بخشی از نزدیک به دو هزار زندانی و بازداشتی فلسطینی که در چارچوب توافق آتشبس از سوی اسرائیل آزاد شدند، دوشنبه ۲۱ مهرماه وارد نوار غزه و کرانه باختری شدند.
همزمان با آزادی آخرین گروگانهای اسرائیلی از سوی حماس، دونالد ترامپ در پارلمان اسرائیل خواستار «تبدیل پیروزی نظامی به صلح» شد.
سایت حالوش که اخبار شهروندان بلوچ در ایران را پوشش میدهد، دوشنبه ۲۱ مهر گزارش داد خودروی حامل کودکان کار و کارگران بلوچ با ستونهای بتنی در عوارضی باغچه مشهد برخورد کرد.
بهنوشته حالوش، در این خودرو ۱۴ سرنشین بلوچ از جمله چند کودک کار، از روستاهای شهرآباد و سالارآباد مشهد سوار بودهاند که برای چیدن زعفران به سمت فریمان حرکت میکردند.
حالوش به نقل از منابع خود نوشت برخی از سرنشینان این خودرو بین هفت تا ۱۲ سال داشتهاند و برای کمک به مخارج زندگی خانوادههایشان در برداشت زعفران شرکت میکردند.
شماری از این کودکان نیز از افراد فاقد شناسنامه یا مدارک هویتی بودهاند که از فرصت تحصیل و رفتن به مدرسه محروم بودهاند.
این دست سوانح برای خودروهای حامل کارگران فصلی، بهویژه در فصل برداشت، در جادههای کشور مسبوق به سابقه است و بارها به مرگهای جمعی انجامیده است.
در یکی از این موارد در خرداد ۱۴۰۳، در پی واژگونی یک خودروی پراید در مسیر دهدشت به بهبهان دو زن جان خود را از دست دادند و سه نفر دیگر زخمی شدند. آنها زنان کارگری بودند که برای گوجهچینی به بهبهان میرفتند.
خبرگزاری ایلنا دوشنبه ۲۱ مهرماه در گزارشی با اشاره به کشته شدن دست کم پنج کارگر مزرعه در جادههای خراسان نوشت مجروحان به بیمارستان منتقل شدهاند: «اما هنوز آمار دقیق کشتهشدگان و وضعیت مصدومان اعلام نشده است.»
یک شاهد عینی در خصوص رخداد دوشنبه در خراسان رضوی به حالوش گفت: «من سرویس کارگرها هستم. با ماشین خودم دنبالشان بودم که ناگهان صدای مهیبی مثل انفجار شنیدم. وقتی رسیدم، ماشین به ستونهای بتنی عوارضی خورده بود و صحنه وحشتناکی بود. بیشترشان بچه بودند، دستکم پنج نفر همانجا جان دادند.»
یکی دیگر از شاهدان این رخداد نیز گفت: «در جعبه عقب ماشین حدود ۱۰ بچه کنار چند کارگر بزرگتر نشسته بودند .... حالا چند خانواده عزادار شدند.»
با توجه به بیتفاوتی جمهوری اسلامی به موضوع کارگران بهخصوص کودکان کار در ایران، آمار دقیقی درباره تعداد این کودکان و محل کار آنها در شهرهای مختلف کشور وجود ندارد.
رضا شفاخواه، دبیر کمیته حقوق کودک کارگروه حقوق بشر اتحادیه سراسری کانونهای وکلا، خرداد ۱۴۰۳ از وجود ۱۹ میلیون حاشیهنشین در ایران خبر داد و گفت آخرین آمار رسمی از تعداد کودکان کار، «جمعیتی سه میلیون نفری» است.
سایت حقوق بشری هرانا نیز اردیبهشتماه در گزارشی به مناسبت روز جهانی کارگر نوشت در بازه زمانی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ تا هشت اردیبهشت ۱۴۰۴، حداقل ۱۶ هزار و ۲۷۳ کارگر بر اثر حوادث کار مجروح شدند و دستکم دو هزار و ۸۱ کارگر دیگر جان خود را از دست دادند.
دونالد ترامپ دوشنبه ۲۱ مهر در سخنرانی خود در کنست اسرائیل با اشاره به جنگ ۱۲ روزه گفت «بسیاری از تروریستهای ارشد ایران» از جمله فرماندهان و چهرههای دخیل در برنامه هستهای جمهوری اسلامی کشته شدند.
او توضیح داد که آمریکا در عملیات «چکش نیمهشب»، هفت بمبافکن بی–۲ را به ایران اعزام کرد و «صدها هواپیمای سوخترسان» این عملیات را پشتیبانی کردند.
