مقامات اسرائیل: تهران دهها شهروند اسرائیلی را برای جاسوسی و خرابکاری جذب کرده است
مقامهای اسرائیلی میگویند ماموران امنیتی جمهوریاسلامی دهها شهروند این کشور را از طریق تماس و ارتباطات اینترنتی برای خرابکاری و جاسوسی جذب کردهاند. به گفته این مقامات، در میان افرادی که همکاری با تهران را پذیرفتهاند از نوجوان ۱۳ ساله تا تاجر ۷۰ ساله دیده میشود.
به گزارش نیویورکتایمز، دستگاههای اطلاعاتی جمهوریاسلامی این افراد را از طریق پیامرسانها و فضای مجازی جذب کرده و آنها را تشویق کردهاند ماموریتهای خرابکارانه انجام داده و حتی طرحهای ترور را پیش ببرند.
بنا بر این گزارش، این روند که به گفته شینبت، اداره امنیت داخلی اسرائیل و پلیس این کشور پس از حمله ۷ اکتبر حماس شدت گرفته است، بخشی تازه از جنگ پنهان ایران و اسرائیل است که دهههاست ادامه دارد.
آغاز با «پول آسان»
نیویورک تایمز در گزارش خود از دادگاههای علنی رسیدگی به پرونده متهمان همکاری امنیتی با جمهوریاسلامی، به شماری از این پروندهها اشاره کرده است.
ولادیسلاو ویکتورسون، ۳۱ ساله، و آنیا برنشتاین، ۱۹ ساله ساکن تلآویو، دو نفر از این متهمان هستند که بر اساس اعلام پلیس و دادستانها ابتدا از طریق پیامی در تلگرام به مکاری جذب شدند.
بنا بر این گزارش این زوج وظیفه داشتند روی دیوارهای محله خود شعارهای ضددولتی و مثلا بنیامین نتانیاهو را با هیتلر مقایسه کنند. آنها برای این شعارنویسیها ۶۰۰ دلار گرفتند.
اما در ادامه دامنه درخواستهای مامور اطلاعاتی جمهوریاسلامی از این زوج بالاتر گرفت و او از آنها درخواستهای زیادی مطرح کرد.
از جمله این درخواستها که این دو فرد از انجام آنها بازماندند، تخریب پستهای برق شهری با اسید سولفوریک، آتشزدن خودروها، ساختن بمبهای دستساز با اسپری مو و ترقه و نهایتا پیشنهاد ترور یک استاد اسرائیلی با پاداش ۱۰۰ هزار دلاری بود.
این زوج که در اکتبر ۲۰۲۴ بازداشت شدند، اکنون در دادگاه تلآویو به اتهامهای تماس با مامور خارجی، خرابکاری و آتشسوزی عمدی محاکمه میشوند.
طیف گسترده متهمان
به گفته مقامات، بیش از ۴۰ اسرائیلی طی یک سال گذشته در ارتباط با چنین پروندههایی بازداشت شدهاند. آنها از اقشار مختلف جامعهاند: یهودیان مذهبی و سکولار، مهاجران، شهروندان عرب، یک اسرائیلی متولد ایران، یک سرباز و حتی نوجوانی ۱۳ ساله.
مسنترین متهم، موتی مامان ۷۰ ساله است که در آوریل ۲۰۲۵ به ۱۰ سال زندان محکوم شد. ماموران اطلاعاتی ایران او را دوبار به ایران قاچاق کردند و بنا بر کیفرخواست صادرشده، او با دستگاه اطلاعاتی ایران درباره ترور یک سیاستمدار اسرائیلی گفتوگو کرده بود.
مأموریتهای کوچک و پاداشهای اندک
کیفرخواستها نشان میدهد بیشتر ماموریتها شامل آتشزدن خودروها، جابهجایی سلاح یا پول پنهانشده و خرید تجهیزات ارتباطی بوده است. پرداختها، اغلب بهصورت رمزارز، معمولا به چند هزار دلار محدود میشد و اکثر متهمان ظرف چند هفته دستگیر شدند.
