامنهای، دیکتاتور تهران، نیز در میان افرادی مطرح شده که در انتقال بخشی از این منابع مالی نقش داشتهاند. کانال ۱۴ اسرائیل همچنین گزارش داد پنج بانک بزرگ در ایران، از جمله بانک سپه که ارتباط نزدیکی با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دارد، در آستانه فروپاشی کامل قرار گرفتهاند.
نگرانی از تداوم انتقالهای مالی
این گزارش در حالی منتشر شده که همکاری نظامی جمهوری اسلامی و روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین گسترش یافته و تهران پهپادهای شاهد-۱۳۶ و موشکهای بالستیک کوتاهبرد فتح-۳۶۰ را در اختیار مسکو قرار داده است.
برخی کارشناسان معتقدند انتقالهای نقدی مشابه ممکن است همچنان ادامه داشته باشد. بورشچفسکایا گفت پول نقد «قابلیت ردیابی بسیار کمتری دارد» و تاکید کرد حمایت روسیه از جمهوری اسلامی ممکن است اکنون حتی بیش از سال ۲۰۱۸ باشد، زیرا حکومت ایران با اعتراضات گستردهتری روبهرو است و به حمایت بیشتری نیاز دارد.
او افزود این اعتراضات بزرگترین اعتراضاتی است که جمهوری اسلامی در سالهای اخیر تجربه کرده و حتی شایعاتی درباره فرار احتمالی خامنهای به مسکو مطرح شده است.
تلگراف نوشت برخی ناظران بر این باورند که سقوط احتمالی حکومت ایران میتواند روسیه را با «زیان ژئوپلیتیک جدی» مواجه کند. از همین رو، مسکو حتی بدون مداخله مستقیم نظامی، از ابزارهای مالی پنهان برای حمایت از تهران استفاده میکند؛ حمایتی که به گفته کارشناسان «دقیقا همان نوع پشتیبانی است که باید نسبت به آن نگران بود.»
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری اسلات متحده، جمهوری اسلامی را به رویارویی نظامی بزرگ تهدید کرده و واشنگتن هفتهها صرف استقرار ناوگانی از کشتیهای جنگی در خلیج فارس کرده است؛ اقدامی که در واکنش به سرکوب خونین انقلاب ملی ایران انجام شد.
بنا بر گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال، علی فاخر و صابر دهقان، دو پزشک، در روزهای گذشته از سوی مأموران امنیتی در ایران بازداشت شدهاند.
بنا بر اطلاعات رسیده، نسترن، همسر علی فاخر، و دختر او نیز بازداشت شدهاند.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، دستکم ۳۰ نفر از اعضای کادر درمان بازداشت شدهاند و از وضعیت پرونده آنان اطلاعی در دست نیست.
بر پایه این گزارشها، پزشکانی که در شهرهایی چون قزوین، رشت، تبریز، مشهد و گرگان به درمان مجروحان پرداختهاند، بازداشت یا ناپدید شدهاند و خانوادههای آنان تحت فشار قرار گرفتهاند تا درباره وضعیتشان سکوت کنند.
وزارت خزانهداری آمریکا از تحریم علیه ۱۵ نهاد و همچنین دو فرد که در تجارت نفت خام، فرآوردههای نفتی یا محصولات پتروشیمی ایران دخیل هستند، خبر داد.
همچنین این وزارتخانه مشخصات ۱۴ کشتی موسوم به «ناوگان سایه» را که بخشی از انتقال نفت ایران و سایر محصولاتش هستند، منتشر کرده است. این کشتیها نیز تحریم شدهاند.
مهمت اوزسورن با تابعیت ترکیه که در بریتانیا ساکن است و آکاش آنانْت شینده با تابعیت هند، دو فردی هستند که داراییهایشان در آمریکا مسدود خواهد شد و هرگونه معامله با آنها برای شهروندان و شرکتهای آمریکایی ممنوع است.
همچنین شرکتهایی به این فهرست اضافه شدهاند که از جمله آنها میتوان به شرکت مدیریت حملونقل دریایی آل وین در هنگکنگ، شرکت آمون کیمیا و ماشین ترکیه در اسکندرون ترکیه، شرکت باخت الازهر در دوبی امارات متحده عربی، شرکت دیاکو داخلی و خارجی ترکیه در استانبول ترکیه، و شرکت مدیریت دریایی ایلیویت در ناوی بمبئی هند اشاره کرد.
