علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، شنبه ۲۰ اردیبهشت درباره مسئله اسرائیل و فلسطین گفت: «باطل جَوَلانی دارد، چند روزی جلوهای میکند لکن رفتنی است.»
او ضافه کرد: «این ظواهری که مشاهده میشود، حالا کارهایی میکنند و پیشرفتهایی در سوریه، در جاهای دیگر انجام میدهند، این دلیل قوت نیست بلکه نشانه ضعف است و موجب ضعف بیشتر هم خواهد شد.»
در آستانه دور چهارم مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا، علی خامنهای در دیدار با تعدادی از کارگران گفت: «جوان ایرانی که در شرایط محاصره اقتصادی و علمی میتواند موشک و سلاح پیشرفته تولید کند، قطعا میتواند خودرویی با مصرف کمتر و کیفیت بهتر هم تولید کند.»
خامنهای در بخش دیگری از صحبتهای خود با بیان اینکه «با سیاستهای مغرضانهای که امروز در دنیا علیه ملتها به کار میرود، سعی میکنند مسائل مربوط به فلسطین به فراموشی سپرده شود»، گفت: «واقعیت این است که مردم غزه فقط با اسرائیل روبهرو نیستند، با آمریکا و بریتانیا روبرو هستند.»
او پس از سردادن شعار «مرگ بر آمریکا» از سوی حاضران در سخنرانیاش، گفت: «تشخیص شما درست است و آمریکاییها از جنایات اسرائیل حمایت میکنند. ملتهای مسلمان باید مقابل اسرائیل و حامیانش بایستند.»
رهبر جمهوری اسلامی در پایان تاکید کرد: «عقیدهام این است که فلسطین بر اسرائیل پیروز خواهد شد.»
شنبه ۲۰ اردیبهشتماه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان و دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، وارد کییف شدند و ضمن دیدار با زلنسکی، حمایت خود را از اوکراین اعلام کردند.
این سفر یک روز پس از آن انجام شد که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در میدان سرخ مسکو میزبان همپیمانانش، از جمله شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در مراسم رژه روز پیروزی بود.
بر اساس اظهارات یک منبع دیپلماتیک فرانسوی، رهبران حاضر در کییف قرار است درباره پیشنهاد آمریکا و اروپا برای برقراری یک آتشبس ۳۰ روزه در جنگ روسیه علیه اوکراین گفتوگو کنند؛ پیشنهادی که در صورت رد شدن از سوی مسکو، با اعمال تحریمهای جدیدی از سوی غرب همراه خواهد بود.
جمعه ۱۹ اردیبهشت، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در واکنش به درخواست دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا برای آتشبس، گفت روسیه از اجرای آتشبس ۳۰ روزه در جنگ اوکراین حمایت میکند اما: تنها در صورتی که به «ظرافتها» و پیچیدگیهای این جنگ که بیش از سه سال به طول انجامیده توجه شود.
اوکراین نیز آمادگی خود را برای پذیرش پیشنهاد آمریکا مبنی بر آغاز فوری یک آتشبس ۳۰ روزه اعلام کرده است.
رهبران چهار کشور اروپایی که در اوکراین گرد هم آمدند، در بیانیهای مشترک گفتند: «در کنار آمریکا، از روسیه میخواهیم با یک آتشبس کامل و بدون قید و شرط به مدت ۳۰ روز موافقت کند تا فضای لازم برای مذاکرات صلحی عادلانه و پایدار فراهم شود.»
مرحله حساس جنگ روسیه و اوکراین
این سفر در شرایطی انجام میشود که جنگ بیش از سه ساله روسیه علیه اوکراین وارد مرحلهای حساس شده است. ترامپ که از آغاز سال جاری میلادی وارد کاخ سفید شده، سیاستهای جو بایدن، رییسجمهوری پیشین را کنار گذاشته و خواهان صلحی سریع شده است.
پس از تنشهای علنی با زلنسکی، قطع موقت کمکهای نظامی حیاتی به اوکراین و مذاکرات مستقیم با مقامات روس، دولت ترامپ سرانجام روابط خود را با کییف ترمیم کرده و قراردادی دشوار برای بهرهبرداری از منابع معدنی با اوکراین امضا کرد.
ترامپ که اکنون آشکارا از تعلل پوتین در پذیرش آتشبس ابراز نارضایتی کرده، گفته است در صورت عدم پیشرفت، ممکن است تلاشهای صلح را کنار بگذارد.
هفتم اردیبهشت، ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال درباره ادامه حملات به اوکراین نوشت: «هیچ دلیلی وجود نداشت که پوتین طی روزهای گذشته به مناطق غیرنظامی، شهرها و روستاها موشک شلیک کند.»
او افزود این حملات موجب این میشود که فکر کند باید با پوتین متفاوت برخورد کند.
