پیکر سه عضو یک خانواده اسرائیلی که در اسارت حماس کشته شدند، در یک تابوت مشترک به خاک سپرده شد. اجساد شیری بیباس و دو کودک خردسال چهار ساله و ۹ ماههاش، در جریان مرحله نخست توافق آتشبس به اسرائیل بازگردانده شد.
پیکرهای این مادر جوان و دو کودک خردسالش آریل و کفیر، در گورستان تسوهر واقع در کیبوتص نیر اوز دفن شدند؛ جایی که در حمله هفتم اکتبر حماس از آنجا ربوده شدند.
مراسم خاکسپاری به شکل خصوصی برگزار شد اما صدها نفر از اسرائیلیها با چشمانی اشکآلود و با در دست داشتن پرچمهای آبی و سفید کشورشان در خیابان ایستادند و کاروان حمل تابوتها را بدرقه کردند.
بسیاری دیگر نیز در میدان گروگانها در تلآویو گردهم آمدند تا مراسم خاکسپاری را به شکل زنده تماشا کنند.
در همین زمینه بخوانید: توافق حماس و اسرائیل برای ادامه تبادل اجساد گروگانها و آزادی زندانیان فلسطینی
تجمعکنندگان تعداد زیادی لباسهای نارنجی بر تن و بادکنکهایی به این رنگ در دست داشتند که به نماد جدیدی از سوگواری برای گروگانها تبدیل شده است و با رنگ موی قرمز آریل و کفیر همخوانی دارد.
برخی هم از ماسکها و پوسترهای بتمن استفاده کردند؛ چون آریل چهار ساله عاشق این شخصیت ابرقهرمان بود.
روی یکی از پلاکاردها خطاب به آریل نوشته بودند: «در آرامش باش، بتمن کوچولو. حالا تو یک ابرقهرمان هستی.»
شماری از اسرائیلیها در پلاکاردهای قرمز رنگ خود، دولت را از مقصران مرگ گروگانها خواندند و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر را اینطور خطاب قرار دادند: «توافق را همین حالا نهایی کنید! آنها را به خانه بازگردانید!»
خانواده بیباس برای اسرائیلیها، به نمادی از رنج و ضربهای تبدیل شد که پس از حمله حماس به مناطق جنوبی اسرائیل، کشورشان را در بر گرفت؛ حملهای که در آن هزار و ۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر بهعنوان گروگان به غزه منتقل شدند.
یاردن بیباس، پدر این دو کودک که جدا از خانوادهاش اسیر شده بود، ۱۳ بهمن در جریان مرحله نخست توافق آتشبس آزاد شد.
بر اساس توافق، شیری و دو کودکش همراه با یک گروگان کشته شده دیگر قرار بود روز یکم اسفند به اسرائیل تحویل داده شود اما ارتش اسرائیل پس از انجام آزمایش دیانای اعلام کرد پیکر شیری در میان اجساد نیست.
حماس با تاخیر، پیکر مادر خانواده بیباس را نیز تحویل داد اما نمایش تابوتها و نحوه انتقال اجساد، موجی از خشم را در اسرائیل و جهان برانگیخت.
آریل و کفیر، کمسنترین گروگانهایی بودند که در حمله حماس به اسرائیل در پانزدهم مهر ۱۴۰۲ ربوده شدند.
حماس، آذر سال گذشته اعلام کرد این دو پسر و مادرشان چند هفته پس از انتقال به غزه در یک حمله هوایی اسرائیل کشته شدند.
ارتش اسرائیل پس از معاینه اجساد و بر اساس شواهد پزشکی قانونی گفت که «بر خلاف دروغهای حماس»، آریل و کفیر در یک حمله هوایی کشته نشدند.
به گفته ارتش اسرائیل، اعضای حماس این دو کودک را نه با شلیک گلوله، بلکه با دستان خالی و با وارد کردن ضربات فیزیکی به آنها، به قتل رساندند.
