کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در هشتادمین هفته با اعتصاب غذای زندانیان در ۴۸ زندان ایران ادامه پیدا کرد. این کارزار در بیانیهای با اشاره به موج جدید اعدامها، شکنجهها و قطع عضو زندانیان، بار دیگر خواستار حمایت فعال از این جنبش اعتراضی با بلندتر شدن فریاد «نه به اعدام» شدند.
در این بیانیه که سهشنبه ۱۴ مرداد منتشر شد، آمده است که تنها در هفته گذشته، دستکم ۳۰ زندانی از جمله دو زن اعدام شدهاند و یکی از اعدامها نیز در ملا عام به اجرا درآمده است.
زندانیان عضو این کارزار با اشاره به اینکه همزمان در اقدامی «وحشیانه و ضدانسانی»، سه زندانی در زندان ارومیه با مجازات قطع انگشت مواجه شدند، نوشت: «عفو بینالملل این اقدام را بهشدت محکوم کرد و قوه قضاییه را «چرخدنده ماشین شکنجه» نامید. گزارشگر ویژه، مای ساتو، آن را اقدامی «غیرانسانی و تحقیرآمیز» دانست.»
از سوی دیگر، این بیانیه به وضعیت وخیم زندانیان سیاسی در زندان قزلحصار اشاره دارد؛ جایی که در چهارم مرداد یورش خشونتبار مأموران امنیتی به واحد زندان قزلحصار منجر به «ضربوشتم» و انتقال شماری از زندانیان به سلولهای انفرادی بند امن واحد سه این زندان شد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، اغلب این زندانیان طی روزهای گذشته تا صبح ۱۴ مرداد به بند سیاسی زندان قزلحصار بازگردانده شدند.
با این حال، اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است سعید ماسوری از قدیمیترین زندانیان سیاسی ایران که ۲۵ سال از عمر خود را در زندان گذرانده است، به یکی از سلولهای انفرادی بند ویژه واحد یک زندان قزلحصار کرج منتقل شده و در وضعیت اسفناک و بهصورت بلاتکلیفی به سر میبرد.
بر اساس اطلاعات رسیده، خانواده ماسوری خواستار بازگرداندن او به بند سیاسی زندان قزلحصار شدهاند و و نسبت به وضعیت این زندانی سیاسی ابراز نگرانی کردهاند.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در ادامه ضمن محکوم کردن این حملات، به مقاومت زندانیان سیاسی و همراهان این حرکت اعتراضی درود فرستاده و از همه افرادی که صدای زندانیان را بازتاب میدهند، قدردانی کرده است.
اعضای کارزار تاکید کردهاند که «اعدام، شکنجه، قطع عضو و خشونتهای آشکار» تنها با هدف ایجاد ترس در جامعه انجام میشود؛ جامعهای که بهگفته آنها «از انقلاب مشروطه در سال ۱۲۸۵ تاکنون، تشنه عدالت و آزادی است و بر کرامت انسانی و حق تعیین سرنوشت خود پای فشرده و هر روز بهای آن را با زندان، اعدام و شکنجه داده و میدهد».
امضاکنندگان این بیانیه در پایان از تمامی آزادیخواهان در داخل و خارج از کشور خواستهاند که فریاد «نه به اعدام» را بلندتر کرده و گسترش این کارزار را با وجود سرکوب و سانسور حکومتی بهطور جدی در دستور کار خود قرار دهند.
اعتصاب غذای زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از نهم بهمن ۱۴۰۲ با درخواست توقف صدور و اجرای این احکام آغاز شد و در هشتادمین هفته آن زندانیان محبوس در ۴۸ زندان سراسر ایران دست به اعتصاب غذا زدهاند.
این کارزار ماههای اخیر به یکی از جریانهای اعتراضی مهم در زندانهای ایران تبدیل شده و هر هفته با اعتصاب غذا و تحصن زندانیان، صدای اعتراض به احکام اعدام و روندهای قضایی ناعادلانه را زنده نگه میدارد.
