داگ برگم، وزیر کشور آمریکا، در تازهترین قسمت پادکست «پاد فورس وان»، گفت که دولت جو بایدن، رییسجمهوری پیشین این کشور، با انبوهی از فرمانهای اجرایی، مناطق تولید نفت و گاز طبیعی در آمریکا را فلج و عملا آمریکا را بیشتر از ایران تحریم کرد.
برگم، فرماندار پیشین داکوتای شمالی، به ستوننویس نیویورکپست گفت: «ما در داکوتای شمالی بهعنوان یک ایالت منبع انرژی، زیر حمله دولت بایدن بودیم. تا زمانی که من در سال ۲۰۲۴ دفترم را ترک کردم، ما درگیر بیش از ۳۰ دعوای حقوقی با دولت فدرال بودیم.»
فشار فرمانهای اجرایی بر ایالتهای انرژیخیز
برگم ۶۹ ساله گفت بهعنوان عضو انجمن فرمانداران غربی، بهوضوح متوجه شد که فشار دولت دموکرات برای حذف سوختهای فسیلی بهعنوان منبع انرژی، به ایالتهایی با اراضی وسیع دولتی آسیب میزد.
او گفت: «آلاسکا ۶۸ فرمان اجرایی از سوی دولت بایدن علیه خود داشت. دولت بایدن آلاسکا را بیشتر از ایران تحریم کرده بود.»
برگم در ادامه توضیح داد تحت دولت بایدن، در ظاهر تهران تحریم بود و مسکو هم چند تحریم داشت اما قیمت نفت جمهوری اسلامی و روسیه همان زمان حدود ۲۰ درصد پایین آمد و چین همه آن را خرید.
بایدن چند هفته پیش از ترک دفتر ریاستجمهوری، حفاری نفت و گاز فراساحلی را در بیشتر سواحل آمریکا، از جمله دریای برینگ شمالی آلاسکا، ممنوع کرد؛ تصمیمی که دونالد ترامپ پس از ورود به کاخ سفید لغوش کرد.
بایدن همچنین تولیدکنندگان انرژی را از توسعه عملیات حفاری در بیشتر اراضی فدرال منع کرد و به وعده انتخاباتیاش در سال ۲۰۲۰ برای توقف سایتهای جدید «فرکینگ» (شکافت هیدرولیکی) عمل کرد.
به گفته برگم، بایدن آشکارا گفت که دیگر حفاری روی زمینهای فدرال در کار نخواهد بود؛ جملهای که به گفته وزیر کشور آمریکا، وقتی این کشور به انرژی و بهطور مشخص برق بیشتری برای پیروزی در رقابت تسلیحاتی هوش مصنوعی نیاز دارد، «دیوانگی» است.
او افزود: «آنها تلاش داشتند جلوی معدنکاری در این کشور را بگیرند، جلوی برداشت درختان را بگیرند، جلوی تولید نفت و گاز روی زمینهای فدرال را بگیرند.»
یارانه به انرژیهای تجدیدپذیر و برداشت از ذخایر استراتژیک
به گفته این مقام دولت ترامپ، دولت بایدن صدها میلیارد دلار اعتبار مالیاتی و یارانه به منابع انرژی تجدیدپذیر وابسته به باد یا خورشید اختصاص داد.
بایدن همچنین برای پایین آوردن قیمت بنزین در هفتههای منتهی به انتخابات میاندورهای ۲۰۲۲، ذخیره استراتژیک نفت آمریکا را به میزان نزدیک به ۳۰۰ میلیون بشکه کاهش داد.
برگم توضیح داد: «در دوران باراک اوباما فشار زیادی برای حرکت دادن آمریکا بهسمت فاصله گرفتن از منابع طبیعیای که داشتیم وجود داشت. فشاری که کشور را به منابع برق متناوب، غیرقابل اعتماد و گران وابسته میکرد.»
او افزود که بسیاری از آن منابع مثل انرژی خورشیدی، نیازمند خرید مواد از چین بودند و بنابراین آمریکا به زنجیره تامین وابسته بود.
این در حالی است که این کشور به گفته برگم، به «قدرت ارزان و قابل اعتمادی» که همینجا در اختیار داشت و میتوانست از همه نوع منابع به دست بیاید - مثل زمینگرمایی، هستهای، نفت، گاز و زغالسنگ - متکی بود.
