مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در جریان سفر به اسرائیل به همراه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور درمحل دیوار ندبه حاضر شد. نتانیاهو گفت که سفر وزیر خارجه آمریکا به اسرائیل گواهی بر روابط قوی دو کشور است.
نتانیاهو افزود که اتحاد آمریکا و اسرائیل به محکمی و دوام سنگهای دیوار ندبهای است که ما همین الان لمس کردیم.
این سفر همزمان با نشست کشورهای عربی و اسلامی در قطر با موضوع بررسی حمله اخیر ارتش اسرائیل به محل سران حماس در دوحه انجام شده است.
روبیو پیش از سفرش در سخنان خود تاکید کرد روابط آمریکا با اسرائیل تحت تاثیر عملیات دوحه قرار نخواهد گرفت، اما واشینگتن با طرف اسرائیلی درباره اینکه این حمله چگونه میتواند بر خواست ترامپ برای بازگرداندن همه گروگانها، نابودی حماس و پایان جنگ در غزه اثر بگذارد، گفتوگو میکند.
شبکه العربیه یکشنبه ۲۳ شهریور گزارش داد در این حملات ۷۴ فلسطینی کشته شدند که هفت نفر از آنها در صف دریافت کمکهای بشردوستانه بودند.
ساعاتی پیش از این حملات، ارتش اسرائیل سه هشدار تخلیه برای ساکنان سه برج در بندر غزه و محله الرمال، بهویژه برج الکوثر و چادرهای اطراف، منتشر کرد.
افیخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، با انتشار سه نقشه در شبکه اجتماعی ایکس خواهان تخلیه ساختمانهای مشخصشده با رنگ قرمز شد و افزود: «این ساختمانها را بهدلیل وجود زیرساختهای حماس در داخل یا نزدیک آن، هدف قرار خواهیم داد.»
او از ساکنان خواست فورا به سمت المواصی، «منطقه بشردوستانه» تعیینشده از سوی اسرائیل در جنوب نوار غزه، بروند.
پس از این هشدار تخلیه، ارتش اسرائیل سه ساختمان مرتفع را در شهر غزه هدف قرار داد.
ارتش اسرائیل ۲۲ شهریور نیز از حمله به ساختمانی مرتفع در شهر غزه خبر داده و گفته بود این برج مقر نیروهای حماس بود.
به گفته ارتش اسرائیل، حماس زیرساختهای نظامی خود را در این ساختمان مستقر کرده بود تا از آن برای حمله به نیروهای اسرائیلی در منطقه استفاده کند.
آوارگان فلسطینی: از برپایی چادر در جنوب غزه جلوگیری میکنند
پایگاه خبری تایمز اسرائیل گزارش داد در دستکم دو مورد، آوارگان غزه در جنوب نوار غزه از برپایی چادر در برخی مناطق منع شدهاند.
این سایت به ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، استناد کرد که در آن مردی در منطقه شمال خانیونس میگوید هنگام تلاش برای برپا کردن چادر، از این کار جلوگیری و حتی به سمت او تیراندازی شده است.
در این فیلم مشخص نیست او چه کسی را مسئول حمله میداند.
عبدالله، یکی از ساکنان شهر غزه که نخواست نام کاملش فاش شود، به تایمز اسرائیل گفت همسایهاش پس از صدور دستور تخلیه ارتش اسرائیل، شهر را ترک کرده و در همان منطقهای که در ویدئو دیده میشود، چادر زده است.
به گفته او، اعضای حماس مانع برپایی چادر آوارگان شدند و استدلال کردند که این زمین «ملک دولتی» است.
با این حال، روایتهای دیگر در شبکههای اجتماعی حاکی از آن است که «افراد غیررسمی» و نه نیروهای حماس از برپایی چادر آوارگان فلسطینی جلوگیری کردهاند.
ارتش اسرائیل ۲۲ شهریور اعلام کرد با شدت گرفتن حملات در هفتههای اخیر، بیش از ۲۵۰ هزار نفر شهر غزه را ترک کرده و به دیگر مناطق این باریکه رفتهاند.
