پس از واکنشها به تصاویر منتشرشده از گروگان لاغرشده اسرائیلی، وزارت خارجه این کشور در شبکه ایکس نوشت که حماس «از مردم بیگناه به عنوان ابزار چانهزنی استفاده و آنها را از اساسیترین حقوق انسانیشان محروم میکند.»
وزارت خارجه اسرائیل در این پست نوشت حماس «همان وحشیگری» نازیها در قرن بیستم را با «فاصله ۸۰ سال» انجام میدهند و دست به «نسلکشی، گرسنگی و تحقیر» میزنند.
حماس دومین ویدیوی خود را طی روزهای گذشته از اویاتار داوید، گروگان اسرائیلی، منتشر کرد. انتشار این ویدیو موجی از واکنشها را در اسرائیل برانگیخت.
در این ویدیو که شنبه منتشر شد، داوید که به شدت لاغر شده، در یک تونل زیرزمینی نشان داده میشود که در حال کندن گودالی است و به گفته خودش در ویدیو، این گودال، برای قبر خودش است.
برادر او، ایلای داوید، در تجمعی در حمایت از گروگانها در تلآویو گفت: «آنها در آستانه مرگ مطلق هستند.»
بر اساس گزارش سهشنبه ۱۴ مرداد این نشریه، این سفر چهارم اوت سال گذشته و با پرواز ماهانایر انجام شده است.
تحت پوشش گذرنامههای دیپلماتیک و یک شرکت مشاورهای
در میان مسافران، علی کلوند، از عوامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی، ۴۳ ساله، به همراه چهار کارمند دیگر در پوشش شرکت مشاورهای «دماوند تک» (مستقر در دفتر کوچکی در تهران)، بوده است.
این افراد با گذرنامههای دیپلماتیک سفر کردهاند، برخی از گذرنامهها شمارههای متوالی داشتهاند و همه در یک روز، فقط چند هفته پیش از سفر، صادر شده بودهاند.
فایننشالتایمز افزود که یکی از اعضای هیئت، عامل برنامه هستهای ایران بوده که به گفته مقامات غربی، برای «سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی» (سپند) کار میکند.
این واحد تحقیقاتی سری نظامی را «جایگزین مستقیم برنامه هستهای پیش از سال ۲۰۰۴ ایران» توصیف کردهاند.
فرد دیگر، رییس پیشین شرکتی بوده که بهدلیل دخالت در تامین قطعات برای سپند، تحت تحریمهای آمریکا قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، آخرین عضو گروه، یک مامور ضدجاسوسی نظامی جمهوری اسلامی بوده است.
ابراز تمایل به تامین ایزوتوپ از روسیه
تحقیقات فایننشالتایمز بر اساس نامهها، اسناد مسافرتی و سوابق شرکتهای ایرانی و روسی و همچنین مصاحبه با مقامات غربی و کارشناسان عدم اشاعه تسلیحات اتمی انجام شده است.
فایننشالتایمز همچنین نامهای را بررسی کرده که «دماوند تک» در ماه می سال گذشته میلادی به یک تامینکننده روسی فرستاده بود و کلوند در آن علاقهمندی خود را به تامین چند ایزوتوپ از جمله تریتیوم، مادهای با کاربردهای غیرنظامی اما قابلیت تقویت بازده جنگافزار هستهای، ابراز کرده بود.
سفر به روسیه همزمان با نگرانی دولتهای غربی
سفر هیئت ایرانی به روسیه همزمان با نگرانی دولتهای غربی از فعالیتهای مشکوک عوامل هستهای جمهوری اسلامی از جمله تلاشها برای تامین فناوریهای مرتبط با انرژی اتمی صورت گرفت.
در ماه می، آمریکا تحریمهای جدیدی علیه سپند وضع کرد و هشدار داد که این سازمان «روی تحقیقات و توسعه دومنظوره کاربردی برای تسلیحات هستهای و سامانههای کارگشای آن کار میکند».
آژانسهای اطلاعاتی غربی بر این باورند که جمهوری اسلامی برنامه مخفی تسلیحات هستهای داشته اما پیش از آن که اسرائیل و آمریکا در خرداد امسال به تاسیسات هستهای در ایران حمله کنند، واشینگتن معتقد بود تهران این برنامه را از سر نگرفته است.