وزیر کشور آمریکا افزود: «ما فقط دشمنانمان را تبدیل به پمپبنزین تخفیفی چین کردیم و این موثر نبود.»
منابع عظیم وزارت کشور
برگم همچنین گفت بخش عمدهای از فرآوری مواد معدنی حیاتی برای صنایع دفاعی، خودروسازی و دیگر صنایع کلیدی آمریکا عمدتا در چین انجام میشود.
وزارت کشور آمریکا بر ۵۰۰ میلیون هکتار زمین و دو و نیم میلیارد هکتار مناطق فراساحلی «سرشار از مواد معدنی حیاتی و منابع نفت و گاز» نظارت دارد.
برگم که پیشتر صاحب یک شرکت میلیارد دلاری نرمافزاری بود، این داراییها را «بزرگترین ترازنامه جهان» توصیف کرد.
او ادامه داد: «داراییهای زغالسنگ فقط در شکل خامش، فقط روی زمینهای فدرال، هشت تریلیون دلار ارزش دارد. اما اگر بگویید به آن دست نزن، عملا منبعی را از مردم آمریکا دریغ کردهاید.»
این دو نهاد حقوق بشری چهارشنبه ۱۲ شهریور با صدور بیانیهای هشدار دادند مقامات جمهوری اسلامی پس از جنگ، «موجی هولناک» از سرکوب را به بهانه «امنیت ملی» به جریان انداختهاند.
به گفته این دو نهاد، این بحران رو به گسترش، بار دیگر ضرورت اقدام فوری جامعه جهانی برای اجرای سازوکارهای مشخص و الزامآور در حوزه پاسخگویی کیفری جمهوری اسلامی را برجسته میکند.
بر اساس این بیانیه، عوامل جمهوری اسلامی از ۲۳ خرداد تاکنون بیش از ۲۰ هزار نفر از جمله منتقدان سیاسی، مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران، کاربران شبکههای اجتماعی، خانوادههای قربانیان کشتهشده در اعتراضات سراسری و همچنین اتباع خارجی را بازداشت کردهاند.
علاوه بر این، اعضای اقلیتهای قومی و پیروان اقلیتهای مذهبی بهایی، مسیحی و یهودی نیز هدف قرار گرفتهاند.
سارا حشاش، معاون بخش خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل گفت: «دستگاه سرکوب داخلی در ایران توقفناپذیر است و دامنه نظارتهای گسترده، بازداشتهای جمعی و تحریک به تبعیض، دشمنی و خشونت علیه اقلیتها افزایش یافته است.»
بر اساس این بیانیه، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در ایستهای بازرسی خودروها، دست به کشتار مردم عادی زدهاند و مقامات و رسانههای وابسته به حکومت، خواستار اجرای فوری احکام اعدام برای معترضان و مخالفان شدهاند.
در برخی موارد حتی تکرار اعدامهای دستهجمعی و فراقضایی هزاران زندانی سیاسی در سال ۱۳۶۷ تبلیغ میشود.
از آغاز جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، تاکنون دستکم ۹ مرد با اتهامهای سیاسی یا اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام شدهاند.
پیشتر گروهی از کارشناسان مستقل سازمان ملل با صدور بیانیهای نسبت به موج جدید سرکوب و اعدام در ایران پس از جنگ با اسرائیل بهشدت ابراز نگرانی کردند.
مایکل پیج، معاون مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقا در دیدهبان حقوق بشر، گفت از اواخر خرداد تاکنون، وضعیت حقوق بشر در ایران «به سطحی عمیقتر از بحران» سقوط کرده است و مقامهای جمهوری اسلامی، منتقدان و اقلیتها را سپر بلای جنگی کردهاند که هیچ ارتباطی با آن نداشتهاند.
به گفته او، «مشت آهنین» جمهوری اسلامی علیه مردمی که هنوز از تاثیر جنگ در رنجاند، نشانه یک «فاجعه قریبالوقوع حقوق بشری»، بهویژه برای گروههای به حاشیه راندهشده و تحت آزار و اذیت در ایران است.
عفو بینالملل و دیدبان حقوق بشر تاکید کردند جمهوری اسلامی باید فورا اجرای احکام اعدام را متوقف و بازداشتشدگان را آزاد کند و اطمینان دهد که سایر زندانیان از «ناپدیدسازی قهری، شکنجه و بدرفتاری» مصون میمانند.
