با گذشت هشت روز از انتقال بابک شهبازی، زندانی سیاسی محکوم به اعدام از زندان تهران بزرگ به زندان قزلحصار، هیچ اطلاعی از او در دست نیست و تماس و ملاقاتی با خانواده یا وکیل خود نداشته است. ادامه بیخبری از سرنوشت شهبازی، باعث نگرانی خانواده او شده است.
کیهان شهبازی، برادر این زندانی سیاسی محکوم به اعدام، خبر داد که یک هفته از آخرین بار که با برادرش صحبت کرده، گذشته است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بر فرض محال، بر فرض محال محال که بابک گناهکار باشد. ما چه گناهی کردهایم؟ مادرم چه گناهی کرده که شب تا صبح گریه کند؟ بچههای معصوم بابک چه گناهی دارند؟ چرا اینقدر ناجوانمرد هستید؟ یک هفته قرنطینه؟ به چه دلیل؟ قصد تنبیه و آزار بابک را دارید؟ یا قصد اذیت کردن خانواده بیگناه؟»
این برادر دادخواه خطاب به مسئولان جمهوری اسلامی نوشت: «شرافت داشته باشید و اجازه دهید لااقل یک تماس برقرار شود تا ما از این همه نگرانی و استرس خارج شویم. شما دیگر چه موجوداتی هستید که آزار دیگران، حتی آنهایی که هموطن شما هستند، همدین شما هستند، هممذهب شما هستند، برایتان عادی شده؟»
ایراناینترنشنال ۱۷ مرداد در گزارشی با اشاره به بازگرداندن صدها تن از زندانیان سیاسی به زندان اوین، نوشت که ماموران، شماری از زندانیان سیاسی محکوم به اعدام را با ضرب و جرح از دیگر زندانیان جدا کرده و به زندان قزلحصار کرج که بسیاری از احکام اعدام زندانیان با اتهامات مختلف در آن اجرا میشود، منتقل کردند.
بابک شهبازی، امید تباریمقدم، اکبر دانشورکار، بابک علیپور، محمد تقوی، پویا قبادی و وحید بنیعامریان، برخی از زندانیان منتقل شده به زندان قزلحصار هستند.
کیهان شهبازی، ۲۴ مرداد با انتشار ویدیویی از برادرش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «محل کار بابک شهبازی پشتبام ساختمانها و مراکزی بوده که اگر هم امنیتی بودهاند، قطعا او به عنوان یک کارگر پیمانکار همیشه تحت نظارت بوده. او آنقدر به فرزندانش وابسته بود که حتی حین کار هم برایشان فیلم ارسال میکرد. مرد خانواده با این حجم کاری، زمانی برای دوره دیدن هم داشته؟!»
شهبازی ۱۶ دی ۱۴۰۲ بازداشت و ماهها در سلولهای انفرادی در زندان اوین و در «خانههای امن» نهادهای امنیتی نگهداری شد.
او ۱۴ اردیبهشت از سوی ابوالقاسم صلواتی، رییس شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «افساد فیالارض از طریق جاسوسی برای اسرائیل» به اعدام محکوم شد.
شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور ۱۰ تیر این حکم را تایید کرد.
درخواست اعاده دادرسی این زندانی سیاسی محبوس نهایتا در ۱۱ مرداد به دیوان عالی کشور ارائه شد و سه روز بعد و در ۱۴ مرداد، از سوی قاسم مزینانی، رییس شعبه ۹ دیوان عالی کشور رد شد.
۱۵ مرداد، سازمان عفو بینالملل در بیانیهای از مقامات جمهوری اسلامی خواست فورا هرگونه برنامه برای اجرای حکم اعدام شهبازی را متوقف کنند.
این نهاد حقوق بشری تاکید کرد شهبازی ماهها پس از بازداشت از دسترسی به وکیل محروم بوده و در این مدت تحت انواع شکنجه از جمله نگهداری طولانیمدت در سلول انفرادی و تهدید به آسیب رساندن به اعضای خانوادهاش برای گرفتن اعترافات اجباری قرار گرفته است.
