این نخستین بار است که یکی از مقامات ارشد سپاه، بهصراحت از احتمال هدف قرار دادن شهرهایی مانند برلین، پاریس، لندن و حتی واشینگتن و نیویورک با موشک سخن میگوید.
حیاتمقدم که سابقه ۱۰ سال جانشینی فرمانده نیروی هوافضای سپاه را دارد، با اشاره به توانمندی موشکی جمهوری اسلامی مدعی شده است: «هیمنه جنگ با آمریکا و اسرائیل برای ما شکسته شده و ما به حیفا و تلآویو موشک زدیم. چه بسا موشک بعدی در واشینگتن فرود بیاید.»
او همچنین گفته که سپاه میتواند از فاصله دو هزار کیلومتری، شهرهای آمریکا را با موشک هدف قرار دهد و نیروی هوافضای سپاه ۲۰ سال است روی این موضوع کار میکند.
حیات مقدم در مورد اروپا نیز تصریح کرده که تمام کشورهای اروپایی اکنون در تیررس موشکهای جمهوری اسلامی هستند و این توانمندی با موشکهای فعلی نیز قابل اجراست.
سابقه حیاتمقدم
امیر حیاتمقدم، ۶۲ ساله، از فرماندهان قدیمی سپاه پاسداران است که سابقهای بیش از چهار دهه در ردههای مختلف فرماندهی دارد.
او در حال حاضر رییس پژوهشکده امنیت ملی وابسته به دانشگاه عالی دفاع ملی است و پیش از این، مسئولیتهایی چون ریاست ستاد نیروی زمینی سپاه، معاونت آموزش کل سپاه، فرماندهی دافوس سپاه و ریاست ستاد قرارگاه پدافند خاتمالانبیا را برعهده داشته است. او در مقطعی نیز استاندار استان خوزستان بوده است.
واکنشها و پیامدها
اظهارات حیاتمقدم بهسرعت در شبکههای اجتماعی و برخی رسانههای بینالمللی بازتاب یافت. از جمله، حساب توییتری «اوپن سورس اینتلیجنس» با حدود ۷۰۰ هزار دنبالکننده، این تهدیدها را بهعنوان خبر فوری منتشر کرد.
در شرایطی که تنها دو هفته به پایان مهلت سه کشور اروپایی برای تصمیمگیری درباره فعالسازی مکانیزم ماشه باقی مانده، این تهدیدات میتواند فضای تنشآلود میان ایران و اروپا را تشدید کند.
این نوع اظهارات ممکن است مواضع فرانسه، آلمان و بریتانیا را نسبت به جمهوری اسلامی سختتر کرده و آنها را به سمت بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل سوق دهد.
کشورهای اروپایی تا کنون از سیاست «تغییر رفتار» بهجای «تغییر رژیم» در قبال جمهوری اسلامی حمایت کردهاند، اما تکرار تهدیدات علنی از سوی فرماندهان سپاه میتواند نگاه سنتی اروپا را تغییر دهد و حتی موجب نزدیکی بیشتر آنها به مواضع آمریکا و اسرائیل شود.
در کنار پرونده هستهای، برنامه موشکی و حمایت جمهوری اسلامی از روسیه در جنگ اوکراین نیز به عامل دیگری برای نگرانی و خشم اروپاییها تبدیل شده است. ارسال پهپاد و موشک به روسیه، از نظر اروپا، جمهوری اسلامی را بهعنوان تهدیدی مستقیم برای امنیت اروپا جلوه میدهد.
احتمال واکنش آمریکا
از سوی دیگر، تهدید مستقیم شهرهایی مانند واشینگتن و نیویورک از سوی این فرمانده ارشد سپاه به حمله موشکی ممکن است پاسخ تند و قاطعی از سوی آمریکا، بهدنبال داشته باشد. سابقه نشان داده که تیم ترامپ چنین اظهاراتی را با دقت دنبال میکند و پاسخ به آنها را در سطح بالای امنیتی و نظامی در نظر میگیرد.
نشانههایی از وخامت روابط
در نشانهای دیگر از تشدید تنشها، سفارت آلمان در تهران بهدلیل «شرایط امنیتی» تعطیل شده و سفیر این کشور نیز آماده ترک ایران است. این اتفاق تنها دو هفته مانده به پایان مهلت اروپاییها به جمهوری اسلامی رخ داده و میتواند حاکی از نگرانی آلمان نسبت به واکنش احتمالی جمهوری اسلامی به بازگشت تحریمها باشد.
همزمان گزارشهایی از انفجارها و آتشسوزیهای متعدد در مراکز صنعتی و حساس در ایران منتشر شده که برخی آن را به حملات خرابکارانه نسبت دادهاند.
این وقایع در کنار تهدیدهای آشکار فرماندهان سپاه، فضای سیاسی و امنیتی منطقه را بیش از پیش ملتهب کرده است.
تهدید موشکی سپاه علیه پایتختهای اروپایی و واشینگتن و نیویورک نشانگر آن است که جمهوری اسلامی تقابل شدیدتر با اروپا و آمریکا و اسرائیل را در پیش گرفته است. رویکردی که میتواند ایران و ایرانیان را به سوی دومین جنگ ناخواسته پیش ببرد. جنگی که البته در صورت وقوع میتواند موجودیت و بقای جمهوری اسلامی را هم به طور جدی به خطر بیندازد.
