مطالب بیشتر
این رسانه در گزارشی که چهارشنبه ۱۷ دی منتشر کرد نوشت؛ ویدیوهایی که طی ساعات اخیر منتشر شده نشان میدهد یک معترض در تهران بهطور نمادین نام یک خیابان را به نام ترامپ تغییر داده و در تصاویر دیگر، نوشتههای دستنویسی با مضمون «نگذارید ما را بکشند» دیده میشود.
بنا بر این گزارش، این پیامها در شرایطی منتشر شده که نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی دامنه عملیات خود را گسترش دادهاند و از گاز اشکآور و نیروهای مسلح در نزدیکی مراکز غیرنظامی مهم در تهران استفاده کردهاند.
در ادامه آمده است حضور نیروهای امنیتی در اطراف بیمارستانها، مراکز خرید و نقاط پررفتوآمد شهری افزایش یافته و برخورد با معترضان شدت گرفته است.
فاکسنیوز با اشاره به واکنشها در خارج از ایران نوشت شاهزاده رضا پهلوی، چهره مخالف جمهوری اسلامی، ناآرامیهای کنونی را «فرصتی تاریخی» برای پایان دادن به حاکمیت جمهوری اسلامی توصیف کرده است.
او در گفتوگویی تلویزیونی گفته است در سالهای گذشته هیچگاه شرایطی مشابه وضعیت کنونی در ایران وجود نداشته و سطح اعتراضات از نظر گستره و شدت، بیسابقه است.
به گفته شاهزاده رضا پهلوی، اعتراضات به بیش از ۱۰۰ شهر گسترش یافته و تحولات در بازارهای ایران، بهویژه بازار بزرگ تهران، نشانهای از تغییر مهم در موازنه اجتماعی به شمار میرود.
او همچنین از افزایش موارد ریزش در بدنه حکومت سخن گفته و تاکید کرده است که حکومت در مسیر فروپاشی قرار گرفته است.
فاکسنیوز همچنین به گزارشهای منتشرشده درباره تلفات انسانی اشاره کرد و نوشت بر اساس اعلام نهادهای حقوق بشری، از آغاز اعتراضات دستکم ۳۴ معترض کشته شدهاند و شمار بازداشتشدگان از دو هزار نفر فراتر رفته است.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون آمار رسمی و بهروزشدهای درباره کشتهها و بازداشتها ارائه نکردهاند.
این رسانه افزود ویدیوهای تازهای از شهرهای مختلف ایران، از جمله شیراز و قزوین، نشان میدهد معترضان با روشن کردن آتش در خیابانها و سر دادن شعارهایی علیه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به اعتراضات ادامه میدهند.
در برخی شهرها نیز شعارهایی در خطاب به نیروهای انتظامی شنیده شده که از آنها میخواهد به مردم بپیوندند.
فاکسنیوز در پایان نوشت در کنار اعتراضات خیابانی، نشانههایی از نافرمانی مدنی و اعتصاب نیز دیده میشود؛ از جمله گزارشهایی درباره اعتصاب کارگران در پالایشگاه گاز پارس جنوبی و تعطیلی گسترده مغازهها در بازارهای تهران و تبریز.
این رسانه تاکید کرد ادامه اعتراضات و افزایش فشارهای امنیتی، ایران را وارد مرحلهای تازه و پرتنش کرده است.
به نوشته این رسانه، هرچند زمان دقیق سقوط حکومت ایران قابل پیشبینی نیست، اما تجربه تاریخی نشان میدهد یکی از مهمترین شاخصها برای سنجش تابآوری یک نظام، میزان وفاداری نیروهای امنیتی آن است؛ عاملی که اکنون در ایران بیش از گذشته زیر سوال رفته است.
این گزارش با اشاره به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ مینویسد اگرچه آن رویداد برای بسیاری غیرمنتظره بود، اما نشانههای هشداردهندهای از پیش وجود داشت.
دیلیوایر با مقایسه شرایط امروز ایران و شوروی، تاکید میکند ایالات متحده و متحدانش باید از هماکنون برای سناریوی فروپاشی یا تضعیف شدید کنترل مرکزی در ایران برنامهریزی کنند؛ بهویژه برای تامین امنیت اورانیوم غنیشده، دیگر مواد هستهای، ذخایر سلاحهای شیمیایی و تسلیحات راهبردی که در صورت آشوب میتواند تهدیدی جدی برای منطقه و جهان باشد.
