به گزارش رویترز، ترکیه در حال آمادهسازی قانونی است که به جنگجویان و غیرنظامیان حزب کارگران کردستان (پکک) اجازه میدهد از پناهگاهها و مراکز خود در شمال عراق به خانههایشان برگردند. این قانون برای پایان دادن به درگیریهای دو طرف تهیه میشود که بیش از ۴۰ هزار کشته بر جای گذاشت.
در این گزارش که جمعه ۱۶ آبان منتشر شد به نقل از یک مقام ارشد خاورمیانه و یک منبع نزدیک به کُردها در ترکیه، گفته شده این قانون از افرادی که قصد دارند از کردستان عراق به ترکیه برگردند، حفاظت خواهد کرد اما از اعطای عفو عمومی برای جرایم مرتکبشده از سوی جنگجویان سابق، خودداری میکند.
بر اساس این قانون، برخی از رهبران پکک ممکن است به کشورهای ثالث منتقل شوند.
این تصمیم یکی از مراحل نهایی در فرآیند صلحی است که یک سال پیش برای پایان دادن به جنگ و درگیری میان پکک و ترکیه آغاز شد.
مقام ارشد خاورمیانه که بهطور ناشناس درباره این مذاکرات صحبت کرده، گفت: «ممکن است طرح قانونی برای بازگشتها تا پایان این ماه به مجلس ترکیه ارائه شود.»
تاکنون هیچ اظهار نظری در این خصوص از سوی سازمان اطلاعات ترکیه (MIT) که مذاکرات با پکک را هدایت کرده، یا پکک منتشر نشده است.
پیشرفتهای مهم در مذاکرات
پکک ۲۲ اردیبهشت اعلام کرد تصمیم به خلع سلاح و انحلال گروه خود گرفته است.
این تصمیم پس از فراخوان عبدالله اوجالان، رهبر زندانی این گروه، برای پایان دادن به مبارزات مسلحانه اتخاذ شد.
برخی اعضای این گروه در تیرماه سلاحهای خود را بهطور نمادین بر زمین گذاشتند و پکک چهارم آبان اعلام کرد جنگجویانش بهعنوان بخشی از روند خلع سلاح، خروج از ترکیه را آغاز کردهاند.
این گروه از آنکارا خواسته است گامهایی برای مشارکت دادن اعضای آن در «سیاست» بردارد.
نومان کُرتولموش، رییس کمیسیون آشتی ترکیه که تابستان گذشته تاسیس شد، هفته پیش گفت هرگونه اقدام قانونی تنها پس از آن انجام میشود که سازمانهای امنیتی و اطلاعاتی ترکیه تایید کنند پکک واقعا سلاحهای خود را تسلیم و فرآیند انحلال را تکمیل کرده است.
جزییات طرح و روند بازگشت
بر اساس اطلاعاتی که از مقام ارشد خاورمیانه بهدست آمده، طرح پیشنهادی شامل بازگشت حدود هزار غیرنظامی و غیرجنگجو در مرحله نخست و سپس حدود هشت هزار جنگجو، پس از انجام بررسیهای فردی است.
این مقام افزود که ترکیه تاکنون بازگشت حدود هزار نفر از رهبران ارشد و میانپایه پکک را رد کرده و خواستار انتقال آنها به کشورهای ثالث، احتمالا در اروپا شده است.
مذاکرات در این زمینه همچنان در جریان است و برخی از طرفهای درگیر در این گفتوگوها نگران این هستند که استثنا کردن فرماندهان ارشد پکک از بازگشت، به تجدید جنگ و شورشهای جدید در آینده منجر شود.
ناپدیدسازیها پس از سقوط دولت اسد
به گزارش خبرگزاری رویترز، ثَمین الکیتان، سخنگوی دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، جمعه ۱۶ آبان در ژنو گفت که ۱۱ ماه پس از سقوط دولت پیشین سوریه همچنان «گزارشهای نگرانکنندهای درباره دهها مورد ربایش و ناپدیدسازی اجباری» دریافت میشود.
دفتر این کمیساریا اعلام کرد از ابتدای سال میلادی تاکنون، دستکم ۹۷ نفر ربوده یا ناپدید شدهاند اما با توجه به شرایط امنیتی، تعیین رقم دقیق ممکن نیست.