تلگراف بریتانیا، سهشنبه هفت اسفند به نقل از دو منبع آگاه دولتی در ایران نوشت جمهوری اسلامی برای تقویت سیستم دفاعی خود در برابر حملات احتمالی، سامانههای پدافند هوایی جدیدی را در اطراف سایتهای کلیدی هستهای و موشکی خود مستقر کرده است.
یک منبع آگاه در این زمینه گفت: «مقامات ایرانی هر شب منتظر حمله هستند و همهچیز در بالاترین سطح هشدار و آمادهباش قرار دارد، حتی در سایتهایی که هیچکس از وجود آنها خبر ندارد.»
به گفته او، تقویت تاسیسات هستهای از سالها پیش در حال انجام بوده، اما در ماههای گذشته و پس از نخستین حمله اسرائیل به خاک ایران، شدت بیشتری گرفته است.
اسرائیل در سال جاری دو بار در تاریخهای ۳۱ فروردین و پنجم آبان به خاک ایران حمله کرد.
دهههاست که جمهوری اسلامی و اسرائیل درگیر آنچه بودهاند که به «جنگ در سایه» معروف است. تهران با استفاده از شبکهای از گروههای نیابتی مانند حماس و حزبالله به منافع اسرائیل حمله کرده است و اسرائیل نیز به ترور مقامهای ارشد جمهوری اسلامی و دانشمندان هستهای و حملات سایبری علیه ایران پرداخته است.
از سال گذشته و پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، روند این درگیریها از سایه درآمد و آشکارتر از گذشته شد.
بلومبرگ درباره نگرانیها از حمله دوباره اسرائیل به ایران و به نقل از منبع خود نوشت تحولات اخیر، از جمله اظهارات ترامپ و گزارشها در مورد طرحهای احتمالی دولت او برای حمله به ایران، به تقویت پدافند هوایی جمهوری اسلامی را بیشتر شدت بخشیده است.
ترامپ ۲۱ بهمن جمهوری اسلامی را در صورت دست نیافتن به توافق، به بمباران تهدید کرد.
حمله بزرگ آمریکا، میتواند موجودیت جمهوری اسلامی را به خطر بیندازد
یک مقام رسمی جمهوری اسلامی به بلومبرگ گفت که هر حمله بزرگی میتواند سیستمهای دفاعی ایران را که بهدلیل حملات اسرائیل به شدت تضعیف شدهاند، آسیبپذیرتر کند.
او گفت: «چندین پرتابگر جدید در سیستم دفاع هوایی ایران مستقر شدهاند، اما تهران میداند که این تجهیزات در صورت مواجهه با حملهای گسترده، احتمالا کارآمد نخواهند بود.»
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی در سالهای گذشته دفاع هوایی خود برای محافظت از تاسیسات هستهای را با سامانه اس-۳۰۰ روسی تقویت کرده اما این سیستم برای مقابله با سلاحهای پیشرفته اسرائیل به اندازه کافی مقاوم نیستند. به همین دلیل تهران، روسیه را برای تحویل هرچه سریعتر سامانه موشکی اس-۴۰۰ تحت فشار قرار داده است.
یک مقام ایرانی به تلگراف گفت در تهران نگرانیهایی مبنی بر احتمال وقوع حملهای در مقیاس بزرگتر از سوی آمریکا وجود دارد که میتواند «موجودیت جمهوری اسلامی را به خطر بیندازد».
مایکل والتز، مشاور امنیت ملی آمریکا، یکشنبه پنج اسفند گفت در مواجهه با جمهوری اسلامی تمام گزینهها روی میز هستند و افزود ترامپ تنها در صورتی آماده مذاکره با ایران است که این کشور «کل برنامه هستهای خود را کنار بگذارد».
جیسون برادسکی، رییس شورای سیاستگذاری «اتحاد علیه ایران هستهای» به تلگراف گفت آمریکا چندین راه دارد که تا با آنها از حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران حمایت کند.