به نوشته دیلیوایر، برخلاف میخاییل گورباچف که در دوره بیثباتی شوروی با انتقال برخی تسلیحات هستهای تلاش کرد از سناریوهای خطرناک جلوگیری کند، رهبران جمهوری اسلامی چنین احتیاطی از خود نشان ندادهاند و احتمال از دست رفتن کنترل بر مواد و تسلیحات حساس در ایران جدی است.
این رسانه میافزاید پیشبینی سرنوشت اعتراضات همواره دشوار بوده و تاریخ نشان داده است که گاه سرکوب خونین به تثبیت حکومت میانجامد و گاه به شتاب گرفتن سقوط آن.
دیلیوایر در ادامه تاکید میکند عامل تعیینکننده، شکاف در صفوف نیروهای امنیتی است. به نوشته این رسانه، مواردی از ریزش و جدایی نیروهای درون ساختار حکومت ایران رخ داده که اگرچه عمدتا پنهان ماندهاند، اما میتوانند از جداییهای علنی نیز مخربتر باشند.
این گزارش همچنین مینویسد نفوذ گسترده اسرائیل در ساختارهای امنیتی ایران بدون همکاری نیروهای ناراضی درون حکومت ممکن نبود.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است جمهوری اسلامی همزمان با تشدید اعتراضات، بر شدت سرکوب افزوده و طی ماههای اخیر دهها هزار نفر را بازداشت کرده و موجی بیسابقه از اعدامها را به راه انداخته است.
در کنار این سرکوب، ناتوانی حکومت در تامین نیازهای اولیه مردم، از بحران شدید کمآبی و کمبود برق و گاز گرفته تا تعطیلی مکرر مدارس، فشار اجتماعی را افزایش داده است.
دیلیوایر همچنین به ساختار چندقومیتی ایران اشاره کرده و نوشته است برخلاف مرکز کشور، که کانون اصلی اعتراضات است، اقلیتهای قومی در استانهای مرزی هنوز بهطور گسترده وارد صحنه نشدهاند.
با این حال، به باور نویسنده گزارش، در صورت تغییر موازنه و شکلگیری چشماندازی روشنتر پس از جمهوری اسلامی، این مناطق میتوانند نقشی تعیینکننده ایفا کنند؛ همانگونه که جمهوریهای غیرروسی در فروپاشی شوروی نقش کلیدی داشتند.
در پایان، دیلیوایر هشدار میدهد که بروز ناگهانی آشوب در ایران میتواند پیامدهایی مشابه عراق و لیبی داشته باشد و بیثباتی ناشی از آن، امنیت منطقهای و جهانی را تهدید کند.
به همین دلیل، این رسانه نتیجه میگیرد که واشینگتن و متحدانش باید هرچه زودتر برای چنین سناریویی آماده شوند، زیرا تحولات ایران میتواند بسیار سریعتر از آنچه تصور میشود، وارد مرحلهای برگشتناپذیر شود.
سایت حقوق بشری هرانا در تازهترین گزارش خود درباره خیزش ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی اعلام کرد در ۱۱ روز گذشته دستکم ۳۴۸ نقطه در ۱۱۱ شهر و ۳۱ استان کشور شاهد اعتراض بودهاند.
طبق این گزارش، در جریان این اعتراضات در مجموع دو هزار ۲۱۷ نفر بازداشت یا احراز هویت شدهاند که از این تعداد، ۵۵۸ مورد بازداشت فردی و هزار و ۶۵۹ نفر در قالب بازداشتهای گروهی یا بدون احراز هویت ثبت شدهاند؛ الگویی که به نوشته هرانا بیانگر تلاش نیروهای امنیتی برای کنترل میدانی اعتراضات از طریق عملیاتهای گسترده و کمجزئیات است.
در این گزارش آمده که بخشی از این بازداشتها نه صرفا در محل تجمعات، بلکه در قالب احضار، شناسایی میدانی و پیگیریهای بعدی انجام شده است؛ رویکردی که هدف آن، فراتر از پراکندهسازی تجمعات، ایجاد فشار روانی و بازدارندگی بلندمدت ارزیابی شده است.
