حماس پیکر ۴ گروگان اسرائیلی را تحویل داد، اسرائیل صدها زندانی فلسطینی را آزاد میکند
وبسایت خبری تایمز اسرائیل به نقل از یک مقام امنیتی این کشور گزارش داد حماس پیکر چهار گروگان اسرائیلی را به مسئولان صلیب سرخ تحویل داده است. قرار است در مقابل اسرائیل صدها زندانی فلسطینی را آزاد کند
این مقام اسرائیلی افزود تابوتهای آنها در حال انتقال به گذرگاه کرم شالوم در مرز نوار غزه است تا به ارتش اسرائیل تحویل شود.
بر اساس گزارشها، اسرائیل روند شناسایی و احراز هویت اجساد را در منطقه مرزی با غزه انجام خواهد داد تا مشخص شود که آیا حماس گروگانها را مطابق تعهدات خود تحویل داده است یا خیر.
پیش از این، تحویل پیکر یک گروگان زن اسرائیلی با نام شیری بیباس از سوی حماس با حواشی فراوانی همراه شده بود.
اسرائیل سوم اسفند حماس را متهم کرد که جنازه دیگری را به جای پیکر بیباس تحویل داده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در همین رابطه به حماس هشدار داد بهای این اقدام خود را پرداخت خواهد کرد.
در نهایت، پیکر بیباس پس از کش و قوسهای فراوان به اسرائیل تحویل داده شد.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری مصر، قطر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند.
مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول خواهد انجامید، از ۳۰ دی به اجرا درآمد.
تایمز اسرائیل در ادامه گزارش خود نوشت صدها زندانی فلسطینی در نیمه شب ۹ اسفند در چارچوب توافق آتشبس آزاد میشوند.
به گزارش این رسانه، از مجموع ۱۵۱ «زندانی امنیتی»، ۹۷ نفر راهی تبعید خواهند شد و ۱۲ تن به نوار غزه انتقال مییابند.
رسانههای عربی نیز گزارش دادند ۳۷ زندانی فلسطینی به کرانه باختری رود اردن بازگشتند و مورد استقبال ساکنان این منطقه واقع شدند.
۴۶۷ زندانی فلسطینی دیگر نیز به نوار غزه باز میگردند که در میان آنان یک زن و ۲۳ فرد زیر سن قانونی دیده میشوند.
استقبال از زندانیان فلسطینی در رامالله در کرانه باختری، ۹ اسفند
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، بیش از ۴۸ هزار کشته و ۱۱۱ هزار زخمی بر جای گذاشت.
وزارت امور خارجه مصر طرح پیشنهادی یاییر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، را درباره نقش قاهره در اداره نوار غزه پس از پایان مناقشه کنونی رد کرد.
خبرگزاری رسمی مصر چهارشنبه هشتم اسفند به نقل از تمیم خلاف، سخنگوی وزارت خارجه این کشور، نوشت طرح لاپید «غیرقابل قبول» است و با رویکرد قاهره در قبال مساله فلسطین مغایرت دارد.
خلاف تاکید کرد: «هرگونه ایده یا پیشنهادی که اصول ثابت موضع مصر و جهان عرب را در قبال غزه نادیده بگیرد، مردود است.»
طرح رهبر اپوزیسیون اسرائیل درباره نوار غزه چه بود؟
رهبر اپوزیسیون اسرائیل هفتم اسفند در جریان یک سخنرانی در واشینگتن اعلام کرد اسرائیل نمیتواند اجازه دهد حماس بار دیگر قدرت را در نوار غزه به دست بگیرد.
لاپید گفت: «تشکیلات خودگردان فلسطین نه تمایل دارد و نه قادر است مدیریت غزه را در آینده نزدیک بر عهده بگیرد. اشغالگری اسرائیل نه مطلوب است و نه امکانپذیر. تداوم هرج و مرج، هم تهدیدی امنیتی و هم فاجعهای انسانی خواهد بود.»
او که پیش از این در سال ۲۰۲۲ نخستوزیر اسرائیل بود، پیشنهاد داد اداره غزه بهمدت هشت سال پس از پایان جنگ، به مصر سپرده شود. بر اساس طرح لاپید، این دوره میتواند تا ۱۵ سال تمدید شود.
رهبر اپوزیسیون اسرائیل افزود در صورت پذیرش این طرح از سوی مصر و اجرایی شدن آن، جامعه جهانی بدهیهای خارجی قاهره را تسویه خواهد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح شدند که اسکاینیوز عربی ۲۸ بهمن به نقل از منابع آگاه گزارش داد حماس آماده است کنترل نوار غزه را به تشکیلات خودگردان واگذار کند.
فلسطینیان در میان ویرانههای شهر خان یونس، جنوب نوار غزه، ششم اسفند
در هفتههای اخیر، طرح دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره آینده غزه واکنشهای بسیاری را برانگیخته است.
ترامپ ۱۶ بهمن در نشست خبری مشترک با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واشینگتن از طرح خود برای مالکیت ایالات متحده بر نوار غزه و جابهجایی ساکنان آن خبر داد.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه، هشتم اسفند اعلام کرد بهزودی نشستی با حضور سازندگان املاک و شهرسازان خاورمیانه، درباره طرح ترامپ برای در اختیار گرفتن و بازسازی غزه برگزار خواهد شد.
مصر، اردن، عربستان سعودی و شماری از کشورهای عربی ضمن مخالفت با کوچ اجباری فلسطینیها، بر لزوم تلاش برای تحقق راهحل دو کشوری بهعنوان راهکاری جهت پایان دادن به منازعات منطقهای تاکید کردهاند.
خبرگزاری رویترز ۲۹ بهمن گزارش داد اتحادیه اروپا تمایلی به پذیرش طرح ترامپ درباره غزه ندارد و خواهان بازگشت آوارگان فلسطینی به این باریکه است.
