رسانههای ایران خبر دادند فواد شمس، فعال سیاسی و رسانهای، به زندگی خود پایان داد. او کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی و فارغالتحصیل دانشگاه تهران بود و به فعالیت روزنامهنگاری میپرداخت. شمس پیشتر سابقه بازداشت پس از اعتراضات سراسری را داشته است.
پیش از اقدام به خودکشی، او در رسانههای اجتماعی متنهایی منتشر کرد که موجب نگرانی درباره وضعیتش شده بود. شمس از خستگی و پایان زندگی در ۴۰ سالگی نوشته بود.
اداره حمایت از جوامع مذهبی سوئد چهارشنبه ۲۱ آبان اعلام کرد تصمیم اخیر پس از دریافت اطلاعاتی از سازمان امنیت سوئد (سپو) اتخاذ شده است.
سپو در ارزیابیهای خود اعلام کرده که نهادهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی از مسجد امام علی بهعنوان بستری برای فعالیتهای اطلاعاتی در خاک سوئد استفاده کردهاند.
قانون جدید نظارت بر نهادهای مذهبی که از ابتدای سال ۲۰۲۵ در سوئد به اجرا درآمده، اداره حمایت از جوامع مذهبی را موظف کرده است تا شفافیت مالی و استقلال سیاسی و مذهبی جوامع دینی را با دقت بیشتری بررسی کند.
در این گزارش رسمی آمده است که سپو هشدار داده برخی نهادهای مذهبی شیعه در سوئد ممکن است تحت نفوذ یا تاثیر نهادهای وابسته به جمهوری اسلامی ایران قرار داشته باشند.
بر همین اساس، اداره حمایت از جوامع مذهبی نتیجه گرفته که نمایندگان اتحادیه اسلامی شیعیان سوئد و اتحادیه اسلامی این کشور نیز در مواردی برخلاف اصول دموکراسی و استقلال نهادهای دینی عمل کردهاند و در نتیجه، این دو اتحادیه از فهرست دریافتکنندگان کمکهای مالی دولتی کنار گذاشته شدهاند.
مسجد امام علی
مسجد امام علی، بزرگترین مرکز مذهبی شیعیان در سوئد و شمال اروپا، پیشتر نیز در گزارشهای امنیتی مورد توجه نهادهای اطلاعاتی این کشور قرار گرفته بود.
سپو در چندین نوبت نسبت به احتمال فعالیتهای نفوذی ایران در میان مراکز مذهبی و فرهنگی مرتبط با شیعیان در اسکاندیناوی هشدار داده است.
دولت سوئد بهمن ۱۴۰۳ اعلام کرد که مرکز اسلامی امام علی در استکهلم، مرکزی برای جاسوسی جمهوری اسلامی علیه سوئد و ایرانیان خارج از کشور است.
یاکوب فورسمد، وزیر امور اجتماعی سوئد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که براساس ارزیابی سرویس امنیتی سوئد، جمهوری اسلامی از مرکز اسلامی امام علی بهعنوان سکویی برای جاسوسی و انجام فعالیتهای تهدیدکننده امنیتی استفاده کرده است.
روزنامه سوئدی اکسپرسن نیز همان زمان گزارش داد محسن حکیماللهی، رییس و امام جماعت مرکز اسلامی «امام علی» در حومه استکهلم که حدود دو هفته است در بازداشت بهسر میبرد، بهزودی از سوئد اخراج خواهد شد.
به گفته مقامهای سوئدی، تصمیم درباره کمکهای مالی دولت به مرکز اسلامی امام علی در چارچوب سیاستهای جدید دولت برای جلوگیری از سوءاستفاده نهادهای خارجی از آزادیهای مذهبی در سوئد اتخاذ شده و این اقدام بخشی از برنامه گسترده دولت برای مقابله با «نفوذ خارجی» در نهادهای دینی و اجتماعی محسوب میشود.
شاخص کیفی هوا، چهارشنبه ۲۱ آبان در آبادان به ۱۶۰، اندیمشک به ۱۵۸، اهواز به ۱۹۸، دزفول به ۱۵۸، دشت آزادگان به ۱۹۵، شادگان به ۱۵۸، شوشتر به ۱۷۱، ماهشهر به ۱۶۷، ملاثانی به ۱۸۴ و هویزه به ۱۸۹ میکروگرم بر مترمکعب رسید و این شهرها در وضعیت قرمز (ناسالم) قرار دارند.