در سوی دیگر، محمود بصل، سخنگوی حماس، گزارش منابع اسرائیلی درباره آوارگی یکچهارم جمعیت غزه را «دروغین» خواند.
سازمان ملل متحد پیشتر تخمین زده بود حدود یک میلیون فلسطینی در شهر غزه و مناطق اطراف آن زندگی میکنند.
به نوشته روزنامه اسرائیلی هاآرتص، این سومین نشست از این دست در دو سال گذشته است و بهویژه پس از حمله هوایی اسرائیل به قطر اهمیتی تازه یافته است.
محور اصلی نشست ظاهراً مسئله غزه خواهد بود، اما در عمل، جنگ در غزه اکنون تهدیدی برای کشورهای عربی و متحدان آمریکا قلمداد میشود. شرکتکنندگان بر این باورند که حمله به قطر نشان داد حتی موقعیت آنها بهعنوان متحدان واشینگتن نیز مصونیت ایجاد نمیکند.
سوابق و تصمیمات احتمالی
دو نشست مشابه در نوامبر ۲۰۲۳ و سال بعد برگزار شد که خروجی آن بیشتر بیانیههای بلندپروازانه بود تا اقدامات عملی. این بار نیز مقامهای قطری و مصری به رسانههای عربی گفتهاند گزینههایی همچون قطع روابط با اسرائیل، کاهش سطح نمایندگی دیپلماتیک، تحریمهای اقتصادی و تشکیل «کمیته ویژه اقدام» در حال بررسی است.
ایده ایجاد نیروی چندملیتی عربی برای حفاظت از مرزها و مقابله با «حملات خارجی» ــ عمدتاً اسرائیل ــ نیز دوباره مطرح شده است.
با این حال، تجربه نشان داده چنین نشستهایی میتواند نتایج عملی داشته باشد. نمونه بارز، تشکیل کمیتهای به رهبری عربستان پس از اجلاس سال گذشته بود که زمینهساز تصویب قطعنامه اخیر مجمع عمومی سازمان ملل برای به رسمیت شناختن دولت فلسطین شد.
هرچند اسرائیل همچنان میتواند به وتوی آمریکا در شورای امنیت تکیه کند، اما فضای بینالمللی در دو سال گذشته بهطور محسوسی تغییر کرده است.
تغییر رویکرد بینالمللی
هاآرتص مینویسد قطعنامه اخیر سازمان ملل صرفاً نمادین نیست، بلکه راهکاری عملی برای پایان جنگ غزه و محدود کردن دامنه عملیات اسرائیل در منطقه معرفی میشود.
این قطعنامه با حمایت کشورهای غربی همراه شد؛ از تحریمهای آلمان، نروژ، اسپانیا و بریتانیا گرفته تا بحران تجاری با ترکیه و بایکوتهای غیررسمی فرهنگی و دانشگاهی.
در مقابل، کشورهای عربی دارای روابط دیپلماتیک با اسرائیل، از جمله مصر و امارات، تاکنون از اقدامات مشابه پرهیز کردهاند.
مصر هنوز سفیر جدیدی به اسرائیل نفرستاده و اعتبارنامه سفیر تازه اسرائیل را نیز نپذیرفته است، اما همچنان به توافق کمپدیوید پایبند مانده و به گفته منابع اسرائیلی، هماهنگیهای امنیتی دو کشور ادامه دارد.
دغدغه اصلی قاهره احتمال باز شدن گذرگاه رفح و ورود صدها هزار فلسطینی به خاک مصر است، نه جنگ مستقیم با اسرائیل.
امارات نیز تهدیدی علیه توافق صلح با اسرائیل مطرح نکرده است. مقامات ابوظبی استدلال میکنند که روابطشان با اسرائیل امکان انتقال کمکهای بشردوستانه به غزه را فراهم کرده است.
تنها در صورتی که اسرائیل به الحاق کرانه باختری اقدام کند، احتمال بازنگری در روابط مطرح خواهد شد.
پیام نشست دوحه
هاآرتص در ادامه مینویسد کشورهای خلیج فارس همچنان فشارهای دیپلماتیک خود را بر دونالد ترامپ متمرکز کردهاند و معتقدند او تنها بازیگری است که میتواند مانع تصرف کامل غزه شود.
این کشورها پیشتر توانستند ایده «انتقال جمعیتی» و طرح موسوم به «ریویرا غزه» را از دستور کار خارج کنند. اما حمله اسرائیل به قطر شرایط متفاوتی ایجاد کرده است، زیرا قطر متحد بزرگ غیرناتو آمریکا محسوب میشود و تعرض به آن به معنای نقض حاکمیت تمامی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس تعبیر میشود.
به نوشته هاآرتص، هیچیک از این کشورها قصد جنگ با اسرائیل ندارند و حتی قطر نیز تهدیدی درباره سرمایهگذاریهای کلان خود در آمریکا مطرح نکرده است.
اما پیام روشن نشست این است که ایالات متحده باید تضمین کند متحدانش در برابر اقدامات اسرائیل، حتی اگر با این کشور توافق صلح داشته باشند، در امنیت باقی بمانند.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، رسانههای محلی سوریه مدعی شدند ۱۸ خودروی نظامی ارتش اسرائیل وارد روستاهای «سیسیون» و «جمله» شدند و عملیات بازرسی خانه به خانه برای کشف سلاح را انجام دادند. اسکاینیوز عربی نیز بامداد یکشنبه از این یورش خبر داد.
این گزارشها در حالی منتشر میشود که هفته گذشته رسانههای دولتی سوریه از حمله هوایی اسرائیل به حومه شهر حمص خبر دادند؛ حملهای که به گفته آنها انبارهای مهمات و موشک در پایگاههای ارتش سوریه را هدف گرفت و یک مرکز پدافند هوایی را نیز منهدم کرد.
به نوشته اسرائیل نشنالنیوز، تصاویر و گزارشهای بعدی نشان دادند که اسرائیل حملات هوایی دیگری را در نزدیکی بندر لاذقیه انجام داده و انفجارهایی اطراف این شهر رخ داده است.
در اواخر اوت نیز یک منبع نظامی سوری ادعا کرده بود نیروهای ارتش اسرائیل در پایگاه نظامی «الکسوه» در جنوب دمشق مستقر شدهاند. به گفته این منبع، دهها سرباز اسرائیلی به همراه تجهیزات جستوجو بیش از دو ساعت در پایگاه حضور داشتند و سپس محل را ترک کردند. همزمان با این گزارشها، خبرهایی از حملات هوایی اسرائیل در منطقه الکسوه نیز منتشر شد.
ارتش اسرائیل در واکنش به این ادعاها اعلام کرد «درباره گزارشهای خارجی اظهارنظر نمیکند.» اما ساعاتی بعد، یسرائیل کاتص، وزیر دفاع این کشور، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نیروهای ما در همه جبههها، روز و شب، برای امنیت اسرائیل در حال عملیات هستند.»
به گزارش اسرائیل نشنالنیوز، مجموعه این تحولات در حالی رخ میدهد که دامنه تنشهای نظامی اسرائیل در سوریه طی هفتههای اخیر گسترش یافته و حملات هوایی و زمینی این کشور بار دیگر نگرانیها درباره ورود به مرحله تازهای از رویارویی را افزایش داده است.
الشرع: در حال مذاکره با اسرائیل برای دستیابی به یک توافق امنیتی هستیم
پیش از این احمد الشرع، رئیسجمهوری موقت سوریه، اعلام کرد دمشق در حال مذاکره با اسرائیل برای توافق امنیتی بر اساس قرارداد جداسازی ۱۹۷۴ است تا به خروج نیروهای اسرائیلی از مناطق اشغالی پس از سقوط بشار اسد در دسامبر گذشته منجر شود. او تاکید کرد سوریه همچنان به این توافق پایبند است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، اسرائیل از زمان سقوط اسد صدها حمله در خاک سوریه انجام داده اما دولت جدید واکنشی نشان نداده است. الشرع همچنین گفت نیروهایش در مسیر سرنگونی اسد مذاکرات محرمانهای با روسیه داشتهاند. به نوشته تایمز اسرائیل، دمشق و تلآویو از ۱۹۴۸ در وضعیت جنگیاند.
