وزیر خارجه مصر اعلام کرد قاهره همراه با قطر و ترکیه در حال تلاش برای متقاعد کردن حماس به پذیرش طرح صلح دونالد ترامپ، ريیسجمهوری آمریکا، برای پایان دادن به جنگ نزدیک به دوساله غزه است.
بدر عبدالعاطی پنجشنبه در پاریس هشدار داد در صورت مخالفت حماس، درگیریها تشدید خواهد شد. در همین حال، بیبیسی گزارش داد که عزالدین الحدّاد، فرمانده شاخه نظامی حماس در غزه، مخالفت خود را با طرح ۲۰ مادهای ترامپ اعلام کرده است.
عبدالعاطی در سخنرانی خود در مؤسسه روابط بینالملل فرانسه تاکید کرد که حماس باید سلاحهای خود را زمین بگذارد و اسرائیل نیز نباید بهانهای برای ادامه حملات در غزه داشته باشد. او گفت: «نباید به هیچ طرفی بهانه داد تا از حماس بهعنوان دستاویزی برای این کشتار روزانه غیرنظامیان استفاده کند. آنچه امروز میگذرد، فراتر از هفتم اکتبر است؛ این یک پاکسازی قومی و نسلکشی در حال وقوع است. کافی است.»
کاخ سفید اوایل هفته جاری طرحی ۲۰ مادهای منتشر کرد که خواستار آتشبس فوری، تبادل گروگانها و زندانیان، خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه، خلع سلاح حماس و تشکیل دولت موقت تحت نظارت نهادی بینالمللی بود. ترامپ به حماس سه تا چهار روز فرصت داده تا به این طرح پاسخ دهد. مصر بهعنوان یکی از میانجیهای کلیدی، نقش هماهنگکننده با قطر و ترکیه را بر عهده گرفته است.
عبدالعاطی با بیان اینکه در کل از این طرح حمایت میکند، تاکید کرد: «خلأهای زیادی وجود دارد که باید پر شود، بهویژه در دو حوزه مهم، یعنی ساختار حکمرانی و ترتیبات امنیتی. ما از چشمانداز ترامپ برای پایان جنگ حمایت میکنیم، اما نیاز به گفتوگوهای بیشتر داریم.» او همچنین هرگونه احتمال آوارگی اجباری فلسطینیان را رد کرد و گفت: «آوارگی یعنی پایان مسئله فلسطین. ما اجازه چنین چیزی را تحت هیچ شرایطی نخواهیم داد.»
مخالفت رهبر نظامی حماس در غزه با طرح صلح ترامپ
در همین رابطه اما بیبیسی گزارش داد که عزالدین الحدّاد، فرمانده شاخه نظامی حماس در غزه، مخالفت خود را با طرح ۲۰ مادهای ترامپ اعلام کرده است. او در گفتوگو با میانجیگران قطری و مصری تاکید کرده که این طرح با هدف پایان دادن به حاکمیت حماس در غزه طراحی شده و بنابراین این گروه باید به جنگ ادامه دهد.
این موضعگیری در حالی است که سیبیاس نیوز پیش از آن گزارش داده بود حماس احتمالاً به پذیرش طرح متمایل است. با این حال، یکی از مقامات ارشد حماس چهارشنبه ۹ مهر به بیبیسی گفت این گروه به احتمال زیاد طرح را رد خواهد کرد، زیرا آن را «در خدمت منافع اسرائیل و نادیدهگیرنده حقوق مردم فلسطین» میداند.
ترامپ پیش از این در نشست خبری اخیر با بنیامین نتانیاهو در واشینگتن اعلام کرده بود که حماس سه تا چهار روز فرصت دارد تا پاسخ خود را بدهد؛ موضوعی که چهارشنبه ۹ مهر از سوی سخنگوی کاخ سفید نیز تایید شد.
رویترز گزارش داد که از مجموع این بودجه، ۱۸ میلیارد دلار به پروژههای حملونقل شهری در ایالت نیویورک، زادگاه دو رهبر اصلی دموکراتها در کنگره، و هشت میلیارد دلار به طرحهای انرژی پاک در ۱۶ ایالت دموکراتنشین، از جمله کالیفرنیا و ایلینوی، اختصاص داشته است.
