روزنامه لوموند در گزارشی نوشت اعتراضهایی که در روزهای اخیر در ایران شکل گرفته، با کاهش شدید ارزش ریال و جهش قیمتها ارتباط مستقیم دارد و اکنون از سطح مطالبات صرفا اقتصادی فراتر رفته است.
به نوشته این روزنامه، ویژگی متمایز این موج اعتراضی، حضور فعال بازاریان و بخشهایی از بدنه اصلی اقتصاد کشور است؛ گروهی که معمولا نقش تعیینکنندهای در ثبات اقتصادی و اجتماعی دارند.
این روزنامه تاکید میکند برخلاف اعتراضهای پیشین که بیشتر با مشارکت دانشجویان یا گروههای نخبه شناخته میشد، اینبار کسبه و فعالان اقتصادی خرد در صف اول اعتراضها قرار گرفتهاند؛ موضوعی که به گفته کارشناسان میتواند پیامدهای جدیتری برای حاکمیت به همراه داشته باشد.
در ادامه گزارش آمده است که شعارهای معترضان در برخی شهرها از مطالبات اقتصادی عبور کرده و آشکارا رنگ سیاسی به خود گرفته است.
لوموند نوشت انتقاد مستقیم از رهبران سیاسی و مخالفت با سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی در میان شعارها دیده میشود؛ نشانهای از افزایش خشم در میان طبقه متوسط و اقشار کمدرآمد.
این روزنامه با استناد به دادههای اقتصادی مینویسد کاهش شدید قدرت خرید، افزایش سرسامآور قیمت مواد غذایی و رکود دستمزدها، زندگی روزمره میلیونها ایرانی را تحت فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، بسیاری از خانوادهها برای تامین مایحتاج اولیه ناچار به خرید اقساطی شدهاند.
لوموند در بخش پایانی گزارش، ریشههای بحران را تنها به عوامل داخلی محدود نمیداند و از تشدید تحریمهای بینالمللی و سیاستهای پولی اخیر بانک مرکزی ایران نیز بهعنوان عوامل موثر یاد میکند. به نوشته این روزنامه، برخی تحلیلگران معتقدند این سیاستها بیش از آنکه به سود واردکنندگان و مصرفکنندگان باشد، منافع صادرکنندگان بزرگ و نهادهای نزدیک به قدرت را تامین کرده است.
این گزارش در نهایت نتیجه میگیرد هرچند برخی ناظران فروپاشی فوری نظام سیاسی ایران را بعید میدانند، اما عمق نارضایتی اجتماعی و تداوم فشارهای اقتصادی، چشمانداز ثبات در کشور را با ابهام جدی مواجه کرده است.