نمایندگان مجلس شورای اسلامی کلیات لایحه مشارکت جامع راهبردی بین جمهوری اسلامی و روسیه را تصویب کردند. برخی موافقان این قرارداد را «اتحاد با دشمن آمریکا» خواندند و چند نماینده مخالف، به «اشکالات اساسی» آن اشاره کردند.
این لایحه چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت با ۱۹۱ رای موافق، هشت رای مخالف و سه رای ممتنع به تصویب نمایندگان مجلس رسید.
وحید جلالزاده، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی که به عنوان نماینده دولت چهاردهم در جلسه تصویب لایحه در مجلس حضور داشت، روسیه را «دوستان دوران سخت ایران» خواند.
او گفت مسکو در بسیاری از پیمانهای منطقهای و جهانی همراه تهران است و افزود جمهوری اسلامی به سفارش علی خامنهای، «دوستان روزهای سخت خود را فراموش نمیکند».
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، دی ۱۴۰۳ به روسیه سفر کرد و قرارداد استراتژیک ۲۰ ساله جامع تهران-مسکو به امضای او و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، رسید.
جمهوری اسلامی جزییات این قرارداد را مانند قرارداد ۲۵ ساله چین اعلام نکرده و تنها به شکلی کلی گفته ۴۷ ماده دارد و همه زمینههای همکاری دوجانبه را در بر میگیرد.
نمایندگان قرارداد با روسیه را اتحاد مقابل آمریکا خواندند
محمدرضا احمدی، نماینده رشت در مجلس، معاهده با مسکو را «اتحاد با دشمنان آمریکا» توصیف کرد.
او گفت: «باید با کشورهایی مانند روسیه که با آمریکا مشکل دارند متحد شویم تا ارز و پول خود را تغییر دهیم... اگر [با مسکو] کارهای فرهنگی و اقتصادی هم انجام دهیم به نفعمان خواهد بود.»
حمید رسایی، نماینده تهران، نیز درباره این معاهده گفت: «هر دو کشور تهدیدات مشترکی در برابر ناتو و تروریسم دارند و این میتواند موجب تقویت امنیت ملی و نظامی و کاهش وابستگی به دلار شود.»
او افزود: «روسیه میتواند تسلیحات پیشرفتهای را در حوزه سیستم دفاعی، هوایی، جنگندهها و فناوری دریایی به ایران بفروشد و در اختیار ما بگذارد.»
در یک سال گذشته گزارشهایی درباره امضای قرارداد استراتژیک ۲۰ ساله با روسیه منتشر شده بود.
پوتین اوایل فروردین امسال این قرارداد را به دوما ارائه داد و فرمان تصویب آن را صادر کرد.
انتقادها به برخی مفاد قرارداد در مجلس
کلیات لایحه این قرارداد مخالفان اندکی در مجلس داشت. از جمله آنها منصور علیمردانی، نماینده ابهر، بود که مفاد آن را «دارای اشکالات اساسی» توصیف کرد.
او در یک نمونه گفت: «در بخشی از متن معاهده آمده است که باید از حضور مداخلهگرایانه سایر کشورها جلوگیری شود که چنین عبارتی در منطقه حساسی مانند خاورمیانه، ممکن است بهعنوان مداخله در امور داخلی دیگر کشورها تلقی شود.»
به گفته این نماینده، در بخش حمل و نقل و توسعه کریدور شمال-جنوب، هماهنگی با کشورهای ذینفعی مانند هند و ارمنستان اقداماتی پیشبینی نشده و این ممکن است منجر به تعارض منافع و ایجاد محدودیت برای کشور شود.
مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، نیز در تذکری گفت درباره قرارداد میان جمهوری اسلامی برای خرید گاز از روسیه باید دقت کرد، چون به گفته او، «ممکن است بلایی که سر اروپا در وابستگی گازی به روسیه آمد، سر ایران هم بیاید».
او گفت در مسیر خط لوله، صحبت از کشور جمهوری آذربایجان شده اما تهران با مسکو طرف قرارداد است و نباید درباره تحویل گاز در نقطه مرزی «باعث خوشخیالی» و نادیده گرفتن اثر مناقشات مرزی کشورهای همجوار بر ترانزیت گاز ایران شود.
