تایمز اسرائیل بامداد جمعه ۱۱ مهر به نقل از یک منبع آگاه نوشت که حماس «ظرف چند ساعت آینده» با ارائه اصلاحاتی در مورد برخی از مفاد طرح پیشنهادی ترامپ برای پایان دادن به جنگ غزه، «پاسخ مثبت» خود را اعلام خواهد کرد. خروج اسرائیل از غزه و خلع سلاح حماس از جمله موارد اصلاحی حماس است.
این منبع گفتوگوهای میانجیگران عرب از جمله مصر، قطر و ترکیه با حماس درباره این طرح را «ثمربخش» خواند.
او درباره موارد اصلاحی مد نظر حماس گفت: «حماس با هدف نرمتر کردن برخی از مفاد پیشنهادی اصلاحاتی را ارائه خواهد کرد. این اصلاحات بیشتر شامل مواردی مانند خروج اسرائیل از غزه و خلع سلاح حماس است که نتانیاهو در آخرین لحظات نهایی شدن طرح به آن افزوده بود.»
به گزارش تایمز اسرائیل، نتانیاهو توانست مفاد مربوط به خروج اسرائیل از غزه را بهنحوی تغییر دهد که این خروج کندتر و محدودتر شود. علاوه بر آن، شرایط مربوط به خلع سلاح حماس و غیرنظامیسازی غزه طبق نظر نتانیاهو سختگیرانهتر شد.
تازهترین طرح پیشنهادی ایالات متحده از حماس میخواهد که تمامی گروگانهایی را که در اختیار دارد ظرف ۷۲ ساعت آزاد کند، خلع سلاح شود و هیچ نقش آیندهای در اداره غزه نداشته باشد.
بر اساس این طرح، در صورت پذیرش این شرطها از سوی حماس، جنگ بلافاصله متوقف میشود، نیروهای نظامی اسرائیل بهتدریج از غزه خارج میشوند و یک نیروی بینالمللی جایگزین آن خواهد شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، سهشنبه هشتم مهر، همزمان با ارائه طرح پیشنهادیاش سه تا چهار روز به حماس فرصت داد تا به این طرح پاسخ دهد. او اعلام کرد که فضای چندانی برای مذاکرات اضافی وجود ندارد.
اکنون روشن نیست که آیا ایالات متحده تمایلی به مذاکره درباره اصلاحات پیشنهادی حماس دارد و موضع «بله، اما» از سوی حماس را میپذیرد یا خیر.
آخرین دور مذاکرات حماس و آمریکا به دلیل اتخاذ همین موضع از سوی حماس ناتمام ماند و ترامپ، فرستاده ویژهاش، استیو ویتکاف را به واشینگتن فراخواند.
رهبران مصر و قطر در روزهای گذشته برخی تغییرات در طرح کنونی را ضروری دانستهاند، با این حال هریک بهطور جداگانه از حماس خواستند این طرح را بپذیرد، حتی اگر به معنای پایان یافتنِ نزدیک به دو دهه کنترل این گروه بر غزه باشد.
محمد نزال، از اعضای دفتر سیاسی حماس نیز پنجشنبه اعلام کرد: «ما [با این طرح] بر اساس منطقی که زمان همچون شمشیری بر گردن ما باشد، برخورد نمیکنیم.»
پیش از آن، عزالدین حداد، فرمانده شاخه نظامی حماس در غزه، مخالفت خود را با طرح ۲۱ مادهای ترامپ اعلام کرده بود. او در گفتوگو با مقامهای مصر و قطر تاکید کرده بود که این طرح با هدف پایان دادن به حاکمیت حماس در غزه طراحی شده و بنابراین این گروه باید به جنگ ادامه دهد.
بهنوشته رویترز، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در نشست خبری خود با رد مقایسه شرایط کنونی با جنگ سرد، گفت: «ما وارد شکل جدیدی از درگیری شدهایم. مدتهاست که اینجا خبری از سردی نیست؛ اینجا آتش برپاست.»
این اظهارات در واکنش به سوالی درباره شباهت وضعیت فعلی با دوره جنگ سرد و ساخت «دیوار پهپادی» در اروپا مطرح شد.