او گفت: «آمریکا میتواند بهطور سیاسی یا از نظر اطلاعاتی و شناسایی هوایی از اسرائیل حمایت کند. همچنین میتواند در زمینه انتقال مهمات پیشرفته و وسایل نقلیه برای نابود کردن برنامه هستهای ایران کمک کند.»
تحلیلگران میگویند بعید است که اسرائیل بتواند تاسیسات هستهای ایران را بدون دریافت کمک از آمریکا نابود کند.
روزنامه واشینگتنپست ۲۴ بهمن گزارش داد احتمال میرود اسرائیل در ماههای آینده تاسیسات فردو و نطنز را در حملهای پیشگیرانه هدف قرار دهد تا پروژه هستهای تهران را بهمدت چند هفته و حتی شاید چند ماه به تاخیر بیندازد.
وال استریت ژورنال بر اساس گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا که در اوایل دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ تهیه شده، نوشت اسرائیل در حال بررسی طرح حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی است.
ترامپ و دولت او در هفتههای گذشته تمایل خود را برای مذاکره با جمهوری اسلامی ابراز اما همچنین روشن کردهاند که در صورت شکست مذاکرات، گزینه اقدام نظامی را هم در نظر دارد.
مراسم تشییع حسن نصرالله و هاشم صفیالدین، معاون کشتهشده او، ظهر یکشنبه پنج اسفند در ورزشگاهی در خارج از بیروت برگزار شد.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در مراسم تشییع جنازه شرکت نکرد و پیام ویدیویی او از محلی نامشخص در مراسم پخش شد.
او در این پیام گفت: «ما نمیپذیریم که کشته شویم و سرزمینمان اشغال شود در حالی که تنها نظارهگر باشیم. ما مقاومت را رها نمیکنیم، حتی اگر خانههای ما روی سرمان خراب شود.»
قاسم از وفاداری خود به «میراث نصرالله» گفت و افزود: «ما فرزندان خمینی و خامنهای هستیم.»
یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین حملات هدفمند اسرائیل در سالهای اخیر، هدف قرار دادن مقر فرماندهی حزبالله در ششم مهر امسال بود.
در این حمله، نصرالله که در ۳۰ سال گذشته رهبری حزبالله را بر عهده داشت، کشته شد.
مراسم خاکسپاری او پنج ماه پس از مرگش برگزار شد.
علی خامنهای در پیامی به این مراسم گفت «روح و راه نصرالله هر روز سرافرازتر از پیش جلوه خواهد کرد و راه را به رهروان نشان خواهد داد» و «مقاومت در برابر غصب و ظلم و استکبار» تا «رسیدن به سرمنزل مقصود» ادامه خواهد یافت.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی همراه با تعدادی از سران گروههای نیابتی جمهوری اسلامی و سیاستمداران لبنانی در این مراسم شرکت کردهاند.
پیش از این خبرگزاری فارس نوشته بود که مسعود پزشکیان برای حضور در مراسم اعلام آمادگی کرده بود اما دولت لبنان دعوتی برای او ارسال نکرد. حضور قالیباف نیز پس از پیگیریهای او و به دعوت نبیه بری، رییس مجلس این کشور انجام گرفت.
حمله اسرائیل به لبنان
ارتش اسرائیل از صبح یکشنبه و در آستانه برگزاری مراسم، حملاتی هوایی را به لبنان آغاز کرد.
رسانههای لبنانی گزارش دادند که هواپیماهای جنگنده اسرائیلی در بحبوحه تشییع جنازه نصرالله، بر فراز بیروت پرواز کردهاند.
همزمان با این پروازها، جمعیت حاضر در ورزشگاه بیروت شعارهایی مانند «مرگ بر اسرائیل، مرگ بر آمریکا، ما به ندای نصرالله پاسخ میدهیم» سر دادند.
اسرائیل روز یکشنبه علاوه بر بیروت، به نزدیکی شهر بودای در منطقه بعلبک در شمال شرقی لبنان و نزدیکی الاحمدیه در جنوب لبنان حمله هوایی کرد.