شاخص کیفیت هوا (AQI) به پنج دسته اصلی تقسیم میشود: از صفر تا ۵۰ هوا پاک، از ۵۱ تا ۱۰۰ قابل قبول، از ۱۰۱ تا ۱۵۰ ناسالم برای گروههای حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰ ناسالم برای همه گروهها، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰ خطرناک است.
این شاخص در شهرهای آغاجری ۱۳۲، امیدیه ۱۱۵، ایذه ۱۰۴، بهبهان ۱۴۱ و هندیجان ۱۰۲ میکروگرم بر مترمکعب بوده که همگی در محدوده نارنجی و ناسالم برای گروههای حساس قرار دارند.
در این شرایط، توصیه میشود افراد دارای بیماریهای قلبی یا ریوی، سالمندان و کودکان از انجام فعالیتهای سنگین یا طولانیمدت در فضای باز خودداری کنند.
آلودگی مراکز برخی استانها
شاخص آلودگی هوا در خرمآباد ۱۷۱ و در زاهدان ۱۶۷ اعلام شده که حاکی از شرایط ناسالم برای همه گروههاست.
این شاخص در اصفهان ۱۴۵، همدان ۱۲۱، کرمانشاه ۱۱۴، ایلام ۱۱۳، کرج و بوشهر ۱۰۹، مشهد ۱۰۷، شیراز و اراک ۱۰۴، تبریز ۱۰۳ و بجنورد ۱۰۲ گزارش شده که حاکی از وضعیت ناسالم برای گروههای حساس (نارنجی) است.
وضعیت هوا در استان تهران
در تهران، هوای صبح چهارشنبه ۲۱ آبان با شاخص ۹۴ در وضعیت زرد و قابل قبول قرار داشت و میانگین ۲۴ ساعته شاخص، ۹۸ گزارش شد.
با وجود این، اسلامشهر با ۱۴۴، قرچک با ۱۰۸ و پیشوا با ۱۰۳، در وضعیت نارنجی قرار گرفتهاند و باقرشهر، ملارد و بهارستان با شاخص ۱۵۲ تا ۱۶۹، در وضعیت قرمز گزارش شدهاند.
از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، تهران شش روز هوای پاک، ۱۲۲ روز قابل قبول، ۹۶ روز ناسالم برای گروههای حساس، هشت روز ناسالم، دو روز بسیار ناسالم و دو روز خطرناک را تجربه کرده است.
جان خوزستانیها در خطر است
فرهاد سلطانی، سرپرست معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، با اشاره به وضعیت آلودگی هوا گفت: «میزان مراجعه بیماران به بیمارستانها در مهرماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۵ تا ۲۰ درصد و در آبانماه ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش یافته است.»
او افزود: «غلظت آلایندهها در پاییز امسال نسبت به سال گذشته بیشتر شده و این روند میتواند آسیبهای جدی به سلامت مردم، بهویژه کودکان، سالمندان و گروههای پرخطر، وارد کند.»
به گفته معاونت درمانی دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور، شدت آلودگی در اهواز و خوزستان به حدی است که تمام مردم درگیر عوارض آن شدهاند: «اگر رودربایستی کنار گذاشته نشود و اقدامی فوری انجام نگیرد، زیانهای طولانیمدتی بر سلامت مردم تحمیل خواهد شد.»
سلطانی با تاکید بر تشکیل کارگروه ویژه برای بررسی و تصمیمگیری درباره آلودگی هوای خوزستان گفت: «باید فکر عاجلی برای حل این مشکل شود تا شرایط بهبود یابد و مردم کمتر در معرض آسیب قرار بگیرند.»
او با اشاره به ازدحام مراجعهکنندگان و فرسودگی نیروهای بیمارستانها اظهار کرد: «آلودگی هوا، خوزستان را بهتنهایی گرفتار کرده و نیازمند پیگیری جدی محلی است. آلایندهها میتوانند رشد کودکان را مختل کرده و در بزرگسالی زمینه ابتلا به بیماریهای مزمن را فراهم کنند.»
سلطانی در پایان هشدار داد: «ادامه این وضعیت میتواند زمینهساز بیماریهایی مانند سرطان و مشکلات مزمن ریوی شود و آثار ماندگاری بر سلامت مردم خوزستان بر جای بگذارد.»
دفتر گلوب چهارشنبه ۲۱ آبان درباره این دیدار به ایراناینترنشنال اعلام کرد او مطابق روند معمول، در کنفرانسی بینالمللی با افراد دیگر سر میز مذاکره نشسته بود، اما با قلاسی ملاقات انفرادی نداشت.
