مصطفی پورمحمدی: ترامپ در مذاکرات دنبال باجگیری است
مصطفی پورمحمدی، مقام سابق وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی درباره مذاکره با آمریکا گفت: «ایران با تدبیر در مذاکرات حضور مییابد و اشتباهات گذشتهاش را در مذاکرات تکرار نمیکند.»
او قرارداد هزار میلیارد دلاری ترامپ با مقامات عربستان سعودی را «تاراج داراییهای مردم منطقه» و «کلاهی بر سر» مقامهای ریاض خواند و گفت: «سرنوشت ملتهای منطقه بهم گره خورده است و ما نمیتوانیم نسبت بهم بیتفاوت باشیم. ملت ایران هرگز چنین ذلتی را تحمل نخواهند کرد.»
پورمحمدی افزود: «ترامپ در مذاکرات دنبال باجگیری مانند همانی است که از عربستان گرفتند، اما ترامپ خود میداند که ملت ایران بسیار هوشمند است و باج بده نیست و فریب آمریکاییها را نمیخورد.»
پیش از او، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز اظهارات ترامپ درباره ایران را «فریبکاری محض» توصیف کرد و از «پیشرفت و رفاه و آزادی» در جمهوری اسلامی سخن گفت.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دعوتنامهای برای سفر به ایران دریافت کرده اما هنوز تاریخی برای این سفر تعیین نشده است.
پسکوف چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت با اعلام این خبر گفت: «به محض نهایی شدن تاریخ، اطلاعرسانی خواهیم کرد.»
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، ۲۲ اردیبهشت اعلام کرد که سفر پوتین به ایران «در حال برنامهریزی» است.
مسکو و تهران در دیماه ۱۴۰۳ یک توافقنامه مشارکت راهبردی ۲۰ ساله امضا کردند. دو کشور همچنین به یکدیگر تسلیحات عرضه کردهاند و روسیه از آنچه «حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای» خوانده، حمایت کرده است.
پسکوف با بیان اینکه «عمق روابطمان در حوزههای گوناگون را بسیار مهم میدانیم» تاکید کرد: «ما برای مشارکت با این کشور ارزش زیادی قائلیم.»
پوتین آخرین بار در تیرماه سال ۱۴۰۱ و در دوران ریاستجمهوری ابراهیم رئیسی به تهران سفر کرد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در آن دیدار خواهان نهایی شدن قراردادهای جمهوری اسلامی و روسیه در زمینه نفت و گاز و سایر تفاهمنامههای بلند مدت شد.
پس از انتشار خبر ارسال نامه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا به خامنهای در اسفند ۱۴۰۳ و آغاز مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، ۳۰ فروردینماه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه از سفر به روسیه، برای تسلیم نامه خامنهای به پوتین خبر داد.
روسیه به همراه چین، دو متحد جمهوری اسلامی در جریان توافق هستهای موسوم به برجام بودند. این کشور همواره از مذاکره با جمهوری اسلامی و توافق در برنامه هستهای دفاع کرده است.
همزمان با مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا که در آن برخلاف برجام، کشورهای اروپایی، چین و روسیه حضور ندارند، جمهوری اسلامی نگران فعال شدن مکانیسم ماشه است.
در جریان اوج گرفتن تنش بین جمهوری اسلامی و آمریکا که با تهدید حمله نظامی از سوی ترامپ آغاز شد، سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، ۱۲ فروردین هشدار داد هرگونه حمله به زیرساختهای هستهای حکومت ایران میتواند پیامدهایی فاجعهبار برای کل منطقه به همراه داشته باشد.
او از آنچه «اولتیماتومهای ترامپ» خواند، انتقاد کرد.
۲۰ فروردین نیز سخنگوی وزارت خارجه روسیه در یک موضعگیری درباره تقابل تهران و واشینگتن گفت که جهان از تهدیدهای مداوم علیه حکومت ایران خسته شده و بمباران مواضع جمهوری اسلامی به صلح نخواهد انجامید.
