مفتی اعظم عربستان سعودی درگذشت
دیوان سلطنتی عربستان سعودی از درگذشت عبدالعزیز بن عبدالله بن محمد آلالشیخ، مفتی اعظم عربستان سعودی و رییس شورای علمای ارشد خبر داد.
دیوان سلطنتی عربستان سعودی از درگذشت عبدالعزیز بن عبدالله بن محمد آلالشیخ، مفتی اعظم عربستان سعودی و رییس شورای علمای ارشد خبر داد.
بر اساس بیانیه دیوان سلطنتی عربستان سعودی که سهشنبه اول مهر منتشر شد، نماز میت برای او، پس از نماز عصر سهشنبه در مسجد امام ترکی بن عبدالله در ریاض برگزار خواهد شد.
عبدالعزیز آلالشیخ که در سال ۱۹۴۳ میلادی به دنیا آمد، سومین مفتی اعظم در تاریخ عربستان سعودی پس از محمد بن ابراهیم آلالشیخ و عبدالعزیز بن باز بود.
او در کودکی یتیم شد، قرآن را در سنین پایین فرا گرفت و در ۲۰ سالگی بینایی خود را از دست داد.
آلالشیخ دههها در راس نهادهای دینی عربستان سعودی حضور داشت و علاوه بر ریاست شورای علمای ارشد، خطیب مسجد امام ترکی بن عبدالله در ریاض و خطیب اصلی مسجد نمِره در عرفات (به مدت ۳۵ سال) بود.
او که از نوادگان محمد بن عبدالوهاب بود که جایگاه دینی و سیاسی مهمی در ساختار حاکمیتی عربستان داشت و به عنوان مرجع اصلی فتاوا شناخته میشد.
آلشیخ در دانشگاهها و مراکز دینی این کشور از جمله تدریس در معهد عالی قضا در ریاض، عضویت در شوراهای علمی و نظارت بر پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاه امام محمد بن سعود اسلامی، نیز نقشی پررنگ ایفا کرد.
آثار و نوشتههای متعددی از او در حوزه فقه، عقیده و فتاوا منتشر شده است.
مواضع مفتی اعظم عربستان سعودی درباره ایران
آلالشیخ با مواضع سیاسی-مذهبی جنجالیاش، بهویژه علیه جمهوری اسلامی، همواره از چهرههای تاثیرگذار در روابط منطقهای ریاض محسوب میشد.
در سال ۲۰۱۶ و همزمان با بالا گرفتن تنشها میان تهران و ریاض بر سر مدیریت حج، آلالشیخ در گفتوگویی با روزنامه مکه، انتقادهای علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی از عربستان سعودی را رد کرد ایرانیان را «نامسلمان» خواند.
او در ادامه ایران را به «دشمنی دیرینه با مسلمانان بهویژه اهل تسنن» متهم کرد.
این سخنان بازتاب گستردهای یافت و بهعنوان «یکی از تندترین مواضع یک مقام مذهبی سعودی» شناخته شد.
آلالشیخ همچنین در مصاحبههایی، حمایت جمهوری اسلامی از حوثیهای یمن را «ستمکاری» و «عاملی برای گسترش ناامنی در منطقه» دانست.
او در موضوع حج نیز بارها تهران را مسئول ایجاد آشوب معرفی کرده و گفته بود: «رژیم ایران بیش از ۳۰ سال است در مراسم حج دخالت کرده و اشتباهاتی در بیتالله الحرام مرتکب شده است».
منتقدان آلالشیخ، او را چهرهای میدانستند که از جایگاه مذهبی برای مشروعیتبخشی به سیاستهای منطقهای عربستان سعودی استفاده میکرد.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، دوشنبه ۳۱ شهریور در نشستی که میزبانی آن را بهطور مشترک با عربستان سعودی بر عهده داشت، اعلام کرد که فرانسه کشور فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت.
این اقدام میتواند روحیه فلسطینیها را تقویت کند اما به نوشته خبرگزاری رویترز، به نظر میرسد در شرایط میدانی تغییر چندانی ایجاد نخواهد کرد.
