بر اساس کیفرخواستی که پنجشنبه منتشر شد، گروهی از هکرهای وابسته به ایران تلاش کردهاند با استفاده از ایمیلهای هکشده، از جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی ایالات متحده، اخاذی کنند. در این کیفرخواست، بولتون همچنین به سوءاستفاده و نگهداری غیرمجاز از اسناد محرمانه متهم شده است.
بولتون که در دوران نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ در کاخ سفید خدمت میکرد، پس از برکناری از سمت خود به یکی از منتقدان سرسخت رئیسجمهوری تبدیل شد. صدور این کیفرخواست تازهترین اقدام قضایی دولت علیه چهرههای سیاسی منتقد محسوب میشود.
نقش هکرهای وابسته به حکومت ایران در ماجرا
در متن کیفرخواست آمده است که حدود ۶ ژوئیه ۲۰۲۱ یکی از نمایندگان بولتون با افبیآی تماس گرفته و اطلاع داده است: «ظاهراً کسی به حساب ایمیل شخصی سفیر بولتون نفوذ کرده و به نظر میرسد این فرد در ایران باشد.»
بر اساس مدارک ارائهشده، فرد یا گروه هکر در یکی از ایمیلها بولتون را تهدید کرده و نوشته بود: «این میتواند بزرگترین رسوایی بعد از افشای ایمیلهای هیلاری کلینتون باشد — اما این بار در سمت جمهوریخواهان! قبل از اینکه دیر شود با من تماس بگیر.»
چند هفته بعد، در ۵ اوت ۲۰۲۱، هکرها ایمیل دیگری برای بولتون ارسال کردند و هشدار دادند که در صورت عدم تماس، «بخشهای سانسورشده از کتاب او را با استناد به ایمیلهای درزکرده منتشر خواهند کرد.»
دادستانها اعلام کردند بولتون در واکنش به این تهدیدها، افبیآی را از احتمال وجود اطلاعات طبقهبندیشده در ایمیلهای هکشده مطلع نکرده است.
انتقادهای بولتون از جمهوری اسلامی
جان بولتون یکی از منتقدان سرسخت حکومت ایران محسوب میشود. او در دوره ریاستجمهوری جرج دبلیو بوش سفیر ایالات متحده در سازمان ملل بود و همواره از رویکردی تهاجمی و فشار حداکثری علیه تهران حمایت کرده است.
بولتون از حامیان اصلی خروج آمریکا از توافق هستهای (برجام) بود و در دوران حضورش در شورای امنیت ملی کاخ سفید، به دنبال اعمال تحریمهای شدیدتر و حتی گزینههای نظامی علیه حکومت ایران بود. او همچنین در سخنرانیها و نوشتههایش جمهوری اسلامی را «اصلیترین تهدید برای امنیت جهانی» توصیف کرده است.
در سالهای اخیر، رسانههای حکومتی ایران بارها از بولتون به عنوان یکی از «معماران سیاست خصمانه واشینگتن» یاد کردهاند.
واکنش ترامپ به پرونده بولتون
زمانی که خبرنگاران در کاخ سفید از دونالد ترامپ درباره کیفرخواست بولتون پرسیدند، او در پاسخ کوتاه گفت: «او آدم بدی است… همین است که هست.»
ترامپ و بولتون از زمان جداییشان از کاخ سفید روابطی به شدت خصمانه داشتهاند. بولتون در کتاب خود با عنوان اتاقی که در آن اتفاق افتاد، ترامپ را بیاطلاع از سیاست خارجی و فاقد صلاحیت برای رهبری کشور توصیف کرده بود — کتابی که خود یکی از عوامل آغاز تحقیقات قضایی درباره او به شمار میرود.
وزارت دادگستری ایالات متحده چهارشنبه برای نخستینبار در تاریخ، اتهامات تروریستی را علیه دو نفر از حامیان جنبش چپگرای ضد فاشیستی «آنتیفا» مطرح کرد. رئیس افبیآی، کاش پاتل، اعلام کرد این اتهامات بخشی از اجرای فرمان اخیر رئیسجمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، برای طبقهبندی آنتیفا بهعنوان «سازمان تروریستی» است.