این نماینده مجلس تاکید کرد: «قرارداد باید به شکل خرید گاز طبیعی باشد نه ترانزیت گاز روسیه به جایی که این کشور میخواهد.»
جمهوری اسلامی و روسیه در سال ۱۳۸۰ و در دوره ریاستجمهوری محمد خاتمی، قرارداد استراتژیک ۲۰ ساله منعقد کردند.
با پایان مهلت آن در سال ۱۴۰۰، این قرارداد به طور خودکار برای پنج سال تمدید اما از دوره ریاستجمهوری ابراهیم رئیسی تلاش برای تدوین قراردادی جدید آغاز شد.
بر اساس گزارش اسکاتلندیارد، پوچینوک به توطئه برای ایجاد آتشسوزی عمدی با قصد به خطر انداختن جان دیگران از طریق همدستی با رومن لاورینوویچ و استانیسلاو کارپیوک و «افراد ناشناس دیگر برای آتش زدن اموال غیر، با هدف آسیب رساندن به این اموال و به خطر انداختن جان افراد یا بیتوجهی به اینکه ممکن است زندگی دیگران در معرض خطر قرار گیرد» متهم شدهاست.
پوچینوک قرار است چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت در دادگاه وستمینستر برای بررسی اتهاماتش حاضر شود.
جزئیات دستگیری مظنون سوم
روزنامه گاردین در این خصوص نوشت که این مرد ۳۴ ساله روز ۲۹ اردیبهشت در منطقه چلسی در غرب لندن دستگیر شد. دستگیری به دست ماموران ضدتروریسم که رهبری تحقیقات درباره سه حادثه آتشسوزی را بر عهده دارند، انجام شده است.
یکی از این حوادث، آتشسوزی در خانه خانوادگی نخستوزیر در شمال غرب لندن بوده که او آن را به خواهر همسرش اجاره داده است.
آتشسوزی در ساعات اولیه بامداد ۲۲ اردیبهشت از سوی آتشنشانان به پلیس گزارش شد. پلیس اعلام کرد به ورودی ساختمان آسیب وارد شده، اما کسی آسیب ندیده است.
چهار روز پیش از این حادثه، خودرویی که استارمر به یکی از همسایگانش فروخته بود، در همان خیابان طعمه حریق شد.
همچنین در ۲۱ اردیبهشت، آتشنشانان آتش کوچکی را در درب ورودی ساختمانی مهار کردند که پیش از تبدیل شدن به مجتمع آپارتمانی، محل سکونت رهبر حزب کارگر در دهه ۱۹۹۰ بوده است.
وضعیت دیگر متهمان
استانیسلاو کارپیوک، مرد ۲۶ ساله رومانیایی، روز ۲۷ اردیبهشت به اتهام مشابه دستگیر شد و پس از صدور حکم بازداشت موقت از سوی دادگاه وستمینستر، همچنان در بازداشت پلیس به سر میبرد.
گفته میشود این فرد در فرودگاه لوتون دستگیر شده و به گفته کارآگاهان ضدتروریسم قصد خروج از کشور را داشتهاست.
رومن لاورینوویچ، مرد ۲۱ ساله اوکراینی و نخستین فرد دستگیر شده در ارتباط با این حوادث، در دادگاه حاضر شده و به سه فقره آتشسوزی عمدی با قصد به خطر انداختن جان افراد متهم شده است.
لاورینوویچ، ساکن سیدنهام در جنوب شرق لندن، پس از حضور در دادگاه وستمینستر به بازداشتگاه منتقل شد. او اتهامات را نپذیرفته و قرار است در جلسه آمادگی برای دادرسی در دادگاه اولد بیلی در ۱۶ خرداد حاضر شود.
پناهی شامگاه سهشنبه ۳۰ اردیبهشت همراه با شماری از بازیگران و عوامل «یک تصادف ساده»، برای نمایش فیلم جدید خود وارد جشنواره کن شد.