مکرون در آغاز جلسهای سه ساعته در سازمان ملل گفت: «زمان تشکیل دو کشور، یکی فلسطینی و دیگری اسرائیلی، در کنار هم فرا رسیده و در راستای تحقق تعهد تاریخی کشورم به خاورمیانه، به رسمیت شناختن کشور فلسطین از سوی فرانسه را اعلام میکنم.»
این سخنان با تشویق حضار مواجه شد.
او ادامه داد: «به رسمیت شناختن کشور فلسطین، تاییدی بر این است که مردم فلسطین اضافه نیستند. ما پس از آزادی گروگانها و آتشبس در غزه، سفارت خود را در سرزمینهای فلسطینی افتتاح خواهیم کرد.»
پیوستن دیگر کشورهای اروپایی
پس از سخنرانی مکرون، مقامات کشورهای بلژیک، لوکزامبورگ، مالت و موناکو، در این اجلاس با راهحل دو کشوری همراه شدند و کشور فلسطین را به رسمیت شناختند.
استرالیا، بریتانیا، پرتغال و کانادا نیز یکشنبه ۳۰ شهریور با وجود مخالفت شدید اسرائیل و نارضایتی آمریکا، کشور فلسطین را به رسمیت شناختند.
آلمان و ایتالیا هنوز در این زمینه به دیگر کشورهای اروپایی نپیوستهاند.
آنتونیو تایانی، وزیر خارجه ایتالیا که در نیویورک بهسر میبرد، گفت: «پیش از سخن گفتن از به رسمیت شناختن، باید کشوری ساخته شود.»
او در ادامه تاکید کرد: «امروز به رسمیت شناختن دولت فلسطین فایده چندانی ندارد.»
همزمان نظرسنجیها در ایتالیا نشان میدهند حمایت عمومی از فلسطین رو به افزایش است.
جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، تلاش میکند شخصا در این بحثها وارد نشود.
او همچنان به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نزدیک مانده که بهطور قاطع با هر گونه به رسمیت شناختن دولت فلسطین مخالفت میکند.
مشروح اخبار بهرسمیت شناختن کشور فلسطین را اینجا بخوانید
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، مارک کارنی، نخستوزیر کانادا و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، از جمله مقاماتی بودند که در نشست مشترک پاریس و ریاض سخنرانی کردند.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا که دولت چپگرای او سال گذشته کشور فلسطین را به رسمیت شناخت نیز دوشنبه در مصاحبهای با خبرگزاری رویترز گفت که این موج تازه به رسمیت شناختن فلسطین بسیار اهمیت دارد.
او تاکید کرد: «دو کشور عضو شورای امنیت – بریتانیا و فرانسه – کشور فلسطین را به رسمیت شناختهاند. امروزه در درون جامعه غربی اکثریت بزرگی از کشورها کشور فلسطین را به رسمیت میشناسند.»
چارچوب پیشنهادی فرانسه برای فلسطین
مکرون چارچوبی برای تجدید حیات تشکیلات خودگردان فلسطین ترسیم کرد که طبق آن فرانسه سفارت خود را افتتاح خواهد کرد؛ مشروط بر عواملی مانند اصلاحات، برقراری آتشبس و آزادی تمامی گروگانهای باقیماندهای که از اسرائیل ربوده شدهاند و در غزه نزد حماس نگهداری میشوند.
اکنون بیش از سهچهارم ۱۹۳ عضو سازمان ملل متحد کشور فلسطین را به رسمیت شناختهاند.
محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطینی که بهدلیل رد شدن درخواست ویزای آمریکا نتوانست در این رویدادها حضور یابد، از طریق ارتباط ویدیویی گفت: «ما از کسانی که هنوز چنین نکردهاند میخواهیم همین مسیر را دنبال کنند.»
او افزود: «از شما میخواهیم حمایت کنید تا فلسطین به عضوی کامل در سازمان ملل تبدیل شود.»
عباس وعده داد که ظرف یک سال پس از برقراری آتشبس، اصلاحات و انتخابات برگزار خواهد شد.
هیات نمایندگی کشور فلسطین در سازمان ملل تنها دارای وضعیت ناظر است؛ بدون حق رأی.