ترامپ گفت: «میدانستم هواپیماهای بسیار زیبایی هستند اما نمیدانستم چه قابلیتهایی دارند.»
او افزود که جنگندههای اف–۳۲ و اف–۱۶ نیز در این عملیات مشارکت داشتند و «۳۷ ساعت پیوسته پرواز کردند».
همزمان با سخنرانی ترامپ، محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، برای شرکت در اجلاس صلح غزه وارد شهر شرمالشیخ در مصر شد.
این اجلاس بینالمللی به میزبانی عبدالفتاح سیسی، رییسجمهوری مصر و با رهبری رییسجمهوری آمریکا برگزار میشود و عباس به همراه دیگر رهبران منطقهای و جهانی، در آن حاضر خواهد بود.
ترامپ، جمهوری اسلامی، غزه
رییسجمهوری آمریکا در کنست تاکید کرد حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شد.
او گفت: «اگر جمهوری اسلامی سلاح اتمی داشت، کشورهای عربی با توافق کنونی آتشبس غزه احساس آسودگی نمیکردند.»
به گفته ترامپ، تهران تنها «دو ماه با سلاح هستهای فاصله داشت» اما حمله آمریکا و اسرائیل «ابر بزرگی را از فراز خاورمیانه کنار زد».
رییسجمهوری آمریکا با بیان اینکه جمهوری اسلامی خواهان توافق است، تاکید کرد: «نه آمریکا و نه اسرائیل، خصومتی با مردم ایران ندارند.»
او همچنین گفت باید ابتدا بر پایان جنگ اوکراین تمرکز کرد و سپس «استیون ویتکاف و جرد کوشنر میتوانند روی توافق با جمهوری اسلامی نیز کار کنند».
ترامپ در حالی این سخنان را مطرح کرد که وزارت خزانهداری آمریکا به تازگی تحریمهای گسترده بیشتری علیه جمهوری اسلامی وضع کرد.
رییسجمهوری آمریکا در عین حال ۱۳ مهر هشدار داد اگر جمهوری اسلامی برای از سر گرفتن برنامه هستهای خود تلاش کند، آمریکا «دوباره با آن برخورد خواهد کرد».
او از رهبران حکومت ایران خواست از حمایت از «گروههای نیابتی و تروریسم» دست بردارند و «حق اسرائیل برای وجود و بقا» را به رسمیت بشناسند: «ما به ایران میگوییم آماده هستیم؛ وقتی شما آماده باشید و این اتفاق خواهد افتاد. ایرانیان مردم سختکوشی هستند و نمیخواهند شاهد این وضعیت باشند.»
ترامپ: نتانیاهو را عفو کنید!
رییسجمهوری آمریکا در سخنرانی خود در پارلمان اسرائیل به مسائل داخلی این کشور نیز واکنش نشان داد.
او گفت: «آقای رییسجمهور [هرتزوگ]، چرا به نتانیاهو عفو نمیدهید؟ بیایید او را عفو کنید.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از سال ۲۰۲۰ به اتهام رشوهخواری، تقلب و سوءاستفاده از اعتماد عمومی، در سه پرونده جداگانه محاکمه میشود.
او این اتهامها را رد کرده است.
ترامپ که در میان تشویق ایستاده نمایندگان سخن میگفت، جنگ غزه را «پایان یک کابوس طولانی و دردناک» توصیف کرد و گفت: «گروگانها بازگشتند و این احساس خوبی است.»
او افزود که کمکهای نظامی آمریکا، اسرائیل را «قویتر و قدرتمندتر» کرد و همین امر در نهایت به صلح انجامید.
ترامپ در ادامه حضور خود در کنست گفت: «دستاوردی بیسابقه است که تقریبا تمام منطقه با طرح خلع سلاح فوری غزه و خلع سلاح حماس موافقت کردهاند و امنیت اسرائیل دیگر تهدید نخواهد شد.»
ترامپ افزود: «اکنون زمان آن است که پیروزیهای نظامی علیه تروریستها را به جایزه نهایی یعنی صلح و شکوفایی در سراسر خاورمیانه تبدیل کنیم.»
در جریان سخنرانی ترامپ، ایمن عوده، یک نماینده چپگرای کنست، با بالا بردن پلاکاردی با عبارت «فلسطین را به رسمیت بشناسید»، سخنرانی او را قطع کرد و بلافاصله از تالار بیرون برده شد.
ترامپ در واکنش گفت: «این اقدام خیلی سریع و کارآمد بود.»