در آخرین نمونه از این اعتراضها، ویدیوی رسیده نشان میدهد خانوادههای پویا قبادی و وحید بنیعامریان، زندانیان سیاسی محکوم به اعدام، در کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» تجمع اعتراضی برگزار کردند و با در دست داشتن تصاویر این زندانیان و پلاکاردهای «نه به اعدام» خواستار لغو احکام اعدام آنها شدند.
ایراناینترنشنال در این بیانیه که سهشنبه ۱۴ مرداد منتشر شد گفت از اواخر خرداد، اقدامات جمهوری اسلامی علیه این شبکه شدت گرفته و ۴۵ تن از خبرنگاران و کارکنان ایراناینترنشنال و همچنین ۳۱۵ تن از بستگان آنها در هشت کشور، از سوی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی تهدید به مرگ شدهاند.
بنا بر اعلام این رسانه، جمهوری اسلامی با اعلام مهلت از خبرنگاران ایراناینترنشنال خواسته تا پایان ماه ژوئیه (۹ مرداد) از همکاری با این شبکه کنارهگیری کنند؛ در غیر این صورت، خود یا اعضای خانوادهشان هدف قرار خواهند گرفت.
تهدیدات علیه خبرنگاران ایراناینترنشنال و خانوادههای آنها در کشورهای ایران، آمریکا، بریتانیا، سوئد، ترکیه، کانادا، آلمان و بلژیک رخ دادهاند.
ایراناینترنشنال افزایش «نگرانکننده و بیسابقه» تهدیدات جمهوری اسلامی را به جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و حکومت ایران مرتبط دانست.
در این بیانیه آمده است: «مقامهای جمهوری اسلامی بدون ارائه هیچگونه مدرکی، بهصورت سیستماتیک و گسترده، خبرنگاران ایراناینترنشنال را به جاسوسی برای اسرائیل متهم کردهاند و گفتهاند این افراد اطلاعات مربوط به زیرساختهای ایران را در اختیار نهادهای اطلاعاتی اسرائیل قرار دادهاند.»
محمود عنایت، مدیر شبکه ایراناینترنشنال گفت: «خبرنگاران ایراناینترنشنال، خانوادههای آنها در ایران و بستگانشان در خارج از کشور در معرض تهدید و آزار بیسابقهای قرار گرفتهاند؛ کارزاری سازمانیافته و بیسابقه که با هدف وادار کردن آنها به توقف فعالیت رسانهای در جریان است. صدها نفر از بستگان کارکنان ما در ایران با تهدید مستمر بازداشت و پیگرد قضایی مواجهاند، و اکنون بسیاری دیگر نیز با تهدید به مرگ روبهرو هستند.»
او افزود: «از کارشناسان سازمان ملل میخواهم که فورا به این وضعیت رسیدگی کنند و اقدامات لازم را انجام دهند. ایراناینترنشنال همچنان در کنار خبرنگاران خود خواهد ایستاد؛ خبرنگارانی که بهدلیل پوشش حرفهای و ضروری از تحولات ایران هدف قرار گرفتهاند - و این کار اکنون بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.»
تهدیدات جمهوری اسلامی علیه ایراناینترنشنال از زمان تاسیس این شبکه در سال ۲۰۱۷ آغاز شد و طیفی از اقدامات از جمله تهدید به قتل و ربایش، حملات فیزیکی، آزار و اذیت سایبری و هک، تخریب رسانهای در تریبونهای حکومتی، توقیف داراییها و قرار دادن نام ایراناینترنشنال در فهرست «گروههای تروریستی» را در بر میگیرد.
درخواست ایراناینترنشنال برای اقدام فوری علیه جمهوری اسلامی به آیرین خان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور آزادی بیان، موریس تیدبال-بینز، گزارشگر ویژه در امور اعدامهای فراقانونی، بن سول، گزارشگر ویژه در امور مبارزه با تروریسم، الیس ادواردز، گزارشگر ویژه در امور شکنجه و مای ساتو، گزارشگر ویژه این سازمان در امور حقوق بشر در ایران، ارسال شده است.