در حالیکه حدود ۷۵۰ هزار کارمند فدرال از محل کار خود مرخص شدهاند یا بدون دریافت حقوق به خدمت ادامه میدهند، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، هشدار داده در صورت ادامه تعطیلی، دولت مجبور به اخراج دائمی کارکنان خواهد شد.
ونس در یک نشست خبری گفت در صورت تداوم تعطیلی فراتر از چند روز، در موج دوم اخراجها ۳۰۰ هزار نفر تا پایان سال اخراج خواهند شد.
پیشتر، دفتر ثبت اختراعات آمریکا نیز در نامهای داخلی اعلام کرده بود که یک درصد از ۱۴ هزار نیروی خود را اخراج خواهد کرد.
در همین حال، وزارت امور کهنهسربازان اعلام کرد که دفن در گورستانهای ملی را ادامه میدهد، اما نصب سنگ قبر و چمنزنی را متوقف کرده است.
دموکراتها: «تعطیلی دولت ابزار باجگیری ترامپ شده است»
حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان، گفت توقف پروژههای حملونقل در نیویورک هزاران نفر را بیکار میکند و «اقدامی آشکار برای تنبیه مردم عادی با انگیزه سیاسی» است.
چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنا، نیز در سخنانی گفت: «ترامپ از مردم آمریکا بهعنوان گروگان استفاده میکند و با تهدید به وارد کردن درد، کشور را به باجگیری کشانده است.»
در همین حال، تام تیلیس، سناتور جمهوریخواه، درباره خطرات مسموم شدن فضای سیاسی هشدار داد و گفت این اقدامات ممکن است روند بازگشایی دولت را دشوارتر کند.
با این حال، جان تون، رهبر جمهوریخواهان در سنا، از تصمیم دولت دفاع کرد و گفت: «اگر میخواهید این مشکل حل شود، رأی بدهید دولت باز شود. خیلی ساده است.»
تکرار بنبست در سنا، سرنوشت نامعلوم بودجه ۱.۷ تریلیون دلاری
در ادامه این بحران، مجلس سنا بار دیگر نتوانست در مورد دو طرح جداگانه برای ادامه تامین مالی دولت به توافق برسد؛ طرح جمهوریخواهان برای تمدید بودجه تا ۲۱ نوامبر و طرح دموکراتها که بههمراه مزایای بیمهای اضافی ارائه شده بود، هر دو با شکست مواجه شدند.
با آنکه جمهوریخواهان اکثریت ۵۳ کرسی را در سنا در اختیار دارند، برای تصویب لوایح بودجه نیازمند حمایت هفت دموکرات دیگر هستند تا از سد ۶۰ رای عبور کنند. موضوع محوری در این مذاکرات، بودجه ۱.۷ تریلیون دلاری برای عملیاتهای اجرایی دولت است که حدود یکچهارم از کل هزینههای سالانه را تشکیل میدهد.
دموکراتها همچنین خواستار تضمینی هستند که ترامپ پس از امضای لوایح بودجه، آنها را اجرا خواهد کرد؛ امری که در گذشته بارها از آن سر باز زده است.
اتهام تبلیغات حزبی در وبسایتهای دولتی
در این میان، برخی از نهادهای دولتی در وبسایتهای رسمی خود حزب دموکرات و «چپ رادیکال» را مسئول تعطیلی معرفی کردهاند؛ اقدامی که ممکن است نقض «قانون هچ» تلقی شود، قانونی که نهادهای دولتی را از مشارکت در تبلیغات حزبی منع میکند.
بر اساس گزارشها، در حال حاضر نهادهایی از جمله وزارت خزانهداری، سازمان نظارت مالی، اداره ثبت اختراعات، و چندین آژانس علمی و زیستمحیطی، فعالیتهای روزمره خود را متوقف کردهاند.
تعطیلی جاری یادآور طولانیترین تعطیلی دولت در تاریخ آمریکا در دوره اول ترامپ است که در سال ۲۰۱۹ و پس از ۳۵ روز، در پی اختلال در پروازها و غیبت کنترلکنندگان ترافیک هوایی به پایان رسید. این بار نیز بیم آن میرود که تداوم این وضعیت به بحران اقتصادی و اجتماعی گستردهتری منجر شود.