در این میان برای نمونه، یک یهودی آذربایجانی مهاجر ساکن جنوب اسرائیل وظیفه داشت از مسیر روزانه خود در کنار پایگاههای حساس نظامی در آن منطقه تصویربرداری کند و علاوه بر آن آپارتمانی مشرف به بندر حیفا اجاره کند.
دو نفر دیگر موظف بودند دوربینهایی نزدیک خانه وزیر دفاع نصب کنند اما پس از دیدن خودروی پلیس منصرف شدند.
ابزار جنگ روانی
دولت اسرائیل با راهانداختن کارزارهای عمومی عمومی در رادیو و شبکههای اجتماعی هشدار میدهد که «پول آسان» میتواند به «بهای سنگین» زندانهای طولانی منجر شود.
کارشناسان امنیتی اسرائیل میگویند ایران با چنین جذبهایی میکوشد نه صرفا عملیات خرابکارانه، بلکه شکاف و بیاعتمادی در جامعه اسرائیل ایجاد کند. شالوم بنحنان، مقام پیشین شینبت، گفت این روش «جاسوسی کلاسیک» است: شروع با پول اندک و کار ساده و سپس افزایش تدریجی خطر و وسوسه.
با این حال به نوشته نیویورکتایمز، جذب شهروندان اسرائیلی در برابر نفوذ پیچیده سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل در حلقههای درونی قدرت در جمهوریاسلامی ایران که نتایج آن از جمله در حملات هوایی اسرائیل به سایتهای هستهای و امنیتی ایران و همچنین کشتهشدن چهرههای بلندپایه نظامی و دانشمندان ایرانی منجر شد، کوچک مینماید.
پرسشهای حقوقی و دفاع متهمان
برخی وکلا میگویند مدارک مستقیمی دال بر ایرانی بودن ماموران امنیتی که این افراد را جذب کردهاند، ارائه نشده و بسیاری از بازجوییها بدون دسترسی به وکیل و ضبط رسمی انجام گرفته است.
وکیل برنشتاین در دادگاه گفت موکلش تصور میکرده برای فعالان سیاسی داخلی مخالف کار میکند.
با این حال، پلیس و شینبت تاکید دارند شواهد کافی درباره دخالت ایران در این اقدامات و استخدام این افراد دارند و میگویند این بازداشتها واکنشی به تلاش تهران برای ایجاد آشوب داخلی در اسرائیل است.
پس از حمله هوایی اسرائیل به زندان اوین در جریان جنگ ۱۲ روزه با جمهوری اسلامی، همچنان اطلاع دقیقی از وضعیت زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس محبوس در این زندان در دست نیست.
زندان اوین، دوم تیر و در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی هدف حمله قرار گرفت. پس از این حمله، محمد حبیبی، زندانی سیاسی پیشین و محمد حسنپوره، معلم زندانی در اوین، در شبکه ایکس به کشته شدن تعدادی از افراد از جمله زندانیان ترنس اشاره کردند اما در هیچ یک از روایتها به تعداد مشخص کشتهشدگان اشاره نشد.
یکی از کارمندان بخش اداری زندان اوین که در حمله اسرائیل بهصورت سطحی زخمی شده است و به شرط ناشناس ماندن با ایران اینترنشنال گفتوگو کرد، درباره وضعیت زندانیان ترنس و آخرین آمار آنان گفت که تعداد زندانیان این بخش در ماههای منتهی به حمله دوم تیرماه، بین ۱۴ تا ۳۶ نفر در نوسان بوده وهیچگاه از ۳۶ نفر فراتر نرفته است.
با این حال، روزنامه نیویورک تایمز ۱۵ تیر در گزارشی به نقل از یک وکیل دادگستری نوشت که نزدیک به ۱۰۰ نفر از زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس، در جریان حمله اسرائیل به زندان اوین کشته شدهاند.
منبع ایراناینترنشنال با رد این عدد گفت اطلاعات او نشان میدهد در کل زندانهای استان تهران، ۱۰۰ زندانی ترنس و الجیبیتیکیو پلاس نگهداری نمیشوند و این گزارش نمیتواند درست باشد.