سایت خبری رکنا جمعه ۲۴ مرداد در گزارشی با عنوان «گرما و قطع برق جان دو جوان را گرفت»، نوشت قربانیان این حادثه، «تارا یونسی» ۱۶ ساله و «صادق خوشدل» ۱۸ ساله، پس از قطع برق و از کار افتادن وسایل سرمایشی منزل، برای خنک شدن به پارکینگ رفته و در خودروی روشن نشسته بودند تا از کولر خودرو استفاده کنند.
به گزارش رکنا، روشن بودن خودرو در فضای بسته موجب مکش دود اگزوز و انتشار گاز مونوکسید کربن در کابین شد و این دختر و پسر جوان بر اثر استنشاق این گاز دچار خفگی شدند.
رکنا با اشاره به اینکه نیروهای امدادی پس از اطلاع از حادثه به محل اعزام شدند، نوشت تلاشها برای نجات جان آنها بینتیجه ماند و مراسم خاکسپاری ایشان ۲۳ مرداد در شهرستان جهرم برگزار شد.
قطع مکرر و گسترده برق در هفتههای اخیر، زندگی مردم را در نقاط مختلف ایران مختل کرده است.
توقف جراحیها
روزنامه «پیام ما» گزارش داد قطع برق نه تنها زندگی روزمره مردم را مختل کرده، بلکه موجب اختلال در ارائه برخی خدمات درمانی شده و بسیاری از بیماران در بخشهای مختلف بیمارستانی و حتی افرادی که در خانه تحت درمان هستند، در مواردی بهدلیل قطع ناگهانی برق تا پای از دست دادن جانشان رفتهاند.
روایت کادر درمانی از لحظات بیبرقی، تصویر یک بحران واقعی در حوزه سلامت را ترسیم میکند؛ بحرانی که از آیسییو تا اتاق عمل و از خانههای بیماران وابسته به دستگاه، تا کارخانههای داروسازی و آزمایشگاهها امتداد دارد.
در یکی از بیمارستانهای پایتخت، قطع ناگهانی برق باعث خاموش شدن همزمان ونتیلاتورها، پرفیوزرها و پمپهای تختهای مواج شد.
یک پرستار آیسییو گفت در فاصله پنج تا ۳۰ ثانیهای که طول میکشد برق اضطراری وصل شود، بیمارانی با وضعیت ناپایدار بهطور دستی با آمبوبگ اکسیژنرسانی میشوند: «هر بار که برق میرود، اضطراب بیمار و پرستاران دوچندان میشود. برای بیماران در خانه که به ونتیلاتور و ساکشن وابستهاند، قطع برق به معنی توقف کامل دستگاهها و خطر خفگی است.»
پیام ما به نقل از یک پرستار اتاق عمل نوشت: «در مواردی حدود ۳۰ ثانیه طول میکشد تا برق بیمارستان وصل شود و در این فاصله که چراغ سیالیتیک خاموش میشود، همه پزشکان و تکنیسینها مجبورند با نور موبایل فرایند جراحی را ادامه دهند.»
این پرستار در ادامه گفت: «در برخی جراحیها مانند لاپاراسکوپی، بهمحض وصلشدن مجدد برق حداقل دو دقیقه طول میکشد تا دوباره دستگاه راهاندازی شود. همچنین، در برخی جراحیها مانند قلب و عروق، داخل شکم و پیوند کلیه که ثانیهها حساس هستند، قطع برق ممکن است مشکل ایجاد کند.»
وزیر بهداشت: گزارش رسمی نداریم
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در گفتوگو با پیام ما گفت: «تاکنون گزارشی از مرگ یا حادثه جدی ناشی از قطعی برق در بیمارستانها نداشتهایم.»
او تاکید کرد هزار میلیارد تومان برای خرید و تعمیر ژنراتورها به بیمارستانها کمک شده است اما کادر درمانی و نمایندگان مجلس، تصویر دیگری ارائه میدهند.
سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، از نارضایتی پرسنل بخشهایی مانند دیالیز خبر داده و هشدار داد قطع برق میتواند دستگاهها را از کار بیندازد یا آسیب بزند.
او با تاکید بر اینکه بحران انرژی خسارتهایی را در حوزه تولید دارو و تجهیزات پزشکی وارد کرده است، گفت: «بر همین اساس، جلسات و مکاتباتی با وزارت نیرو انجام خواهد شد تا در بخش سلامت مشکلی وجود نداشته باشد.»
کاهش تولید و کمبود دارو
پیام ما با اشاره به اینکه گفتههای سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نشان از وضعیت نامناسب تولید دارو بهدلیل قطعیهای مکرر برق دارد، نوشت بررسیهایش نشان میدهد برخی کمبودهای دارویی از زمان قطع برق رو به افزایش نهاده است.
طبق این گزارش، برخی صنایع دارویی برای پیشگیری از توقف تولید، اقدام به خرید ژنراتور و تهیه گازوئیل کردهاند که این امر هزینههایی را برای آنها بهوجود آورده است.
به گفته یک فعال صنعت دارو، این روند ممکن است باعث کمبود دارو در ماههای آتی شود.
محمد عبدهزاده، رییس هیئتمدیره سندیکای صاحبان صنایع دارویی، در گفتوگو با پیام ما با انتقاد از قطعیهای مکرر برق، گفت: «در حال حاضر، بین دو تا سه روز در هفته، برق کارخانههای تولید دارو قطع میشود که این مسئله باعث کاهش ۴۰ درصدی ظرفیت تولید شده است.»
او اضافه کرد: «استفاده از ژنراتور در یک شیفت کاری هشتساعته حدود هزار و ۶۰۰ لیتر گازوئیل مصرف میکند که با قیمت فعلی، تنها هزینه سوخت یک روز به حدود ۴۰ میلیون تومان میرسد و تکرار این روند در سه روز قطعی برق، رقم را به ۱۲۰ میلیون تومان در هفته افزایش میدهد.»
عبدهزاده هشدار داد که با ادامه بحران انرژی و قطع مکرر برق و با در نظر گرفتن مشکلاتی مانند کمبود گاز در فصول سرد، کندی تخصیص ارز و روند نامطلوب پرداخت مطالبات، از شهریورماه آمار کمبود دارو در کشور بهطور محسوسی افزایش پیدا خواهد کرد.
پیام ما در پایان گزارش خود نوشت اگرچه بهگفته وزیر بهداشت یا سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، گزارشی از عوارض بیبرقی بر جان بیماران گزارش نشده اما بسیاری از افراد که در انتظار جراحی خود یا یکی از اعضای خانواده هستند، علاوه بر اضطراب موفقیت جراحی بیمارشان باید استرس قطع ناگهانی برق را هم تحمل کنند.
این روزنامه روایت شهروندی در شبکه ایکس را منعکس کرد که گفته است: «فردا قرار است پدر جراحی شود. میترسم برق بیمارستان در زمانی که پدرم در اتاق عمل است قطع شود. خدا کند فردا برق بیمارستان قطع نشود.»
در روزهای گذشته مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال ویدیوهایی از قطع مکرر برق و آب در مناطق مختلف کشور خبر دادند و از حکمرانی جمهوری اسلامی به دلیل این کمبودها انتقاد کردند.
در این بیانیه آمده است که مقامات اصفهان با استناد به اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی و سوءاستفاده آشکار از آن، بدون ارائه هیچ مدرکی یا رعایت روند دادرسی قانونی یا شفاف، خانهها، مزارع، خودروها، حسابهای بانکی و داراییهای این افراد را توقیف کرده و حتی معاملات عادی ایشان را متوقف کردهاند.
به گفته جامعه جهانی بهائی، این روند از طریق «دادگاه ویژه اصل ۴۹» که زیر نظر «ستاد اجرایی فرمان امام» فعالیت میکند، اجرا شده و اموال توقیفشده در نهایت در اختیار نهادهایی قرار میگیرد که مستقیما زیر نظر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی هستند.
