بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پس از حمله این کشور به ایران و وارد آوردن ضربات موفق نظامی به جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن در منطقه، به آمریکا رفته تا با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا دیدار کند.
نخستوزیر اسرائیل دوشنبه ۱۶ تیر برای دیدار با ترامپ وارد واشینگتن شد.
روزنامه گاردین با اشاره به این سفر نوشت نتانیاهو که روابط پیچیدهای با رییسجمهوری آمریکا دارد، این بار در موضع قدرت به کاخ سفید میرود.
گاردین افزود ترامپ ماه گذشته از نتانیاهو ابراز ناراحتی کرد اما حالا پس از حمله هوایی آمریکا به برنامه هستهای جمهوری اسلامی، دو رهبر در موضع یکسانی قرار گرفتهاند.
ناظران معتقدند نتانیاهو با دست پر و در موضع سیاسی قدرتمندی به واشینگتن رفته که میتواند پوشش دیپلماتیک لازم را برای پایان جنگ غزه فراهم کند، بدون اینکه با مخالفت حامیان راستگرای خود روبهرو شود.
واکنش حماس به پیشنهاد آتشبس
حماس به پیشنهاد آتشبس ۶۰ روزه از سوی اسرائیل واکنش مثبت نشان داده و خواستار پایان کامل جنگ و توزیع کمکها از طریق سازمان ملل شده است.
حماس مخالف نقش «بنیاد کمکهای بشردوستانه غزه» است که آمریکا و اسرائیل از آن حمایت میکنند.
در نقاط توزیع کمکها از سوی این بنیاد، بارها به مردم تیراندازی شده و صدها نفر کشته شدهاند.
از سوی دیگر، اسرائیل تغییرات پیشنهادی حماس در توافق آتشبس را «غیرقابل قبول» خوانده اما نتانیاهو اعلام کرده است مذاکرهکنندگان خود را برای گفتوگوهای غیرمستقیم به قطر میفرستد.
امیدواری ترامپ به حصول توافق
نتانیاهو پیش از پرواز به آمریکا گفت اسرائیل اکنون فرصت دارد تا «دایره صلح را فراتر از آنچه تصور میکردیم، گسترش دهد».
او همچنین تاکید کرد مذاکرهکنندگان اسرائیلی دستورات روشنی برای دستیابی به آتشبس دارند و ترامپ میتواند در تحقق این اهداف کمک کند.
این نخستین مذاکرات بر سر آتشبس در غزه طی شش هفته اخیر است.
ترامپ با ابراز امیدواری از این روند به خبرنگاران گفت: «توافق غزه ممکن است هفته آینده حاصل شود.»
پیش از این دیدار، ران درمر، مشاور ارشد استراتژیک نتانیاهو، با جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، مارکو روبیو، وزیر خارجه و استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در امور خاورمیانه، گفتوگو کرد.
گاردین به نقل از منابع آگاه نوشت که در این گفتوگوها، شرایط پس از جنگ، امکان حذف حماس از غزه و واگذاری بازسازی آن به جامعه بینالمللی مورد بحث قرار گرفت.
آینده غزه پس از جنگ
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، اعلام کرد کشورش قصد ندارد در نوار غزه بماند.
او افزود حضور امنیتی اسرائیل در غزه مشابه حضور کنونی آن در کرانه باختری خواهد بود.
دانون تاکید کرد آتشبس ۶۰ روزه به معنای پایان جنگ نیست و افزود در همین دوره، درباره آتشبس دائمی مذاکره خواهد شد.
جزییات توافق پیشنهادی
طرح آتشبس شامل آزادی ۲۸ گروگان اسرائیلی در مدت ۶۰ روز است. از این تعداد، ۱۰ نفر در قید حیات هستند و ۱۸ نفر جان خود را از دست دادهاند.
در این مهلت سازمان ملل و هلال احمر فلسطین اختیارات بیشتری برای گسترش عملیات کمکرسانی در غزه خواهند داشت.
ارتش اسرائیل ابتدا از بخشهایی از شمال غزه عقبنشینی میکند و یک هفته بعد از جنوب خارج میشود.
بر اساس این طرح، ۲۲ گروگان دیگر در غزه خواهند ماند که تنها ۱۰ نفر از آنها زنده هستند.
نگرانی از کُندی مذاکرات
گاردین نوشت مهمترین پرسش این است که ترامپ تا چه اندازه حاضر است برای نتانیاهو صبر کند، چرا که رییسجمهوری آمریکا پیشتر از روند مذاکرات مربوط به غزه انتقاد کرده بود.
ترامپ پیش از این در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «در مورد غزه توافق کنید. گروگانها را برگردانید!»
او همچنین با اشاره به آتشبس شکننده میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، در کاخ سفید گفته بود: «ایران آتشبس را نقض کرد، اسرائیل نیز همین کار را انجام داد. من از اسرائیل راضی نیستم.»