این آمار جدا از بیش از ۱۰۰ هزار نفری است که در دوران حکومت بشار اسد ناپدید شدند.
ادامه بیخبری خانوادهها
اسد سال گذشته در پی یورش ۱۱ روزه هیئت تحریر الشام سرنگون شد؛ حملهای که به جنگ داخلی ۱۳ ساله پایان داد.
پس از سقوط اسد، برخی از خانوادهها توانستهاند با عزیزانشان دیدار کنند اما هنوز بسیاری از خانوادهها از سرنوشت بستگان خود بیخبرند.
به گفته الکیتان، خشونتهای اخیر در مناطق ساحلی و در استان سویدا جستوجوی افراد ناپدیدشده را دشوارتر کرده است زیرا برخی افراد از صحبت کردن میترسند و شماری نیز بهدلیل گفتوگو با سازمان ملل تهدید شدهاند.
پروندههای تازه و درخواست برای رعایت قانون
دفتر حقوق بشر سازمان ملل به پرونده «حمزه العمرین»، داوطلب دفاع مدنی سوریه اشاره کرد که ۱۶ ژوئیه (۲۵ تیر)، هنگام مشارکت در ماموریت تخلیه انساندوستانه در جریان درگیریهای سویدا ناپدید شد.
این نهاد خواستار رعایت حقوق بینالملل و همکاری برای روشن شدن سرنوشت او و دیگر ناپدیدشدگان شده است.
ریاستجمهوری سوریه در ماه می اعلام کرد کمیسیونهایی برای عدالت و رسیدگی به وضعیت ناپدیدشدگان تشکیل میدهد. کمیسیونهایی که قرار است پرونده جنایات رخداده در دوران حکومت خانواده اسد را بررسی کنند.
این هشدار حاصل پژوهشی تازه است که گروهی از دانشمندان دانشگاه ملی استرالیا و دانشگاه نیو ساوت ولز با همکاری پژوهشگران برجسته از نهادهای اصلی تحقیقات جنوبگان در استرالیا انجام دادهاند و یافتههای آن در مجله نیچر منتشر شده است.
به گزارش پایگاه خبری ساینسدیلی، تیم تحقیقاتی دریافت که چندین دگرگونی گسترده بهصورت همزمان در سراسر جنوبگان در حال وقوع است و این فرایندها بهطور تنگاتنگ به یکدیگر «پیوند خوردهاند»؛ تغییراتی که فشار جهانی بر نظام اقلیمی، سطح دریاها و زیستبومها را تشدید میکند.
به گفته پژوهشگران، ورقه یخی غرب جنوبگان با خطر بسیار بالای فروپاشی روبهرو است، زیرا میزان دیاکسید کربن در جو زمین همچنان رو به افزایش دارد.
آنها هشدار میدهند که در صورت فروپاشی کامل این توده عظیم یخ، سطح آب دریاهای جهان بیش از سه متر افزایش خواهد یافت و مناطق ساحلی و شهرهای بزرگ در سراسر جهان در معرض تهدید جدی قرار خواهند گرفت.
دانشمندان تاکید میکنند تنها راه جلوگیری از آسیبهای غیرقابل بازگشت، کاهش سریع و چشمگیر انتشار گازهای گلخانهای است.
نیریلی ابرام، نویسنده اصلی این پژوهش، کاهش شدید یخهای دریایی جنوبگان را یکی دیگر از نشانههای نگرانکننده در منطقه توصیف کرد.
او گفت: «از بین رفتن یخهای دریایی جنوبگان نوعی دگرگونی ناگهانی دیگر است که پیامدهای زنجیرهای گستردهای دارد، از جمله افزایش آسیبپذیری قفسههای یخی شناور پیرامون جنوبگان در برابر فروپاشی ناشی از امواج.»
کاهش گسترده یخهای دریایی در کنار تضعیف جریانهای عمیق اقیانوس جنوبی نشان میدهد که این سامانهها در برابر افزایش دمای زمین از آنچه پیشتر تصور میشد، آسیبپذیرتر هستند.