طبق اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی، دولت موظف است اموال بهدستآمده از طرق «نامشروع» را مصادره کند.
در سالهای اخیر، این اصل به ابزاری برای اعمال فشار ساختاری و مصادره اموال اقلیتهای مذهبی و سیاسی بدل شده است.
بر اساس بیانیه جامعه جهانی بهائی، برخی افراد که اموالشان مصادره شده، هماکنون در حال گذراندن احکام سنگیناند، بعضی در انتظار دادگاه تجدیدنظر هستند و تعدادی نیز پیشتر از اتهامات سابق تبرئه شدهاند اما همگی بدون دلیل قانونی، هدف این مصادرهها قرار گرفتهاند.
به گفته جامعه جهانی بهائی، روند دادرسی بهطور مخفیانه و بدون ثبت رسمی در سامانه قضایی انجام شده و وکلای مدافع نیز از دسترسی به پروندهها محروماند. خانوادهها و شرکای مالی این افراد نیز با احکام ممنوعالمعامله شدن، مسدود شدن حسابها، ممنوعالخروجی و توقیف خودرو در خیابان مواجه شدهاند.
حکم مصادره اموال
هفتم مرداد، سایت حقوق بشری هرانا گزارش داده بود ۲۲ شهروند بهائی ساکن اصفهان هدف احکام قضایی برای مصادره اموال قرار گرفتهاند.
در این گزارش آمده بود این احکام بدون طی روندهای معمول دادرسی و ثبت در سامانه ثنا، تنها از طریق پیامک به آنان ابلاغ شده است.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که در حدود یک سال گذشته، تقریبا هر شهروند بهائی که در اصفهان بازداشت شده یا خانهاش مورد تفتیش قرار گرفته، با تشکیل پرونده در دادگاه ویژه اصل ۴۹ مواجه شده است.
منابع نزدیک به این شهروندان در خصوص روند مصادره اموال آنها به ایراناینترنشنال گفتند پس از ارسال پیامک مبنی بر تشکیل پرونده، بلافاصله دستور ممنوعالمعامله شدن فرد از سوی دادستان کل کشور صادر میشود و امکان هرگونه نقل و انتقال داراییهای او سلب میشود.
به گفته این منابع آگاه، قاضی رسیدگیکننده به این پروندهها در دادگاه ویژه اصل ۴۹، مرتضی براتی است و تا زمان صدور رای، خانهها و املاکی که به نام این افراد ثبت شده، غیرقابل نقل و انتقال باقی میماند. خودروهای آنان نیز اگر در خیابان با گرفتن استعلام توقیف شود، تا روز برگزاری دادگاه در توقیف خواهند ماند.
فهندژ: مصادره اموال بهائیان سرقت سازمانیافته حکومتی است
سیمین فهندژ، نماینده دفتر جامعه جهانی بهائی در ژنو، در واکنش به توقیف اموال بهائیان در اصفهان گفت: «اصل ۴۹ برای بازگرداندن اموال سرقتشده تدوین شده، نه برای غارت داراییهای شهروندان و محروم کردن خانوادهها از خانه و امرار معاش.»
فهندژ اضافه کرد: «آنچه شاهدش هستیم عملا سرقت سازمانیافته حکومتی است؛ مصادره از طریق پیامک. این اقدام، تبعیضآمیز و کاملا غیرقانونی است و با هدف فقیر کردن یک اقلیت مذهبی تنها به دلیل اعتقادش انجام میشود.»
او تاکید کرد که این روند «اجرای قانون نیست، بلکه خفقان اقتصادی در پوشش قانون» است و افزود: «سازوکارهای قانونیای که باید از مردم حفاظت کنند، اکنون علیه آنها استفاده میشود. این نقض فاحش عدالت است. مصادره غیرقانونی و خودسرانه اموال بهائیان در اصفهان، مصداق سرقت حکومتی است.»