دو متهم این پرونده، کمرون آرنولد از دالاس و زکری اوِتس از واکساهچی در تگزاس، متهماند در تیراندازی به یک افسر پلیس در مرکز بازداشت مهاجران «پریلند» در روز ۴ ژوئیه (روز استقلال آمریکا) نقش داشتهاند. هر دو در ماه ژوئیه به همراه هشت نفر دیگر بازداشت شده و پیشتر با اتهامات «اقدام به قتل» و «حمل غیرقانونی سلاح» روبهرو بودند.
اسناد دادگاه نشان میدهد هیچیک از متهمان هنوز در دادگاه تفهیم اتهام رسمی نشدهاند، اما قرار است آرنولد و اوِتس در جلسهای در ۲۲ اکتبر پاسخ خود را ارائه دهند. وکلای آنان تاکنون از اظهار نظر خودداری کردهاند.
کاش پاتل در بیانیهای در شبکههای اجتماعی نوشت: «برای نخستین بار، افبیآی آنارشیستهای خشونتطلب وابسته به آنتیفا را بازداشت و اتهامات تروریسم را در ارتباط با حمله ۴ ژوئیه به مرکز مهاجران در تگزاس مطرح کرده است.»
با وجود این، اتهام متهمان «حمایت از تروریستها» عنوان شده و نه «حمایت از سازمان تروریستی»، که از نظر حقوقی تفاوت دارد.
دادستانها در کیفرخواست تازه خود مدعیاند این دو نفر بخشی از یک «هسته آنتیفا» بودهاند که در حمله روز ۴ ژوئیه به مرکز بازداشت اداره مهاجرت و گمرک آمریکا در شهر الوارادو شرکت داشته است. آنها میگویند مهاجمان در این حمله با شلیک مواد آتشبازی و تخریب خودروها، در نهایت موجب تیراندازی یکی از همدستانشان شدند که به مجروح شدن یک افسر پلیس از ناحیه گردن انجامید.
در کیفرخواستهای اولیه هیچ اشارهای به آنتیفا نشده بود، اما اکنون پرونده بخشی از رویکرد سختگیرانه دولت ترامپ علیه گروههای چپگرای منتقد دولت تلقی میشود.
ترامپ و متحدان جمهوریخواهش از ماه سپتامبر، پس از ترور فعال محافظهکار «چارلی کرک»، بارها اعضای آنتیفا را متهم کردهاند که در بروز خشونتهای سیاسی و اعتراضها علیه نهادهای مهاجرتی فدرال نقش داشتهاند.
تحلیلگران حقوقی اما میگویند این پرونده میتواند نخستین آزمون جدی برای فرمان جنجالی ترامپ درباره تروریستیخواندن آنتیفا باشد؛ چراکه این جنبش ساختار سازمانی و رهبری مشخصی ندارد.
رئیسجمهوری ایالات متحده اعلام کرد هزینههای مربوط به لقاح مصنوعی در آمریکا بسیار بالاست و «هر چرخه درمان میتواند ۲۵ هزار دلار یا بیشتر هزینه داشته باشد»، آنهم در حالی که بسیاری از زوجها برای بارداری به چندین چرخه نیاز دارند.
لقاح مصنوعی یکی از روشهای کمکباروری است که در آن تخمک و اسپرم در محیط آزمایشگاه لقاح داده میشوند و سپس جنین به رحم مادر منتقل میشود. این روش برای درمان ناباروری استفاده میشود و شامل مراحلی مانند تحریک تخمدان، بازیابی تخمک، لقاح، رشد جنین در آزمایشگاه و انتقال آن به رحم است.
به گزارش شبکه خبری سیبیاس، بیشتر کارفرمایان در آمریکا هزینه درمانهای باروری را بیمه نمیکنند.
ترامپ در سخنرانی خود در کاخ سفید گفت دولتش موفق شده هزینه داروهای اصلی مورد استفاده در لقاح مصنوعی را برای مصرفکنندگان آمریکایی «حدود ۷۳ درصد کاهش دهد» و افزود: «این کاهش در ماههای آینده بیشتر هم خواهد شد.»