با از میان رفتن یخهای دریایی، سطح اقیانوس گرمای بیشتری از خورشید جذب میکند و روند گرمایش منطقهای شدت مییابد.
این تغییرات پیامدهای گستردهای برای استرالیا به همراه دارد. بالا آمدن سطح دریاها جوامع ساحلی را تهدید میکند، در حالی که گرمتر و کماکسیژنتر شدن اقیانوس جنوبی توان جذب دیاکسید کربن از جو را کاهش میدهد و موجب تشدید گرمایش در استرالیا و سایر مناطق میشود.
کاهش یخهای دریایی حیاتوحش جنوبگان را در معرض خطر قرار داده است. بر اساس یافتههای این تحقیق، پنگوئنهای امپراتور اکنون بیش از هر زمان دیگری با خطر انقراض مواجه هستند، زیرا جوجههایشان برای رشد و بقا به وجود یخهای دریایی پایدار وابستهاند.
دامنه تهدیدها تنها به پنگوئنهای امپراتور محدود نمیشود. جمعیت کریل و چند گونه پنگوئن و فُک نیز با خطر کاهش شدید روبهرو است، و در همین حال فیتوپلانکتونهایی که در پایه زنجیره غذایی نقش اساسی دارند، بر اثر گرمایش و اسیدی شدن آب اقیانوسها آسیب میبینند.
پژوهشگران تاکید کردند تنها راه جلوگیری از دگرگونیهای ناگهانی بیشتر در منطقه و پیامدهای گسترده آن، کاهش سریع انتشار گازهای گلخانهای است تا گرمایش زمین تا حد ممکن به ۱.۵ درجه سانتیگراد محدود شود.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۶ آبان به نقل از آسپ ایدی سوهری، رییس پلیس جاکارتا، گزارش داد اکثر مجروحان دانشآموز هستند و از آسیبهای مختلف، از جمله سوختگی، رنج میبرند.
سوهری گفت تحقیقات درباره علت این انفجار در جریان است و پلیس با حضور در محل، اقداماتی از جمله بررسی صحنه، مسدود کردن محدوده و پاکسازی منطقه را انجام داده است.
شبکه الجزیره نیز به نقل از شاهدان گزارش داد حدود ظهر (به وقت محلی) و همزمان با آغاز خطبههای نماز جمعه در مسجد این مدرسه، صدای دو انفجار بلند شنیده شد.
لودوییک فریدریش، معاون وزیر امنیت اندونزی، نیز وقوع دو انفجار در این مسجد را تایید کرد.
سوفمی داسکو احمد، معاون رییس پارلمان اندونزی، پس از بازدید از بیمارستان محل درمان مجروحان حادثه گفت فرد مظنون به دست داشتن در این انفجار حدود ۱۷ سال دارد و در حال حاضر تحت عمل جراحی قرار گرفته است.
به گزارش رویترز، مظنون از دانشآموزان همان مدرسهای است که انفجار در آن به وقوع پیوسته است.
تصاویر منتشرشده از محل حادثه نشان میدهد مسجد سبزرنگی که انفجار در آن رخ داد، با حضور نیروهای امنیتی احاطه شده است. در بیرون مسجد ردیفی از کفشها دیده میشود، اما به نظر میرسد ساختمان آسیب ظاهری ندیده است.
رویترز در ادامه نوشت نیروهای مسلح پلیس با لباسهای سیاه در برابر درهای آهنی مسجد مستقر شدهاند و در خیابانهای اطراف نیز خودروهای امدادی و زرهی پلیس حضور دارند.
این مسجد در منطقهای پرتردد در شمال جاکارتا واقع شده که بیشتر زمینهای آن متعلق به نیروی دریایی اندونزی است و شماری از نظامیان و افسران بازنشسته در آن زندگی میکنند.
اندونزی در گذشته شاهد حملاتی علیه کلیساها و مراکز وابسته به غرب بوده است، اما وقوع انفجار در مساجد در این کشور امری نادر به شمار میرود.
مقامهای امنیتی اندونزی میگویند در سالهای اخیر نفوذ گروههای افراطی اسلامگرا در این کشور بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است.