در این درخواست آمده است: «تعداد خبرنگارانی که هدف تهدید قرار گرفتهاند با سرعتی نگرانکننده همچنان در حال افزایش است. ما پیشبینی میکنیم که تنها ظرف چند ساعت پس از ثبت این درخواست، افراد دیگری نیز به فهرست تهدیدشدگان افزوده شوند.»
همچنین از کارشناسان سازمان ملل خواسته شده است با توجه به شدت و گستردگی این تهدیدها، اقداماتی فوری و موثر برای حفاظت از جان خبرنگاران ایراناینترنشنال و خانوادههای آنها انجام دهند.
نیکآئین دوم تیر از سوی نیروهای اطلاعات سپاه پاسداران در منزل خانواده همسرش که از بهائیان شیراز است، بازداشت شد.
ماموران ضمن تفتیش محل اقامت او، شماری از وسایل نیکآئین و حاضران در محل را ضبط کردند.
او در این مدت در حالی بهصورت بلاتکلیف در بازداشت نگه داشته شده که از حق اعتراض به تمدید بازداشت، همچنین ملاقات با خانواده و وکیل خود محروم بوده است.
بر اساس گزارشها، دادگاه و شعبه مربوطه بدون ارائه دلیلی موجه قرار بازداشت این جوان بهائی را تمدید کردهاند.
یک منبع مطلع در این زمینه گفت: «مسئولان در این مدت، چندینبار با وعدههای مبهم آزادی، او و خانوادهاش را امیدوار کردهاند، اما در عمل از صدور قرار وثیقه برای آزادی مشروط او خودداری میکنند.»
حدود یک هفته پیش ویدیویی در رسانههای اجتماعی منتشر شد که این موسیقیدان جوان را مدتی پیش از بازداشت و در حال تارنوازی نشان میداد.
با گذشت یک ماه و نیم از بازداشت او، نگرانیها نسبت به وضعیت سلامت، شرایط بازداشت و روند رسیدگی به پروندهاش افزایش یافته است.
نداشتن دسترسی به اطلاعات پرونده، نبود امکان ملاقات، ممانعت از ورود خانواده به دادگاه، پاسخگو نبودن مسئولان قضایی نسبت به وکیل و بستگان و تمدید قرار بازداشت او، از جمله مواردی است که ابهام و نگرانی پیرامون موقعیت او را تشدید کرده است.
بر اساس اطلاع یک منبع آگاه، با توجه به سابقه حملات عصبی نیکآئین، نسبت به احتمال اعمال فشارهای روانی، «شکنجه سفید»، وعده آزادی و در انتظار نگه داشتن طولانیمدت و آثار آن بر سلامت روان و تابآوری او، نگرانی جدی وجود دارد.
از آغاز جنگ ۱۲ روزه تاکنون، موج گستردهای از بازداشت اقلیتهای مذهبی از جمله بهائیان و یهودیان در ایران به راه افتاده است.
تنها در ۱۰ روز نخست تیر ماه، ماموران امنیتی دستکم ۱۰ شهروند بهائی را در شهرهای مختلف کشور بازداشت کردند.
۷ تیر نیز گزارشی درباره حکم قوه قضاییه برای مصادره اموال ۲۲ شهروند بهائی در اصفهان منتشر شد.
بهائیان بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان در ایران، از زمان انقلاب ۱۳۵۷ بهطور سیستماتیک سرکوب شدهاند و در یک سال گذشته فشار نهادهای امنیتی و قضایی بر آنها تشدید یافته است.
طبق منابع غیررسمی، جمعیت بهائیان ایران بیش از ۳۰۰ هزار نفر برآورد میشود، اما قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها اسلام، مسیحیت، یهودیت و دین زرتشت را به رسمیت میشناسد.