در این اطلاعیه آمده که گلوب از ایرانی بودن این زن اطلاعی نداشت و داشتن روسری بر سر، الزاما کشور مبدا فرد را مشخص نمیکند.
چند روز پیش تصاویری از حضور فرحناز قلاسی، معاون سازمان ملی استاندارد ایران، در اجلاس سالانه سازمان جهانی استاندارد (ایزو) در کشور روآندا منتشر اما ساعاتی بعد از سایت جهانی ایزو حذف شد.
دفتر گلوب از حذف این تصویر اظهار بیاطلاعی کرد.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در واکنش به انتشار و سپس حذف این تصاویر نوشت عکسهای دیگر نشست همچنان روی سایت ایزو دیده میشود.
فارس این دیدار را «بیسابقه و مشکوک» خواند و نوشت دیدار در شرایط پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل صورت گرفت.
فارس اشاره کرد که خواهر رییس سازمان ملی استاندارد جمهوری اسلامی، از کشتهشدگان حملات اسرائیل بوده است.
پیش از این نیز برخی دیگر رسانههای وابسته به حکومت به «حجاب» فرحناز قلاسی در این نشست انتقاد کرده بودند.
خبرگزاری فارس اشاره کرد که طبق قانون مقابله با اقدامات «خصمانه» اسرائیل، هرگونه تعامل یا تبادل اطلاعات با نهادها و افراد رسمی و غیررسمی وابسته به اسرائیل ممنوع است و مجازات حبس تعزیزی و انفصال دائم از خدمات دولتی دارد.
مراوده با اسرائیل علاوه بر اینکه در حوزه سیاست «خط قرمز» جمهوری اسلامی است، بلکه حکومت هنرمندان و ورزشکاران را نیز طی ۴۷ سال اخیر از هر شکل رقابت یا همکاری با شهروندان اسرائیلی منع کرده است.
شمار قابل توجهی از ورزشکاران ایرانی در سالهای گذشته با بهانههای مختلف مجبور به انصراف یا کنار کشیدن از مسابقات برای خودداری از مواجهه با اسرائیل شدهاند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، شهریور ۱۴۰۰ گفته بود ورزشکار ایرانی نمیتواند «به خاطر یک مدال» با نماینده اسرائیل دست بدهد و «عملا او را به رسمیت بشناسد».
در حالی که هشدارها درباره جیرهبندی و حتی «تخلیه تهران» در صورت تداوم خشکسالی، نگرانیها از تشدید بحران آب را دوچندان کرده است، ایراناینترنشنال از مخاطبان خود پرسید در شهر یا محله خود، کمبود آب را چطور تجربه میکنند.
پیامهای مردمی دریافتی از نقاط مختلف ایران در چهارشنبه ۲۱ آبان نشان میدهد کمبود آب گسترهای چشمگیر یافته است.
یکی از مخاطبان از استان یزد نوشت «فشار آب دستکم ۵۰ درصد کم شده است» و شهروندی از خراسان جنوبی گفت در بیرجند آب «به طور پیوسته» قطع میشود.
یکی دیگر از ساکنان ایران از آسیب به تجهیزات ساختمانی و پکیج خانگی در پی نوسان فشار آب خبر داد: «چند روز اخیر سیستم پکیج ما آسیب دیده و برنامه عادی زندگیمان به هم ریخته است.»
در روزهای اخیر، ابعاد تازهای از بحران کمآبی در ایران آشکار شده و این وضعیت زنگ خطر جدی را برای زندگی روزمره مردم و تداوم فعالیت بسیاری از صنایع به صدا درآورده است.
شرایط بحرانی جنوب
بر اساس پیامهای مخاطبان ایراناینترنشنال، در جنوب کشور نیز شرایط بحرانی است.
یک شهروند ساکن اهواز گفت: «اینجا آب آنقدر املاح و ناخالصی دارد که شامپو و صابون دیگر کف نمیکنند.»
دیگری افزود: «فشار آب در کارون اهواز کم شده. بعدازظهر تا غروب و بعضی وقتها تا آخر شب آب قطع است.»
شهروندی ساکن شهرستانی مرزی در اردبیل نیز یادآوری کرد مشکل تامین آب شرب برای آنها بسیار قدیمیتر بوده و چندین سال است که آب را شش ماه تمام از کوهسار و رودخانههای اطراف آن تهیه میکنند.