بهگزارش رویترز، همزمان با پیشروی نیروهای روسیه در اوکراین، ادعای ورود پهپادهای روسی به حریم ناتو و احتمال مشارکت مستقیم آمریکا در حملات به خاک روسیه، تنشها به بالاترین سطح در سالهای اخیر رسیده است.
زاخارووا همچنین گفت که اتحادیه اروپا و ناتو با طرح اتهاماتی مانند نفوذ پهپادی، خرابکاری و حملات سایبری، در حال «تدارک تحریکاتی» علیه مسکو هستند.
او افزود: «همه این اتهامات دو هدف دارد: اول، آمادهسازی زنجیرهای از تحریکات؛ دوم، توجیه بودجههای نظامی کلان.»
در سوی دیگر، بهگزارش رویترز، رهبران غربی از جمله جو بایدن و مقامات اوکراینی، جنگ کنونی را تلاشی امپریالیستی برای تصرف سرزمین توصیف کردهاند. اما ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، این جنگ را نقطه عطفی در مناسبات با غرب میداند و میگوید پس از فروپاشی شوروی، ناتو با گسترش نفوذ خود به مناطق تحت نفوذ مسکو، از جمله اوکراین و گرجستان، روسیه را تحقیر کرده است.
فرانسه کاپیتان و کمکناخدای یک نفتکش مرتبط با «ناوگان سایه روسیه» را بازداشت کرد
مقامات فرانسوی پنجشنبه اعلام کردند که پلیس این کشور کاپیتان و کمکناخدای یک نفتکش تحریمشده را که مظنون به فعالیت در ناوگان سایه روسیه است، پس از ورود نیروی دریایی فرانسه به این کشتی، بازداشت کردهاند.
«سباستین لکورنو»، نخستوزیر فرانسه، در پیامی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «با تشکر از کماندوهای نیروی دریایی و خدمه نیروی دریایی فرانسه که آخر هفته گذشته وارد یک نفتکش از ناوگان سایه روسیه شدند که در حال حاضر در نزدیکی سن-نازِر لنگر انداخته است. اقدام آنها به بازداشت دو عضو خدمه این کشتی منجر شد.»
«استفان کلنبرگر»، دادستان شهر برست که پرونده این نفتکش به نام «بُرَکای» را در دست دارد، در بیانیهای اعلام کرد که دو فرد بازداشتشده خود را کاپیتان و کمکناخدای کشتی معرفی کردهاند. آنها بهدلیل ناتوانی در ارائه مدرک تابعیت کشتی و نیز عدم تبعیت از دستورات، بازداشت شدهاند و دوره بازداشتشان تمدید شده است.
با اینکه امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، از آغاز تحقیقات درباره این نفتکش استقبال کرده و گفته روسیه بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ کشتی در ناوگان سایه خود دارد، مقامات فرانسوی تاکنون جزئیات چندانی درباره این پرونده ارائه نکردهاند.
بر اساس دادههای پایگاه «مارین ترافیک»، نفتکش «بُرَکای» که تحت تحریم بریتانیا و اتحادیه اروپا قرار دارد، در ۲۰ سپتامبر از بندر روسی «پریمورْسک» حرکت کرده و در ۲۲ سپتامبر، همزمان با فعالیت پهپادها و بسته شدن موقت فرودگاه کپنهاگ، حدود ۹۰ کیلومتری جنوب این شهر در حال خروج از دریای بالتیک بوده است.
همچنین در شب ۲۴ سپتامبر در حال حرکت بهسوی جنوب در امتداد سواحل غربی دانمارک مشاهده شده، زمانی که گزارشهایی از پرواز پهپادها در شمال شهر «اسبیرگ» و نزدیکی چند فرودگاه منتشر شد.
مقامات فرانسوی و دانمارکی از اظهارنظر درباره ارتباط میان این تحقیقات و فعالیتهای پهپادی خودداری کردهاند. کرملین نیز چهارشنبه گفت که اطلاعاتی درباره این نفتکش ندارد اما افزود گاهی اوقات نیروهای نظامی روسیه برای بازگرداندن نظم مجبور به اقدام میشوند، بهویژه زمانی که کشورهای خارجی، بهگفته سخنگوی کرملین، «اقدامات تحریکآمیز» انجام دهند.