ایالات متحده هشدار داده بود حکومت ایران گامهایی برداشته که اگر اراده کند، ساخت بمب را آسانتر میکند.
استراتژی «ابهاممحور»
فایننشالتایمز به نقل از کارشناسانی که فعالیتهای هستهای ایران را رصد کردهاند، گزارش داد که استراتژی جمهوری اسلامی در زمینه فعالیت هستهای خود مدتهاست مبتنی بر «ابهاممحوری» است.
این رویکرد از نقض صریح هنجارهای عدم اشاعه تسلیحات هستهای جلوگیری میکند اما میتواند از تحقیقات علمی برای پیشبرد دانش مورد نیاز در صورت تصمیم تهران برای ساخت تسلیحات هستهای استفاده کند.
فایننشالتایمز افزود ماموریت هیئت ایرانی در روسیه به خودی خود سندی نیست که ارزیابیهای غرب درباره برنامه هستهای ایران را تغییر دهد اما: «نمونهای از فعالیتهایی است که نگرانی آژانسهای اطلاعاتی غربی را برانگیخته است.»
همه اجزای یک سفر مشکوک
چندین کارشناس عدم اشاعه تسلیحات هستهای به فایننشالتایمز گفتند سوابق اعضای هیئت، نوع شرکتهای روسی و تدابیر زیرکانه در سفر، همگی مشکوکاند.
به نوشته این نشریه، این هیئت، گروهی از دانشگاهیان معمول نبوده بلکه همگی ارتباط نزدیکی با سپند داشتهاند و از میان تمام شاخههای فعالیت هستهای ایران، سپند یکی از بحثبرانگیزترین و نگرانکنندهترین نهادها در آژانسهای اطلاعاتی غربی است.
ایان استوارت، مهندس هستهای سابق وزارت دفاع بریتانیا و رییس دفتر واشینگتن مرکز مطالعات عدم اشاعه جیمز مارتین، گفت: «مجموعه اطلاعات موجود نشان میدهد ممکن است سپند با تکیه بر تخصص روسیه در پی حفظ دانش مرتبط با سلاح هستهای باشد.»
اسامی دیگر افراد حاضر در گروه
یکی از گذرنامههای دیپلماتیک به نام جواد قاسمی، ۴۸ ساله، صادر شده بوده که پیشتر مدیرعامل شرکت Paradise Medical Pioneers بوده است.
این شرکت در سال ۲۰۱۹ بهخاطر تامین قطعات سلاح هستهای برای سپند، از سوی آمریکا تحریم شد.
به نوشته فایننشالتایمز، محسن فخریزاده پیش از کشته شدن در این شرکت نقش داشت.
بر اساس اسناد، قاسمی از طریق عضویت در هیئتمدیره پنج شرکت مرتبط با سپند یا تحت تحریم آمریکا، به این نهاد متصل است.
او اکنون مدیرعامل شرکت «ایمن گستر رامان کیش» است؛ شرکتی که تجهیزات ایمنی هستهای و تست تشعشع ارائه میدهد و از طریق مدیران کنونی و پیشین خود ارتباطات متعددی با سپند و سپاه پاسداران دارد.
یکی دیگر از گذرنامههای دیپلماتیک به نام روحالله عظیمیراد صادر شده که مقامات غربی او را بهعنوان عامل ارشد هستهای در سپند میشناسند.
او همچنین استادیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر است. دانشگاهی که اتحادیه اروپا و بریتانیا، هر دو آن را تحریم کردهاند.
به نوشته فایننشالتایمز، مهمترین عضو هیئت، شاید سروش محتشمی، عامل برنامه هستهای تهران وابسته به دانشگاه صنعتی امیرکبیر بوده باشد.
محتشمی در حوزه مولدهای نوترون تخصص دارد. دستگاههایی که در صنایع و پزشکی کاربرد دارند اما میتوانند در برخی تسلیحات هستهای نیز عامل تحریک انفجار باشند.
آخرین عضو هیئت، امیر یزدیان، ۳۵ ساله، برخلاف دیگران هیچ پرونده دانشگاهی ندارد و اسمش در مدارک مربوط به شرکتها در ایران نیامده است.
گذرنامه دولتی یزدیان شماره متوالی با قاسمی داشته است.
چندین مقام غربی تایید کردند که او کارمند وزارت دفاع در بخش ضدجاسوسی است.