منتظرالمهدی سهشنبه ۱۴ مرداد اعلام کرد در چهار ماه نخست سال جاری «وقوع شرارت» ۴۸ درصد و «نزاع و درگیری» فردی و دستهجمعی هم پنج درصد کاهش داشته است.
به گفته او در این مدت، آدمربایی ۱۹ درصد و قتل هم ۲۰ درصد کاهش داشتهاند.
معاون فرهنگی و اجتماعی فراجا همچنین از بازداشت ۱۱۴ هزار و ۸۱۳ نفر سارق خبر داد.
منتطرالمهدی همچنین با اشاره به ۵۶ هزار پروندهای که در واحدهای پلیس فتا تشکیل شدهاند، گفت موضوع آنها اقتصادی، اجتماعی، «اخلاقی» و فرهنگی است.
پلیس فتا در سالهای گذشته بارها از بازداشت فعالان و کاربران شبکههای اجتماعی و بستن صفحات آنها به دلیل انتشار مطالبی در مخالفت با جمهوری اسلامی، یا حتی تصاویر و پستهایی بدون حجاب اجباری خبر داده است.
دو نمونه از این برخوردها مربوط سهراب پاکزاد، خواننده و عماد قویدل، رپر، در فروردین سال جاری بود.
قویدل به دلیل انتشار استوری در حمایت از مهدی یراحی، خواننده معترض، به پلیس فتای گیلان احضار و از او تعهد گرفته شد دیگر در شبکههای اجتماعی علیه نظام جمهوری اسلامی فعالیت نکند.
مهدی یراحی، ششم شهریور ۱۴۰۲ در پی انتشار موزیک-ویدیوی اعتراضی جدید خود معروف به «روسریتو» بازداشت و در ۲۵ مهر همان سال با وثیقه ۱۵ میلیارد تومانی به طور موقت و تا پایان مراحل دادرسی آزاد شد.
پاکزاد نیز به دلیل حضور زنان بدون حجاب اجباری در کنسرتش، با «برخورد قضایی» و مسدود شدن صفحه اینستاگرامش مواجه شد.
دی سال گذشته بیش از ۴۰ شهروند به دلیل تولید ویدیوهای «چالش» و دوربین مخفی به پلیس فتا تهران احضار و بازداشت شدند.
صفحات این افراد در فضای مجازی که در مجموع بیش از پنج میلیون نفر دنبالکننده داشتند نیز مسدود شد.
پلیس فتا این افراد را که عمدتا بلاگر حوزه طنز و سرگرمی بودند به «قدرتنمایی، تبلیغ فرهنگ اوباشگری، ایجاد مزاحمت و سلب امنیت روانی مردم» متهم کرد.
آذر ۱۴۰۲ نیز مقامهای قضایی صفحه اینستاگرام یک شهروند اهل رشت معروف به «صادق بوقی» را که در بازار این شهر آواز میخواند و میرقصید، مسدود کردند.
در سالهای گذشته و در واکنش به موج بازداشتها و برخوردهای قضایی با این افراد، کاربران شبکههای اجتماعی، جمهوری اسلامی را «دشمن شادی و امید» خواندهاند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، طی سالهای گذشته بارها فضای مجازی را «وِل»، «رها» و «بی قید و بند» خوانده و خواستار کنترل آن در ایران شده است.
مسعود پزشکیان شهریور سال گذشته و چند هفته پس از آغاز به کار دولتش، به وزرای خود دستور داد بر اساس سخنان خامنهای، «مدیریت صحیح فضای مجازی» را به شکل جدی مورد توجه قرار دهند.
در هفتههای گذشته و بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه، دهها کاربر در رسانههای اجتماعی از مسدود شدن سیمکارت خود به دلیل انتشار مطالب انتقادی در رسانههای اجتماعی خبر دادند.
به شماری از این شهروندان گفته شد باید پستهای قبلی خود را حذف و در صفحات خود، دستکم ۲۰ پست یا استوری در حمایت از جمهوری اسلامی منتشر کنند.