این نماینده جامعه جهانی بهائی ادامه داد: «چگونه برای حکومت ایران از نظر اخلاقی، قانونی یا حتی بر اساس آموزههای دینیاش قابل قبول است که زندگی مردم را با یک پیامک زیر و رو کند و املاک و داراییهایی را که حاصل سالها یا حتی دههها کار سخت است، یکباره توقیف کند و از بین ببرد؟ چه کسی باید پاسخگوی املاک و داراییهای بیشماری باشد که از زمان انقلاب تاکنون تنها به دلیل باور بهائیان ایران از آنها گرفته شده است؟»
الگوی چهار دهه مصادره
جامعه جهانی بهائی در بیانیه خود تاکید کرده که این اقدامات پراکنده نیست، بلکه در چارچوب الگویی چهار دههای از مصادره اموال بهائیان پس از انقلاب ۱۳۵۷ انجام میشود.
بر اساس این بیانیه، طی این سالها مسئولان حکومتی اماکن مقدس و آرامستانهای بهائیان را تصرف کرده و هزاران خانه، مزرعه و کسبوکار خصوصی را مصادره کردهاند.
دادگاهها نیز بارها احکام مصادره زمینهای بهائیان را تایید کردهاند؛ از جمله در روستاهای ایول و کتا.
در کتا، در سال ۱۴۰۱ زمینهای کشاورزی متعلق به ۲۷ بهائی مصادره شد که به گفته جامعه جهانی بهائی، نشاندهنده استمرار این رویه تحت عنوان اجرای اصل ۴۹ است.
به گفته این نهاد، گزارشهای رسیده از روند رسیدگیها در دادگاهها، حاکی از فضای سنگین ارعاب علیه بهائیان و خانوادههایشان است.
موضوع مصادره اموال شهروندان بهائی در ایران پیش از این نیز بارها رخ داده و هرانا پیشتر از الگوی مشابهی در برخورد با بهائیان در استانهای دیگر، از جمله مازندران و خراسان رضوی، گزارش داده بود.
جامعه جهانی بهائی در سالهای گذشته بارها نسبت به روند رو به افزایش مصادره اموال متعلق به بهائیان ایران که از سوی «ستاد اجرایی فرمان امام» سازماندهی و هدایت میشود، ابراز نگرانی کرده است.
بهائیان بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان در ایران، از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷ بهطور سیستماتیک سرکوب شدهاند و در یک سال گذشته فشار نهادهای امنیتی و قضایی بر آنها شدت یافته است.
طبق اعلام منابع غیررسمی، جمعیت بهائیان ایران بیش از ۳۰۰ هزار نفر برآورد میشود اما قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتیگری را به رسمیت میشناسد.
قاسم جمعه ۲۴ مرداد در سخنرانی خود به مناسبت اربعین تهدید کرد در صورت مقابله با حزبالله، «هیچ حیاتی» در لبنان باقی نخواهد ماند.
او گفت: «در صورت ایستادن در جبهه مقابل مقاومت و تلاش برای حذف آن، نه ساخت لبنان ممکن خواهد بود و نه بقای آن. در این حالت، مسئولیت کامل بر عهده دولت خواهد بود.»
قاسم افزود: «نمیتوان از حاکمیت لبنان سخن گفت مگر آنکه همراه با مقاومتی باشد که سرزمین را آزاد کرده است .... دولت لبنان، چه بداند و چه نداند، در خدمت طرح اسرائیل است.»
به گفته دبیرکل حزبالله، دولت لبنان باید با بیرون راندن اسرائیل و جلوگیری از استقرار سلاحهایش در خاک کشور، حاکمیت خود را تثبیت کند.
در هفتههای اخیر، مساله خلع سلاح گروههای مسلح در لبنان، از جمله حزبالله، به یکی از محورهای اصلی و تاثیرگذار بر فضای سیاسی این کشور تبدیل شده و بر روابط بیروت-تهران نیز سایه افکنده است.
دبیرکل حزبالله تاکید کرد: «تا زمانی که اشغالگری و تجاوز ادامه دارد، مقاومت هرگز سلاح خود را تحویل نخواهد داد و در صورت لزوم، برای مقابله با طرحهای اسرائیلی و آمریکایی حتی وارد نبردی پرهزینه خواهیم شد.»
