سازمان ملل متحد در گزارشی اعلام کرد روسیه از زمان آغاز جنگ، غیرنظامیان اوکراینی را در بیش از ۱۰۰ بازداشتگاه در خاک روسیه و مناطق اشغالی اوکراین «بهطور سیستماتیک» تحت شکنجه قرار داده است.
دانیل بل، رئیس دفتر حقوق بشر سازمان ملل در اوکراین، سهشنبه اول مهر در ژنو گفت: «این شکنجهای گسترده و سازمانیافته است. چنین مواردی در تمامی مناطق سرزمینهای اشغالی و همچنین در دهها منطقه در داخل فدراسیون روسیه مستند شده است.»
در این گزارش ۲۲ صفحهای به مواردی چون اعدامهای ساختگی، اعمال شوک الکتریکی و قرار دادن شهروندان اوکراینی در وضعیتهای طاقتفرسا بهدلیل اقداماتی غیرکیفری، از جمله انتقاد از تهاجم روسیه، اشاره شده است.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل افزود این قبیل اقدامات روسیه در برخی موارد به مرگ غیرنظامیان اوکراینی انجامیدهاند.
گزارش سازمان ملل بر پایه روایتهای تفصیلی ۲۱۵ نفر از تجربههای خود در بازداشتگاههای روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین تهیه شده است.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
پیشتر در مهرماه ۱۴۰۲، کمیسیون مستقل تحقیقات بینالمللی سازمان ملل تایید کرده بود نیروهای روسیه در جریان حمله به اوکراین مرتکب جنایات جنگی نظیر شکنجه و تجاوز جنسی شدهاند.
«شکنجهها تصادفی نبودند»
دفتر حقوق بشر سازمان ملل در ادامه گزارش خود نوشت اجازه دسترسی به ۱۱۴ بازداشتگاه در مناطق اشغالی اوکراین و ۲۸ منطقه روسیه به این نهاد داده نشده است.
به گفته این نهاد، در برخی از این مراکز اسرای جنگی اوکراینی نگهداری میشوند که آنها نیز تحت شکنجه قرار گرفتهاند.
رئیس دفتر حقوق بشر سازمان ملل در اوکراین گفت شکنجه نهتنها در بازجوییهای اولیه، بلکه در زندگی روزمره زندانیان ادامه داشته است؛ آنها بهطور منظم مورد ضربوشتم قرار گرفته و مجبور به راه رفتن در حالت خمیده میشدند.
بل اضافه کرد: «این حوادث تصادفی نبودند و بعید یا غیرممکن است که مسئولان [روسی] از وقوع چنین اقداماتی بیاطلاع بوده باشند.»
به گفته او، سازمان ملل تاکنون مرگ ۳۶ اوکراینی را در اثر شکنجه، شرایط نامناسب یا نبود دسترسی به خدمات درمانی در بازداشتگاههای روسیه تایید کرده است.
مقامهای اوکراینی شمار غیرنظامیان بازداشتشده توسط روسیه از زمان آغاز مناقشه کنونی را حدود ۱۵ هزار نفر اعلام کردهاند که از این تعداد، دستکم هزار و ۸۰۰ تن همچنان در بازداشت به سر میبرند.
دولت نروژ سهشنبه اول مهر در بیانیهای خبر داد این رویدادها که نخستین موارد نقض حریم هوایی نروژ توسط روسیه در بیش از یک دهه اخیر به شمار میروند، بین یک تا چهار دقیقه طول کشیدهاند.
دو مورد از این رخدادها پنجم اردیبهشت و ۲۷ مرداد بر فراز دریای بارنتز در محدوده قطب شمال به وقوع پیوست.
مورد سوم نیز دوم مرداد بر فراز بخشی غیرمسکونی از استان فینمارک، شمالیترین استان نروژ که با روسیه مرز مشترک دارد، به ثبت رسید.
یوناس گار استوره، نخستوزیر نروژ، اول مهر در همین رابطه گفت: «نمیتوانیم مشخص کنیم که آیا این کار بهعمد انجام شده یا ناشی از خطاهای ناوبری بوده است. با این حال، صرفنظر از دلیل آن، این اقدام غیرقابل قبول است و ما این موضوع را به مقامات روسیه بهوضوح اعلام کردهایم.»