او پیش از نمایش فیلم در یک سخنرانی کوتاه با اشاره به «حس عجیب» خود گفت: «وقتی آزاد شدم، از در زندان بیرون آمدم، برگشتم پشت سرم را نگاه کردم و دیوار بلندی را دیدم... نمیدانستم خوشحال باشم یا ناراحت، چون پشت آن دیوار، دوستان عزیز و زندانیانی هنوز حضور داشتند. با خودم گفتم من اینجا چه کار میکنم. الان دوباره آن حس سراغم آمده است.»
این فیلمساز و زندانی سیاسی پیشین سال ۱۳۹۷ برای فیلم «سه رخ» جایزه بهترین فیلمنامه بخش مسابقه اصلی کن را بهطور مشترک با فیلمی دیگر دریافت کرد، اما به دلیل ممنوعالخروجی نتوانست در جشنواره شرکت کند.
پناهی در سخنرانی خود افزود: «درست است من اینجایم، اما بسیاری از سینماگران و بازیگران بزرگ ایران ممنوعالکارند، به خصوص زنانی که در جنبش مهسا همراه [اعتراضات] مردم ایران بودند. نمایش امشب را به آنها و تمام هنرمندانی تقدیم میکنم که ناخواسته از ایران تبعید شدند و اکنون در سراسر جهان حضور دارند و میتوانند خیلی بهتر از من فیلم بسازند.»
پناهی برای رسیدن لحظهای آرزو کرد سینماگران مجبور نشوند مخفیانه فیلم بسازند، بلکه «همه به ایران برگردند و ایران را بسازند».
بیشتر بخوانید: محمد رسولاف به علت فشار امنیتی ایران را ترک کرد
در ویدیوهای منتشر شده از این سخنرانی دیده میشود که زر ابراهیمی، بازیگر، با حرفهای پناهی اشک میریزد.
پناهی در سال ۱۳۸۸ و پس از اعتراضات «جنبش سبز» به مدت حدود ۱۵ سال ممنوعالفعالیت شد. گذرنامه او همان سال و هنگامی که قصد سفر به پاریس را داشت، توقیف شد.
این کارگردان ۶۴ ساله، اردیبهشت ۱۴۰۲ برای اولین بار اجازه یافت تا ایران را ترک و به خارج از کشور سفر کند.
او تیر سال ۱۴۰۱ هنگام مراجعه به دادسرای اوین برای پیگیری بازداشت محمد رسولاف و مصطفی آلاحمد، دو فیلمسازی که پیشتر بازداشت شده بودند، در مقابل این دادسرا دستگیر و به زندان اوین منتقل شد.
همان زمان قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد پناهی در پروندهای سیاسی-امنیتی که سال ۸۹ برایش گشوده شده بود، علاوه بر مجازات شش سال حبس، به ۲۰ سال محرومیت از فیلمسازی و همچنین منع خروج از کشور محکوم و این حکم عینا در دادگاه تجدیدنظر تایید شد.
دستگیری پناهی موجی از واکنشهای داخلی و بینالمللی را برانگیخت و علاوه بر دولت فرانسه، سه جشنواره معتبر برلین، کن و ونیز خواستار آزادی او و دیگر هنرمندان زندانی شدند.
او و رسولاف، بهمن سال ۱۴۰۱ با قید وثیقه از زندان آزاد شدند.
او از هنرمندان معترض در ایران به شمار میرود که در فیلمهایش به نقد جامعه و حکومت میپردازد و بارها انتقادهایی را نیز علیه حکومت مطرح کرده است.
وبسایت رسمی جشنواره کن در معرفی این فیلم نوشته است: «یک تصادف ساده اثری است عاشقانه که مانند بسیاری از آثار پناهی، پرسشی دوباره درباره آزادی در ایران مطرح میکند.»
این فیلم در داخل ایران، بدون مجوز و بدون حجاب اجباری ساخته شده است.
محمد عبدی، نویسنده و منتقد فیلم، درباره یک اتفاق ساده برای ایراناینترنشنال نوشت پناهی این بار تندترین فیلمش را خلق میکند و ابایی ندارد که بخشهایی از آن را به یک مانیفست سیاسی بدل کند و بهطور مستقیم عوامل حکومت را مورد انتقاد قرار دهد.
بیشتر بخوانید: با روسری یا بی روسری؟ ارزشهای پنج فیلم سینمای زیرزمینی