هرانا در این گزارش نوشت بر اساس دادههای موجود، طی ۱۱ روز اعتراضات، ۳۸ نفر جان خود را از دست دادهاند و این آمار شامل ۳۴ شهروند معترض از جمله پنج فرد معترض زیر ۱۸ سال و همچنین چهار نیروی انتظامی–امنیتی است.
این سایت حقوق بشری در ادامه نوشت: «حضور کودکان در میان جانباختگان، بار دیگر نگرانیهای جدی نسبت به نحوه مواجهه نیروهای امنیتی با اعتراضات و رعایت اصل تناسب در استفاده از زور را برجسته کرده است.»
هرانا همچنین گزارش داد در کنار کشتهشدگان، گزارشهای متعددی از زخمیشدن شهروندان در جریان برخوردهای خیابانی و عملیاتهای امنیتی منتشر شده اما بهدلیل محدودیت دسترسی به اطلاعات میدانی، آمار دقیق مصدومان همچنان در حال تکمیل است.
روزنامه تلگراف چهارشنبه ۱۷ دیماه در گزارشی از قول خانواده این زوج نوشت که ماموران به لیندزی و کریگ فورمن اعلام کرده بودند که آزاد شدهاند و در حال بازگشت به بریتانیا هستند، اما پس از فرود هواپیما، این زوج از یکدیگر جدا و به زندانهایی در تهران منتقل شدند.
بر اساس این گزارش، این زوج بریتانیایی بیش از یک سال است که به اتهامهای جاسوسی، که توسط آنها رد شده، توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت شدهاند.
این زوج سوم ژانویه سال گذشته، در جریان یک سفر موتورسواری دور دنیا از اروپا به استرالیا، هنگام ورود به ایران بازداشت شدند.
جو بنت، پسر لیندزی فورمن، به تلگراف گفته است شش ماه پس از بازداشت، مقامهای ایرانی به آنها وعده آزادی دادند و هنگام انتقال از شهر کرمان به تهران، آنها را سوار یک پرواز تجاری کردند و اطمینان دادند که در حال بازگشت به خانه هستند.
با این حال، پس از فرود هواپیما، این زوج با چشمبند و دستبند به زندانهای جداگانه منتقل شدند؛ لیندزی فورمن به زندان قرچک و کریگ فورمن به زندان اوین فرستاده شد.
تلگراف به نقل از بنت نوشت او این اقدام را یکی از چندین مورد «آزار و شکنجه روانی» علیه والدینش توصیف کرده و اتهامهای مطرحشده علیه آنها را «کاملا غیرمنطقی» دانسته است.
به گفته او، مادرش در بندی نگهداری میشود که محل زندانیان محلی خشن است، در حالی که پدرش در میان زندانیان سیاسی قرار دارد.
بنت گفته است در بندی که مادرش نگهداری میشود، درگیریهای روزانه رخ میدهد و او بهشدت احساس ناامنی میکند؛ وضعیتی که به گفته او «یک تصمیم اداری خنثی نیست» و خطر واقعی برای جان زندانیان دارد.
این زوج اتهامهای جاسوسی را رد کردهاند و پرونده آنها با پرونده نازنین زاغری رتکلیف، شهروند دوتابعیتی بریتانیایی-ایرانی که بیش از پنج سال در زندان اوین نگهداری شد، مقایسه شده است.
زاغری رتکلیف سرانجام در مارس ۲۰۲۲ آزاد شد. بنت همچنین از آنچه «بیعملی» دولت بریتانیا خوانده، انتقاد کرده و گفته است با وجود وعدههای مکرر درباره اولویت داشتن این پرونده، اقدام قاطعی برای آزادی والدینش صورت نگرفته است.
به نوشته تلگراف، وزارت خارجه بریتانیا بارها نسبت به سفر شهروندان بریتانیایی و دوتابعیتی به ایران هشدار داده و تاکید کرده است که صرف داشتن گذرنامه بریتانیایی یا ارتباط با بریتانیا میتواند خطر بازداشت را افزایش دهد.
این روزنامه افزوده است ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا، موضوع بازداشت این زوج را در ماه دسامبر با عباس عراقچی، مقام ارشد ایرانی، مطرح کرده است، اما خانواده فورمن میگویند وضعیت آنها همچنان نامشخص و نگرانکننده باقی مانده است.