بسیاری از کاربران رسانههای اجتماعی از این اقدام به عنوان تلاشی دیگر از سوی جمهوری اسلامی برای سرکوب آزادی بیان یاد کردند و برخی آن را در راستای لایحه جدید دولت پزشکیان به مجلس که به «صیانت دو» معروف است، خواندند.
دولت چهاردهم، ۸ مرداد و پس از اعتراضهای گسترده، لایحه «مقابله با نشر محتوای خبری خلاف واقع در شبکههای اجتماعی» را از مجلس پس گرفت.
اگرچه سرکوبها در ایران معمولا فراقانونی است اما به نظر میرسد همین حالا هم دست جمهوری اسلامی از نظر قوانین برای اعمال فشار بر کاربران چندان بسته نیست.
بر اساس این گزارش که سهشنبه ۱۴ مرداد منتشر شده، حتی در میان خانوادههای دارای شغل ثابت نیز، مصرف روزانه لبنیات بین کودکان گزارش نشده است.
بخش بزرگی از خانوارهای ایرانی با مشکلات جدی در تامین تغذیه پایهای، بهویژه پروتئین و لبنیات، مواجهاند.
پژوهش میدانی منتشرشده در «شرق» نشان میدهد منشا اصلی فقر غذایی در خانوارهای بررسیشده، مشکلات اقتصادی، بیکاری و اعتیاد بوده است.
پروتئین؛ عنصر گمشده سفره ایرانی
بر اساس یافتههای این تحقیق، اقتصاد ضعیف خانوادهها با سهم ۴۳.۸ درصد، مهمترین مانع دسترسی به تغذیه مناسب بوده است.
پس از آن، بیکاری سرپرست خانوار با ۳۲.۶ درصد، ازکارافتادگی و نداشتن منبع درآمد با ۱۱.۷ درصد، اعتیاد سرپرست با ۵.۵ درصد و نبود سرپرست با ۶.۵ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
در مجموع، بیش از ۸۰ درصد از پاسخدهندگان، مستقیم یا غیرمستقیم، به نبود اشتغال پایدار بهعنوان عامل اصلی کمبود غذایی اشاره کردهاند.
کارشناسان نسبت به گسترش سوءتغذیه مزمن و پنهان در کودکان هشدار داده و پیامدهای آن را در حوزه رشد جسمی، سلامت روانی و آینده آموزشی نسل آینده نگرانکننده توصیف کردهاند.
پریسا احمدی، مددکار ساکن شیراز نیز میگوید: «نبود دسترسی به تغذیه مناسب و کافی، تاثیر مستقیمی بر روند رشد کودکان گذاشته و باعث شده نهتنها از نظر جسمی ضعیف باشند، بلکه توان یادگیری و تمرکز ذهنیشان نیز بهشدت کاهش یابد.»
براساس نتایج این پژوهش که در ۱۴ استان کشور انجام شده است، تنها ۱.۷ درصد از خانوارها مصرف روزانه پروتئین دارند و ۲۶.۹ درصد اصلا پروتئینی مصرف نمیکنند.
این رقم در بین خانوادههای بیکار به بیش از ۹۵ درصد میرسد.
در این پیمایش، بیشترین مشارکت از استان لرستان با ۲۶۱ پرسشنامه (۶۴.۹ درصد) ثبت شده است و دیگر مناطق عبارتاند از: سیستان و بلوچستان، مریوان، سنندج، پاکدشت، کرمان، یزد، بوشهر، گنبد کاووس، کرمانشاه، شهریار و محلههای فرحزاد، دروازه غار و شاهپور تهران.
توزیع ناهمگون جغرافیایی بر تحلیل دادهها تاثیر گذاشته و لزوم احتیاط در تعمیم نتایج به کل کشور را یادآور میشود.
این پژوهش همچنین نشان میدهد نبود درآمد پایدار با آسیبهای اجتماعی از جمله اعتیاد رابطه مستقیم دارد.
بر اساس این پژوهش، در میان خانوادههای فاقد منبع درآمد، بیش از ۲۱ درصد والدین به اعتیاد مبتلا هستند.
