واشینگتنپست به نقل از یک مقام آمریکایی و فردی نزدیک به کاخ سفید گزارش داد که جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، که از دیرباز منتقد مداخلههای نظامی در کشورهای خارجی بوده است، از حمله آمریکا به جمهوری اسلامی حمایت کرده بود.
واشینگتنپست به نقل از یک فرد نزدیک به کاخ سفید نوشت: ونس استدلال کرده بود که دونالد ترامپ با هشدار به ایران درباره نکشتن معترضان، خط قرمزی تعیین کرده بود و باید آن را اجرا میکرد.
یک مخاطب در پیامش به ایراناینترنشنال گفت شامگاه ۱۸ دیماه در ایذه، دستکم پنج نفر، از جمله یک دختر ۱۵ ساله، در جریان اعتراضات کشته شدند.
شهروندان میگویند از ساعت پنج عصر شرایط حکومت نظامی برقرار است، تکتیراندازها روی ساختمانها مستقر شدهاند و نیروهای مسلح با اسلحه و ماسک در معابر و حتی داخل کوچهها حضور دارند.
سازمان عفو بینالملل شنبه ۲۷ دیماه از کشورهای عضو سازمان ملل خواست فورا اقدامات دیپلماتیک انجام دهند تا از کشتار بیشتر معترضان در ایران جلوگیری و با مصونیت سیستماتیکی که محرک این خونریزی است، مقابله کنند.
عفو بینالملل از کشورهای عضو سازمان ملل خواست که اقداماتی چون برگزاری نشستهای ویژه در شورای حقوق بشر سازمان ملل و شورای امنیت سازمان ملل برای بازدارندگی از کشتارهای بیشتر در ایران و پیگیری عدالت کیفری بینالمللی، از جمله ارجاع ایران به دیوان کیفری بینالمللی، انجام شود.
شورای امنیت سازمان ملل متحد برای بررسی اعتراضات سراسری در ایران و کشتار معترضان به دست نیروهای جمهوری اسلامی، ۲۵ دیماه در نیویورک تشکیل جلسه داد.
در این نشست که به درخواست ایالات متحده تشکیل شد، مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، اعلام کرد که «دونالد ترامپ مرد عمل است و هیچکس بهتر از [علی] خامنهای این را نمیداند».
علی خامنهای، دیکتاتور تهران، ۲۷ دیماه با اشاره به انقلاب ملی ایرانیان، کشته شدن چند هزار نفر را تایید کرد و گفت جمهوری اسلامی قصد کشاندن کشور به جنگ را ندارد، اما «مجرمان داخلی و بینالمللی» را رها نخواهد کرد.
روایتها و گزارشها از نقاط مختلف ایران
به گفته منابع محلی، هر خانوادهای در ایذه یا کشته داده یا بازداشتی و زخمی دارد.
در خرمآباد، نیروهای حکومتی در منطقه کریمخان در سالنها و مدارس بزرگ مستقر شدهاند و گزارشهایی از انتقال گسترده اجساد به مراکز درمانی منتشر شده است.
در بروجرد، حکومت نظامی شدید برقرار است و همزمان با یورش ماموران به خانهها، گزارشهایی از کشته و بازداشت شهروندان منتشر شده است.
به گفته یک مخاطب ایراناینترنشنال، در جریان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دیماه در شهر بم، بیش از ۱۰۰ نفر بازداشت و حدود ۱۰ نفر کشته شدند.
خانوادهها از محل نگهداری بازداشتشدگان بیاطلاعاند و به خانواده یکی از کشتهشدگان گفته شده پیکر را خودشان دفن میکنند.
در اراک نیز گزارشها حاکی از آن است که شمار کشتهها به حدی بوده که سردخانه «بهشتزهرا» ظرفیت نگهداری اجساد را نداشته است.
در قزوین، به گفته شاهدان عینی معترضان هدف تیراندازی از پشتبامها قرار گرفتهاند.