این دو نهاد حقوق بشری از کشورهای دیگر خواستند بر اساس اصل صلاحیت جهانی، تحقیق و تعقیب کیفری درباره جنایات ارتکابیافته از سوی مقامهای جمهوری اسلامی را در دستور کار قرار دهند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، الکسی لیخاچف، رییس شرکت دولتی روساتم، چهارشنبه ۱۲ شهریور در گفتوگو با تلویزیون دولتی روسیه، پس از انجام دیدارهایی در پکن گفت: «چین برنامههای بلندپروازانهای برای توسعه انرژی اتمی دارد و هدفگذاری کرده تا با رسیدن به ظرفیت بیش از ۱۰۰ گیگاوات، از آمریکا پیشی بگیرد.»
لیخاچف در پاسخ به این پرسش که آیا روسیه به چین در این هدف کمک خواهد کرد، گفت: «البته. ما کمک خواهیم کرد. ما در حال حاضر کمک میکنیم.»
همزمان، رییسجمهوری آمریکا در شبکه تروث سوشال، رهبران چین، روسیه و کره شمالی را به «توطئه» علیه ایالات متحده متهم کرد.
ترامپ همچنین گفت از رییسجمهوری روسیه «بسیار ناامید» شده است.
کرملین: پوتین با شی و کیم علیه آمریکا توطئه نمیکند
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی کاخ کرملین، در واکنش به موضعگیری ترامپ مبنی بر توطئه ولادیمیر پوتین با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین و کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی علیه آمریکا، گفت شاید رییسجمهوری آمریکا در این مورد شوخی کرده باشد.
اوشاکوف به تلویزیون دولتی روسیه گفت: «میخواهم بگویم هیچکس توطئهای نکرده و هیچ نقشهای در کار نیست. هیچ یک از این سه رهبر حتی چنین فکری هم نکردهاند.»
او افزود: «همه، نقشی را که ایالات متحده، دولت فعلی آمریکا و شخص ترامپ در وضعیت کنونی بینالمللی ایفا میکنند، درک میکنند.»
این سخنان در حالی مطرح شد که چین چهارشنبه رژه نظامی بزرگی در پکن با حضور پوتین و کیم برگزار کرد.
شی در این مراسم هشدار داد که جهان با «انتخاب میان صلح یا جنگ» روبهرو است.
رویترز این اقدام را «نمایشی بیسابقه از قدرت نظامی چین» دانست.
رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره نگرانی از شکلگیری محور روسیه و چین علیه آمریکا گفت: «به هیچ وجه نگران نیستم .... ما قویترین ارتش جهان را داریم. آنها هرگز ارتش خود را علیه ما به کار نخواهند گرفت. باور کنید.»
رقابت هستهای آمریکا و چین
ایالات متحده با نزدیک به ۹۷ گیگاوات ظرفیت نصب شده، بزرگترین شبکه راکتورهای هستهای جهان را اداره میکند.
بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، چین در حال ساخت دهها راکتور است و تا آوریل ۲۰۲۴ به ظرفیت ۵۳.۲ گیگاوات برق هستهای میرسد.
لیخاچف گفت که روسیه تاکنون چهار راکتور هستهای در چین ساخته و چهار راکتور دیگر نیز در دست ساخت دارد.
به گفته او، چین برای پیشبرد برنامههای خود به مقادیر زیادی اورانیوم و سوخت هستهای نیاز دارد.
رییس روساتم افزود که در نتیجه، پکن باید نسل جدیدی از راکتورهای چرخه سوخت هستهای بسته را بر اساس فناوری روسیه توسعه دهد.
بر اساس ویدیویی که کرملین چهارشنبه ۱۲ شهریور منتشر کرد، پوتین پس از گفتوگو با کیم در پکن، از رهبر کره شمالی برای سفر به روسیه دعوت کرد.
کیم پس از این گفتوگوی طولانی در حالی که پوتین را در آغوش گرفته بود، از طریق مترجم به او گفت: «بهزودی میبینمتان.»
پوتین پاسخ داد: «منتظر شما هستیم؛ به دیدار ما بیایید.»
سخنگوی کرملین گفت که رهبر کره شمالی دعوت پوتین را برای سفر به روسیه، پذیرفته است.