در روزی که رژه نظامی به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم در میدان سرخ برگزار شد و پوتین در کنار رییسجمهوری چین و سایر رهبران متحد خود حاضر شد، کشورهای اروپایی هم حمایت خود را از تشکیل دادگاه ویژه برای محاکمه پوتین و دیگر مقامهای روسیه به اتهام «جنایت تجاوز» اعلام کردند؛ اقدامی در هماهنگی با مواضع اخیر زلنسکی که رژه روز جمعه در مسکو را «نمایشی از نفرت و دروغ» توصیف کرده بود.
توپ در زمین مسکو
سفارت آمریکا در کییف همزمان با این نشست، هشدار داد که احتمال وقوع حمله هوایی گستردهای در روزهای آینده وجود دارد و از شهروندانش خواست در صورت شنیدن آژیر، آماده پناه گرفتن باشند.
آندری یرماک، رییس دفتر زلنسکی، ضمن انتشار تصاویری از استقبال از رهبران اروپایی در ایستگاه قطار کییف، گفت: «کارهای زیادی برای انجام دادن داریم و موضوعات مهمی در دستور کار است. باید این جنگ را با صلحی عادلانه به پایان برسانیم. باید مسکو را وادار به پذیرش آتشبس کنیم.»
رهبران اروپایی قرار است صبح شنبه ۲۰ اردیبهشت با زلنسکی دیدار و سپس با حضور در محل یادبودی در مرکز کییف، به سربازان اوکراینی کشتهشده در جنگ ادای احترام کنند.
طبق اعلام دفتر نخستوزیری بریتانیا، این رهبران همچنین در نشستی مجازی با دیگر سران کشورهای متحد درباره تشکیل یک ائتلاف پشتیبان شامل نیروهای هوایی، زمینی، دریایی و بازسازی ارتش اوکراین در دوران پس از صلح، رایزنی خواهند کرد.
این دیدار در حالی انجام میشود که آتشبس سهروزه اعلامشده از سوی پوتین از پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت آغاز شده و شنبه ۲۰ اردیبهشت به پایان میرسد.
اوکراین این آتشبس را ساختگی خوانده و هر دو طرف یکدیگر را به نقض آن متهم کردهاند.
یک منبع دیپلماتیک فرانسوی به رویترز گفت که هنوز کار بر روی جزییات طرح آتشبس به پایان نرسیده اما امیدواریهایی وجود دارد که «لحظهای برای همگرایی» فرارسیده باشد.
او گفت: «ممکن است در ساعات یا روزهای آینده، اعلام رسمی آتشبس انجام شود؛ چه بهصورت ۳۰ روزه کامل یا بهطور مرحلهای که هنوز محل بحث است.»
صدراعظم جدید آلمان که این هفته به قدرت رسید، جمعه ۱۹ اردیبهشت گفت: «توپ اکنون در زمین مسکوست. تنها در آنجاست که تصمیم گرفته میشود که آیا امکان آتشبس طولانیمدت، از همین آخر هفته - یعنی آغاز هفته آینده - وجود دارد یا نه.»
رضا محمدحسینی و زرتشت احمدیراغب، دو زندانی سیاسی در نامهای از زندان قزلحصار کرج از دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا درخواست کردند در مذاکرات با جمهوری اسلامی، حقوق بشر، اراده ملت ایران و هویت تاریخی این کشور نادیده گرفته نشود.
این دو زندانی سیاسی با تاکید بر اینکه «ایران» با «جمهوری اسلامی» یکی نیست، از ترامپ خواستند به جای تعامل با حکومت سرکوبگر و فاقد مشروعیت، از مردم ایران و آرمانهای آزادیخواهانهشان حمایت کند و جمهوری اسلامی را برای واگذاری قدرت به مردم تخت فشار بگذارد.
آنها با اشاره به اینکه خواهان جنگ نیستند و از رییسجمهور آمریکا میخواهند «در صف آزادیخواهان» و نه «در کنار ظالمان» بایستد، اضافه کردند: «در جنایتها و سرکوبهای این حکومت سهیم نشوید؛ با سکوت یا مصالحه، شریک جنایت نشدن نیز مسئولیتی اخلاقی است. مردم ایران از این حکومت گذر کردهاند و خواهان سرنگونی آن هستند.»
این زندانیان در بخش دیگری از نامه خود با اشاره به گزارشها درباره قصد ترامپ برای جایگزین کردن نام «خلیج فارس» با واژههای «خلیج عربی» یا «خلیج عربستان»، تاکید کردند: «نام خلیج فارس در اسناد تاریخی، نقشههای معتبر جهانی و منابع بینالمللی به رسمیت شناخته شده و هر تلاش برای تحریف آن، توهینی به حقیقت تاریخی و هویت فرهنگی ملت ایران است.»