الکساندر د مورائس، قاضی دیوان عالی برزیل، دوشنبه ۱۳ مرداد در رای خود اعلام کرد که این سیاستمدار راستگرای تندرو، به دستورات محدودکننده قضایی که ماه گذشته علیه او صادر شده بود، پایبند نبوده است.
بر اساس این حکم، بولسونارو جز با وکیلش یا افرادی که از مجوز دادگاه دارند، اجازه ملاقات ندارد. همچنین، استفاده از تلفن همراه چه بهصورت مستقیم و چه از طریق یک فرد دیگر برای او ممنوع است.
نماینده رسانهای بولسونارو صدور حکم حبس خانگی و محدودیت در استفاده از تلفن همراه را تایید کرده است.
وزارت امور خارجه ایالات متحده پس از آنکه بولسونارو تحت بازداشت خانگی قرار گرفت، دستور دیوان عالی برزیل را محکوم کرد و گفت که مورائس از نهادهای برزیل برای ساکت کردن مخالفان و تهدید دموکراسی استفاده می کند.
طرح اتهامات تازهای علیه بولسونارو مبنی بر اینکه به دنبال مداخله ترامپ در روند قضایی خود بود، به صدور این محدودیتها برای او منجر شد.
در هفتههای اخیر، قاضی موراِئس دستور داده بود که بولسونارو بهدلیل اتهامات مربوط به تلاش برای جلب حمایت ترامپ، پابند الکترونیکی بپوشد و از استفاده از شبکههای اجتماعی منع شود.
پس از آن وزارت خزانهداری آمریکا، مورائس را به دلیل «نقض حقوق بشر و محدود کردن آزادیهای مدنی، بازداشتهای خودسرانه و سرکوب آزادی بیان» تحریم کرد.
دادستان کل برزیل در واکنش به این تحریم اعلام کرد که هر تلاشی برای مرعوب کردن دستگاه قضایی برزیل بهعنوان یکی از ارکان اساسی دموکراسی این کشور، بهطور قطع محکوم است.
ترامپ بهتازگی تعرفههای سنگین تازهای بر کالاهای برزیل وضع کرد و این اقدام را واکنشی به «شکار جادوگرانه» بولسونارو خواند.
رییسجمهوری پیشین برزیل با اتهام تلاش برای کودتا از طریق تدوین یک فرمان اجرایی با هدف لغو نتیجه انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۰ و فشار بر نظامیان جهت همراهی با کودتا مواجه است.
در جریان انتخابات ریاستجمهوری برزیل که آبان ۱۴۰۱ برگزار شد، لولا داسیلوا، نامزد چپگرا، نزدیک به ۵۱ درصد از آراء را به دست آورد و در رقابتی نزدیک با بولسونارو به ریاستجمهوری رسید.
در بیش از سه دهه گذشته، این نزدیکترین رقابت انتخاباتی در برزیل بود و پیروزی داسیلوا با کمی بیش از دو میلیون رای به دست آمد. از سال ۱۹۸۵ تا آن زمان سابقه نداشت که یک رییسجمهوری در برزیل در انتخابات مجدد شکست بخورد.
یک هفته پس از اعلام نتایج انتخابات، بولسونارو هواداران خود را به خیابانها فراخواند. نتیجه این گردهمایی هزاران نفری حمله به کاخ ریاستجمهوری، ساختمان دادگاه عالی و مجلس برزیل و اشغل و غارت آنها بود.
بولسونارو در پروندههای دیگری به سوء استفاده از قدرت محکوم و تا شش سال از نامزد شدن در انتخابات ریاستجمهوری منع شده است.
وزارت امور خارجه روسیه، دوشنبه ۱۳ مرداد اعلام کرد مسکو دیگر خود را متعهد به اجرای تعلیق استقرار موشکهای هستهای کوتاهبرد و میانبرد نمیداند.
مدودف که اخیراً در شبکههای اجتماعی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، وارد مجادلات تند و طعنهآمیزی شده است، دوشنبه در پیامی به زبان انگلیسی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بیانیه وزارت امور خارجه روسیه درباره خروج از توافق تعلیق استقرار موشکهای کوتاهبرد و میانبرد، نتیجه سیاست ضدروسی کشورهای عضو ناتو است.»
او افزود: «این یک واقعیت جدید است که تمام مخالفان ما باید آن را جدی بگیرند. منتظر اقدامات بیشتر باشید.»
مدودف جزئیات بیشتری در اینباره ارائه نکرد.
ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ از پیمان منع موشکهای هستهای میانبرد (INF) خارج شد و دلیل آن را عدم پایبندی روسیه به این پیمان اعلام کرد. در پی آن، روسیه نیز اعلام کرد تا زمانی که واشینگتن چنین تسلیحاتی را مستقر نکند، مسکو نیز از استقرار آنها خودداری خواهد کرد.
با این حال، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، دسامبر گذشته اعلام کرد که مسکو ناچار است به آنچه «اقدامات بیثباتکننده آمریکا و ناتو در حوزه راهبردی» خواند، پاسخ دهد.
وزارت امور خارجه روسیه دوشنبه در بیانیه خود گفت: «با توجه به اینکه اوضاع به سمتی میرود که موشکهای زمینپایه ساخت آمریکا با برد کوتاه و میانبرد عملاً در اروپا و منطقه آسیا-اقیانوسیه مستقر میشوند، وزارت امور خارجه روسیه اعلام میکند که شرایط برای تعلیق یکجانبه در زمینه استقرار تسلیحات مشابه از میان رفته است.»
پیمان منع موشکهای هستهای میانبرد که در سال ۱۹۸۷ میان میخائیل گورباچف، رهبر وقت اتحاد جماهیر شوروی، و رونالد ریگان، رییسجمهوری وقت آمریکا امضا شد، به حذف کامل موشکهای زمینپایه با برد ۵۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر اختصاص داشت.
مدودف که در ابتدای ریاستجمهوریاش در غرب به عنوان چهرهای میانهرو و اصلاحطلب شناخته میشد، اکنون به یکی از جنگطلبترین مقامات بلندپایه روسیه در حوزه سیاست خارجی تبدیل شده است.
ترامپ جمعه گذشته اعلام کرد که در واکنش به اظهارات مدودف درباره خطر جنگ میان قدرتهای مجهز به سلاح هستهای، دستور داده است دو زیردریایی هستهای آمریکا به «مناطق مناسب» منتقل شوند.
در مقابل دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، دوشنبه ۱۳ مرداد به تصمیم اخیر ترامپ برای استقرار دو زیردریایی اتمی در منطقه واکنش نشان داد و کوشید آن را کماهمیت جلوه دهد.
پسکوف گفت: «بدیهی است که زیردریاییهای آمریکا هماکنون در حالت آمادهباش رزمی هستند. این فرایندی جاری است.»
او افزود: «بهطور کلی، ما تمایلی به ورود به این جنجال نداریم و ترجیح میدهیم از هرگونه اظهار نظر در اینباره خودداری کنیم. البته معتقدیم همه طرفها باید در استفاده از ادبیات هستهای بسیار بسیار محتاط باشند.»
ترامپ ۱۰ مرداد در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت در پی سخنان «بسیار تحریکآمیز» دیمیتری مدودف، معاون شورای امنیت روسیه، دستور استقرار دو زیردریایی اتمی در «مناطق مناسب» را صادر کرده است.
مدودف شش مرداد ضمن انتقاد از آنچه «بازی اولتیماتوم با روسیه» خواند، به رییسجمهوری آمریکا هشدار داد: «هر اولتیماتوم جدید، یک تهدید و گامی بهسوی جنگ است؛ نه جنگ میان روسیه و اوکراین، بلکه با کشور خودِ ترامپ.»
او اضافه کرد: «ترامپ باید به خاطر داشته باشد که روسیه نه اسرائیل است و نه ایران.»
تنشهای لفظی بین مسکو و واشینگتن در حالی اوج گرفته که خبرگزاری دولتی تاس روسیه تایید کرد استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ، بهزودی راهی روسیه خواهد شد.
تاس به نقل از منابع آگاه، از جمله منابع آمریکایی، نوشت این سفر چهارشنبه ۱۵ مرداد انجام خواهد شد.
در روزهای اخیر، واشینگتن فشارهای خود بر مسکو برای پایان دادن به جنگ اوکراین را افزایش داده است.
پیش از این، ترامپ از سفر ویتکاف به روسیه در یکی از دو تاریخ ۱۵ یا ۱۶ مرداد خبر داده و اعلام کرده بود اگر روسیه تا ۱۷ مرداد به آتشبس با اوکراین تن ندهد، تحریمهای جدیدی علیه مسکو در نظر گرفته خواهد شد.