او به ایراناینترنشنال گفت که افراد ترنس محبوس در زندان اوین، به دلایل مختلفی بازداشت و زندانی شده بودند: «از اتهامات مالی و درگیری و ضرب و جرح بگیر تا زنانه پوشیدن برای افرادی که ظاهری مردانه داشتند و شماری از آنها هم کارگر جنسی بودند.»
بیخبری زندانیان سیاسی از سرنوشت زندانیان ترنس
یک زندانی ترنس که بین سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ با اتهامات مالی در زیرزمین بند یک (بند ترنسها) دوره زندان خود را گذرانده است، به ایراناینترنشنال گفت: «تعداد زندانیان این بند در دورههای مختلف بهدلیل آزادی یا بازداشتهای جدید تغییر میکرد. در دورهای که من بودم از ۹ نفر تا ۳۰ و چند نفر را دیدم.»
سه زندانی سیاسی فعلی و پیشین هم در گفتوگو با ایراناینترنشنال، به عدم دسترسی به زندانیان ترنس و اخبار و اطلاعات مربوط به آنها تاکید کردند.
یکی از این زندانیان به احتمال جابهجایی این زندانیها در ماههای پیش از حمله اسرائیل به ساختمانی متروکه در اطراف بند چهار زندان اشاره کرد و گفت: «ما هیچگاه این افراد را نمیدیدیم اما در ماههای گذشته شایعاتی در خصوص جابهجایی آنها مطرح شده بود. اگر این شایعات درست باشد و آنها به محدوده نزدیک به بند چهار و ساختمانهای اداری منتقل شده باشند، احتمال آسیب دیدن یا کشته شدنشان وجود دارد.»
یکی از مددکاران زندان اوین نیز با اشاره به اینکه روز ملاقات زندانیان ترنس با اعضای خانواده خود یک دوشنبه در هر ماه بود، گفت دوشنبه دوم تیر که حمله اسرائیل به زندان اوین رخ داد، این زندانیان ملاقات نداشتند و طبیعتا در سالن ملاقات که آسیب فراوانی دیده، حضور نداشتند.
اعضای خانواده یک زندانی هم به نقل از او به ایراناینترنشنال گفتند زندانیان از برخی کارمندان زندان تهران بزرگ شنیدهاند که زندانیان ترنس، پس از حمله اسرائیل به این زندان منتقل شدند.
خانواده این زندانی به نقل از او گفت: «اخباری در خصوص کشته شدن سه زندانی ترنس و زخمی شدن تعدادی دیگر در حمله اسرائیل به اوین، در این زندان شنیده شده است.»
ایراناینترنشنال نمیتواند مستقلا این آمار را تایید کند.
محل نگهداری زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس در زندان اوین
زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس در زندان اوین از سالهای دور در شرایطی جدا از سایر زندانیان محبوس بودند. تا پیش از دی سال ۱۳۹۸، این زندانیان در سلولهای انفرادی و چند نفری بند امنیتی ۲۴۰ زندان اوین نگهداری میشدند اما بر اساس گزارشی که سایت ایران وایر در خرداد ۱۴۰۰ منتشر کرد و همچنین بررسیهای ایراناینترنشنال، این زندانیان در دی سال ۱۳۹۸ به زیرزمین بند یک زندان اوین منتقل شدند.
از طبقه همکف بند یک زندان اوین به عنوان قرنطینه استفاده میشود. زندانیان در بدو ورود به زندان، به این بند منتقل و پس از دو روز، بر حسب نوع اتهام، حکم یا قرار وثیقه، به بندهای مختلف انتقال داده میشوند. این ساختمان زیرزمینی دارد که در سال ۱۳۹۸ به محل نگهداری زندانیان ترنس و دگرباش بدل شد.
موقعیت جغرافیایی این ساختمان به گونهای است که بر اساس تصاویری که پس از حمله اسرائیل از زندان منتشر شد، آسیبی به آن نرسیده است.