پیشتر در فروردین ۱۴۰۰، بمبگذاری انتحاری در بیرون یک کلیسای کاتولیک در شهر ماکاسار اندونزی ۱۴ زخمی بر جا گذاشت. به گفته پلیس، هنگام انفجار مردم داخل کلیسا بودند.
همچنین دیماه ۱۳۹۹، یگان ضدتروریسم پلیس به مخفیگاه گروهی شبهنظامی در ماکاسار یورش برد که در جریان آن دو نفر کشته شدند. این گروه به دست داشتن در دو بمبگذاری در کلیسایی در فیلیپین در سال ۲۰۱۹ متهم بود؛ حملهای که بیش از ۲۰ کشته بر جای گذاشت.
در مجمع سالانه تسلا که پنجشنبه ۱۵ آبان در کارخانه این شرکت در آستین تگزاس برگزار شد، بیش از ۷۵ درصد از سهامداران با این طرح پیشنهادی موافقت کردند.
در این رویداد، ماسک در حالی به روی صحنه رفت که رباتهایی در کنار او حرکت میکردند. او در سخنرانی خود گفت: «آنچه پیش رو داریم، تنها فصل تازهای در تاریخ تسلا نیست، بلکه کتابی کاملا جدید است.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، این تصمیم برای آینده تسلا اهمیت زیادی دارد، زیرا ارزش سهام شرکت به چشمانداز ماسک برای توسعه خودروهای خودران، راهاندازی شبکه تاکسیهای رباتیک در سراسر آمریکا و تولید رباتهای انساننما وابسته است.
رویترز افزود هرچند اظهارات سیاسی راستگرای ماسک در ماههای اخیر به اعتبار برند تسلا آسیب زده، اما سهامداران همچنان از او حمایت کردند.
بر اساس بسته جدید، ماسک ممکن است طی ۱۰ سال آینده تا سقف یک تریلیون دلار سهام دریافت کند، اما پس از کسر ارزش سهام فعلی، رقم نهایی حدود ۸۷۸ میلیارد دلار خواهد بود.
او در هر مرحله از تحقق اهداف عملیاتی و مالی، یک درصد از سهام شرکت را به دست میآورد و در صورت تحقق کامل همه اهداف، ۱۲ درصد از سهام تسلا به او تعلق خواهد گرفت.
اهداف تعیینشده شامل تحویل ۲۰ میلیون خودرو، راهاندازی یک میلیون تاکسی رباتیک، فروش یک میلیون ربات و دستیابی به ۴۰۰ میلیارد دلار سود عملیاتی است.
ارزش بازار تسلا نیز باید از ۱.۵ تریلیون دلار کنونی به ۲ تریلیون و در نهایت ۸.۵ تریلیون دلار افزایش یابد.
برخی نهادهای سرمایهگذاری از جمله صندوق ثروت ملی نروژ و دو شرکت مشاوره سهام «گلس لویس» و «آیاساس» با طرح پاداش به ماسک مخالفت کردند و هشدار دادند چنین پرداختی ممکن است به کاهش ارزش سهام منجر شود.
اما هیئتمدیره تسلا تاکید کرد تصویب این طرح، تمرکز ماسک بر آینده شرکت را تضمین میکند. ماسک نیز گفت هدفش بیش از کسب پول، به دست آوردن سهم رای بالاتر در تسلا و پیشبرد پروژه «ارتش رباتها» است.
در همین جلسه، سهامداران سه عضو هیئتمدیره تسلا را دوباره انتخاب کردند و به برگزاری انتخابات سالانه برای همه اعضا و طرح جدید پرداخت به ماسک رای مثبت دادند.
همچنین سرمایهگذاری تسلا در شرکت هوش مصنوعی «ایکس اِیآی»، متعلق به ماسک، تصویب شد.
با وجود نگرانیها درباره تضاد منافع، تحلیلگران میگویند همکاری میان تسلا و ایکس اِیآی میتواند به نفع هر دو شرکت باشد، زیرا فناوری خودران تسلا به پیشرفت در حوزه هوش مصنوعی وابسته است و ایکس اِیآی نیز از داشتن مشتری بزرگی مانند تسلا سود میبرد.