کیم پیشتر حمایت کامل خود را از پوتین اعلام کرده و وعده داده بود هر کاری از دستش بربیاید، برای کمک به مسکو انجام دهد.
همزمان، پوتین از کره شمالی بابت اعزام نیرو به جنگ علیه اوکراین در حمایت از روسیه تشکر کرده بود.
ساعاتی پیش چین بزرگترین رژه نظامی تاریخ خود را با حضور بیش از ۵۰ هزار نفر از جمله پوتین و کیم، در میدان تیانآنمن برگزار کرد.
این مراسم در هشتادمین سالگرد شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم برپا شد و پیام آن از سوی شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، هشدار درباره «انتخاب بشریت میان جنگ یا صلح» بود.
رهبر کره شمالی و رییس پارلمان کره جنوبی دست دادند
همزمان با این مراسم، خبرگزاری یونهاپ گزارش داد رهبر کره شمالی با وو وونشیک، رییس پارلمان کره جنوبی، دست داده است.
به گفته دفتر وو، این مصافحه پیش از آغاز رژه برگزار شد و رییس پارلمان کره جنوبی به نمایندگی از کشورش در این مراسم حضور داشت.
لی جائهمیونگ، رییسجمهوری کره جنوبی، تلاش دارد روابط کشورش را با کره شمالی بهبود ببخشد.
وو و لی خواستار ازسرگیری گفتوگوهای سئول و پیونگیانگ پس از دورهای از تنشهای شدید شدهاند.
با این حال کره شمالی تاکنون همه پیشنهادهای سئول را رد و اعلام کرده است علاقهای به مذاکره ندارد.
طبق گزارش دفتر وو، او همچنین در پکن با پوتین دیدار کرد. پوتین از او پرسیده که آیا پیامی برای انتقال به کیم دارد یا نه که وو پاسخ داده است: «در شرایط دشوار کنونی، ساختن صلح در شبهجزیره کره بسیار اهمیت دارد.»
دفتر لی سهشنبه ۱۱ شهریور اعلام کرده بود رییسجمهوری بهطور لحظهای گزارشهای سفر کیم به چین را دریافت و بررسی میکند.
علاوه بر این دیدار، تصاویر و سخنان رهبران روسیه، چین و کره شمالی در این مراسم با بازتاب گسترده در رسانهها مواجه شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همزمان با آغاز رژه در پستی در تروثسوشال خطاب به پوتین و کیم نوشت: «درودهای گرم مرا بپذیرید در حالی که علیه ایالات متحده توطئه میکنید.»
او با این حال در گفتوگو با خبرنگاران، رژه چین را «چالش علیه آمریکا» ندانست و بار دیگر از «روابط خوب» خود با شی سخن گفت.
سخنگوی کرملین در واکنش به سخنان ترامپ مبنی بر توطئه رهبران روسیه، چین و کره شمالی علیه آمریکا، گفت امیدوار است ترامپ این سخنان را به شوخی بیان کرده باشد.
کرملین افزود رهبران این سه کشور به توطئه علیه آمریکا فکر نکردهاند.
در مراسم رژه «روز پیروزی»، ۸۰ هزار کبوتر به نشانه صلح آزاد و بادکنکهای رنگی به آسمان فرستاده شدند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۲ شهریور گزارش داد مقامات افغانستان برای بیرون کشیدن بازماندگان از زیر آوار خانهها در مناطق کوهستانی شرق این کشور که این هفته با دو زمینلرزه ویران شد و دستکم یکهزار و ۴۰۰ کشته بر جای گذاشت، کماندوها را از طریق هوایی اعزام کردهاند و همزمان تلاشها برای رساندن غذا، سرپناه و کمکهای پزشکی شدت گرفته است.
اولین زلزله با بزرگی شش، یکی از شدیدترین زمینلرزههای افغانستان در سالهای اخیر، نیمهشب یکشنبه در ولایتهای کنر و ننگرهار و در عمق ۱۰ کیلومتری رخ داد و خسارتهای گستردهای به بار آورد.
زلزله دوم با قدرت ۵.۵، سهشنبه موجب وحشت مردم شد و عملیات امدادرسانی را مختل کرد؛ بهطوری که باعث ریزش سنگ از کوهها و مسدود شدن جادههای منتهی به روستاهای دورافتاده شد.