صرفنظر از شمار کشورهایی که استقلال فلسطین را به رسمیت بشناسند، عضویت کامل در سازمان ملل نیازمند تصویب شورای امنیت است. جایی که آمریکا حق وتو دارد.
راهحل دو کشوری، پایه و اساس روند صلح مورد حمایت آمریکا بود که با توافقات اسلو در سال ۱۹۹۳ آغاز شد اما این روند با مخالفتهای گسترده از هر دو طرف روبهرو شد و عملا از بین رفت.
از سال ۲۰۱۴ تاکنون هیچ مذاکرهای درباره راهحل دو کشوری انجام نشده است.
خبرگزاری فرانسه سهشنبه اول مهر گزارش داد که روسیه پس از آنکه نخستوزیر دانمارک گفت نمیتواند دخالت مسکو را در این ماجرا رد کند، هرگونه ارتباط با پروازهای پهپادی که فرودگاه کپنهاگ را مجبور به بستن حریم هوایی خود برای ساعتها در طول شب کرد، تکذیب کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در یک کنفرانس خبری روزانه به خبرنگاران گفت: «ما هر بار اتهامات بیاساسی از آنجا میشنویم. شاید طرفی که موضعی جدی و مسئولانه اتخاذ میکند، نباید بارها و بارها چنین اتهامات بیاساسی را مطرح کند.»
ینس یسپرسن، رییس پلیس دانمارک، سهشنبه به خبرنگاران گفت: «عاملی، توانایی، اراده و ابزار لازم را داشته است تا به این شکل خودنمایی کند.»
یسپرسن گفت: «هنوز برای اعلام ارتباط احتمالی بین رویدادهای دانمارک و نروژ زود است.»
فرودگاههای کپنهاگ و اسلو، دو فرودگاه پرترافیک در منطقه نوردیک، پس از مشاهده پهپاد در حریم هواییشان در شامگاه دوشنبه، برای چندین ساعت تعطیل شدند و دهها هزار مسافر پس از تغییر مسیر پروازها، سرگردان ماندند.
یسپرسن گفت که پهپادها در دانمارک «از چند جهت مختلف آمدند، چراغهای خود را روشن و خاموش کردند و پس از چند ساعت ناپدید شدند».
پلیس دانمارک دوشنبه اعلام کرد تمام پروازهای ورودی و خروجی در بزرگترین فرودگاه این کشور پس از مشاهده چند پهپاد بزرگ متوقف شده است.
طبق اعلام سرویس ردیابی پرواز فلایترادار، حدود ۳۵ پرواز به فرودگاههای جایگزین هدایت شدند.
تعطیلی فرودگاه کپنهاگ بهدلیل دیده شدن چند پهپاد بزرگ، همزمان با افزایش گزارشها از نقض حریم هوایی کشورهای عضو ناتو از سوی پهپادها و هواپیماهای روسی رخ داد.
موضوع پهپادها در شورای امنیت سازمان ملل
پهپادهای روسیه در هفتههای گذشته چندین بار با عبور از آسمان کشورهای عضو ناتو توجه مقامات امنیتی اروپایی را به خود جلب کردهاند.
شورای امنیت سازمان ملل دوشنبه شاهد برگزاری نشستی برای بررسی ورود جنگندههای روسیه به حریم هوایی استونی، کشور عضو ناتو بود.
در نشست شورای امنیت سازمان ملل، متحدان ناتو روسیه را به نقض حریم هوایی در استونی و لهستان متهم کردند. اقدامی که به گفته بریتانیا میتواند خطر درگیری مستقیم نظامی را به همراه داشته باشد.
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، خطاب به نماینده روسیه گفت: «این اقدامات بیپروای شما خطر رویارویی مستقیم میان ناتو و روسیه را افزایش میدهد. اتحاد ما ماهیتی دفاعی دارد اما برای دفاع از آسمان و خاک ناتو آمادهایم.»
او هشدار داد پروازهای بدون مجوز روسیه در فضای ناتو بیپاسخ نخواهند ماند.
اسپن بارت ایده، وزیر خارجه نروژ، ۱۹ شهریور گفت: «ورود پهپادها به لهستان میتواند تلاشی از سوی روسیه برای محک زدن ناتو باشد.»