وزارت خارجه لبنان ۱۸ مرداد در بیانیهای اظهارات مقامهای حکومت ایران در مخالفت با خلع سلاح حزبالله را محکوم و تاکید کرد که «جمهوری اسلامی بهتر است بهجای دخالت در امور سایر کشورها، به مشکلات مردم ایران بپردازد».
تهدید قاسم به تظاهرات خیابانی
قاسم در ادامه سخنرانی خود اعلام کرد حزبالله و جنبش امل، متحد شیعه این گروه، تصمیم گرفتهاند هرگونه تظاهرات خیابانی علیه طرح خلع سلاح مورد حمایت آمریکا را به تعویق بیندازند، چرا که هنوز برای گفتوگو با دولت لبنان فرصت میبینند.
با این حال، او هشدار داد اعتراضهای احتمالی در آینده میتواند به سفارت آمریکا در لبنان گسترش یابد.
دبیرکل حزبالله اضافه کرد: «دولت تصمیمی بسیار خطرناک گرفته و کشور را در معرض بحرانی بزرگ قرار داده است .... نظر اکثریت لبنانیها با مقاومت و تداوم آن است.»
محور مقاومت عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی، حماس و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
در روزهای گذشته، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به بغداد و بیروت سفر کرد.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، ۲۲ مرداد در دیدار با لاریجانی، خواستار عدم دخالت تهران در امور داخلی این کشور شد و تاکید کرد: «هیچ گروهی در لبنان اجازه حمل سلاح یا درخواست حمایت خارجی را ندارد.»
روزنامه لبنانی ندا الوطن ۲۳ مرداد نوشت مواضع اخیر مقامهای دولت لبنان «سیلی به صورت» لاریجانی بود.
اللِوا، دیگر روزنامه لبنانی، نیز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد لاریجانی در سفر به لبنان بهدنبال انتقال این پیام بود که هرگونه تلاش برای خلع سلاح «مقاومت» مردود است و جمهوری اسلامی آمادگی دارد از «چندین کارت» برای ممانعت از وقوع چنین رویدادی استفاده کند.
قاسم: خامنهای امام حسین زمانه است
دبیرکل حزبالله لبنان در ادامه سخنرانی خود از پشتیبانی جمهوری اسلامی از این گروه قدردانی کرد.
قاسم گفت: «از ایران که ما را با پول، سلاح، مواضع سیاسی و تقدیم شهدا حمایت کرده است، تشکر میکنیم.»
او همچنین به ستایش از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پرداخت و افزود: «ما با امام حسین عصر، خامنهای هستیم.»
حزبالله که مهمترین گروه نیابتی حکومت ایران به شمار میرود، در پی نابودی زیرساختهای نظامی خود در حملات اسرائیل و کشته شدن رهبران و فرماندهان برجستهاش، از جمله حسن نصرالله و هاشم صفیالدین، بهشدت تضعیف شده است.
بر اساس این یادداشت که جمعه ۲۴ مرداد منتشر شد، جمهوری اسلامی با تعلل در پذیرفتن بازرسیها و گفتوگو درباره موضوعات هستهای، خطر فعال شدن مکانیسم ماشه را به جان خریده است.
فرانسه، بریتانیا و آلمان، چهارشنبه در نامهای به سازمان ملل از آمادگی خود برای بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران که در چارچوب توافق هستهای سال ۲۰۱۵ دولت باراک اوباما لغو شده بود، خبر دادند.
آنها گفتهاند این اقدام را تا پایان ماه جاری میلادی خواهند کرد، مگر اینکه تهران تمایل به دیپلماسی نشان دهد.
اروپاییها از حدود دو ماه قبل پیشنهاد داده بودند در صورت ازسرگیری مذاکرات با آمریکا و همکاری با بازرسان سازمان ملل، این مهلت تمدید شود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ مرداد با اشاره به مهلت سه کشور اروپایی به ایران برای رسیدن به توافق و امکان فعالسازی مکانیسم ماشه گفت: «در اینکه باید فکری کرد و جلوی مکانیسم ماشه را گرفت تردیدی نیست و ما هم تا آخرین لحظه از هیچ تلاشی فروگذار نخواهیم کرد.»