این منبع جمعه ۱۶ آبان در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات برخی رهبران احزاب سنی در خصوص احتمال دستیابی به سمت ریاستجمهوری عراق گفت: «جریانهای شیعی و کرد بر سر این موضوع توافق دارند که این سمت سهم کردهاست و جمهوری اسلامی نیز با این موضوع موافق است، اما واگذاری نخستوزیری به یک چهره اهل سنت باعث نگرانی تهران خواهد شد.»
او افزود تمامی گروههای شیعی بهشدت با نخستوزیری مجدد محمد شیاع السودانی مخالف هستند، اما مارک سافایا، نماینده دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در امور عراق، «رابطهای شخصی» با سودانی دارد و «ممکن است در این روند تاثیرگذار باشد».
به گفته این منبع در اقلیم کردستان، برخلاف دورههای گذشته، جمهوری اسلامی دیگر نفوذ سابق را در تعیین نخستوزیر نخواهد داشت و اینبار آمریکا و کشورهای اروپایی با جدیت بیشتری در این روند نقشآفرینی خواهند کرد.
انتخابات پارلمانی ۲۰ آبان
خبرگزاری رویترز ۱۳ آبان گزارش داد سودانی با افزایش نشانههای حمایت عمومی پیش از انتخابات پارلمانی، با اعتماد به نفس بیشتری در رقابت با احزاب و گروههای مسلح وارد کارزار شده است.
بر اساس این گزارش، سودانی در کارزار انتخاباتی خود بر بهبود خدمات عمومی تمرکز کرده و میکوشد چهرهای از خود نشان دهد که قادر است روابط بغداد را با واشینگتن و تهران در تعادلی پایدار نگه دارد.
رویترز افزود نخستوزیر ۵۵ ساله عراق امیدوار است بیشترین کرسیهای پارلمان را از آن خود کند.
جمهوری اسلامی، شبهنظامیان عراقی و اسرائیل
در میانه فشارهای فزاینده آمریکا، دولت عراق وارد مرحلهای حساس از تلاشهای سیاسی خود برای خلع سلاح گروههای شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی شده است.
یک منبع آگاه عراقی ۱۶ آبان در مصاحبه با پایگاه خبری «الدوله» گفت اکنون در میان نیروهای «کتائب حزبالله» و «حرکت النجبا» فضایی از نگرانی و بلاتکلیفی حاکم است.
او اضافه کرد جمهوری اسلامی اخیرا نسبت به احتمال حملات اسرائیل، از جمله موجی از ترور و حمله به مقرها و مواضع نظامی این گروهها در اطراف بغداد، هشدارهای جدی داده است.
سودانی پیشتر گفته بود تلاش دولت برای کنترل همه سلاحها تا زمانی که ائتلافی به رهبری آمریکا در عراق حضور دارد و برخی جناحهای عراقی آن را «نیروی اشغالگر» میدانند، نتیجهبخش نخواهد بود.
رادیوی ملی اسرائیل ۱۳ آبان گزارش داد تهران در حال مسلح کردن شبهنظامیان شیعه در عراق و آمادهسازی آنان بهمنظور رویارویی احتمالی با اسرائیل است.
این رسانه به نقل از منابع آگاه عراقی افزود پس از ضرباتی که محور موسوم به «مقاومت» در لبنان، سوریه و نوار غزه متحمل شده، تهران میکوشد مرکز ثقل نفوذ نظامی خود را به عراق منتقل کند.
بر اساس این گزارش، حمایت جمهوری اسلامی از این شبهنظامیان در هفتههای اخیر افزایش یافته و تمرکز تهران بر ارسال سلاحهای پیشرفتهتر برای آنهاست.
وعده واشینگتن به حمایت از بغداد در برابر تهران
نماینده ترامپ در امور عراق ۹ آبان در بیانیهای اعلام کرد واشینگتن از تلاشهای بغداد برای مقابله با نفوذ خارجی، از جمله نفوذ تهران و گروههای نیابتیاش، حمایت میکند.
سافایا گفت ایالات متحده بر ضرورت پایان فعالیت گروههای مسلح خارج از چارچوب دولت عراق تاکید دارد.
او افزود: «عراق باید تمامی سلاحها را تحت کنترل دولت مشروع درآورد و نیروهای امنیتیاش را تحت فرمان واحد سامان دهد.»