به گفته او، بخش بزرگی از هزینههای بالای لقاح مصنوعی به دلیل «قیمتهای گزاف داروهای باروری» است. گزارشها نشان میدهد گرانترین داروی مورد استفاده در آمریکا تا ۷۰۰ درصد گرانتر از کشورهای دیگر است.
ترامپ اعلام کرد شرکت داروسازی «ایامدی سرونو» پذیرفته است «تخفیفهای قابل توجهی» برای داروهای باروری ارائه دهد. او به داروی «گونال اف» اشاره کرد که برای تحریک تخمکها نقشی حیاتی دارد.
شرکت ایامدی سرونو نیز در بیانیهای تایید کرد بیماران میتوانند داروهای باروری این شرکت را مستقیماً با تخفیف ۸۴ درصدی خریداری کنند.
ترامپ این اقدام را «پیروزی تاریخی برای زنان، مادران و خانوادههای آمریکایی» خواند و گفت دولتش تلاش میکند شرکتها را به ارائه بیمه تکمیلی باروری ترغیب کند.
با این حال، به نوشته سیبیاس، این اقدام در مقایسه با وعده ترامپ در تابستان گذشته برای پوشش کامل لقاح مصنوعی توسط بیمه یا دولت فدرال، گامی محدودتر است.
ترامپ پیشتر در فوریه سال جاری با صدور فرمانی اجرایی، کاخ سفید را موظف کرده بود راههای افزایش دسترسی به درمانهای باروری را بررسی کند.
کارشناسان میگویند هنوز روشن نیست کاهش قیمت داروها تا چه اندازه هزینه کل یک چرخه لقاح مصنوعی را کاهش میدهد، زیرا مصرف دارو در بیماران متفاوت است و هزینههای دیگر مانند سونوگرافی، بیهوشی و آزمایشهای تخصصی همچنان بخش عمدهای از هزینه درمان را تشکیل میدهد.
بر اساس آمار سیبیاس، هر چرخه درمان لقاح مصنوعی در آمریکا بین ۱۲ تا ۲۵ هزار دلار هزینه دارد و اغلب زوجها مجبورند چندین بار آن را تکرار کنند. تنها در معدودی از ایالتها شرکتهای بیمه موظف به پوشش این درمان هستند، بنابراین بیشتر زوجها هزینه را شخصاً پرداخت میکنند. همچنین ذخیرهسازی جنینهای منجمد نیز هزینهای جداگانه دارد که ممکن است بیش از هزار دلار در سال باشد.
دادستانی فدرال ایالات متحده روز پنجشنبه اعلام کرد جان بولتون، مشاور امنیت ملی سابق دونالد ترامپ، به اتهام سوءاستفاده از اطلاعات محرمانه و نقض قانون جاسوسی تحت پیگرد قرار گرفته است. این اتهام در حالی مطرح میشود که کاخ سفید و وزارت دادگستری دولت دوم ترامپ متهم شدهاند از دستگاه قضایی برای تسویهحساب سیاسی با مخالفان استفاده میکنند.
به گزارش شبکه سیانان، کیفرخواست بولتون سومین مورد در چند هفته اخیر است که وزارت دادگستری علیه یکی از چهرههای منتقد رئیسجمهوری جمهوریخواه صادر میکند. پیش از او، جیمز کومی، رئیس سابق افبیآی، و لِتیشیا جیمز، دادستان کل نیویورک، به اتهامات مختلف تحت تعقیب قرار گرفته بودند.
اتهامات و تحقیقات فدرال
اسناد دادگاهی که ماه گذشته علنی شد نشان میدهد بولتون بهدلیل نگهداری و احتمالاً انتقال غیرمجاز اسناد طبقهبندیشده مورد تحقیق فدرال بوده است. این تحقیقات پس از آن علنی شد که افبیآی در ماه اوت منزل و دفتر بولتون را در ایالت مریلند و واشینگتن بازرسی کرد.
بر اساس اسناد منتشرشده، مأموران فدرال در جریان این تفتیش دو تلفن همراه، پوشههایی با برچسب «ترامپ ۱ تا ۴» و مدارکی با عنوان «یادداشتهایی درباره حملات متحدان» را ضبط کردند. همچنین چندین سند با برچسبهای «محرمانه»، «سری» و «فوقسری» کشف شد که به سلاحهای کشتار جمعی، مأموریت آمریکا در سازمان ملل و ارتباطات راهبردی دولت آمریکا مربوط میشد.
