حضور نیروهای سرکوب حکومت با لباسهای ویژه گازهای خطرناک در سبزوار
ویدیوی دریافتشده از سبزوار نشان میدهد در پی تداوم خیزش ملی ایرانیان در شامگاه چهارشنبه ۱۷ دیماه، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی از سلاحهای غیرمتعارف برای مقابله با معترضان استفاده کردهاند. تصاویر، افرادی را با لباس و ماسک محافظ ویژه برای مواد شیمیایی خطرناک نشان میدهد که بر روی خودروهای خاکیرنگ در خیابانهای سبزوار مستقر شدهاند.
در تصاویر ثبتشده، علامتی به شکل مثلث زرد رنگ با حاشیه تیره مشاهده میشود که نشاندهنده هشدار برای مواد خطرناک است. همچنین صداهای مرتبط با شلیک در ویدیوی دیگری قابل تشخیص است.
بیش از ۱۲۰ نویسنده در بیانیهای از شاهزاده رضا پهلوی به عنوان رهبر انقلاب ملی و دوران گذار حمایت کردند.
این بیانیه افزود: «بر این باوریم که اتکا به یک رهبری ملی، فراگیر و مورد اعتماد بخش گستردهای از جامعه، میتواند مسیر گذار به آزادی، حاکمیت قانون و حفظ تمامیت ارضی ایران را هموار سازد.»
این نویسندگان ابراز امیدواری کردند با همراهی و همبستگی مردم ایران، آیندهای مبتنی بر کرامت انسانی، دموکراسی و منافع ملی برای کشور رقم بخورد.
فراخوانی از سوی «شورای هماهنگی احزاب آذربایجان» منتشر شده است که از مردم دعوت شده است تا روز شنبه ۲۰ دی «در میادین و خیابانهای اصلی شهرهای آذربایجان» تظاهرات کنند.
در این بیانیه که به امضای ۱۱ حزب از جمله حزب مرکز آذربایجان رسیده است، ضمن حمایت از «اعتصاب بازاریان در تبریز، زنجان و سایر نقاط آذربایجان» از مردم خواسته شد تا اعتراض خود را به سیستم جمهوری اسلامی به نمایش بگذارند.
در بخشی از بیانیه این شورا آمده است: «در شرایطی که فشارهای فزاینده اقتصادی، گرانی افسارگسیخته، رکود گسترده بازار و سیاستهای ناکارآمد اقتصادی، زندگی میلیونها شهروند را به مرز بحران رسانده است، شهروندان آذربایجانی بیش از هر زمان دیگری زیر بار این وضعیت فرساینده قرار گرفتهاند.»
بیانیه میافزاید: «اقتصاد فلجشده ایران، معیشت روزمره مردم را بهشدت تهدید کرده و امکان ادامه فعالیت عادی را از بخشهای گستردهای از جامعه سلب نموده است.»
این شورا، «اعتراضات مدنی و مسالمتآمیز مردم و بازاریان آذربایجان را حقی مشروع و غیرقابل انکار» خوانده است.
پیش از این، چندین فعال آذربایجانی با نوشتن مقالات و انتشار ویدئوهایی در شبکههای اجتماعی از این احزاب خواسته بودند تا در جهت «همگامی با اعتراضات مردمی در سراسر ایران و در اعتراض به وضعیت بد معیشتی ناشی از سقوط واحد پول ایران ریال، فراخوان تظاهرات منتشر کنند.»
در همین ارتباط نیز یوروش مهرعلی بیگلو ۱۴ دی در تبریز بازداشت شد و مسئولین قضایی اتهام او را «تشویش اذهان عمومی»، «تبلیغ علیه نظام» و «تشویق مردم به اعتراضات علیه نظام» عنوان کردهاند.
روزنامه کریستینساینسمانیتور در گزارشی تحلیلی مینویسد اعتراضات سراسری اخیر در ایران، بیش از آنکه صرفاً واکنشی اقتصادی باشد، نشانه شکلگیری «نظم اخلاقی جدیدی» مبتنی بر کرامت انسانی است که بهتدریج مشروعیت جمهوری اسلامی را از درون فرسوده است.
به گزارش این روزنامه، تظاهرات گستردهای که از ۷ دی ماه در شهرهای مختلف ایران آغاز شده، اگرچه از نظر شمار شرکتکنندگان به اندازه اعتراضات سالهای ۱۳۸۸ یا ۱۴۰۱ نیست، اما از حیث معنا و پیام اجتماعی، تفاوتی بنیادین با دورههای پیشین دارد. این بار جرقه اولیه اعتراضات، تورم افسارگسیخته و سقوط شدید ارزش پول ملی بوده است، نه انتخابات مناقشهبرانگیز یا کشتهشدن یک زن جوان بهدلیل حجاب.