ساعاتی پیش از آن نیز رسانههای لبنانی از حمله هوایی اسرائیل به روستای بریسا در منطقه هرمل در شمال این کشور خبر دادند.
یسرائیل کاتز، وزیر خارجه اسرائیل در همین زمینه گفت: «هواپیماهای نیروی هوایی اسرائیل که هماکنون بر فراز بیروت و مراسم تشییع نصرالله پرواز میکنند، پیامی روشن را منتقل میکنند: کسانی که اسرائیل را به نابودی تهدید و به آن حمله کنند، این سرنوشتشان خواهد بود.»
حزبالله که از سوی آمریکا و برخی متحدان آن به عنوان یک «سازمان تروریستی» شناخته میشود، در جنگ اخیر با اسرائیل تلفات زیادی متحمل شد و شماری از برجستهترین شخصیتهای نظامی و سیاسی خود را از دست داد.
گزارش رسانههای عربی از حضور دهها هزار نفر در مراسم
رسانههای عربی روز یکشنبه از حضور دهها هزار نفر در مراسم تشییع نصرالله خبر دادند.
سفارت آمریکا از شهروندان خود خواست از محدوده برگزاری مراسم، از جمله اطراف فرودگاه، دوری کنند.
همزمان با این رویداد، پروازهای فرودگاه بیروت متوقف شدند.
پیشتر و در آستانه خاکسپاری نصرالله، دولت لبنان تعلیق پروازها از مبداء یا به مقصد ایران را برای مدتی نامعلوم تمدید کرده بود.
با اینحال واشینگتن پست گزارش داده بود که با لغو پروازهای مسافربری ایران به لبنان، طرفداران نصرالله برای شرکت در تشییع جنازه، خود را از مسیر عراق به بیروت رساندهاند.
قرار است جنازه حسن نصرالله پس از تشییع در حومه جنوبی بیروت دفن شود. جنازه صفیالدین نیز دوشنبه شش اسفند در زادگاهش در شهر دیر قانون النهر در منطقه صور در جنوب لبنان تشییع خواهد شد.
نعیم قاسم، دبیر کل حزبالله، گفته بود که برگزاری مراسم تشییع جنازه نصرالله به دلایل امنیتی انجام نشده و جنازه بهطور موقت در مکان دیگری دفن شده بود.
حسن نصرالله جمعه شش مهر در حمله هوایی اسرائیل به مقر فرماندهی حزبالله در ضاحیه جنوبی بیروت کشته شد. عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه پاسداران هم در این عملیات جان خود را از دست داد.
هاشم صفیالدین، معاون اجرایی حزبالله، نیز ۱۳ مهر در جریان حمله هوایی به منطقه ضاحیه جنوبی بیروت کشته شد. حزبالله اعلام کرد که به دلیل تهدید اسرائیل به حملات بعدی، عملیات جست و جو با تاخیر انجام شده و در نهایت دوم آبان کشته شدن او را اعلام کرد.
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، صبح یکشنبه پنج اسفند در بیانیهای گفت تا زمانی که آزادی گروگانهای بعدی تضمین نشود و «مراسم تحقیرآمیز» حماس برای آزادی گروگانها ادامه داشته باشد، اسرائیل ۶۰۲ زندانی و بازداشتشده فلسطینی را آزاد نخواهد کرد.
این بیانیه در حالی منتشر شد که در بزرگترین موج آزادی زندانیان فلسطینی در مرحله نخست آتشبس غزه، صدها زندانی سوار اتوبوسها شده بودند تا زندان عوفر اسرائیل را ترک کنند.
بیانیه دفتر نتانیاهو اشاره به تحویلهای اخیر گروگانها از سوی حماس دارد که مقامهای سازمان ملل گفتهاند برخلاف قوانین بینالمللی بوده، زیرا با رعایت احترام انجام نشده است.
حماس مراسم عملکرد خود برای تحویل گروگانها را «نمایشی باوقار از وحدت فلسطینیان» توصیف کرد و انتقادها از آن را «دروغین و بهانه اسرائیل برای فرار از تعهداتش» خواند.