آمارهای رسمی و تردیدها
سازمان حقوق بشری ههنگاو که پیشتر گزارشهایی درباره زندان اوین و حمله اسرائیل به آن منتشر کرده است، در پاسخ به ایراناینترنشنال درباره کشته شدن زندانیان ترنس در این حمله اعلام کرد: «ما تاکنون هیچ گزارش موثقی مبنی بر کشته شدن این تعداد از زندانیان تراجنسیتی دریافت نکردهایم؛ هرچند گزارشهایی رسمی حاکی از کشته شدن شماری از افراد در حمله اسرائیل به این زندان منتشر شده است و همچنین اعلام گردیده که شماری از زندانیان موفق به فرار شدهاند.»
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، ۹ تیر اعلام کرد ۷۹ نفر از مراجعان، خانواده زندانیان، کادر اداری، سربازان وظیفه و زندانیان در این حمله کشته و تعدادی نیز مجروح شدند.
قوه قضاییه تاکنون نام و تصاویر ۴۱ نفر از پرسنل زندان را که در حمله اسرائیل کشته شدند منتشر کرده که سرشناسترین آنها علی قناعتکار، سرپرست دادسرای اوین (مقدسی) و معاون امنیتی دادستان تهران و روحالله توسلی، معاون زندان اوین بودند.
نام و تصاویر ۱۳ نفر از سربازان وظیفه که در این حمله کشته شدند نیز منتشر شده است.
یکی از قربانیان، مهرانگیز ایمنپور، همسر سابق رضا خندان مهابادی، نویسنده و عضو کانون نویسندگان بود که در مجاورت زندان اوین زندگی میکرد و در روز حمله در آن منطقه حاضر شده بود.
لیلا جعفرزاده، شهروند دیگری است که روز حمله برای انجام امور اداری مرتبط با همسرش که در زندان اوین دوران محکومیت خود را میگذراند، به دادسرای اوین رفته بود و همانجا کشته شد.
همچنین نام مهرداد خیری، فرزند پنج ساله زهرا عبادی، کارمند زندان اوین نیز در میان کشتهشدگان حمله به زندان اوین مشاهده میشود.
مغایرت آمارها و قربانیان گمنام
آمار رسمی کشته شدن ۷۹ نفر در زندان اوین با اسامی و تعداد افراد کشته شده اختلافی ۲۲ نفره دارد. هویت ۵۷ نفر از کشتهشدگان در زندان اوین اعلام شده اما از ۲۲ قربانی دیگر اطلاعاتی در دست نیست.
سخنگوی قوه قضاییه ۲۱ تیر اعلام کرد تعداد زندانیان کشته شده در زندان اوین پنج نفر بودند که همه آنها با اتهامات مرتبط با جرایم مالی زندانی شده بودند.
قوه قضاییه به هویت این پنج زندانی اشارهای نکرده است.
در روزهای پس از حمله به زندان اوین، در روایتهای شماری از زندانیان از آنچه در روز حمله تجربه کردند، به کشته شدن تعدادی از بازجویان امنیتی در زندان اشاره شده است. نام و تعداد این افراد از سوی مقامهای رسمی اعلام نشده است.
ابهام در سرنوشت زندانیان ترنس
با وجود گزارشها و آمارهای مختلف، فقدان شفافیت رسمی در مورد سرنوشت دقیق زندانیان ترنس و الجیبیتیکیو پلاس، نگرانیها و ابهامات جدی را در سطح جامعه و خانوادههای آنان ایجاد کرده است.
عدم انتشار اطلاعات کامل و دسترسی نداشتن به اخبار مرتبط با این افراد، موجب افزایش تردیدها و گمانهزنیها شده و مانع از شفافیت و بررسی دقیق شرایط آنان میشود.
روشن نشدن نام و مشخصات دستکم ۲۲ نفر از کسانی که بر اساس آمار رسمی در حمله به زندان اوین کشته شدهاند، به ابهام و نگرانیها درباره سرنوشت زندانیان ترنس که تا پیش از این حمله در زندان اوین محبوس بودند، دامن زده است.