از دیگر شرکتهای اضافه شده میتوان به شرکت افسانه افق در سیشل، شرکت فلوکسوس مارین در قزاقستان و گرجستان، شرکت خدمات دریایی منارات خلیج در شارجه، شرکت مارس اوشن وی در ترکیه و لیبریا، شرکت ام اچ کی در ترکیه و جزایر مارشال، شرکت مفاسیس مارین در شارجه، شرکت چینگدائو اوشن کیمو در چین، شرکت شانگهای قیژانگ در چین، شرکت استارکس دیس تیکارت کیمیا در ترکیه و شرکت ویکنز مارین در جزایر مارشال» اشاره کرد.
علاوه بر این، کشتیهای متعدد نفتکش و حمل فرآوردههای نفتی نیز به فهرست تحریمها اضافه شدهاند، از جمله ال صفا با پرچم پاناما، آکوا لایو با پرچم آروبا، بندیکت با پرچم کامرون، بنلای با پرچم باربادوس، فورتون گاز و گس ریور با پرچم پاناما، گاز کریستال با پرچم پاناما، اوشن گاردین با پرچم پاناما، ریان گاز با پرچم پالائو، وتر با پرچم کامرون، ویکسسین (هاروست جهانی) با پرچم باربادوس، وایت شارک با پرچم سنمارینو، یانگهنگ اوشن با پرچم باربادوس و زوس با پرچم کامرون.
اضافه شدن این افراد، شرکتها و کشتیها به فهرست تحریمهای ویژه آمریکا، به معنای مسدود شدن داراییهای آنها در ایالات متحده و ممنوعیت هرگونه معامله با شهروندان و شرکتهای آمریکایی است و نشاندهنده ادامه فشارهای واشنگتن بر فعالیتهای مرتبط با ایران در حوزه نفت و حملونقل دریایی است.
حمیدرضا فرهادی، مربی پیشین تیم ملی کاراته، در اعتراض به کشتار بیسابقه مردم ایران به دست جمهوری اسلامی، با انتشار پستی اینستاگرامی از حضور در تیمهای ملی کنارهگیری کرد: «دیگر توان ادامه این مسیر را ندارم. نه از سر خستگی، بلکه از عمق اندوه و اعتراض.»
مربی ردههای سنی تیم ملی کاراته ایران در این پست نوشت: «پس از شش سال همکاری مستمر با تیمهای ملی و افتخار خدمت به ورزش کشورم، همراه با کسب مدالهای جهانی، آسیایی و کشوری برای شهر و سرزمینم، امروز ناچارم تصمیمی بگیرم که هرگز انتخاب قلبی من نبوده است.»
او نوشت: «در سالهایی که تمام توان، دانش و زندگیام را صادقانه وقف تربیت قهرمانان این خاک کردم، بارها با بیعدالتی، فشار، احضار و بازداشت از سوی نهادهای امنیتی و حراست ورزش مواجه شدم؛ تنها به دلیل ایستادن در کنار مردم و وفادار ماندن به وجدان انسانیام.»
فرهادی در ادامه نوشت: «اکنون، در شرایطی که موج خشونت و کشتار بیرحمانه، داغ از دست رفتن جوانان شجاع این سرزمین را بر دل همه ما گذاشته و آرامش روحی و روانی از من سلب شده است، دیگر توان ادامه این مسیر را ندارم. نه از سر خستگی، بلکه از عمق اندوه و اعتراض. من از تیمهای ملی خداحافظی میکنم، اما از مردم، از حقیقت و از آرمان زندگی شرافتمندانه هرگز.»
مربی پیشین تیم ملی کاراته ایران در بخش دیگری نوشت: «امید دارم روزی ورزش این سرزمین، آزاد از فشار، تهدید و سیاست، تنها بر شایستگی، اخلاق و انسانیت بنا شود؛ روزی که مربی و ورزشکار، بهجای ترس، با امنیت و کرامت نفس کار کنند. این خداحافظی پایان راه من نیست؛ تنها پایان همکاری در ساختاری است که دیگر با وجدانم هممسیر نیست.»