حماس پیش از تحویل گروگانها، آنها را در برابر جمعیت روی صحنه آورده و گاهی وادار به صحبت کرده است. همچنین تابوتهای حاوی بقایای گروگانها را از میان جمعیتی که آن را تشویق کرده و سوت میزنند، عبور داد.
در آخرین دور تبادل گروگانها در مرحله اول توافق آتشبس غزه، حماس شنبه چهار اسفند شش گروگان اسرائیلی به نامهای تال شوهام، اورا منگیستو، عمر شمطوف، الیا کوهن، عمر ونکرت و هشام السید را از سه منطقه در نوار غزه آزاد کرد.
قرار بود در مقابل صدها زندانی فلسطینی شامل ۶۰ زندانی با احکام طولانیمدت و ۵۰ زندانی محکوم به حبس ابد از زندانهای اسرائیل آزاد شوند.
قرار بود نزدیک به ۱۰۰ نفر از زندانیان هم پس از آزادی از اسرائیل و سرزمینهای فلسطینی اخراج و تبعید شوند.
بر اساس گزارشها، رییس سازمان زندانهای اسرائیل به نگهبانان دستور داده پیراهنهایی منقش به آیهای از مزامیر به زبان عربی، بر تن زندانیان فلسطینی کنند.
روی این لباس نوشته شده بود: «دشمنانم را تعقیب کردم و آنها را گرفتم و بازنگشتم تا نابودشان کردم.»
این زندانیان مجبور شدهاند دستبندهایی با نوشته «ملت ابدی فراموش نمیکند؛ دشمنانم را تعقیب کردم و آنها را گرفتم» بپوشند.
خشم عمومی در اسرائیل
با اینحال نحوه انتقال اجساد شیری بیباس و دو کودک خردسال ۹ ماهه و چهار سالهاش که در اسارت کشته شدند، موجی از خشم را در اسرائیل برانگیخت. انتشار ویدیویی تبلیغاتی که در آن حماس دو گروگان دیگر را به مراسم آزادی دیگر گروگانها برده بود، به این نارضایتی و خشم دامن زد.
در نهایت نتانیاهو در بیانیهای اعلام کرد: «با توجه به نقضهای مکرر توافق از سوی حماس، از جمله مراسمهایی که کرامت گروگانهای ما را خدشهدار میکند و سوءاستفاده تبلیغاتی از آنها، تصمیم گرفته شد که آزادی تروریستهایی که برای دیروز برنامهریزی شده بود را تا زمانی به تعویق بیاندازیم که آزادی گروگانهای بعدی بدون این مراسمهای تحقیرآمیز تضمین شود.»
بیانیه اسرائیل، آینده آتشبس غزه را در وضعیتی نامشخص قرار داد.
کمیسیون امور زندانیان تشکیلات خودگردان فلسطین نیز تایید کرد که این آزادیها «تا اطلاع ثانوی» به تعویق افتاده است.
حماس اسرائیل را به نقض توافق آتشبس متهم کرد و عبداللطیف القانوع، سخنگوی این گروه، گفت اقدام نتانیاهو «کارشکنی عامدانه» بود.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند.
مرحله نخست این توافق که قرار است شش هفته به طول بینجامد، از ۳۰ دی به اجرا درآمد و ۱۲ اسفند به پایان میرسد.
تاکنون ۲۵ گروگان زنده و چهار گروگان کشته شده اسرائیلی و پنج گروگان تایلندی از سوی حماس آزاد شدهاند و قرار بود در مجموع حدود دو هزار زندانی فلسطینی هم در این مرحله آزاد شوند.
مذاکرات برای مرحله دوم آتشبس هنوز آغاز نشده و اسرائیل میگوید که ممکن است به جای ادامه این مرحله، به جنگ در غزه بازگردد.