احسانالله احسان، رییس مدیریت حوادث طبیعی در کنر، گفت دهها نیروی کماندو در مناطقی فرود آورده شدند که بالگردها امکان نشستن در آنها را نداشتند، تا مجروحان را به مناطق امن منتقل کنند.
او افزود: «یک اردوگاه برپا شده که در آن کمیتههای خدماتی و امدادی، توزیع کمکها و عملیات اضطراری را هماهنگ میکنند.»
احسان همچنین از فعالیت دو مرکز برای انتقال زخمیها، دفن جانباختگان و نجات بازماندگان خبر داد.
افزایش تلفات و کمبود منابع امدادی
رویترز نوشت که پیشتر، امدادگران با استفاده از بالگردها مجروحان را به بیمارستان منتقل میکردند و در حالی که با زمین ناهموار و شرایط نامساعد جوی دستوپنجه نرم میکردند، به روستاهای زلزلهزده مرزی با پاکستان میرسیدند؛ جایی که خانههای خشتی و گلی با خاک یکسان شدهاند.
بر اساس اعلام دولت طالبان، شمار قربانیان تاکنون هزار و ۴۱۱ کشته، سه هزار و ۱۲۴ زخمی و بیش از پنج هزار و ۴۰۰ خانه ویران شده است.
سازمان ملل هشدار داده که احتمال افزایش این آمار وجود دارد زیرا هنوز افراد بسیاری زیر آوار گرفتارند.
یک خبرنگار رویترز که پیش از زلزله دوم به منطقه رسید، گزارش داد همه خانهها آسیب دیده یا ویران شدهاند و مردم در جستوجوی ناامیدانه برای یافتن گرفتارشدگان، مشغول کندن آوارند.
ساکنان گفتند زلزله دوم خانههایی را که در زلزله نخست تنها بخشی از آنها آسیب دیده بود، کاملا ویران کرد.
کمبود منابع برای عملیات نجات و امدادرسانی در این کشور فقیر ۴۲ میلیون نفری مشهود است؛ کشوری که پس از این فاجعه تنها کمک محدودی از جامعه جهانی دریافت کرده است.
نیاز فوری به کمکهای بشردوستانه
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA) اعلام کرد آسیبپذیری خانههای خشتی، سنگی و چوبی که سست ساخته شده بودند و بارانهای سنگین روزهای گذشته که زمین را ناپایدار کرده بود، شدت خسارتها را بیشتر کرد.
این نهاد که هماهنگکننده تلاش جهانی برای امدادرسانی است، خواستار فراهم کردن فوری سرپناه اضطراری، کمکهای غذایی، امکانات بهداشتی، آب آشامیدنی، تجهیزات پزشکی حیاتی و دیگر اقلام ضروری شد.
یک مقام سازمان پزشکان بدون مرز (MSF) نیز که کیتهای درمانی در دو بیمارستان مناطق آسیبدیده توزیع کرده است، گفت پاسخ بشردوستانه باید بهسرعت گسترش یابد.
دکتر فضل هادی، معاون هماهنگکننده پزشکی این سازمان در افغانستان، اظهار داشت: «ما شاهد بودیم که بسیاری از بیماران در راهروها تحت درمان قرار گرفتند و کارکنان درمانی بهشدت به تجهیزات نیاز داشتند.»
او افزود ظرفیت این بیمارستانها حتی پیش از زلزله نیز پر شده بود.
افغانستان بارها شاهد زلزلههای مرگبار بوده است، بهویژه در رشتهکوه هندوکش؛ جایی که صفحات تکتونیکی هند و اوراسیا به هم میرسند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، بیش از ۵۰ هزار نفر در این مراسم حضور داشتند؛ جایی که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، و کیم جونگاون، رهبر کره شمالی، مهمانان ویژه بودند.
حضور این دو که در غرب به دلیل جنگ اوکراین و برنامه هستهای پیونگیانگ به حاشیه رانده شدهاند، به گفته تحلیلگران نمادی از تلاش چین برای نمایش قدرت نظامی و دیپلماتیک خود در کنار متحدانش بود.
شی با پوشیدن کت سنتی مائو تسهتونگ و در حالیکه همسر او، پنگ لییوان به رهبران بیش از ۲۰ کشور به انگلیسی خوشامد گفت، تاکید کرد مردم چین «در سمت درست تاریخ» ایستادهاند.