او افزود: «باید پیامی روشن بدهیم که این اقدام کاملا غیرقابلقبول است.»
دونالد ترامپ در این جلسه گفت: «امروز در حضور برجستهترین متخصصان پزشکی و سلامت عمومی در آمریکا اعلام میکنم که گامهایی تاریخی برای مقابله با بحران بسیار وحشتناک اوتیسم برداشتهایم. سازمان غذا و دارو فورا به پزشکان اطلاع خواهد داد که مصرف تایلنول در دوران بارداری را به موارد ضروری محدود کنند.»
در این نشست که دوشنبه ۳۱ شهریور در دفتر بیضی کاخ سفید برگزار شد، رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت دولت، دکتر مارتی ماکاری، رییس سازمان غذا و داروی آمریکا و محمت اوز، مدیر مراکز بیمه اجتماعی سالمندان و افراد کمدرآمد ترامپ را همراهی میکردند.
دکتر ناتانیل د نیکولا، مشاور انجمن متخصصان زنان و زایمان آمریکا به نیویورکتایمز گفت که اعلامیه جدید دولت تکرار استاندارد رایج در مورد زنان باردار است و چیزی فراتر از آن ندارد.
او تاکید کرد: «دستورالعملهای جاری به پزشکان میگوید در دوران بارداری استفاده از دارو را به شرایط ضروری، آن هم با کمترین دوز و برای کوتاهترین مدت محدود کنند. این در مورد استامینوفن هم صدق میکند»
دونالد ترامپ در این نشست خبری، با تاکید بر اینکه «من پزشک نیستم» بارها به زنان باردار هشدار داد که از مصرف تایلنول که نام یکی از برندهای تولیدکننده استامینوفن است، خودداری کنند.
او گفت: «میخواهم واضح بگویم: تایلنول مصرف نکنید. مصرف نکنید. با تمام قوا مبارزه کنید که آن را مصرف نکنید. ممکن است گاهی مجبور شوید، آن را جور دیگری حل کنید. پس تایلنول مصرف نکنید.»
سازمان غذا و دارو با لحنی محتاطتر به این موضوع پرداخت. این نهاد با ارسال نامهای به پزشکان، اعلام کرد که «رابطه علّی میان استامینوفن و اوتیسم اثبات نشده است» و «بحث و تبادل نظر درباره این موضوع هنوز در محیطهای عملی در جریان» است.
استامینوفن که در بسیاری کشورها تحت عنوان پاراستامول شناخته میشود، ماده موثر تایلنول و یکی از پرمصرفترین داروهای ضد درد و تببُر در جهان است. این دارو علاوه بر تایلنول، با برندهای مختلفی مانند میدول، پاندول، اسِفن، اکسِدرین و وایکادین تولید میشود.
پژوهشگران میگویند هیچ مدرک قطعی و محرزی برای ارتباط میان مصرف تایلنول و اوتیسم وجود ندارد.
مطالعهای که سال ۲۰۲۴ روی نزدیک به دو میلیون و ۵۰۰ هزار کودک در سوئد انجام شد نشان داد میان قرار گرفتن در معرض استامینوفن در رحم و اختلالات رشدی-عصبی مانند اوتیسم ارتباط علت و معلولی وجود ندارد.
ارتباط علت و معلولی به رابطهای میان متغیرها اشاره دارد که در آن یک پدیده علت قطعی پدیده دیگر باشد.
مروری که سال ۲۰۲۵ روی ۴۶ پژوهش پیشین درباره ارتباط میان استامینوفن و اوتیسم انجام شد، نتیجه گرفت که میان قرار گرفتن در معرض استامینوفن در دوران بارداری و افزایش خطر اوتیم ارتباطی وجود دارد، اما پژوهشگران دانشکده پزشکی آیکان در مونتسینای، دانشگاه هاروارد و دیگر مراکز گفتند این مطالعه ثابت نمیکند دارو علت نتایج بوده است.
آنها با در نظر گرفتن نتایج این بررسی توصیه کردند که زنان باردار همچنان در صورت نیاز از استامینوفن استفاده کنند، اما با کمترین دوز ممکن و برای کوتاهترین مدت.