جابر رجبی، تحلیلگر سیاسی، به ایراناینترنشنال گفت از زمان اعلام خبر لغو تحریمهای آمریکا علیه دمشق در شامگاه سهشنبه، ارزش پول ملی سوریه در برابر دلار به سرعت بالا رفته است.
به گفته او، آنچنان تغییرات بزرگی در سوریه در جریان است که حتی مردم هم از آن عقب افتادهاند.
رجبی ارزیابی کرد که رفع تحریمها و دیدار رییس دولت انتقالی سوریه با دونالد ترامپ، جایگاه احمد الشرع را محکمتر کند، چون این کشور در دوران حکومت بشار اسد شرایط پیچیدهای داشت.
این تحلیلگر گفت مهمترین مساله، بازسازی سوریه و سرمایهگذاری در این کشور بود و افزود با رفع تحریمها، شرکتهای مهم جهان امکان حضور در سوریه را خواهند داشت.
از سوی دیگر به گفته رجبی در چنین شرایطی یک بازار رقابتی در سوریه شکل میگیرد.
او تشریح کرد: «جمهوری اسلامی از بازی بیرون است اما از این به بعد، دیگر فقط ترکیه و قطر نیستند. بلکه کشورهای دیگر هم میتوانند وارد این بازار شوند.»
این تحلیلگر سیاسی افزود: «دولت انتقالی سوریه میتواند از این فرصت استفاده کرده و رویکردی توسعهای در پیش بگیرد.»
لحظاتی پیش از پایان سفر رییسجمهوری آمریکا در عربستان سعودی، دونالد ترامپ و محمد بن سلمان در حرکتی متقابل، قلبهای خود را به نشانه صمیمیت لمس کرده و یکدیگر را بدرود گفتند.
ترامپ ظهر چهارشنبه ریاض را به مقصد دوحه ترک کرد.
ترامپ عصر سهشنبه و در جریان سخنرانی خود در ریاض، بن سلمان را «دوست» خود خواند و گفت که آن دو رابطه خوبی با یکدیگر برقرار کردهاند.
او درباره ولیعهد عربستان سعودی گفت: «واقعا فکر میکنم خیلی از هم خوشمان آمده است.»
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در بیانیهای خطاب به رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نوشتند: «جمهوری اسلامی هیچ محدودیتی در زمینه تحقیق و توسعه در صنعت هستهای ندارد.»
آنها گفتند تهران میتواند در چارچوب «نیازهای علمی پزشکی و صنعتی خود» اقدام به غنیسازی تا ۹۳ درصد کند.
در این بیانیه خطاب به گروسی آمده است: «در صورت هرگونه تعرض به حقوق مسلم و مشروع ملت ایران در گزارش آتی آژانس و همسویی با منافع دشمنان این ملت، با واکنش قاطع نمایندگان مجلس مواجه خواهید شد.»
گروسی اخیرا پرونده هستهای جمهوری اسلامی را در «لحظهای بسیار حساس» توصیف کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا به اعلام آمادگی امیر قطر برای تداوم همکاری با واشینگتن برای برقراری صلح در خاورمیانه و مناطق دیگر مانند اوکراین واکنش نشان داد.
ترامپ خطاب به تمیم بن حمد آلثانی گفت: «شما به صلح در چند منطقه از جمله اوکراین کمک میکنید و ما شاهد پیشرفت در این موضوع خواهیم بود.»
رییسجمهوری آمریکا وعده داد: «امروز یا فردا خبرهای خوبی درباره مذاکرات صلح اوکراین شنیده خواهد شد.»
ترامپ پیش از رسیدن به دوحه نیز اعلام کرد مشخص نیست که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در مذاکرات مربوط به جنگ اوکراین که قرار است پنجشنبه در ترکیه برگزار شود، حضور یابد یا نه.
او گفت ممکن است به ترکیه برود تا بخشی از سفر خاورمیانهای خود را به این مذاکرات اختصاص دهد.
ترامپ افزود: «پوتین میخواهد من در آنجا باشم و این محتمل است... اما نمیدانم اگر من نباشم، او خواهد آمد یا نه. باید ببینیم.»