نتانیاهو حالا برای سومین بار از ابتدای دور دوم ریاستجمهوری ناپیوسته ترامپ به آمریکا سفر کرده است.
به نظر میرسد او با برنامهای مشخص وارد واشینگتن شده، در حالی که ترامپ با وجود تاکید بر مهارتهای مذاکرهاش، کنترل چندانی بر روند آتشبس در غزه ندارد.
روزنامه تلگراف در گزارشی نوشت یافتههای تحقیقات این کمیته مشخص خواهند کرد که حملات سایبری تهران چه خسارتهایی به شرکتهای بریتانیایی وارد آوردهاند.
به گفته منابع آگاه، این یافتهها ثابت میکنند جمهوری اسلامی همتراز با چین و روسیه، همچنان یکی از بزرگترین تهدیدات دولتی علیه بریتانیا به شمار میرود.
ادامه تلاشهای سپاه پاسداران برای دخالت در امور بریتانیا نیز از دیگر مواردی است که در این گزارش به آن اشاره شده است.
این گزارش که بیش از ۱۰۰ صفحه دارد، حاصل دو سال تحقیق و مبتنی بر گفتوگو با کارشناسان ایرانی در نهادهای اطلاعاتی بریتانیا و بررسی اسناد طبقهبندیشده است.
تایید رسمی استارمر بر گزارش تهدیدات حکومت ایران
تلگراف در ادامه گزارش خود نوشت انتظار میرود این سند زنگ هشداری جدی برای وزیران دولت کییر استارمر در خصوص تهدیدات مستمر جمهوری اسلامی و توانایی تهران برای اقدام در داخل خاک بریتانیا باشد.
تلگراف افزود این گزارش به امضا و تایید نهایی نخستوزیر بریتانیا رسیده است.
برخلاف دیگر کمیتههای پارلمان، سطح حساسیت فعالیت این کمیته بهگونهای است که نخستوزیر پیش از انتشار گزارش، شخصاً از محتوای آن مطلع میشود.
این گزارش در شرایطی منتشر میشود که تنشها در خاورمیانه در پی درگیری نظامی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل و نیز بمباران سه سایت هستهای ایران از سوی آمریکا، افزایش یافتهاند.
پیشتر مقامهای جمهوری اسلامی بهصورت ضمنی تهدید کرده بودند در صورت حمایت بریتانیا از حملات هوایی اسرائیل، پایگاههای نظامی این کشور در خاورمیانه میتواند در معرض حمله قرار گیرد.
استارمر در نهایت از اقدام نظامی آمریکا علیه تاسیسات هستهای ایران بهصورت کامل حمایت نکرد و همچنین حاضر به موضعگیری در رابطه با «قانونی» بودن این حملات نشد.
کمیته اطلاعات و امنیت با سایر کمیتههای پارلمانی بریتانیا تفاوت دارد؛ هر ۹ عضو این کمیته دارای مجوز دسترسی به اطلاعات طبقهبندیشدهاند تا امکان نظارت بر عملکرد نهادهای اطلاعاتی کشور را داشته باشند.
جلسات این کمیته پشت درهای بسته برگزار میشود و تهیه گزارشهای آن، شامل یافتهها و توصیهها، با مشارکت مستقیم مسئولان اطلاعاتی و در بازهای بهمراتب طولانیتر از دیگر کمیتههای پارلمانی صورت میگیرد.
نفوذ سپاه پاسداران در بریتانیا
دولت بریتانیا بهمن ۱۴۰۲ در واکنش به تهدیدات علیه خبرنگاران ایراناینترنشنال، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی را تحریم کرد.
کن مککالوم، رییس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا (امآی۵)، سال ۲۰۲۴ در یک سخنرانی عمومی کمسابقه، ابعاد توطئههای خنثیشده نیروهای امنیتی حکومت ایران را فاش کرد.
او گفت جمهوری اسلامی طی دو سال گذشته پشت «توطئههایی پی در پی» در بریتانیا قرار داشته که با «سرعت و مقیاسی بیسابقه» برنامهریزی شدهاند.
مککالوم افزود: «از دی ۱۴۰۰ به ۲۰ توطئه تحت حمایت ایران پاسخ دادهایم که تهدیدات بالقوه مرگباری برای شهروندان و ساکنان بریتانیا بودهاند.»
او هشدار داد عوامل دولتی جمهوری اسلامی مانند سرویسهای اطلاعاتی روسیه، بهطور گسترده از قاچاقچیان بینالمللی مواد مخدر گرفته تا خلافکاران سطح پایین، بهعنوان واسطه در عملیات خود استفاده میکنند.