حماس اعلام کرده است که بدون آتشبس پایدار و خروج کامل اسرائیل از غزه، گروگانهای باقیمانده را آزاد نخواهد کرد. نتانیاهو با حمایت دولت ترامپ در آمریکا گفته که متعهد به نابودی ظرفیتهای نظامی و حکومتی حماس و بازگرداندن تمام گروگانهاست.
این مقامات که نخواستند نامشان فاش شود در گفتوگو با رویترز مشخص نکردند که آیا این حملات بر فراز دریای سرخ رخ داده است یا خود یمن.
یکی از این منابع گفت این حوادث میتواند نشان دهد که حوثیها در حال ارتقاء قابلیتهای هدفگیری خود هستند.
فاکسنیوز به نقل از سه مقام ارشد نظامی آمریکایی گزارش داد حوثیها چهارشنبه اول اسفند برای اولین بار موشکهای زمین به هوا را به سمت یک جنگنده اف-۱۶ آمریکا بر فراز دریای سرخ شلیک کردند.
هفته گذشته، عبدالمالک الحوثی، رهبر حوثیها، گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی، در یک سخنرانی تلویزیونی بار دیگر تهدیدهایی را علیه آمریکا و اسرائیل مطرح کرد.
رهبر حوثیهای یمن گفت در صورت عملی شدن هشدارهای ترامپ علیه حماس و حمله آمریکا و اسرائیل به غزه، این گروه فورا دست به اقدام نظامی خواهد زد.
الحوثی گفت که اگر آمریکا و اسرائیل بخواهند فلسطینیان را با زور از غزه خارج کنند، حوثیها با موشکها و پهپادها مداخله کرده و به کشتیها در دریای سرخ حمله خواهند کرد.
آتشبس اسرائیل و حماس از بیش از یک ماه پیش در نوار غزه اجرایی شده، اما به نظر میرسد با اتهاماتی که طرفین علیه یکدیگر در زمینه نقض آتشبس مطرح میکنند، این توافق در آستانه فروپاشی است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در هفتههای اخیر با طرح خود در مورد نوار غزه، واکنش منفی جهان عرب را برانگیخته است.
ترامپ خواستار واگذاری نوار غزه به آمریکا و خارج شدن فلسطینیها از این منطقه شده است.
حوثیها از نوامبر ۲۰۲۳ بیش از صد حمله به کشتیها در سواحل یمن انجام دادهاند و ادعا کردهاند که این حملات را در حمایت از فلسطینیهای غزه انجام میدهند.
حملات حوثیها منجر به اختلال در یکی از پرترددترین مسیرهای آبی جهان شده و هزینه کشتیرانی را برای شرکتهای تجاری افزایش داده است.
این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی که شمال یمن را کنترل میکند، همچنین در سال گذشته بارها به اسرائیل حمله هوایی کرده است.
اوایل بهمن، کاخ سفید اعلام کرد آمریکا انصارالله یمن را که به عنوان حوثیهای یمن نیز شناخته میشوند در فهرست سازمانهای تروریستی قرار میدهد.
بنا بر بیانیهای که به امضا دونالد ترامپ رسیده است سیاست ایالات متحده همکاری با شرکای منطقهای خود برای از بین بردن تواناییها و عملیات حوثیها است.
ایالات متحده پیشتر اعلام کرده بود حملات حوثیها به طور جدی مسیر دریای سرخ که ۱۲ درصد از تجارت جهانی را جابهجا میکند مختل کردهاند.
کاخ سفید با اشاره به اینکه حوثیها حملات متعددی هم به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله حمله به چندین فرودگاه غیرنظامی در عربستان سعودی داشتهاند، گفته است این گروه از اکتبر ۲۰۲۳ بیش از ۳۰۰ پرتابه هم به اسرائیل شلیک کردهاست.
در ادامه این بیانیه گفته شده فعالیتهای حوثیها علاوه بر امنیت غیرنظامیان و پرسنل آمریکایی در خاورمیانه، «ایمنی نزدیکترین شرکای منطقهای ما و ثبات تجارت دریایی جهانی» را تهدید میکند.