رئیسجمهوری چین، در آغاز رژه نظامی گفت سرنوشت بشریت بهطور جدی به هم گره خورده است و تنها با برابری ملتها، همزیستی مسالمتآمیز و حمایت متقابل میتوان امنیت مشترک را تضمین و ریشههای جنگ را از میان برد. او هشدار داد نباید اجازه داد تراژدیهای تاریخ تکرار شوند.
او با تاکید بر اینکه «ملت چین ملتی بزرگ است که از خشونت نمیهراسد و مستقل و استوار ایستاده است»، یادآور شد مردم چین در گذشته، در نبرد میان عدالت و شر، نور و تاریکی، و پیشرفت و ارتجاع، متحد شدند و برای بقا، احیای کشور و عدالت جهانی جنگیدند.
به گفته او، امروز نیز بشریت میان صلح یا جنگ، گفتوگو یا تقابل و همکاری برد-برد یا رقابت حاصلجمع صفر قرار گرفته و مردم چین در «سمت درست تاریخ» و در کنار تمدن و پیشرفت ایستادهاند.
شی همچنین ارتش آزادیبخش خلق چین را «نیرویی قهرمان» توصیف کرد که حزب و مردم میتوانند به آن اعتماد کنند. او از افسران و سربازان خواست وظایف مقدس خود را با وفاداری انجام دهند، روند ساخت ارتشی در سطح جهانی را سرعت ببخشند، از حاکمیت و تمامیت ارضی کشور دفاع کنند و در عین حال سهم بیشتری در صلح و توسعه جهانی ایفا کنند.
او سخنانش را با این پیام پایان داد که «احیای بزرگ ملت چین متوقفشدنی نیست و آرمان صلح و توسعه بشری سرانجام به پیروزی خواهد رسید.»
رژه ۷۰ دقیقهای که رسانههای دولتی این کشور آن را «بزرگترین نمایش قدرت نظامی در تاریخ جمهوری خلق» توصیف کردند، مجموعهای گسترده از تجهیزات راهبردی و پیشرفته شامل موشکهای هستهای با برد جهانی که بخشی از سهگانه هستهای چین بهشمار میروند، موشکهای هایپرسونیک، انواع جنگندههای ناونشین که بر فراز میدان تیانآنمن پرواز کردند، بمبافکن راهبردی، پهپادهای شناسایی-رزمی رادارگریز و سامانههای ضدپهپاد، سامانههای جنگافزار سایبری و تانکهای زرهی به نمایش گذاشته شدند.
در این مراسم ۸۰ هزار کبوتر به نشانه صلح آزاد و بادکنکهای رنگی از این میدان به آسمان فرستاده شد. مدارس و خیابانهای پکن به دلیل این مراسم تعطیل شد و تدابیر امنیتی گسترده با هفتهها تمرین نیمهشب همراه بود.
دولتهای محلی دهها هزار داوطلب و اعضای حزب کمونیست را بسیج کردند تا هر نشانهای از ناآرامی احتمالی را در اطراف رژه زیر نظر بگیرند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همزمان با آغاز رژه در پستی در تروثسوشیال خطاب به پوتین و کیم نوشت: «درودهای گرم مرا بپذیرید در حالی که علیه ایالات متحده توطئه میکنید.» او با این حال در گفتوگو با خبرنگاران رژه را «چالش علیه آمریکا» ندانست و بار دیگر از «روابط خوب» خود با شی سخن گفت.
به باور تحلیلگران، رژه پکن تنها نمایش قدرت نظامی نبود، بلکه صحنهای برای سنجش نزدیکی بیشتر محور دفاعی میان چین، روسیه و کره شمالی نیز بهشمار میرفت؛ نزدیکیای که پس از امضای پیمان امنیتی مسکو و پیونگیانگ در سال ۲۰۲۴ و گفتوگوها درباره توافق مشابهی با پکن پررنگتر شده است.
ولادیمیر پوتین از این گردهمایی برای تحکیم قراردادهای بزرگ انرژی با چین بهره برد و کیم جونگاون نیز فرصتی یافت تا در سایه این حضور، حمایت ضمنی از برنامه هستهای خود را جلب کند.