در این فرمان آمده است که آمریکا «هرگونه حمله مسلحانه به سرزمین، حاکمیت یا زیرساختهای حیاتی قطر را تهدیدی علیه صلح و امنیت ایالات متحده تلقی خواهد کرد» و در چنین شرایطی تمامی اقدامات لازم – از دیپلماتیک و اقتصادی گرفته تا در صورت نیاز نظامی – برای دفاع از منافع مشترک و بازگرداندن ثبات انجام خواهد شد.
این فرمان در حالی صادر شده است که پیش از حمله اخیر اسرائیل به دوحه، جمهوری اسلامی ایران نیز در آخرین روز جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، در واکنش به حملات آمریکا به سه تاسیسات هستهای ایران، به پایگاهی در قطر حمله کرد که در اختیار ایالات متحده قرار دارد.
ترامپ این دستور را دوشنبه و همزمان با سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به کاخ سفید امضا کرد. نتانیاهو در جریان این سفر طی تماس تلفنی با مقامات قطری بابت حمله اسرائیل عذرخواهی کرده بود. این حمله که ماه گذشته در دوحه صورت گرفت، پنج عضو حماس و یک مامور امنیت داخلی قطر را کشت.
در متن فرمان ترامپ بر نقش قطر بهعنوان میزبان نیروهای آمریکایی و متحدی کلیدی در خاورمیانه تاکید شده و به جایگاه این کشور در میانجیگری برای پایان جنگ غزه اشاره شده است. ترامپ پیشتر از نارضایتی خود نسبت به حمله اسرائیل خبر داده بود و نخستوزیر قطر نیز تهدید به واکنش کرده بود. چند روز پس از حمله، دو طرف در نیویورک با هم دیدار کردند.
ترامپ در سفر خود به خاورمیانه در ماه مه نیز از قطر بازدید کرد؛ سفری که طی آن دو کشور بر همکاریهای اقتصادی تاکید کردند. قطر همچنین در قالب قراردادی بحثبرانگیز، هواپیمایی را برای استفاده بهعنوان ایرفورس وان جدید در اختیار آمریکا قرار خواهد داد.
یک منبع فلسطینی نزدیک به رهبری حماس چهارشنبه نهم مهر به خبرگزاری فرانسه گفت مقامهای این گروه خواهان اصلاح برخی بندهای طرح صلح غزه از جمله بند مربوط به خلع سلاح و «اخراج رهبران و اعضای جناحهای مقاومت» هستند.
او به خبرگزاری فرانسه گفت رهبران این گروه همچنین خواستار «تضمینهای بینالمللی برای خروج کامل اسرائیل از نوار غزه» و تضمینهایی مبنی بر این هستند که «هیچگونه تلاشی برای ترور، چه در داخل و چه در خارج از غزه، انجام نخواهد شد».
این منبع که نخواست نامش فاش شود، افزود حماس همزمان با «سایر طرفهای منطقهای و عربی» نیز در تماس است، اما جزییاتی ارائه نکرد.
به گفته او، مذاکرهکنندگان حماس هشتم مهر در دوحه با مقامهای ترکیه، مصر و قطر گفتوگو کردهاند و «در دو یا سه روز آینده» پاسخ خود را به آمریکا اعلام خواهند کرد.
طرح ترامپ که از حمایت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برخوردار است، شامل آتشبس، آزادی گروگانهای در اسارت حماس ظرف ۷۲ ساعت، خلع سلاح کامل این گروه و خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از نوار غزه است.
اختلافنظر مقامهای حماس درباره طرح ترامپ
منبع آگاه دیگری به خبرگزاری فرانسه گفت درون حماس درباره طرح ترامپ اختلاف نظر وجود دارد.
او گفت تا این لحظه، دو دیدگاه در میان اعضای حماس وجود دارد؛ نخست آنکه طرح بدون قید و شرط پذیرفته شود، چون مهمترین مساله دستیابی به آتشبس با تضمین ترامپ است، بهشرط آنکه میانجیها اجرای آن از سوی اسرائیل را تضمین کنند.