کریستینساینسمانیتور مینویسد با وجود این تفاوتها، معترضان امروز حول مفهومی مشترک گرد آمدهاند: کرامت انسانی. به باور نویسنده گزارش، تحسین گسترده از چهرههایی که نماد «ایستادگی آرام و پرهزینه» هستند، نشان میدهد که جامعه ایران بهطور فزایندهای ادعای حکومت درباره برتری اخلاقی را زیر سؤال برده است.
این گزارش به مستند بیبیسی درباره ترانه علیدوستی، بازیگر سرشناس سینمای ایران، اشاره میکند که درست پیش از آغاز اعتراضات توجه گستردهای در داخل کشور برانگیخت. علیدوستی که بهدلیل مواضع انتقادیاش مدتی زندانی و سپس از فعالیت حرفهای محروم شد، با رفتار آرام و حضور بدون حجاب، به نمادی از کرامتی تبدیل شد که بسیاری از ایرانیان خواهان آن هستند. به نوشته کریستینساینسمانیتور، بیبیسی داستان او را «نمادی از آرزوهای گستردهتر برای ایرانی آزادتر و مبتنی بر کرامت انسانی» توصیف کرده است.
گزارش همچنین به ویدئوهایی اشاره میکند که در جریان اعتراضات اخیر در شبکههای اجتماعی فراگیر شدهاند؛ از جمله تصویر مردی تنها که در خیابانی در تهران، نشسته در برابر موتورسیکلتهای پلیس ایستادگی میکند؛ تصویری که یادآور نماد مشهور «مرد تانکی» در میدان تیانآنمن چین است. نمونه دیگر، ویدئوی مردی است که پس از اصابت گلوله، نیروهای ضدشورش را خطاب قرار میدهد و میگوید «من هم مثل شما هستم»، و با اعلام نام واقعی خود، هزینه این سخن را آگاهانه میپذیرد.
به تحلیل کریستینساینسمانیتور، این صحنهها بخشی از روندی عمیقتر است که مناحم مرحوی، تاریخنگار ایران معاصر، آن را «ساخت آرام یک نظم اخلاقی جایگزین» مینامد؛ نظمی که بر کرامت، اختیار بدن و حقیقتگویی استوار است. مرحوی پیشتر نوشته بود این «دین مدنیِ برخاسته از پایین» هسته الهیات سیاسی جمهوری اسلامی را مؤثرتر از هر حزب یا اپوزیسیون سازمانیافتهای به چالش میکشد.
این گزارش تاکید میکند که در این چارچوب جدید، مفهوم «کرامت» نه صرفاً یک مطالبه سیاسی، بلکه بنیان زندگی اخلاقی تلقی میشود؛ یعنی بخشیدن و ایستادگی بدون انتظار پاداش. از نگاه نویسنده، همین جابهجایی معنایی است که اعتراضات کنونی را از دورههای پیشین متمایز میکند.
کریستینساینسمانیتور در پایان مینویسد که از دست رفتن اقتدار اخلاقی حکومت را نمیتوان صرفاً با ابزار سرکوب جبران کرد. به نقل ازمرحوی، «یک نظام سیاسی ممکن است بحرانهای مادی را تاب بیاورد، اما عبور از بحران معنا بهمراتب دشوارتر است»؛ بحرانی که به باور این روزنامه، اکنون به چالش اصلی جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
کمپین حقوق بشر ایران از سازمان ملل متحد و کشورهای جهان خواست که از تمام کانالهای سیاسی، دیپلماتیک و قانونی برای فشار آوردن به مقامات جمهوری اسلامی برای توقف استفاده از نیروی مرگبار علیه معترضان، آزادی همه معترضان بازداشتشده خودسرانه، بهویژه کودکان، و پایان دادن فوری به حملات به بیمارستانها و کادر پزشکی استفاده کنند.
در همین حال، آژانس خبررسانی کردستان (کردپا) گزارش داد رضا قنبری، نوجوان و دانشآموز کرد ۱۷ ساله اهل کرمانشاه که شامگاه شنبه ۱۳ دی، خبر کشته شدن او در جریان اعتراضات این شهر منتشر شد، «با شلیک مستقیم گلوله جنگی و از فاصله نزدیک کشته شد.»
کردپا نوشت رضا قنبری در محله جعفرآباد کرمانشاه، «به دنبال حمله نیروهای سرکوب به معترضان، از فاصله بسیار نزدیک و از پشت سر هدف شلیک گلوله جنگی نیروهای سپاه پاسداران قرار گرفت و به دلیل برخورد گلوله به پشت و پهلو، در مدت کوتاهی جان خود را از دست داد.»
«یک منبع مطلع» به کردپا گفت نیروهای سپاه پاسداران پس از کشتن این نوجوان، پیکر او را با خود بردند و دو روز بعد اجازه دفن در مراسمی مخفیانه و بدون حضور مردم را به خانوادهاش دادند.
بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی به خانواده قنبری فشار وارد کرده بودند که فرزند خود را به عنوان «بسیج حکومت» معرفی کنند و کشته شدن او را به «معترضان» نسبت دهند، اما خانواده از پذیرش این خواسته خودداری کردند.