کیم برای نخستین بار پس از ۶۶ سال بهعنوان رهبر کره شمالی در رژه چین حاضر شد و این حضور نخستین تجربه او در یک رویداد چندجانبه بزرگ محسوب میشود. او با دخترش، جو ئه، به پکن سفر کرد؛ فردی که سرویس اطلاعاتی کره جنوبی او را جانشین احتمالی رهبر کره شمالی میداند. جو ئه در این سفر برای نخستین بار به صحنه بینالمللی قدم گذاشت، هرچند در جریان رژه در کنار پدرش دیده نشد.
شی جینپینگ جنگ جهانی دوم را نقطه عطف «احیای بزرگ ملت چین» خواند که طی آن این کشور از تحقیر اشغال ژاپن عبور کرد و به قدرتی اقتصادی و ژئوپلیتیکی بدل شد و در روزهای اخیر طرح خود برای «نظم نوین جهانی» را در یک اجلاس امنیتی منطقهای معرفی کرد. او در این سخنرانی بر ضرورت اتحاد علیه «هژمونیطلبی و سیاست قدرت» تاکید کرد؛ عبارتی که بهطور غیرمستقیم آمریکا و سیاستهای تعرفهای ترامپ را هدف قرار میداد.
به گفته ون-تی سونگ، کارشناس اندیشکده شورای آتلانتیک، «شی با این مراسم نشان داد که ارتش بدون هیچ تردیدی پشت سر او ایستاده است.»
اما روی دیگر این نمایش، پنهان کردن چالشهای داخلی ارتش چین بود. تنها در دو سال گذشته دهها ژنرال، از جمله نزدیکترین فرماندهان به شی جینپینگ، در جریان پاکسازیهای گسترده فساد از صفوف ارتش کنار گذاشته شدهاند.
جان ژین، تحلیلگر اندیشکده بروکینگز، تاکید میکند که رژه اخیر بیش از آنکه فقط نمایش قدرت باشد، تلاشی است برای معطوف کردن نگاه جهانی به پیشرفتهای سختافزاری ارتش و پوشاندن شکافهای عمیق ناشی از موج تصفیههای مداوم در بالاترین سطوح فرماندهی.
حضور پزشکیان به همراه دخترش در رژه پکن
در حاشیه رژه نظامی بیسابقه چین در میدان تیانآنمن، تصاویر منتشرشده نشان میدهد مسعود پزشکیان، رییسجمهوری اسلامی ایران، به همراه دخترش در ردیف سوم پشت سر شی جینپینگ، ولادیمیر پوتین، کیم جونگاون و الکساندر لوکاشنکو رهبران چین، روسیه، کره شمالی و بلاروس در حال حرکت است. جایگاه او بهوضوح در حاشیه این صف اصلی قرار دارد.
پیش از این نیز ویدیویی از لحظه ثبت عکس یادگاری سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای نشان داد مسعود پزشکیان در قاب حضور ندارد؛ موضوعی که بلافاصله به بحثی داغ در رسانهها و شبکههای اجتماعی بدل شد. مقامهای رسمی ایران دلیل غیبت او را «دیر رسیدن به محل» عنوان کردند، اما برخی منابع غیررسمی علت را سرو نوشیدنیهای الکلی در ضیافت افتتاحیه دانستند؛ جایی که معمولاً عکس یادگاری گرفته میشود.
حبیبالله عباسی، مدیرکل روابط عمومی ریاستجمهوری، با انتشار ویدیو وعده داد پزشکیان در روز رسمی اجلاس در عکس گروهی حضور خواهد داشت. مهدی طباطبایی، معاون دفتر ریاستجمهوری، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «این عکس غیررسمی و پیش از ورود هیات ایرانی» بوده و پزشکیان «با دست پر از چین بازخواهد گشت.» او تاکید کرد ملاقات رئیسجمهوری ایران با شی جینپینگ همانند سایر سران برگزار خواهد شد.
فهرست رهبران خارجی حاضر در رژه نظامی بزرگ پکن
رژه بیسابقه نظامی چین در میدان تیانآنمن، که نمادی از قدرت فزاینده نظامی و نفوذ ژئوپولیتیکی پکن بود، با حضور شمار زیادی از رهبران کشورها برگزار شد. شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، تلاش دارد با چنین نمایشهایی کشورش را بهعنوان متولی نظم جهانی پساآمریکا معرفی کند.
در این مراسم، رهبران و نمایندگان عالیرتبه کشورهای زیر حضور داشتند:
