دیوید آلبرایت: فعالیتهای مخفی ایران در سایتهای هستهای، خطر حملات جدید را افزایش میدهد
دیوید آلبرایت، بازرس تسلیحاتی پیشین سازمان ملل، به ایراناینترنشنال گفت گزارشهای اخیر درباره فعالیتهای پنهانی جمهوری اسلامی در سایتهای هستهای که هدف حملات آمریکا قرار گرفت، احتمال حملات بیشتر را افزایش میدهد و خطرات هستهای را علیرغم آتشبس کنونی با اسرائیل تشدید میکند.
به گفته این فیزیکدان و رئیس موسسه علوم و امنیت بینالملل در واشینگتن، «این یک توافق آتشبس است، نه کنترل تسلیحات. این یک توافق آتشبس است و جنگ ممکن است هر لحظه آغاز شود.» پیشتر، تصاویر ماهوارهای مکسار نشان داد که روز جمعه تجهیزات حفاری و جابهجایی خاک در سایت هستهای فردو در ایران، که هدف حمله آمریکا قرار گرفته بود، فعال بودهاند.
شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داد این تصاویر ممکن است نشاندهنده تلاشهایی برای استخراج اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی باشند که محل نگهداری آن نامشخص است.
منابعی از شهرهای مختلف کشور به ایراناینترنشنال خبر دادهاند به دنبال آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائيل پس از جنگ ۱۲ روزه، نیروهای انتظامی در ایران روند ضبط تلفن همراه مهاجران افغان را آغاز کردهاند.
به گفته این منابع، نیروهای انتظامی تلفن همراه مهاجران افغان را به ظن «ارتباط با اسرائيل» ضبط میکنند.
چند منبع از تهران و شهرهای دیگر در روزهای اخیر به ایراناینترنشنال خبر دادهاند که نیروهای امنیتی در ایران با لباسهای شخصی و رسمی، هم در مکانهای عمومی تلفنهای مهاجران را ضبط میکنند و هم به محل کار آنان یورش میبرند.
به گفته این منابع، آنان پس از ضبط تلفن همراه مهاجران، به ایشان یک رسید میدهند و میگویند که بعد از چند هفته، تلفنهایشان را از پاسگاه پلیس مربوطه دریافت کنند.
یک مهاجر از استان البرز به شرط فاش نشدن هویتش، جمعه ششم تیر به ایراناینترنشنال گفت در روزهای اخیر هم اخراج مهاجران افغان شدت گرفته و هم تلفنهای همراه آنان را ضبط میکنند.
این منبع گفت: «[نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی] تلفنهای ساده و هوشمند افغانهایی را که مدرک اقامت قانونی دارند یا ندارند، ضبط کرده و به آنها میگویند که پس از یک ماه میتوانند تلفنهایشان را پس بگیرند.»
به گفته این مهاجر افغان، پلیس تنها به اتاقهای کارگران که بهصورت مجردی زندگی میکنند یورش میبرد و تاکنون به خانوادهها کاری نداشته است.
همزمان، رسانهها در ایران اعلام کردند بر اساس سیاستهای ابلاغ شده به فرمانده انتظامی کشور (فراجا)، همه اتباع غیرمجاز باید ایران را ترک کنند.
احمدعلی گودرزی، فرمانده مرزبانی فراجا، جمعه در این باره گفت: «ساماندهی اتباع غیرمجاز خواست عمومی مردم است. ضمنا طبق دستور، هر گونه منزل و ملکی که به افغانها اجاره داده شود، قولنامه آن باطل است و ملک مزبور نیز پلمب و مهر و موم و مصادره میشود.»
محمد صادق معتمدیان، فرماندار استان تهران نیز اعلام کرد روند دستگیری و اخراج مهاجران افغان سه تا چهار برابر شده است.
مقامهای محلی حکومت طالبان در هرات اعلام کردهاند در روزهای اخیر دهها هزار مهاجر افغان از ایران بازگشتهاند.
احمدالله متقی، ریيس اداره اطلاعات و فرهنگ طالبان در هرات، اعلام کرد چهارشنبه چهارم تیر، بیش از ۳۰ هزار مهاجر افغان از ایران به هرات برگشتهاند.
مقامهای طالبان درباره احتمال شکلگیری یک بحران انسانی در هرات هشدار دادهاند.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، از سفیر جمهوری اسلامی در کابل خواست تا مهاجران افغان بهصورت تدریجی اخراج شوند.
ضبط میکنند و نمیگویند چرا
منابع مطلع در ایران درباره گرفتن گوشیهای تلفن همراه مهاجران گفتهاند که نیروهای امنیتی هنگام ضبط موبایل به آنها چیزی نمیگویند اما این مهاجران باور دارند جمهوری اسلامی این کار را برای «ردیابی جاسوسان اسرائيل» انجام میدهد.
یک منبع دیگر جمعه ششم تیر به ایراناینترنشنال گفت: «پس از ختم جنگ ایران و اسرائيل، ایستهای بازرسی در هر شهر و هر منطقه به شدت افزایش یافته است.»
به گفته او، در هر ایست بازرسی فقط افغانها را - چه مدارک داشته باشند چه نداشته باشند - بازداشت میکنند.
این منبع تاکید کرد که به دلیل افزایش ایستهای بازرسی و شدت دستگیریها، مهاجران حتی نمیتوانند سر کارشان بروند.
او گفت: «مسئول وضعیت کنونی (حمله اسرائيل) افغانها نیستند اما چون پرسشگری نیست، وضعیت را بر افغانها بد ساخته و تحمیل کردهاند.»
میگیرند و رسید میدهند
یک منبع که نخواست هویتش فاش شود، پنجشنبه پنجم تیر به ایراناینترنشنال گفت نیروهای امنیتی در متروی تهران، موبایلهای مهاجران را ضبط میکنند و به آنان رسید میدهند.
یک منبع دیگر هم از تهران به شرط افشا نشدن هویتش به ایراناینترنشنال گفت نیروهای امنیتی ایران با لباس شخصی و لباس رسمی پلیس، شبانه به اتاقهایشان و روزانه به محل کارشان یورش برده و تلفنهایشان را ضبط میکنند.
این منبع گفت که نیروهای انتظامی هنگام ضبط تلفنها به مهاجران یک رسید میدهند.
یک مهاجر دیگر گفت که پنجشنبه شب یک نوزاد دختر در خانوادهشان به دنیا آمده است اما این خانواده به دلیل ترس از دستگیری، نتوانستهاند قبل از تولد کودک، مادر را به زایشگاه منتقل کنند: «متاسفانه این روزها مهاجران افغان هیچگونه حق و حقوقی در کشور همسایه، همزبان و همدین ندارند و هیچکسی هم نیست که به داد آنان برسد.»
رعبآفرینی برای افغانها در ایران
به گفته این افراد، این وضعیت، رعب و وحشت جدی برای مهاجران خلق کرده است چون از یک سو حریم خصوصی آنها نقض میشود و از سوی دیگر، مشخص نیست که بتوانند دوباره موبایلهایشان را به دست بیاورند.
در زمانی که اخراج مهاجران افغان از ایران بیشتر از هر زمان دیگری شدت گرفته است، بازپسگیری تلفن همراه از سوی اکثر مهاجران بعید به نظر میرسد.
ضبط تلفنهای مهاجران افغان در حالی شدت گرفته است که نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی، عملیات گستردهای را برای «شناسایی جاسوسهای اسرائيل» آغاز کردهاند و تاکنون صدها نفر در همین ارتباط بازداشت شدهاند.
چند تن نیز در روزهای گذشته به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» به دست قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعدام شدند.
در این میان، گزارشهایی هم از دستگیر شدن شماری از مهاجران افغان به اتهام «همکاری با اسرائیل» منتشر شده است.
صداوسیمای جمهوری اسلامی به تازگی فیلمی منتشر کرد که در آن چند نفر به همکاری با اسرائيل اعتراف میکنند. در میان این افراد، دو نفر میگویند که از بدخشان افغانستان هستند.
مشخص نیست که این اعترافات تحت چه شرایطی گرفته شده اما جمهوری اسلامی سابقهای طولانی در اخذ اعترافهای اجباری در مقابل دوربین تلویزیون دارد.
دقایقی پس از انتشار خبر حمله اسرائیل به زندان اوین، یک ویدیوی پنج ثانیهای سیاه و سفید در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میداد دروازه این زندان هدف قرار گرفته است.
بررسیهای تیم راستیآزمایی ایراناینترنشنال نشان میدهد این ویدیو جعلی بوده و با استفاده از فناوری هوش مصنوعی تولید شده است.
تصویر اصلی که پایه ساخت این ویدیو قرار گرفته، نخستین بار ۱۹ اسفند ۱۴۰۲ در فضای وب فارسی منتشر شده بود.
طبق بررسیها، عبارت Camera 07 که در این ویدیو به چشم میخورد، بهصورت ساختگی به آن افزوده شده تا این تصور را ایجاد کند که ویدیو از طریق دوربینهای مداربسته اطراف درِ زندان اوین به ثبت رسیده است.
این در حالی است که بر اساس ویدیوهایی که گروه هکری «امام علی» در شهریور ۱۴۰۰ از داخل زندان اوین منتشر کرد، دوربینهای مداربسته این زندان تصاویر را بهصورت رنگی و نه سیاهوسفید ثبت میکنند.
در صورتی که منبع ویدیوی منتشرشده نه دوربینهای مداربسته سازمان زندانها، بلکه یکی از دوربینهای ترافیکی شهری باشد، تحلیل زاویه دید و پرسپکتیو تصویر نشان میدهد دوربین باید در ارتفاعی حدود ۱.۵ متر از سطح زمین و در موقعیتی زیر پل در نزدیکی سالن «شهید مقدس» نصب شده باشد.
با این حال، جستوجوهای میدانی ایراناینترنشنال حاکی از آن است که هیچ دوربین مداربستهای در محدوده مورد نظر وجود ندارد که قادر به ضبط چنین تصویری باشد.
علاوه بر این، بررسی دقیق لحظه انفجار در ویدیوی منتشرشده نشان میدهد که پس از برخورد، بخشهایی از دروازه فلزی اوین بر روی شمشادهای قابل مشاهده در تصویر سقوط میکنند، اما این گیاهان بدون آسیب باقی میمانند.
از دیگر نشانههای ساختگی بودن این ویدیو، میتوان به سالم ماندن پنجرهها و سنگهای نمای بیرونی زندان اوین در پی انفجار اشاره کرد.
همچنین صحنه پرتاب یک صفحه سفیدرنگ از زمین به هوا و چرخش غیرطبیعی آن در آسمان که در این ویدیو دیده میشود، از جمله اشتباهات متداول هوش مصنوعی در بازسازی جزییات تصویری به شمار میرود.
اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از روند مذاکراتی که به توافق آتشبس میان اسرائیل و حکومت ایران انجامید، بیاطلاع بوده است.
بر اساس این اطلاعات، تصمیمگیری در خصوص آتشبس از طریق شورای عالی امنیت ملی و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، انجام شد.
این منبع که از جزییات این مذاکرات در جلسه شورای عالی امنیت ملی با خبر بود گفت شورا قصد داشت سریعا به پیشنهاد رییسجمهوری آمریکا دونالد ترامپ برای آتشبس پاسخ دهد اما در آن زمان، فرصت و امکان تماس با خامنهای وجود نداشت. از این رو شورا آتشبس را تصویب کرد و بدون اطلاع خامنهای آن را اعلام نمود.
در آخرین ویدیویی هم که از علی خامنهای منتشر شد، او ضمن اشاره به اسرائیل و آمریکا هیچ اشارهای به آتشبس نکرد و در این باره هیچ اظهارنظری نکرد.
ایراناینترنشنال پیشتر به نقل از دو منبع آگاه گزارش داده بود ساعاتی پس از آغاز حملات اسرائیل، خامنهای به همراه خانوادهاش به پناهگاهی زیرزمینی در لویزان واقع در شمال شرق تهران منتقل شده است.
طبق منابع ایراناینترنشنال ارتباط خامنهای در روزهای گذشته به خاطر ترس از حمله به پناهگاهش به شدت محدود بوده است.
نیویورکتایمز نیز ۳۱ خرداد نوشت در پی حملات شدید اسرائیل به تهران، خامنهای از پناهگاه خود سه روحانی ارشد را بهعنوان جانشینان احتمالیاش معرفی کرده است.
نیویورکتایمز افزود این اقدام بیسابقه تصویری نادر از وضعیت بحرانی در راس نظام جمهوری اسلامی ترسیم میکند؛ وضعیتی که به گفته ناظران، بیانکننده نگرانی عمیق رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی از احتمال کشته شدن و نیاز به تضمین انتقال فوری قدرت است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، دوم تیرماه از توافق «قطعی» میان جمهوری اسلامی و اسرائیل برای برقراری «آتشبس کامل و جامع» خبر داد و گفت دو طرف پس از ۱۲ روز با توقف درگیریها موافقت کردند.
سپاه پاسداران چهارم تیر کشته شدن ۳۰ فرمانده نظامی ارشد جمهوری اسلامی را در جنگ با اسرائیل تایید کرد که در این میان، نامهایی چون حسین سلامی، محمد باقری، امیرعلی حاجیزاده و غلامعلی رشید به چشم میخورند.
خامنهای پنجم تیر در سومین پیام ویدیویی خود از زمان حمله اسرائیل، از مکانی نامعلوم گفت: «با آن همه هیاهو و ادعا، اسرائیل زیر ضربات جمهوری اسلامی تقریبا از پا درآمد و لِه شد.»
او افزود: «آمریکاییها در حمله به تاسیسات هستهای نتوانستند کار مهمی انجام دهند.»
این سخنان در حالی مطرح میشوند که بر اساس برخی گزارشهای اطلاعاتی، تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان که جمهوری اسلامی بهصورت مستقیم و غیرمستقیم میلیاردها دلار برای آنها هزینه کرده بود، نابود شدهاند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارم تیر در مصاحبه با شبکه الجزیره پس از چندبار طفره رفتن از پاسخ درباره میزان آسیب به تاسیسات اتمی حکومت ایران، سرانجام تایید کرد این تاسیسات در حملات اخیر آمریکا و اسرائیل «به شدت آسیب دیدهاند».
منابعی در یک کشور عربی به ایراناینترنشنال گفتهاند برگزاری دور تازه مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا در عمان در ابتدای هفته آینده در انتظار پاسخ ایران است.
این منابع میگویند ایالات متحده آمریکا پیشنهاد عمان برای برگزاری مذاکرات در ابتدای هفته آینده را پذیرفته اما جمهوری اسلامی هنوز پاسخ قطعی خود را اعلام نکرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چهارشنبه چهارم تیرماه اعلام کرده بود که «هفته آینده با ایران گفتوگو خواهیم کرد.»
یَخیل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا در نشستی که به میزبانی ایراناینترنشنال در واشینگتن برگزار شد گفت تغییر حکومت در ایران از بیرون نمیتواند تحمیل شود، اما حملات اخیر اسرائیل زمینه را برای پیشگامی مردم در سرنگونی جمهوری اسلامی فراهم کرده است.
در این نشست که مجری ایراناینترنشنال، فرداد فرحزاد آن را مدیریت میکرد، روزنامهنگاران، تحلیلگران سیاسی و عدهای از مخاطبان شبکه سوالهایشان را درباره جنگ، آتشبس و چشمانداز آینده ایران پس از این درگیریها از سفیر اسرائیل پرسیدند.
لایتر در پاسخ به این پرسش که آیا اسرائیل پس از حملات اخیر خود به ایران انتظار تغییر حکومت جمهوری اسلامی را دارد، گفت: «شما نمیتوانید از بالا به پایین دموکراسی برقرار کنید. این روش جواب نمیدهد.»
سفیر اسرائیل در ادامه گفت: «ما صحنه را آماده کردهایم. ما صحنه نمایش را چیدهایم و امیدواریم این صحنه کافی باشد تا از آنها بهرهبرداری شود و تغییر رقم بخورد.»
پیشتر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به ایران اینترنشنال گفته بود که کارزار نظامی اسرائیل علیه ایران، به مردم این کشور فرصت میدهد جمهوری اسلامی را سرنگون کنند و افزوده بود که «روزهای این نظام به پایان رسیده است».
نتانیاهو در این مصاحبه در ۲۶ خرداد گفته بود: «نوری روشن شده، آن را بهسوی آزادی ببرید. اکنون زمان آن فرارسیده. لحظه آزادی شما نزدیک است، اکنون اتفاق میافتد.»
لیتر گفت که نتانیاهو «با اشتیاق و امید بسیار سخن گفت، با این آرزو که دنیا تغییر کند و رژیم ایران هم تغییر کند.»
او افزود: «این یک آرزوست، اما نمیتواند هدف نظامی باشد. دموکراسی ذاتا تجلی اراده مردم است. پس چطور میتوان با تحمیل چیزی، اراده مردم را نادیده گرفت؟»
نابودی ظرفیتهای هستهای و موشکی
لایتر در این نشست تاکید کرد هدف کارزار نظامی اخیر، نابودی ظرفیتهای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی بود.
او گفت اسرائیل دریافته بود که برنامه نهایی علی خامنهای و سپاه تولید ۳۰۰ موشک بالیستیک در ماه بود: «این یعنی حدود ۳۵۰۰ موشک در سال، و ظرف سه سال، ۱۰ هزار موشک... ما این ظرفیت را تا حد بسیار زیادی و تقریبا بهطور کامل از بین بردیم.»
سفیر اسرائیل در آمریکا افزود: «ما ظرف سه روز برتری هوایی بر آسمان ایران را به دست آوردیم، چیزی که روسیه پس از سه سال جنگ با اوکراین نتوانسته بود، ما در سه روز محقق کردیم.»
او با اشاره به کشته شدن بسیاری از نیروهای وابسته به حکومت در کارزار نظامی اسرائیل، گفت: «آیتالله [خامنهای] وقتی به سمت چپ نگاه میکند، دیگر هیچ دانشمند هستهای باقی نمانده و وقتی به راست نگاه میکند، هیچ فرماندهای از سپاه پاسداران در کنار او نیست.»
سفیر اسرائیل در پاسخ به پرسشی درباره کشته شدن غیرنظامیان و تخریب زیرساختها در ایران، گفت: «جنگ چیز وحشتناکی است. خودم این را با تمام وجود درک میکنم. پسر بزرگم را در جنگ غزه از دست دادم و هر روز یاد او را با خودم همراه میکنم.»
او اضافه کرد اسرائیل زیرساختهای نظامی در ایران را هدف قرار داده و کشته شدن غیرنظامیان هرگز هدف این کشور نبوده: «ارتش ما همه تلاشش را میکند تا از خسارات جانبی جلوگیری کند، اما ما مجبور بودیم تهدید وجودی علیه اسرائیل را از بین ببریم.»