روابط روسیه و اکثر کشورهای عضو ناتو پس از آغاز جنگ اوکراین به سردی گراییده است. روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفندماه ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
در روزهای اخیر، اقدام روسیه در نقض حریم هوایی جناح شرقی ناتو، از جمله بر فراز لهستان و استونی، با واکنشهای شدید مقامات این کشورها و متحدانشان مواجه شده است.
احتمال اخراج دو تبعه سنگاپوری بهدلیل پرواز پهپاد در اسلو
مقامهای نروژی اول مهر از احتمال اخراج دو شهروند سنگاپوری به اتهام به پرواز درآوردن غیرقانونی پهپاد در آسمان اسلو خبر دادند.
این دو نفر شامگاه دوشنبه ۳۱ شهریور در پی مشاهده یک پهپاد بر فراز قلعه و خانه اپرای اسلو که نقض مقررات منع پرواز در مرکز پایتخت محسوب میشد، بازداشت شدند.
چند ساعت پس از این رویداد، فعالیت فرودگاههای اسلو و همچنین کپنهاگ دانمارک بهدنبال دریافت گزارشهای متعددی از مشاهده پهپاد، برای مدتی به حالت تعلیق درآمد.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد زوج سنگاپوری بازداشتشده که یکی حدودا ۵۰ ساله و دیگری حدودا ۶۰ ساله است، هدف سفر خود به نروژ را گردشگری عنوان کردهاند.
آندره کویستاد آلمه، دادستان نروژی، در پاسخی مکتوب به پرسش خبرگزاری فرانسه اعلام کرد با توجه به خارجی بودن این دو فرد، بررسی پرونده برای «اخراج یا دیپورت» آنان در دستور کار قرار خواهد گرفت.
این سه کشور سهشنبه اول مهر مخالفت شدید خود را با «ادعاهای غیرقانونی دریایی» در دریای چین جنوبی و تلاش برای اعمال آن اعلام کردند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که هر چند در این بیانیه بهطور مستقیم از چین نام برده نشده است اما این موضعگیری در شرایطی منتشر میشود که تنشها میان پکن و واشینگتن و متحدانش بر سر دریای چین جنوبی ادامه دارد.
وزارت خارجه تایوان از این موضع استقبال کرد.
شیائو کوانگوی، سخنگوی این وزارتخانه در تایپه، گفت: «تایوان با ایالات متحده، ژاپن، کره جنوبی و دیگر شرکای همفکر همکاری خواهد کرد تا صلح و ثبات در تنگه تایوان و منطقه هند-پاسیفیک تضمین شود.»
اختلافها در دریای چین جنوبی و برنامه هستهای کره شمالی
چین تقریبا بر کل دریای چین جنوبی ادعا دارد. ادعاهایی که با مناطق اقتصادی انحصاری برونئی، اندونزی، مالزی، فیلیپین و ویتنام همپوشانی دارد.
اختلافهای ارضی درباره مالکیت جزایر و عوارض دریایی مختلف سالهاست ادامه دارد.
به گفته بیانیه مشترک، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، چو هیون، وزیر خارجه کره جنوبی و ایوایا تاکهشی، وزیر خارجه ژاپن، دوشنبه در نیویورک دیدار کردند.
آنان علاوه بر موضوع تایوان و دریای چین جنوبی، درباره تعهد سه کشور به پایان دادن برنامه هستهای کره شمالی نیز گفتوگو کردند.
چین که تایوانِ دموکراتیک را بخشی از قلمرو خود میداند، در سالهای اخیر فعالیتهای نظامیاش را در اطراف این جزیره گسترش داده و از جمله مانورهای جنگی برگزار کرده است.
دولت تایوان ادعاهای ارضی چین را رد میکند.
سابقه تنشهای پکن و تایپه
ریشه اختلافها میان چین و تایوان به سال ۱۹۴۹ بازمیگردد؛ زمانی که پس از پایان جنگ داخلی چین، دولت ملیگرایان به رهبری حزب کومینتانگ به جزیره تایوان عقبنشینی کرد و جمهوری خلق چین در سرزمین اصلی تشکیل شد.
پکن از آن زمان تایوان را بخشی از قلمرو خود دانسته و خواستار «اتحاد مجدد» با این جزیره بوده است.
ایالات متحده در سالهای اخیر حمایت دیپلماتیک و نظامی خود را از تایوان افزایش داده که فروش تسلیحات پیشرفته به تایپه، موجب خشم چین شده است.