پیش از این نیز پیامهای ارسالی مخاطبان ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف کشور حاکی از آن بود که سرکوب خونین اعتراضات، استقرار نیروهای نظامی، یورش به منازل، جمعآوری حافظه دوربینهای مداربسته و تشدید کنترل رفتوآمد، عملا فضای حکومت نظامی را در بخشهای گستردهای از ایران حاکم کرده است.
دیکتاتور تهران، شنبه ۲۷ دیماه در دیداری با افراد نزدیک به حکومت، به مناسبت «عید مبعث»، کشته شدن چند هزار نفر را در جریان انقلاب ملی ایرانیان تایید کرد و گفت: «ما بنا نداریم کشور را به سمت جنگ ببریم اما مجرمان داخلی را هم رها نمیکنیم. مجرمان بینالمللی را هم رها نخواهیم کرد.»
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد در بزرگترین کشتار تاریخ معاصر ایران، نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی عمدتا در دو شب پیاپی، پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، دستکم ۱۲ هزار نفر را به قتل رساندند.
همزمان با اظهارات خامنهای، پیامهای ارسالی مخاطبان ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف کشور حاکی از آن است که سرکوب خونین اعتراضات، استقرار نیروهای نظامی، یورش به منازل، جمعآوری حافظه دوربینهای مداربسته و تشدید کنترل رفتوآمد، عملا فضای حکومت نظامی را در بخشهای گستردهای از ایران حاکم کرده است.
خط و نشان دیکتاتور تهران برای ترامپ
خامنهای در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت شخص دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در این «فتنه» دخالت داشته و «فتنهگران را تشویق کرده» و گفته «حمایت نظامی» میکند.
او گفت که از اول انقلاب تا امروز، «سلطه آمریکا با رهبری امام خمینی از بین رفته» است: «از روز اول به فکرند این سلطه را باز گردانند.»
دیکتاتور تهران گفت: «ما فتنه را خاموش کردیم اما این کافی نیست. آمریکا باید پاسخگو
باشد.»
خامنهای افزود: «ملت ایران همانطور که کمر فتنه را شکست، کمر فتنهگر را هم باید بشکند.»
همزمان با این اظهارات، حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در ایکس اعلام کرد: «گزارشهایی دریافت شده که نشان میدهد جمهوری اسلامی در حال آمادهسازی گزینههایی برای هدف قرار دادن پایگاههای ایالات متحده است.»
این پیام تاکید کرد که واشینگتن تحولات را بهدقت رصد میکند و آمادگی لازم را دارد.
در این پست به نقل از رییسجمهوری آمریکا آمده است که «همه گزینهها روی میز باقی ماندهاند» و در صورت هرگونه حمله به داراییهای آمریکا، جمهوری اسلامی «با نیرویی بسیار، بسیار قدرتمند، مواجه خواهد شد».
حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در ایکس در پایان هشدار داد این موضع پیشتر نیز اعلام شده و بار دیگر تکرار میشود: «با رییسجمهور ترامپ بازی نکنید.»
دیکتاتور تهران در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت: «نمیگذارم نسبت به شخص رییسجمهوری و روسای دیگر قوا و روسای فعال کشور اهانت بشود.»
این در حالی است که تنها شخص او هدف شعارهای سرنگونیطلبانه معترضان در شهرهای مختلف کشور است و معترضان در سراسر ایران شعار «امسال سال خونه/ سیدعلی سرنگونه» و «خامنهای قاتل/ زهی خیال باطل» سر میدهند.
نویسنده در این مقاله نوشته است:
به خاطر قطع گسترده اطلاعات که نتیجه تصمیم تهران برای خاموش کردن اینترنت است، نمیشود با دقت گفت در خیابانهای ایران دقیقا چه گذشته است.
با این حال، یک مقام رسمی رقم کشتهها را دو هزار نفر اعلام کرده است.
شبکه سیبیاس شمار جانباختگان را ۱۲ هزار نفر گزارش کرده و برخی هشدار دادهاند ممکن است تعداد واقعی بسیار بیشتر باشد.