انتظار میرود کمیته اطلاعات و امنیت در گزارش خود اعلام کند که جمهوری اسلامی همچنان به توطئهچینی و طراحی عملیات علیه افراد ساکن بریتانیا ادامه میدهد.
مخالفان جمهوری اسلامی که در خاک بریتانیا زندگی میکنند، بهطور ویژه بهعنوان افراد در معرض خطر مشخص خواهند شد.
همچنین هشدارهایی درباره احتمال حملات تلافیجویانه حکومت ایران در قاره اروپا مطرح خواهد شد.
گزارش این کمیته همچنین جزییاتی درباره نفوذ سپاه پاسداران در بریتانیا ارائه خواهد داد.
روزنامه تلگراف پیشتر گزارش داد وزارت خزانهداری بریتانیا در حال تحقیق درباره شرکتهای بریتانیایی است که مظنون به نقض تحریمها علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی هستند.
صبح دوشنبه ۱۶ تیر رسانههای سوری خبر دادند نیروهای اسرائیل به حومه قنیطره نفوذ و دو نفر را دستگیر کردهاند.
دقایقی بعد ارتش اسرائیل در اطلاعیهای گفت نیروهایش با اجرای عملیاتی ویژه در جنوب سوریه، یک تیم را که از سوی نیروی قدس سپاه هدایت میشد، دستگیر کردند.
بر اساس این اطلاعیه، نیروهای لشکر ۲۱۰ ارتش اسرائیل شامگاه ۱۵ تیر عملیاتی را برای بازداشت این هسته فعال در منطقه «تل کودنا» در جنوب سوریه به پایان رساندند.
به گفته ارتش اسرائیل، این برای دومین بار طی هفته گذشته است که نیروهای این لشکر عملیاتی «شبانه و دقیق» را اجرا و چندین «عامل تهدیدآمیز در منطقه» را دستگیر کردند.
ارتش اسرائیل در اطلاعیه خود افزود نیروهای لشکر ۲۱۰ همچنان در منطقه مستقر هستند و به فعالیت خود برای جلوگیری از استقرار «هرگونه عامل تروریستی» در سوریه ادامه میدهند تا از شهروندان اسرائیلی محافظت کنند.
ارتش اسرائیل ۱۱ تیر نیز از بازداشت چند عضو یک هسته تحت کنترل جمهوری اسلامی در جنوب سوریه خبر داده بود.
به گفته ارتش اسرائیل، این تیم در دو نقطه در نزدیکی مرز اسرائیل فعالیت داشت و بر اساس اطلاعاتی که در هفتههای اخیر جمعآوری شده بود، هدف قرار گرفت.
در جریان این عملیات، تسلیحاتی از جمله سلاح گرم و نارنجک کشف و ضبط شدند.
ارتش اسرائیل همان زمان اعلام کرد تلاشها برای مقابله با استقرار «گروههای تروریستی وابسته به ایران در سوریه»، بهویژه در نزدیکی مرز اسرائیل، ادامه خواهد یافت.
نیروهای اسرائیلی از زمان سقوط حکومت بشار اسد در ۱۸ آذر سال گذشته در جنوب سوریه مستقر شدهاند و یک منطقه حائل کوچک در نزدیکی مرز را در کنترل دارند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اسفند ۱۴۰۳ با تاکید بر تدوام حضور نظامی در جنوب سوریه گفت اسرائیل اجازه نخواهد داد «جنوب سوریه به جنوب لبنان تبدیل شود».
سوریه چند فرد مرتبط با سپاه را در البوکمال بازداشت کرد
همزمان با این تحولات، مقامهای سوری از آغاز مرحله دوم عملیات امنیتی در منطقه البوکمال در شرق استان دیرالزور برای پیگرد «عناصر سابق و وابستگان به تیپ ۴۷ وابسته به سپاه پاسداران» خبر دادند.
ضرار الشملان، فرمانده نیروهای امنیت داخلی استان دیرالزور، اعلام کرد شماری از افراد تحت تعقیب و متهمان به ارتکاب جرایمی که امنیت و ثبات را تهدید میکنند، بازداشت شدهاند.
به گفته او، این اقدام پس از آن صورت گرفت که ثابت شد اعضای تیپ ۴۷ سپاه در حمله به غیرنظامیان، مقاومت در برابر گشتهای امنیتی و نقض روند آشتی ملی، از جمله امتناع از تحویل سلاح و مراجعه نکردن به مراکز تسویه و همچنین مشارکت در اقداماتی که ثبات را تهدید میکنند، دست داشتهاند.
احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه در دوره انتقالی، بهمن سال گذشته از سیاستهای تهران در قبال حکومت اسد انتقاد کرد و گفت حضور شبهنظامیان جمهوری اسلامی در سوریه تهدیدی برای کل منطقه بود.
الشرع پیشتر و در ۳۰ آذر گفته بود مخالفان با ساقط کردن اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.