لایتر با ابراز علاقه به روابط آینده میان دو ملت ایران و اسرائیل گفت: «ما میخواهیم به تهران سفر کنیم و ایرانیان را در اورشلیم ببینیم. میتوانیم با هم بر پایه تمدنهای درخشان ایران و یهود، جهان را دگرگون کنیم.»
یکی از حاضران در این نشست گفت بسیاری از ایرانیان نگران هستند که پس از «زخمی شدن» جمهوری اسلامی و برقراری آتشبس با اسرائیل، این مردم باشند که بهای تحولات اخیر را بپردازند.
سفیر اسرائیل در واکنش به این سخنان گفت: «من نگرانی آنها را درک میکنم و میدانم ترس یعنی چه، اما تغییر با توانایی غلبه بر ترس آغاز میشود. ما هم در هفتم اکتبر بهشدت ترسیده بودیم؛ هزار و ۲۰۰ نفر از شهروندان ما، از جمله زنان و کودکان، ظرف چند ساعت قتلعام شدند. اما نخستوزیر [نتانیاهو] تصمیم گرفت که دیگر نمیخواهیم با چنین ترسی زندگی کنیم.»
لایتر با اشاره به تجربههای تاریخی تاکید کرد تغییر حکومت در ایران آسان نخواهد بود، اما نمونههایی مانند سقوط رژیم نیکلای چائوشسکو در رومانی نشان میدهد که چنین تحولی ممکن است.
او با رد هرگونه مداخله مستقیم اسرائیل در سرنوشت سیاسی ایران افزود: «تغییر حکومت هدف ما نیست و دخالت در این روند در دستور کار ما قرار ندارد. تجربه آمریکا در کشورهای مختلف نشان داده که تحمیل تغییر حکومت از بالا نه تنها موثر نیست، بلکه میتواند مشکلساز باشد.»
هزینههای جمهوری اسلامی برای اهداف نظامی و ایدئولوژیک
سفیر اسرائیل با اشاره به هزینههای سنگین حکومت ایران گفت: «آیا میتوان رقم ۵۰۰ میلیارد دلار برای برنامه هستهای را تصور کرد؟ اگر این پول صرف آموزش، بهداشت، آب پاک و برق میشد، ۹۰ میلیون ایرانی از آن بهرهمند میشدند.»
لایتر اضافه کرد: «علاوه بر این، ۷۰۰ میلیون دلار به حزبالله، ۱۵ میلیارد دلار به بشار اسد و ۲۰۰ میلیون دلار به حماس داده شده؛ برای چه؟»
سفیر اسرائیل با اشاره به تضعیف شدید گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه گفت در جریان جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و حکومت ایران حزبالله با وجود در اختیار داشتن دهها هزار موشک، «حتی یک موشک هم شلیک نکرد» که این موضع از ضعف جدی این گروه حکایت دارد.
او افزود: «دولت لبنان اکنون بهطور جدی در حال هشدار دادن به حزبالله و متعهد به خلع سلاح این گروه است؛ هرچند سرعت آن کند است، اما اصل خلع سلاح در دستور کار قرار گرفته است.»
لایتر همچنین گفت دولت سوریه نیز بهطور کامل از مدار جمهوری اسلامی خارج شده است.
لایتر در پاسخ به پرسشی درباره تاثیر منفی عملیات نظامی اسرائیل بر روند مذاکرات هستهای تهران و واشینگتن، این گمانهزنی را رد کرد و گفت دونالد ترامپ نهتنها از جزییات عملیات اسرائیل آگاه بود، بلکه شخصا دستور بمباران تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان با بمبافکنهای بی-۲ را صادر کرد.
سفیر اسرائیل همچنین تاکید کرد همکاری میان رهبران، دولتها و نیروهای نظامی آمریکا و اسرائیل اکنون در سطحی بیسابقه قرار دارد و پذیرش آتشبس از سوی اسرائیل هرگز بهعنوان شرط مشارکت آمریکا در حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی مطرح نبوده است.