او توضیح داد که از صبح تا ظهر برای «دو دبه ۳۰ لیتری» در صف میایستند و هزینه کلانی برای حمل آب میدهند؛ در حالی که لولهکشی این منطقه در گذشته به گفته او «به لطف شهبانو فرح پهلوی» انجام شده بود و آب شیرین همیشه در دسترس بود.
پیشتر نیز شهروندان به ایراناینترنشنال گفته بودند در بسیاری از شهرهای ایران، با قطع شبانه و افت شدید فشار آب روبهرو هستند.
تهران آب ندارد
گزارشهای جدید حاکی از تداوم کمبود و قطع آب در مناطق مختلف تهران است.
یکی از شهروندان ساکن منطقه پیروزی گفت: «هفتهای چهار روز آب نداریم.»
مخاطبی از لواسان نیز گفت از زمان جنگ ۱۲ روزه، هر شب از ساعت ۱۱ تا پنج صبح آب قطع میشود.
دیگران از آلودگی آب و ناچار بودن به جوشاندن آن برای آشامیدن گفتند.
اما از جنوب و غرب کشور نیز وضعیت مشابهی گزارش میشود.
شهروندی از برازجان استان بوشهر نوشت: «دو روز آب نداریم، روز بعد که میآید فقط مخزنمان پر میشود و دوباره قطع میشود.»
در میان این پیامها، برخی نوشتند که چون از «منبع» استفاده میکنند، متوجه قطع آب نمیشوند اما اغلب از قطع و افت فشار مکرر گلایه داشتند.
واکنشها به هشدار پزشکیان برای تخلیه تهران
بحران آب در هفتههای اخیر، در سطح سیاستگذاری کشور نیز به موضوعی جنجالی تبدیل شده است.
محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی مسعود پزشکیان، چهارشنبه ۲۱ آبان در حاشیه جلسه هیات دولت گفت هدف از سخنان اخیر رییسجمهوری درباره «تخلیه تهران» هشدار دادن در مورد «اهمیت تامین آب» پایتخت بوده است.
پزشکیان ۱۵ آبان گفت اگر در آذرماه باران نبارد، آب در تهران جیرهبندی خواهد شد و اگر باز هم باران نبارد، باید برای تخلیه تهران اقدام کرد.
این اظهارات با واکنش منفی برخی نمایندگان مجلس روبهرو شد.
محمد جلالی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، ۲۱ آبان با تایید خشکسالی و کمآبی، هشدار پزشکیان را «نامناسب» دانست و گفت مسئولان نباید «دل مردم را خالی و تنش ایجاد کنند».
او افزود: «راهی جز باریدن باران برای حل بحران آب نداریم؛ تا زمانی که بارندگی موثر در کشور نباشد، چارهای جز کاهش مصرف و کاهش فشار آب در ساعاتی از شبانهروز نیست.»
این نماینده مجلس راهکار رفع بحران بیآبی را «فرهنگسازی برای کاهش مصرف آب» از سوی مردم خواند تا دولت بتواند به «شرایط بهتری در زمینه منابع آبی در دسترس» برسد.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها مسئولیت ناکارآمدی حکومت در مدیریت بحران آب را گردن مردم انداختهاند و خواهان صرفهجویی شدهاند.
وزیر نیرو شهروندان را به قطع برق تهدید کرد
وزیر نیرو ۲۱ آبان با تهدید گروهی از شهروندان با مصرف «زیاد» آب، گفت: «من نقشه دارم اگر اینها حرف گوش نکنند برقشان را قطع کنیم.»
علیآبادی وعده داد با استفاده از چاههای شهرداری و «بارورسازی ابرها» کمبود آب شرب تهران را مدیریت کند.
او گفت: «شهرداری تهران تعدادی چاه در اختیار دارد که برخی از آنها برای شرب مناسب است و در حال در اختیار گرفتن آنها هستیم. اگر همه مردم پایینتر از الگوی مصرف، مصرف کنند اوضاع سامان مییابد.»
تقلیل بحران خشکسالی و فقدان مدیریت منابع به «کاهش مصرف» از سوی مقامها در شرایطی است که گزارشهای منابع رسمی نشان میدهند ورودی آب به سدهای کشور ۴۳ درصد کاهش یافته و ذخایر حیاتی در پایینترین سطح سالهای اخیر قرار دارد.
تحلیل کارشناسان و پیامهای مردمی از سراسر کشور نشان میدهد مساله دیگر فقط «مصرف زیاد» نیست؛ بلکه بحرانی عمیق در مدیریت منابع، فرسودگی زیرساختها و بیاعتمادی عمومی نسبت به وعدههای حکومتی در حال گسترش است.