رییسجمهوری آمریکا گفت: «این فرصت فلسطینیهاست که برای همیشه از مسیر جنگ و نفرت جدا شوند. زمان آن است که نیروهای شر را از میان خود بیرون کنند و از مسیر افراطیگری فاصله بگیرند.»
ترامپ با تشکر از کشورهای عربی و اسلامی برای تعهدشان به بازسازی غزه گفت: «کشورهای ثروتمند عرب مبالغ هنگفتی برای بازسازی غزه اختصاص دادهاند و من هم قصد دارم در این بازسازی مشارکت کنم.»
او با اشاره به توافق آتشبس گفت: «من به بیبی [نتانیاهو] گفتم، تو به خاطر این تصمیم بیشتر از ادامه جنگ به یاد خواهی ماند. حالا میتوانی کمی مهربانتر باشی، بیبی، چون دیگر در جنگ نیستی!»
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به بنبستهای سیاسی در اسرائیل، نتانیاهو را «مردی نه چندان آسان اما بزرگ» توصیف کرد و گفت: «همین ویژگیها او را رهبر خوبی کرده است.»
ترامپ در پایان سخنانش گفت قصد دارد پس از کنست به مصر برود تا در نشست صلح شرمالشیخ شرکت کند و بعد به شوخی گفت: «نتانیاهو با سخنرانی طولانیاش باعث شد که من دیرم بشود. فکر میکردم سریع میآیم و میروم، ولی نشد.»
اظهارات لاوروف دوشنبه ۲۱ مهر در پاسخ به سوالی درباره احتمال ارسال سامانههای پدافند موشکی اس-۴۰۰ و هواپیماهای جنگنده به ایران بیان شد.
وزیر خارجه روسیه جزییاتی از تجهیزات مورد نیاز تهران که احتمالا از سوی مسکو تامین میشود، فاش نکرد.
این صحبتهای لاوروف در شرایطی است که با فعال شدن مکانیسم ماشه به خواست دولتهای اروپایی، سازمان ملل متحد تحریمهای تسلیحاتی و سایر محدودیتها علیه جمهوری اسلامی را بهدلیل برنامه هستهای تهران بازگرداند.
روسیه اعلام کرده است که این اقدام را به رسمیت نمیشناسد.
انتقادهای مقامات تهران از مسکو
پیش از این برخی مقامات جمهوری اسلامی اعلام کردهاند که روسیه در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، هیچ کمکی به تهران نکرد.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۹ مهر تاکید کرد که روسیه در زمینه پزشکی «به هیچ وجه کمک نکرد» و در دیگر زمینهها نیز کمکی به جمهوری اسلامی نکرد.
او افزود پیمانها، تفاهمنامههای راهبردی، نظامی یا امنیتی با روسیه، هیچگاه در عمل به درد جمهوری اسلامی نخوردهاند.
دیماه ۱۴۰۳، جمهوری اسلامی و روسیه با هدف تقویت همکاریهای بلندمدت، یک تفاهمنامه جامع راهبردی دوجانبه به امضا رساندند.
محمد صدر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، اوایل شهریورماه در گفتوگویی اعلام کرد که در جریان جنگ اخیر و جنگ قبل از آن میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، این تردید به وجود آمده بود که چرا اسرائیل دقیقا از مکانهای تجهیزات پدافند هوایی ایران مطلع است.
او افزود که هم ارزیابیاش و هم اطلاعاتی که به او رسیده، حاکی است که «روسها اطلاعات تمام مراکز پدافندی را به اسرائیلیها داده بودند».
صدر با اشاره به آنچه که آن را «نامردی روسیه» خواند، تاکید کرد: «روسها این جوری هستند.»
نابودی پدافندهای ایران و تلاش برای گسترش همکاری نظامی با روسیه و چین
ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داد که در جریان جنگ ۱۲ روزه، اسرائیل به ۸۰ سامانه پدافند هوایی جمهوری اسلامی حمله کرد.
آبان ۱۴۰۳ نیز فاکسنیوز در گزارشی خبر داد که اسرائیل در حمله تلافیجویانه به خاک ایران، سه سامانه دفاع موشکی اس-۳۰۰ ساخت روسیه را منهدم کرد.
تلاش جمهوری اسلامی برای گسترش همکاری نظامی با روسیه در شرایطی است که ۱۴ مهر، یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت سپاه پاسداران و ستاد کل نیروهای مسلح از طریق شبکههای تجاری خود در چین از جمله دلالان نفتی، در حال مذاکره برای دریافت تسلیحات چینی همچون موشک، پهپاد و سامانههای پدافند هوایی هستند.