بایراکتار پنجشنبه دهم مهر تاکید کرد که این همکاری میتواند در قالب یک همکاری سهجانبه باشد.
آنکارا پیشتر گفته بود که برای ساخت نیروگاههای جدید با روسیه، چین، کانادا و کره جنوبی در حال گفتوگو است.
این نیروگاههای هستهای احتمالی در مناطق «سینوپ» در شمال و «تراکیه» در غرب ترکیه واقع خواهند بود و به نیروگاه هستهای آققویو خواهند پیوست که با مشارکت روسیه در حال ساخت است.
ترکیه بخش عمده نفت و گاز مصرفی خود را از منابع خارجی وارد میکند و در سالهای اخیر در تلاش بوده تا منابع انرژی خود را تنوع بخشد.
بایراکتار در گفتوگو با شبکه ترکیزبان سیانانگفت که رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، درباره همکاری در زمینه رآکتورهای کوچک و بزرگ با رهبران کانادا و فرانسه مذاکره کرده است.
او افزود پس از دیدار ماه گذشتهاش با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در کاخ سفید، ترکیه با ایالات متحده در زمینه توسعه هم رآکتورهای کوچک مدولار و هم نیروگاههای متعارف همکاری خواهد کرد.
او گفت: «میتوان گفت ایالات متحده و کره جنوبی با هم اضافه شدند. بنابراین ممکن است یک مدل سهجانبه با کره–آمریکا–ترکیه شکل بگیرد.»
وزیر انرژی ترکیه همچنین تکرار کرد که نخستین رآکتور نیروگاه آققویو در سال ۲۰۲۶ به بهرهبرداری خواهد رسید.
بایراکتار افزود که ترکیه بهدنبال دسترسی به انرژی ارزان، انتقال فناوری و دانش فنی از طریق چنین سرمایهگذاریهایی است و توافقی که این موارد را شامل میشد، در مورد نیروگاه آققویو با روسیه حاصل شده است؛ بنابراین ترکیه برای دومین نیروگاه هستهای خود نیز بهدنبال شرایط مشابه خواهد بود.
پیشتر ترامپ در دیدار با اردوغان در کاخ سفید گفت واشینگتن میتواند تحریمهای اعمالشده علیه ترکیه را لغو کند و زمینه فروش جنگندههای اف-۳۵ را فراهم آورد، اما خواستار توقف خرید نفت روسیه از سوی آنکارا شد.
نیروهای اسرائیلی بیشتر کشتیهای ناوگان «صمود» در راه غزه را توقیف و سرنشینان از جمله گرتا تونبرگ را بازداشت کردند.
بنیامین نتانیاهو در واکنش به بازداشت سرنشینان این کاروان دریایی در شبکه ایکس از سربازان و فرماندهان نیروی دریایی ارتش کشورش تشکر کرد و نوشت آنها «ماموریت خود را به حرفهای ترین و کارآمدترین شکل انجام دادند.»
او افزود:«عملیات مهم آنها مانع ورود دهها شناور به منطقه جنگ شد و کارزار تلاش برای سلب مشروعیت از اسرائیل را دفع کرد.»
به گزارش رویترز، یک منبع آگاه لبنانی پنجشنبه ۱۰ مهر اعلام کرد که این کمک شامل ۱۹۰ میلیون دلار برای ارتش لبنان و ۴۰ میلیون دلار برای نیروهای امنیت داخلی این کشور است.
دستیاران دموکرات کنگره آمریکا گفتند این بودجه درست پیش از پایان سال مالی واشینگتن در ۳۰ سپتامبر آزاد شد.
یکی از این دستیاران در تماس با خبرنگاران اظهار داشت: «برای کشوری کوچک مثل لبنان، این واقعاً بسیار مهم است.»
وزارت امور خارجه آمریکا هنوز در این زمینه اظهارنظر نکرده است.