هزاران شهروند ایرانی فقط به این دلیل کشته شدند که علیه حکومتشان اعتراض کردند و زندگی بهتری خواستند.
گزارشها وحشتناک است و کسی هم عملا آنها را تکذیب نمیکند.
حکومت حتی خودش عکسهایی از سردخانههایی منتشر کرده که کیسههای جسد در آن ردیف شدهاند.
گفته میشود نیروهای امنیتی با سلاحهای خودکار به معترضان شلیک کردهاند و بدون هدفگیری مشخص به میان جمعیت زدهاند.
بعضی گزارشها هم میگوید از تفنگهای ساچمهای استفاده شده و ساچمه را به چشم معترضان زدهاند تا آنها را کور کنند.
چرا مردم با وجود خطر به خیابان آمدند؟
یوناتان فریدلند، نویسنده مقاله گاردین، در ادامه نوشته است کسانی که به خیابان آمدند، خوب میدانستند چه خطری را میپذیرند: «این اولینبار نبود. وقتی ایرانیها در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) به انتخاباتی اعتراض کردند که احساس میکردند از آنها دزدیده شده، یا در سال ۲۰۱۹ (۱۳۹۸) از گرانی شدید بنزین گفتند، یا در ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ (۱۴۰۱) با شعار «زن، زندگی، آزادی» تجمع کردند، هر بار پاسخ حکومت خشونت بود. با همه این تجربهها، آنان باز هم اعتراض کردند.»
این بار اعتراضها در همه ۳۱ استان ایران شکل گرفت و فقط به یک طبقه خاص محدود نبود. نه فقط طبقه متوسط شهری، بلکه پیر و جوان، زن و مرد، فقیر و مرفهتر، به خیابان آمدند.
این حرکت مثل برخی موجهای قبلی به یک خواسته واحد محدود نبود. این بار، خشم گستردهتری علیه کل حکومت دیده میشد. و دلیلش هم روشن است.
اقتصاد ایران از کار افتاده، پول ملی تقریبا بیارزش شده و درآمد ملی کشوری که نفت دارد، با فاصله زیادی پایینتر از میانگین جهانی است.
ثروت ایران به شکلی فاجعهبار هدر رفته و صرف پروژههایی شده که هدفشان تبدیل ایران به قدرت منطقهای است؛ چه با تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای و چه با حمایت از نیروهای نیابتی در خارج: حزبالله در لبنان، حماس در غزه و حوثیها در یمن.
نتیجه این سیاستها این است که زیرساختهای داخل کشور آنقدر فرسوده شده که ماه گذشته پایتخت تا آستانه بیآبی پیش رفت.
محرومیت فقط اقتصادی نیست و زندگی آزاد هم ممنوع است
سختی زندگی در ایران فقط به اقتصاد مربوط نیست.
گاردین تاکید کرده است که ایرانیها از پایههای یک زندگی آزاد هم محروماند: «نمیتوانند آزادانه حاکمانشان را انتخاب کنند، چون چیزی که نامش انتخابات است عملا نمایش است و فقط وفاداران به حکومت اجازه ورود به رقابت را دارند. نمیتوانند آزادانه حرف بزنند یا نظر واقعی اطرافیانشان را بشنوند، چون سانسور هر صدای انتقادی را خاموش میکند. نمیتوانند آزادانه عاشق کسی شوند که میخواهند، چون روابط همجنسگرایانه ممکن است به شلاق یا حتی مرگ منتهی شود.»
نویسنده این مقاله با ارجاع به مطلبی از نیویورکتایمز از قول این رسانه نوشت که «زنستیزی، سیاست رسمی حکومت» است: «در کشوری که ارزش شهادت زن در دادگاه رسما کمتر از مرد است و زنان اجازه ندارند در انظار عمومی تکخوانی کنند ... حتی جان انسان هم نزد حکومت ارزش چندانی ندارد: در سال ۲۰۲۵ بیش از دو هزار نفر از شهروندان ایران اعدام شدند؛ یعنی به طور متوسط روزی حدود شش نفر.»