به گفته مقامات قضایی، این اقدامات میتواند نقض «قانون جاسوسی» تلقی شود که انتقال یا نگهداری اسناد مرتبط با امنیت ملی را بدون مجوز جرمانگاری کرده است.
وکیل بولتون، «اَبی لاول»، با رد اتهامات گفته است: «اسناد ضبط شده مدارک عادی هستند که هر مقام سابق دولتی ممکن است در اختیار داشته باشد. بسیاری از این اسناد پیشتر در بررسی پیش از انتشار کتاب بولتون تایید شدهاند.»
پیشینه مناقشه بر سر کتاب بولتون
اتهامات تازه علیه بولتون ادامه همان جنجالی است که در سال ۲۰۲۰ پس از انتشار کتاب او با عنوان «اتاقی که در آن اتفاق افتاد» آغاز شد. در آن کتاب، بولتون ترامپ را فردی «بیاطلاع و ناپایدار» در تصمیمگیریهای سیاست خارجی توصیف کرده بود و مدعی شد او کمک نظامی به اوکراین را مشروط به انجام تحقیقات درباره جو بایدن، رقیب انتخاباتیاش، کرده است.
دولت ترامپ در آن زمان از بولتون شکایت کرد و گفت نسخه اولیه کتاب حاوی اطلاعات طبقهبندیشدهای است که افشای آن میتواند به امنیت ملی آسیب بزند. اما وکلای بولتون گفتند نسخه نهایی کتاب پس از ماهها بازبینی از سوی شورای امنیت ملی تایید شده است.
اسناد تازه منتشرشده نشان میدهد یکی از مقامات شورای امنیت ملی در سال ۲۰۲۰ به بولتون هشدار داده بود که نسخه اولیه کتابش «حاوی مقادیر قابلتوجهی اطلاعات فوقمحرمانه» بوده است.
سومین منتقد ترامپ در صف اتهام
بولتون تنها چهرهای نیست که در دولت دوم ترامپ هدف پیگرد قضایی قرار گرفته است. وزارت دادگستری در هفتههای اخیر جیمز کومی، رئیس پیشین افبیآی، را به دروغگویی به کنگره و ممانعت از تحقیقات متهم کرده است. همچنین لِتیشیا جیمز، دادستان کل نیویورک که پیشتر پرونده کلاهبرداری مالی علیه ترامپ و شرکت خانوادگیاش گشوده بود، به اتهام کلاهبرداری بانکی تحت پیگرد قرار دارد. هر دو اتهامات را رد کردهاند.
این روند باعث شده منتقدان دولت ترامپ بگویند وزارت دادگستری عملاً به ابزاری برای انتقام سیاسی تبدیل شده است. منابعی در درون وزارت دادگستری به خبرگزاری رویترز گفتهاند برخی دادستانها در ابتدا نسبت به «سرعت غیرعادی» در طرح اتهام علیه بولتون هشدار داده بودند اما نهایتاً تحت فشار مقامات ارشد مجبور به تسریع در روند پرونده شدند.
سابقه و جایگاه بولتون
جان بولتون یکی از چهرههای قدیمی و تأثیرگذار در سیاست خارجی جمهوریخواهان است. او در دولت رونالد ریگان در وزارت دادگستری، در دولت جورج بوش پسر در وزارت خارجه بهعنوان مسئول کنترل تسلیحات فعالیت داشت و بعدها بهعنوان سفیر آمریکا در سازمان ملل منصوب شد، هرچند نتوانست تایید سنا را بگیرد و پس از ۱۷ ماه استعفا داد.
ترامپ در سال ۲۰۱۸ او را بهعنوان سومین مشاور امنیت ملی خود منصوب کرد، اما اختلافات بر سر سیاستهای کره شمالی، ایران و اوکراین باعث شد تنها پس از ۱۷ ماه کنار گذاشته شود. بولتون پس از خروج از دولت، به یکی از منتقدان سرسخت ترامپ تبدیل شد و در محافل سیاسی واشینگتن بهعنوان چهرهای «باز و جنگطلب» شناخته میشود.