افزایش فقر غذایی در خانوادهها با سرپرستی زنان
از دیگر یافتههای مهم پژوهش، فقر غذایی شدیدتر در خانوادههایی است که زنان سرپرستی آنها را برعهده دارند.
به طوری که ۴۳ درصد از خانوارهای بررسیشده را زنان سرپرستی میکردند که اغلب فاقد شغل پایدار، بیمه و حمایت اجتماعی بودند.
به گفته فعالان اجتماعی، برخی خانوادهها حتی در تهیه اقلامی مانند ضایعات گوشت و پای مرغ نیز ناتوان شدهاند.
تغذیه در جنوب کشور؛ عدس و نان، صبحانهای که نیست
فعال دیگری که معلم است و در منطقه گلدشت، حوالی جنوب کرمان، فعالیت میکند، از مردمی میگوید که اصلا در محلهشان فروشگاهی تحت عنوان قصابی وجود ندارد: «اینجا اصلا قصابی وجود ندارد و کسی سراغی از گوشتفروشی نمیگیرد... غذای این مردم اغلب عدس و نان است... وعده صبحانه معنی ندارد... بیماریهای تغذیهای در میان کودکان بسیار بالاست.»
اواسط خرداد، در حالی که گزارشها از نابسامانی در بازار مواد غذایی و ادامه روند افزایش قیمت اقلام خوراکی حکایت داشت، آرش انیسیان، مدیرکل اقتصاد و درمان سازمان نظام پزشکی گفت که بسیاری از خانوادهها برای رفع گرسنگی ناچار به مصرف مواد غذایی ارزانقیمت، پرکالری و فاقد ارزش غذایی هستند.
انتشار این تحقیق از سوی روزنامه شرق دو ماه پس از انتشار گزارشی میدانی از غذاخوریها، کافهها و فستفودهای تهران در روزنامه هممیهن است که بر اساس آن، نسیه و حساب نکردن فاکتورها از سوی مشتریان افزایش یافته است.
سوءتغذیه پنهان آینده کودکان را میبلعد
فائزه درخشانی، فعال حوزه کودکان و مدیر مجموعه «دستادست»، در گفتوگو با شرق با تاکید بر نقش سوءتغذیه پنهان، گفت: «در کشور ما علاوه بر سوءتغذیه پروتئین و انرژی، سوءتغذیه ریزمغذیها را داریم که چون مثل مدل قبلی سوءتغذیه واضح نیست، راحتتر نادیده گرفته میشود؛ درحالیکه اثرات ماندگاری بر رشد کودکان دارد و کل آینده آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.»
او افزود: «مثلا کمبود آهن به تضعیف سیستم ایمنی، کاهش قدرت یادگیری و کندی رشد منتهی میشود که اثرات شدیدی بر زندگی و تحصیل کودکان دارد.»
گزارش ایران اینترنشنال از گرانیها
گزارشها حاکی از موج جدید گرانیها پس از جنگ اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل است.
ایران اینترنشنال ۳۰ تیر ماه گزارش داد که با ادامه بحران اقتصادی و ناتوانی جمهوری اسلامی در مهار تورم، قیمت کالاهای اساسی مانند نان و برنج در سراسر ایران به شکل بیسابقهای افزایش یافته است.
در آن گزارش آمده بود که شهروندان میگویند طی هفتههای اخیر قیمت همه اقلام افزایش زیادی یافته و سفرهها باز هم کوچکتر شدهاند.
گزارش شرق، بهروشنی زنگ خطر نسل آینده را به صدا درآورده است؛ نسلی که پیش از مدرسه رفتن، از رشد باز میماند و پیش از یادگیری، با گرسنگی و ضعف دستوپنجه نرم میکند.
اگر فکری بنیادین برای رفع فقر تغذیهای کودکان در ایران نشود، با آیندهای روبهرو خواهیم شد که نهتنها فاقد سلامت جسمی، بلکه محروم از توان فکری و آموزشی خواهد بود.