به همین دلیل، انگیزه برای اعتراض کم نبوده و نیست اما معترضان یک عامل دیگر هم داشتند: تشویق آشکار از سوی قدرتمندترین مرد جهان.
ترامپ گفت «کمک در راه است» اما خبری نشد
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ۲۳ دیماه نوشت: «اعتراض را ادامه دهید. کمک در راه است.»
او همان روز در یک سخنرانی به ایرانیها گفت «نهادها را تصاحب کنید» و از آنها خواست مبارزه را ادامه دهند؛ با این پیام که آمریکا به کمک خواهد آمد.
او وعده داد آمریکا «در حالت آمادهباش کامل و آماده اقدام» است.
اگر ایرانیها فکر کردند این یعنی آمریکا قرار است با اقدام نظامی حکومت را کنار بزند، تا این لحظه چنین نشده است.
جهان چه میتواند بکند و چرا سکوت خطرناک است؟
با این حال، جهان بیرون هنوز کارهای زیادی میتواند انجام دهد. تحریمها شدید است، اما میتواند شدیدتر هم بشود.
یک مقام ارشد سازمان ملل بهطور خصوصی گفته است: «هنوز راه زیادی مانده است.»
این یعنی میتوان افراد مشخصی را که در خونریزی این ماه نقش داشتهاند هدف تحریم قرار داد، و حتی نهادهای اصلی را هم.
اتحادیه اروپا میتواند پیشقدم شود و سپاه پاسداران را تحریم کند.
چنین تصمیمهایی میتواند محاسبات افراد کلیدی حکومت را تغییر دهد و آنها را به این فکر بیندازد که آیا وفاداری ایشان هنوز به نفعشان است یا نه.
نویسنده گاردین در ادامه مقاله خود نوشت: «راههای مستقیمتری هم وجود دارد. عملیات سایبری قبلا در ایران مؤثر بوده و میتواند دوباره مؤثر باشد، اگر مستقیما نهادهایی را هدف بگیرد که در سرکوب نقش دارند؛ مانند بسیج. همچنین میتوان با کمک استارلینک و ابزارهای مشابه، اینترنت را به مردم رساند تا حکومت نتواند ایران را در تاریکی نگه دارد.»
اما در همین فاصله، یک کار کوچک هست که همه مردم جهان میتوانند انجام دهند: «به مردم ایران توجه کنند. بعد از آن کشتار، اعتراضها کمتر شدهاند و این طبیعی است، چون ترس ایجاد شده است. اما همزمان با عقبنشینی اعتراضها، رسانهها و سیاستمداران هم توجهشان را کم کردهاند، در حالی که هزاران جسد حاصل از یک کشتار عظیم هنوز سرد نشدهاند.»
نویسنده این مقاله در ادامه تاکید کرد: «خیلی از کسانی که معمولا به همبستگی با ستمدیدگان خاورمیانه افتخار میکنند، این بار به شکلی عجیب سکوت کردهاند و سریع از موضوع عبور کردهاند. شاید چون نمیخواهند بیش از حد با حکومتی درگیر شوند که خودش را دشمن آمریکا و اسرائیل معرفی میکند. شاید فکر میکنند هر کسی که دشمن ترامپ باشد، خودبهخود دوست آنهاست. شاید میترسند اگر با حکومتی مخالفت کنند که میخواهد اسرائیل نابود شود، حمایتشان از فلسطینیها تضعیف شود.»
فریدلند در پایان، بیتفاوتی نسبت به کشته شدن هزاران ایرانی در خیابانها را «موضع اخلاقی غیر قابل دفاع» دانست: «این کار نه به قربانیان کمک میکند و نه به آزادی، بلکه فقط به نفع سرکوبگران است؛ کسانی که هموطنان خود را شلاق میزنند، اعدام میکنند، به گلوله میبندند و کور میکنند، در حالی که جهان فقط نگاه میکند.»