این کمک در زمانی ارائه شده که دولت جمهوریخواه ترامپ بسیاری از برنامههای کمک خارجی را کاهش داده و تاکید کرده که اولویت در هزینه مالیاتها، «اول آمریکا» است.
تلاش ترامپ برای حل مناقشات منطقه
آزادسازی این بودجه نشاندهنده اولویتی است که ترامپ برای خلع سلاح حزبالله و تلاش برای حلوفصل مناقشه در غزه قائل است.
جنگ میان اسرائیل و حزبالله که یک سال پیش آغاز شد، حزبالله را بهشدت تضعیف و بخشهای وسیعی از مناطق تحت کنترل این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی در لبنان را ویران کرده است.
جوزف عون رییسجمهوری لبنان، و نواف سلام نخستوزیر این کشور، در تابستان از ارتش لبنان که مورد حمایت آمریکاست، خواستند برنامهای تهیه کند تا اطمینان یابد که تا پایان سال، تمام سلاحها در سراسر کشور در اختیار نیروهای امنیتی قرار خواهد گرفت.
حزبالله از زمان جنگ ویرانگر با اسرائیل، درخواستها برای خلع سلاح را رد کرده است.
این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی اکنون تحت فشار رقبای لبنانی خود و همچنین واشینگتن قرار دارد تا سلاحهایش را کنار بگذارد.
منبع آگاه لبنانی گفت این کمک مالی به نیروهای امنیت داخلی امکان خواهد داد مسئولیت امنیت داخلی را بر عهده بگیرند تا ارتش لبنان بتواند بر مأموریتهای حیاتی دیگر تمرکز کند.
در هفتههای اخیر، تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله، فضای سیاسی این کشور را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و بحثهای گستردهای را در میان جریانهای سیاسی لبنان، جامعه بینالمللی و مقامهای حکومت ایران برانگیخته است.
ششم مهر، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در دیدار با نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، بر حمایت تهران از این گروه طبق دستورات علی خامنهای تاکید کرد.
پوتین پنجشنبه دهم مهر درباره ارسال احتمالی موشکهای آمریکایی تاماهاک به اوکراین گفت که این کار «خطرناک« است، زیرا این موشکهای کروز قدرتمند بوده و تهدید محسوب میشوند.
او گفت: «استفاده از تاماهاوک بدون مشارکت مستقیم پرسنل نظامی آمریکایی غیرممکن است.»
پوتین این سخنان را در نشست باشگاه گفتوگوی والدای در شهر ساحلی سوچی در حاشیه دریای سیاه بیان کرد.
او افزود: «این به معنای مرحلهای کاملا جدید و کیفی از تشدید تنش خواهد بود، از جمله در روابط میان روسیه و ایالات متحده.»
پوتین گفت که تاماهاکها میتوانند به روسیه آسیب بزنند، اما روسیه آنها را سرنگون خواهد کرد و سامانههای پدافند هوایی خود را بهبود خواهد بخشید.
دو مقام آمریکایی چهارشنبه به خبرگزاری رویترز گفتند که ایالات متحده قصد دارد اطلاعاتی درباره اهداف زیرساخت انرژی دوربرد در روسیه در اختیار اوکراین قرار دهد، اما هنوز در حال بررسی این است که آیا موشکهایی که میتوانند برای چنین حملاتی استفاده شوند به کییف ارسال کند یا نه.
جِیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا نیز ششم مهر گفته بود که واشینگتن در حال بررسی درخواست اوکراین برای دریافت تاماهاک است.
روابط با آمریکا
با وجود این هشدار، پوتین گفت که نشست روسیه و ایالات متحده در آلاسکا در ماه اوت نشان داد که «دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، فردی است که میداند چگونه گوش دهد.»
پوتین افزود که او و ترامپ درباره یافتن راهحلی برای پایان جنگ در اوکراین و همچنین احیای روابط میان دو کشورشان گفتوگو کردند.
رییسجمهوری روسیه دولت کنونی آمریکا را دولتی توصیف کرد که «منافع و خواستههایش را مستقیم و صریح بیان میکند، بدون ریاکاری بیمورد.»