بیپاسخ گذاشتن پیشنهادها و تاکید بر غنیسازی
با وجود این اظهار نظر عراقچی، والاستریت ژورنال نوشت ایران تاکنون پاسخی به اروپا نداده است.
تهران همچنین درخواستهای استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه برای مذاکره را رد کرده و بارها گفته که از «حق» غنیسازی اورانیوم در داخل کشور خود صرفنظر نخواهد کرد. اقدامی که برای تولید انرژی، غیرضروری است اما برای حفظ مسیر دستیابی به بمب اتمی، حیاتی محسوب میشود.
عراقچی در همین زمینه در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز گفت: «غنیسازی ما برایمان بسیار عزیز است.»
پس از هفتهها تعلل، ایران ۲۰ مرداد نشستی کوتاه با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تهران برگزار کرد اما اجازه بازرسیها را نداد.
والاستریت ژورنال نوشت: «در همین حال، وزارت اطلاعات در اسنادی که ایراناینترنشنال به آنها دست یافته، به شرکتهای داخلی دستور داده برای بازگشت تحریمها آماده شوند و "تامینکنندگان جایگزین در کشورهایی چون چین، روسیه و عراق" را شناسایی کنند.»
امکان وتوی روسیه و چین بیاثر میشود
فرانسه و بریتانیا، به عنوان اعضای دائم شورای امنیت و طرفهای برجام، میتوانند بهدلیل «نقضهای متعدد» ایران، تحریمهای سازمان ملل را بازگردانند. آنها همچنین میتوانند هر قطعنامه روسیه یا چین را که در جهت ادامه تعلیق تحریمها باشد، وتو کنند.
شورای امنیت سازمان ملل میتواند تاریخ انقضای سازوکار بازگشت تحریمها (۱۸ اکتبر) را تمدید کند و فوریت اقدام اروپا را به تعویق بیندازد اما به نوشته والاستریت ژورنال، این امر باید منوط به اقدامات واقعی ایران باشد، نه صرفا گفتار.
خبرگزاری رویترز ۲۳ مرداد گزارش داد شاید ایران اکنون مایل به مذاکره باشد اما ممکن است با یک حرکت نمایشی دیپلماتیک وقت بخرد و زمانکُشی کند و سپس زیر قول خود بزند.
فشار حداکثری چندجانبه
اعمال تحریمها با فعالسازی مکانیسم ماشه، بخشی کلیدی از کمپین فشار برای واداشتن تهران به امتیازدهی هستهای است. این اقدام میتواند به اقتصاد ایران ضربه بزند و تحریم جهانی فروش و خرید سلاح به/از ایران، ممنوعیت حمایت از برنامه موشکی، ممنوعیت آزمایش و توسعه موشکهای قادر به حمل کلاهک هستهای و استاندارد «غنیسازی صفر» را بازگرداند.
این بند آخر، بخش بزرگی از جامعه جهانی را پشت خواسته اصلی آمریکا قرار میدهد و گامی به سوی چندجانبه کردن دوباره سیاست فشار حداکثری دولت دونالد ترامپ است.
والاستریت ژورنال نوشت: «بازگشت تحریمها بیش از هر چیز این پیام را به ایران میدهد که توافق هستهای با اوباما دیگر از بین رفته و باقی نخواهد ماند. این توافق حتی با رفتن ترامپ نیز روی میز نخواهد ماند و اروپا هم مسیر دیگری در پیش گرفته است.»
این یادداشت تاکید کرد اکنون فرصتی برای رییسجمهوری آمریکاست تا برجام را برای همیشه دفن کند و جهان را پشت شروط بهتر خود - بدون غنیسازی و بدون تاریخ انقضا - متحد سازد: «اروپا میتواند به ایران بفهماند که گزینههای دیگر بدتر خواهند بود.»