به گزارش واشینگتنپست، مقالهای که ماه اوت از سوی پژوهشگران دو دانشگاه هاروارد و مونتسینای منتشر شد یکی از منابع مورد توجه دولت برای تصمیمگیری در این زمینه بوده است.
آژانس دارویی اروپا که نهاد همتای سازمان غذا و داروی آمریکا در اتحادیه اروپاست بر اساس پژوهشهای یادشده نتیجه گرفته است که یافتهها در این زمینه «نامشخص» است و «خطراثباتشدهای» وجود ندارد.
برخی از دانشمندان توصیه میکنند که بهتر است پزشکان با در پیش گرفتن رویکردی احتیاطی، زنان باردار را از احتمال ارتباط میان استامینوفن و اوتیسم آگاه کنند.
به دلیل غیراخلاقی بودن انجام کارآزماییهای دارویی روی زنان باردار، تحقیقات موجود درباره اثرات استامینوفن مشاهدهای است؛ یعنی محققان دادههای زنان در دوران بارداری را تحلیل و سپس وضعیت کودکان آنها در طول زمان را بررسی میکنند.
بیشتر کارشناسان بر این باورند که نتایج حاصل از تحقیقات مشاهدهای به این دلیل که امکان کنترل و لحاظ کردن تمام تفاوتهای زنان در دوران بارداری را ندارد، قابل اتکا نیست؛ به این معنا که ممکن است متغیرهای متعدد دیگری در ایجاد وضعیت اوتیسم دخیل باشند که امکان در نظر گرفتن آنها در پژوهشهای مشاهدهای وجود ندارد.
دکتر برایان لی، استاد اپیدمیولوژی دانشگاه درکسل در فیلادلفیا و یکی از نویسندگان مطالعه بزرگی که سوابق پزشکی دو میلیون و ۵۰۰ هزار کودک را بررسی کرد، میگوید: «مهمترین دلیلی که در این بحثها نادیده گرفته میشود عوامل ژنتیکی است. اکنون اطمینان داریم که اوتیسم، اختلال کمتوجهی-بیشفعالی و دیگر اختلالهای عصب-رشدی موروثی هستند.»
موضوع مناقشهبرانگیز واکسن و اوتیسم
ترامپ در این جلسه خواستار بازبینی دوباره پیوند میان واکسنها و اوتیسم شد.
او با تاکید بر اینکه خودش از «حامیان و طرفداران» واکسنهاست و در دوره نخست ریاستجمهوریاش ابتکار عمل در توسعه واکسن کووید-۱۹ را رهبری کرده است، خواستار «حذف جیوه» از واکسنها شد و گفت: «کودکان نباید پیش از ۱۲ سالگی واکسن هپاتیتبی دریافت کنند.»
توصیه دیگر او تبدیل شدن واکسن سهگانه سرخک-اوریون-سرخچه به سه واکسن جداگانه بود.
متخصصان هرگونه ارتباط میان انواع واکسنها با اوتیسم را رد کردهاند.
دارویی برای درمان علائم اوتیسم
موضوع مهم دیگر در این جلسه تایید داروی لوکوورین به عنوان درمانی برای علائم اوتیسم بود.
سازمان غذا و داروی آمریکا اعلام کرد که نسخهای از این دارو را تایید کرده است و وقتی استفاده از آن برای اوتیسم تثبیت شود، بیمه اجتماعی برای افراد کمدرآمد (مدیکِید) آن را برای درمان علائم اوتیسم پوشش خواهد داد.
در این جلسه اعلام شد که سازمان غذا و دارو با استناد به نتایج یک کارآزمایی روی ۴۰ فرد مبتلا به یک اختلال متابولیک نادر که عوارض آنشبیه به برخی علائم عصبی در افراد دارای اوتیسم است، این دارو را تایید کرده است.
منتقدان این کارآزمایی را برای تایید اثربخشی یک دارو به عنوان درمانی برای یک بیماری ناکافی و خلاف اصول رایج علمی میدانند.
بسیاری از پژوهشگران میگویند لوکوورین که برای درمان برخی از انواع سرطان هم استفاده میشود، در آزمایشهای بسیار محدود امیدهایی نشان داده است، اما همچنان به آزمایشهای بزرگ و تصادفی بیشتری نیاز است.