به گفته این منبع، گروه دیگر «در مورد برخی بندهای مهم طرح، بهشدت تردید دارند» و با خلع سلاح و انتقال شهروندان فلسطینی از غزه مخالفاند.
او تاکید کرد حماس از توافق مشروطی حمایت میکند که توضیحات و اصلاحاتی دربرگیرد تا خواستههای حماس و دیگر گروههای «مقاومت» در آن لحاظ شود و در نتیجه، «اشغال نوار غزه مشروعیت پیدا نکند و مقاومت نیز مجرم شناخته نشود».
او گفت برخی جناحها این طرح را رد کردهاند، اما مذاکرات ادامه دارد و بهزودی وضعیت روشنتر خواهد شد.
مقام حماس: احتمالا طرح ترامپ را رد کنیم
آزادی گروگانها و خلع سلاح حماس از شروط اصلی اسرائیل برای پایان جنگ بهشمار میروند.
نتانیاهو اعلام کرده طرح ترامپ را پذیرفته است و شماری از کشورهای عربی و دیگر دولتها نیز از این طرح استقبال کردهاند.
یک مقام ارشد حماس نهم مهر به شبکه بیبیسی گفت این گروه به احتمال زیاد طرح ترامپ برای پایان جنگ غزه را «رد خواهد کرد» چراکه «در خدمت منافع اسرائیل است و از منافع مردم فلسطین چشمپوشی میکند».
این مقام اضافه کرد حماس علاوه بر خلع سلاح، با استقرار نیروی موسوم به «نیروی بینالمللی ثبات» که قرار است پس از خروج حماس و عقبنشینی ارتش اسرائیل، کنترل نوار غزه را در دست گیرد مخالف است.
بر اساس این گزارش، گمان میرود حماس با بندی که خواستار آزادی همه ۴۸ گروگان ظرف سه شبانهروز پس از اجرای توافق نیز مخالفت کند.
حماس اعلام کرده در حال بررسی این طرح است و ترامپ از این گروه خواسته ظرف چند روز پاسخ دهد.
روزنامه الشرق الاوسط عربستان سعودی نیز نهم مهر در گزارشی به نقل از منابع حماس نوشت طرح کاخ سفید برای پایان جنگ «جانبدارانه و در خدمت منافع اسرائیل و بیعدالتی ایجاد میکند»، هرچند افزودند این طرح «با نگرشی مثبت» بررسی خواهد شد.
این منابع اضافه کردند که هنوز تاریخ مشخصی برای اعلام پاسخ حماس به این طرح تعیین نشده، اما میانجیها از این گروه خواستهاند سریعتر اقدام کرده و ظرف حدود دو روز پاسخ خود را ارائه دهد.
یک منبع حماس نیز در همین روز به شبکه العربیه گفت این گروه از میانجیگران خواسته است «تضمین دهند جنگ به طور کامل متوقف خواهد شد» و اسرائیل به غزه باز نخواهد گشت.
مصر: غزه از سوی فلسطینیها بدون حضور حماس اداره خواهد شد
بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، تاکید کرد رویکرد قاهره بر «توقف فوری اقدامات خصمانه و کشتار در غزه، حفاظت از غیرنظامیان و تضمین امنیت آنها» استوار است و پس از برقراری آتشبس، درباره سازوکارهای مرحله انتقالی گفتوگو خواهد شد.
او نهم مهر در مصاحبه با شبکه العربیه توضیح داد که اداره غزه بر عهده خود فلسطینیها «بدون هیچگونه مداخله مستقیم خارجی در امور داخلی» آنان و همچنین «بدون حضور حماس» خواهد بود.
عبدالعاطی افزود مذاکرات در حال حاضر بر تشکیل «کمیتهای انتقالی برای اداره غزه بدون مشارکت حماس» با هدف حفظ خدمات اساسی و ثبات منطقه متمرکز است و نقش مصر هم حمایت از این کمیته انتقالی و سپس پشتیبانی از تشکیلات خودگردان فلسطین خواهد بود.
او بر ضرورت استفاده از جنبههای مثبت طرح ترامپ، از جمله «وحدت کرانه باختری و غزه»، تاکید کرد و گفت این امر میتواند به ثبات منطقه و تقویت فرصتهای صلح کمک کند.