پیامدهای سیاسی
اتهام علیه بولتون در شرایطی مطرح میشود که دولت دوم ترامپ بهدلیل دخالت آشکار در امور قضایی زیر ذرهبین قرار گرفته است. رسانههای آمریکایی میگویند ترامپ شخصاً از دادستان کل پام باندی خواسته تا «سریعتر» علیه منتقدانش اقدام کند.
بولتون که زمانی از متحدان نزدیک ترامپ بود، حالا ممکن است در یکی از پرسروصداترین محاکمههای سیاسی سال ۲۰۲۵ قرار گیرد. او اتهامات را رد کرده و گفته است بهزودی در دادگاه از خود دفاع خواهد کرد.
این پرونده تازه، شکاف میان دولت و چهرههای پیشین جمهوریخواه را عمیقتر کرده و بحث درباره سیاسیشدن نظام قضایی آمریکا را بار دیگر به صدر افکار عمومی آورده است.
عیسی بزرگزاده، دبیر کمیساریای آب هیرمند، روز پنجشنبه ۲۴ مهر اعلام کرد که میزان آبی که از سوی افغانستان رهاسازی شده «با سهم قانونی ایران بر اساس معاهده ۱۳۵۱ فاصله زیادی دارد.»
او با اشاره به بیتوجهی کابل به تعهداتش گفت در چند دهه گذشته، با وجود ادعای پایبندی افغانستان به این معاهده، «عملی در جهت اجرای کامل آن انجام نشده» و در سالهای اخیر «اختلاف میان آنچه در معاهده آمده و واقعیت میدانی بیشتر شده است.»
طبق معاهده آبی میان تهران و کابل، سهم قانونی ایران از آب هیرمند در شرایط نرمال سالانه ۸۲۰ میلیون مترمکعب تعیین شده است.
بزرگزاده پیشتر در گفتوگو با خبرگزاری صداوسیما گفته بود جمهوری اسلامی بارها در مجاری رسمی و نشستهای کمیساران به این وضعیت اعتراض کرده و «پیشنهادهای عملی برای اصلاح مسیر آب» ارائه داده است. او تأکید کرده بود که باید «سرریزهای بند کمالخان اصلاح شود تا مسیر طبیعی آب به مسیر گذشته بازگردد.»
به گفته او، ایران آمادگی دارد در قالب همکاری فنی و در چارچوب منافع مشترک، برای بازسازی و اصلاح بند به افغانستان کمک کند.
در همین حال، خبرگزاری ایسنا ۹ مهر گزارش داد تصاویر ماهوارهای نشان میدهد مخزن سد کجکی در افغانستان پر و حتی سرریز شده است، اما حقآبه تاریخی ایران هنوز پرداخت نشده است.
به نوشته این گزارش، کاهش چشمگیر حقآبه ایران، نیازهای کشاورزی و زیستمحیطی شرق کشور را تحت تاثیر قرار داده و موجب خشک شدن تالاب هامون، افزایش بیکاری و موج جدید مهاجرت از سیستان و بلوچستان شده است.
روزنامه شرق ۱۳ اسفند سال گذشته با استناد به تصاویر ماهوارهای خبر داده بود که حکومت طالبان با وجود وعدههایی که به ایران داده بود، بار دیگر مسیر رودخانه هیرمند را منحرف کرده است.
تصویر ماهوارهای منتشر شده که مربوط به ۱۲ اسفند بود، نشان میداد که طالبان بهجای رهاسازی حقآبه ایران، آب سد کمالخان را همچنان به سوی شورهزار گودرزه در افغانستان منحرف میکند.
طالبان از زمان قدرت گرفتن دوباره در افغانستان، از رهاسازی حقآبه رودخانه هیرمند خودداری کرده و این مساله به یکی از موضوعات مهم در تنشهای میان تهران و کابل در سه سال اخیر تبدیل شده است.
پیش از این و در دهههای اخیر، مقامات جمهوری اسلامی بارها از تامین نشدن حقابه ایران انتقاد و با مقامات حکومتهای وقت در افغانستان گفتوگو کردهاند اما این مذاکرات تاکنون نتیجهای نداشته است.