او گفت: «ما میبینیم که دولت کنونی آمریکا پیش از هر چیز بر اساس منافع خودش – آنطور که آنها میفهمند – عمل میکند. من فکر میکنم این رویکردی عقلانی است. اما اجازه دهید یادآوری کنم که روسیه هم حق دارد بر اساس منافع ملی خود عمل کند. یکی از این منافع، بهویژه، احیای روابط کامل با ایالات متحده است.»
جنگ اوکراین
او درباره جنگ اوکراین گفت: «ما از همه کشورهایی که در سالهای اخیر تلاشهای صادقانهای برای یافتن راهی برای پایان دادن به این وضعیت کردند سپاسگزاریم. از جمله شرکای ما: اعضای بنیانگذار بریکس؛ بلاروس و همینطور، بههرحال، کره شمالی؛ و در جهان عرب، در وهله نخست امارات متحده عربی، همراه با بسیاری دیگر.»
پوتین اروپاییها را در این زمینه متهم کرد و افزود: «متاسفانه توقف جنگ ممکن نشد، اما مسئولیت آن بر عهده اکثریت کشورها نیست، بلکه بر عهده اقلیتی در اروپا است که پیوسته این درگیری را تشدید میکنند.»
واکنش به توصیف «ببر کاغذی»
او درباره توصیف ترامپ از روسیه بهعنوان «ببر کاغذی» نیز گفت: «یک ببر کاغذی. خب بعدش چه؟ بروید و با این ببر کاغذی طرف شوید.»
پوتین ادامه داد: «اگر ما با کل بلوک ناتو در حال جنگ هستیم، پیش میرویم، حرکت میکنیم و با اعتماد بهنفس احساس قدرت میکنیم، و در عین حال ما یک ببر کاغذی هستیم، پس خود ناتو چیست؟»
او درباره پاسخ روسیه به تقویت نظامی در اروپا گفت: «ما بههیچوجه نمیتوانیم آنچه را رخ میدهد نادیده بگیریم. برای امنیت خودمان چنین حقی نداریم. بار دیگر تکرار میکنم: دفاع و امنیت ما. بنابراین ما به دقت نظامیسازی فزاینده اروپا را رصد میکنیم.»
طرح ترامپ برای غزه
پوتین درباره طرح ترامپ برای جنگ غزه گفت: «در مجموع، روسیه آماده است از آن حمایت کند؛ البته به شرطی که به هدف نهاییای منجر شود که همیشه دربارهاش صحبت کردیم. روسیه همواره مدافع راهحل دو کشوری اسرائیل و فلسطین بوده است. و به نظر من این کلید راهحل نهایی برای مناقشه فلسطین-اسرائیل است.»
اقتصاد روسیه
پوتین درباره اقتصاد روسیه نیز گفت: «ما بهشدت باید نظام مالی خود را تقویت کنیم. در اینجا دو نکته حیاتی است. اول اینکه باید ثبات کلان اقتصادی را بیشتر کرده و تورم را کاهش دهیم، در حالی که همچنان سعی داریم نرخ رشد مثبت اقتصادی را حفظ کنیم.»
او درباره درخواست آمریکا از هند برای چشمپوشی از انرژی روسیه نیز گفت: «اگر هند از تامین انرژی از ما صرفنظر کند، متحمل ضرری مشخص خواهد شد. مطمئن باشید مردم کشوری مانند هند به دقت تصمیمات رهبری سیاسیشان را دنبال میکنند و هرگز اجازه تحقیر در برابر کسی را نمیدهند. و سپس، من آقای مودی را میشناسم؛ او هرگز چنین گامی برنخواهد داشت.»
رییسجمهوری روسیه درباره توقیف نفتکش روسی از سوی فرانسه نیز گفت: «این دزدی دریایی است. یک نفتکش در آبهای بینالمللی، بدون هیچ توجیهی توقیف شد. آنها ظاهرا به دنبال نوعی محموله بودند، شاید تجهیزات نظامی، پهپاد یا چیزهایی از این دست. هیچیک از اینها وجود نداشت و نمیتوانست وجود داشته باشد.»