تایوان با وجود فشارهای پکن، ساختار سیاسی دموکراتیک خود را حفظ کرده و دولت آن بارها تاکید کرده است آینده این جزیره تنها باید از سوی مردم آن تعیین شود.
ناتو سهشنبه اول مهر، در بیانیهای تصریح کرد: «روسیه مسئولیت کامل این اقدامات را بر عهده دارد. این اقدامات تحریکآمیز خطر سوءمحاسبه و به خطر افتادن جانها را به همراه دارد و باید متوقف شود.»
به گفته ناتو، پاسخ به این اقدامات «قاطع و بازدارنده» خواهد بود.
این سازمان ۲۱ شهریور رزمایش «نگهبان شرقی» را برای تقویت توان دفاعی در جناح شرقی خود آغاز کرده و قصد دارد ظرفیتهای دفاع هواییاش را افزایش دهد.
در پایان بیانیه ناتو آمده است: «ناتو و متحدانش همه ابزارهای نظامی و غیرنظامی لازم را برای دفاع از خود به کار خواهند گرفت و اجازه نخواهند داد اقدامات روسیه ما را از حمایت پایدار از اوکراین بازدارد. امنیت اوکراین بخشی از امنیت ماست.»
متحدان ناتو ۳۱ شهریور در شورای امنیت سازمان ملل، روسیه را به نقض حریم هوایی در استونی و لهستان متهم کردند. اقدامی که به گفته بریتانیا، میتواند خطر درگیری مستقیم نظامی را به همراه داشته باشد.
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، در این نشست خطاب به نماینده روسیه گفت: «این اقدامات بیپروای شما خطر رویارویی مستقیم میان ناتو و روسیه را افزایش میدهد.»
او تاکید کرد: «اتحاد ما ماهیتی دفاعی دارد اما برای دفاع از آسمان و خاک ناتو آمادهایم.»
کوپر هشدار داد پروازهای بدون مجوز روسیه در فضای ناتو بیپاسخ نخواهند ماند.
استونی جمعه اعلام کرد سه جنگنده میگ-۳۱ روسی به مدت ۱۲ دقیقه وارد حریم هوایی این کشور شدهاند و سپس مجبور به عقبنشینی شدند.
وزیر خارجه استونی ۲۸ شهریور از نقض حریم هوایی این کشور از سوی جنگندههای روسیه خبر داد و اعلام کرد: «روسیه تاکنون چهار بار در سال جاری حریم هوایی استونی را نقض کرده که به خودی خود غیرقابل قبول است اما نقض امروز که طی آن سه جنگنده وارد حریم هوایی ما شدند، بیسابقه و بیشرمانه بود.»
او افزود: «آزمایش مداوم مرزها و رفتار تهاجمی روسیه باید با افزایش سریع فشارهای سیاسی و اقتصادی پاسخ داده شود.»
این حادثه تنها چند روز پس از ورود بیش از ۲۰ پهپاد روسی به حریم هوایی لهستان رخ داد که برخی از آنها بهوسیله جنگندههای ناتو سرنگون شدند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، این اقدامات را «غیرتصادفی» توصیف کرد.
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین نیز گفت: «پاسخ قاطع یعنی تهدید نباید حتی برای یک دقیقه تحمل شود، بلکه باید خنثی شود.»
او بار دیگر پیشنهاد کییف را برای یکپارچهسازی سامانههای پدافندی اوکراین با کشورهای همسایه تکرار کرد.
مایکل والتز، نماینده جدید آمریکا در سازمان ملل، در نخستین حضورش تاکید کرد: «ایالات متحده و متحدان ما از هر وجب خاک ناتو دفاع خواهند کرد.»
در مقابل، دیمیتری پولیانسکی، معاون سفیر روسیه در سازمان ملل، این اتهامات را «نمایشی پوچ» خواند و گفت: «وقتی آماده گفتوگویی جدی درباره امنیت اروپا و آینده مشترک این قاره شدید، ما هم آمادهایم.»
فرماندهی عملیاتی لهستان ۱۸ شهریور در پیامی در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «جنگندههای لهستان و متحدان در حریم هوایی ما فعالیت میکنند، در حالیکه سامانههای پدافند هوایی و شناسایی راداری زمینی به بالاترین سطح آمادهباش رسیدهاند.»
پیشتر، نیروی هوایی اوکراین در پیامرسان تلگرام گفته بود پهپادها به سمت غرب حرکت میکنند و شهر زاموشچ در لهستان را تهدید میکنند.