فیلیپ لازارینی، کمیسر عالی آژانس امدادرسانی و کاریابی آوارگان فلسطینی سازمان ملل (آنروا)، هشدار داد کرانه باختری رود اردن در حال تبدیل شدن به «میدان نبرد» است و دامنه درگیریها از غزه به این منطقه گسترش یافته است.
لازارینی، چهارشنبه هشتم اسفند در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت از زمان آغاز عملیات اسرائیل در کرانه باختری در پنج هفته گذشته، بیش از ۵۰ نفر کشته شدهاند که در میان آنان کودکان نیز دیده میشوند.
او افزود پس از شدت گرفتن خشونتها در کرانه باختری، حدود ۴۰ هزار نفر، بهویژه ساکنان اردوگاههای آوارگان فلسطینی در شمال این منطقه، مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
اندکی پس از اجرای توافق آتشبس در نوار غزه، ارتش اسرائیل یورش گستردهای را علیه گروههای شبهنظامی فلسطینی در شمال کرانه باختری آغاز کرد. این عملیات همچنان ادامه دارد.
این حمله طولانیترین عملیات ارتش اسرائیل در کرانه باختری در بیش از دو دهه گذشته به شمار میرود.
اسرائیل پنجم اسفند اعلام کرد نظامیان این کشور برای چندین ماه در اردوگاههای آوارگان فلسطینی در شمال کرانه باختری باقی خواهند ماند.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری مصر، قطر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند. مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول خواهد انجامید، از ۳۰ دی به اجرا درآمد.
ویرانیهای برجا مانده از درگیریها در اردوگاه آوارگان نور شمس، کرانه باختری، هشتم اسفند
۵ هزار کودک در کرانه باختری از تحصیل بازماندهاند
رییس آنروا در ادامه پیام خود درباره شرایط بغرنج کرانه باختری نوشت: «ویرانی زیرساختهای عمومی، تخریب جادهها با بولدوزر و اعمال محدودیتهای دسترسی، به امری رایج تبدیل شده است.»
لازارینی هشدار داد در پی تشدید خشونتها در منطقه، بیماران امکان برخورداری از خدمات درمانی را از دست دادهاند، خانوادهها با قطع آب، برق و سایر خدمات اساسی دست و پنجه نرم میکنند و بیش از پنج هزار کودک فلسطینی که معمولا در مدارس آنروا تحصیل میکنند، از آموزش محروم شدهاند.
او افزود: «کرانه باختری در حال تبدیل شدن به میدان نبرد است و مردم عادی فلسطین نخستین و بزرگترین قربانیان آن هستند. این وضعیت باید پایان یابد.»
روابط اسرائیل و آنروا پس از حمله هفتم اکتبر حماس دچار تنش شده است. اسرائیل شماری از کارکنان این نهاد سازمان ملل را به مشارکت در این تهاجم مرگبار متهم کرده است.
عملیات ارتش اسرائیل در کرانه باختری در حالی صورت میگیرد که تشکیلات خودگردان فلسطین نیز در ماههای اخیر کوشیده است از افزایش نفوذ گروههای مسلح فلسطینی در این منطقه جلوگیری کند.
جنبش فتح، بزرگترین گروه سیاسی فلسطینی در کرانه باختری، ۲۲ دی در بیانیهای تاکید کرد اجازه نخواهد داد حماس «ماجراجوییهای خود را در کرانه باختری تکرار کند».
جنبش فتح هشدار داد حماس با «گرو گذاشتن» خود به نفع جمهوری اسلامی، منافع و منابع فلسطینیها را به خطر انداخته است.
یک مقام اسرائیلی شهریورماه در گفتوگو با ایراناینترنشنال اعلام کرد «تروریستها» با حمایت جمهوری اسلامی، در شهرها و اردوگاههای آوارگان در کرانه باختری پایگاههای نظامی ساختهاند. ادعایی که شواهدی برای آن ارائه نداده است.
پیشتر در مردادماه یسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه وقت اسرائیل، هشدار داد جمهوری اسلامی میکوشد جبهه شرقی جدیدی در جنگ نیابتی خود علیه اسرائیل ایجاد کند.
به گفته او، این جبهه با حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علیه کرانه باختری و اردن هدفگذاری شده است.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه، اعلام کرد به زودی نشستی با حضور سازندگان املاک و شهرسازان خاورمیانه، درباره طرح دونالد ترامپ برای در اختیار گرفتن و بازسازی غزه، برگزار خواهد شد.
او با اینکه تاکید کرد ایدههای مطرح در این باره ناظران را شگفتزده خواهد کرد، جزییاتی درباره این نشست ارائه نکرد.
رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ۱۶ بهمن ضمن توصیف نوار غزه بهعنوان «خرابه»، گفت ایالات متحده نوار غزه را تصرف خواهد کرد، مسئولیت پاکسازی بمبها و سایر تسلیحات خطرناک باقیمانده در این منطقه را بر عهده خواهد گرفت و آن را به لحاظ اقتصادی توسعه خواهد داد.
طرحی مشابه آنچه جراد کوشنر، داماد ترامپ، حدود یک سال پیش مطرح کرده بود.
در مقابل سران برخی کشورهای عرب، جمعه سوم اسفند ماه در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در نشستی شرکت کردند تا طرحی برای بازسازی غزه تهیه کنند که هدف از آن مقابله با پیشنهاد ترامپ است.
با این حال، استیو ویتکاف گفت بسیاری از کشورها با آمریکا تماس گرفتهاند تا بخشی از راه حل دائمی برای ساکنان غزه باشند.
ویتکاف گفت که طرح ترامپ به معنای اخراج ساکنان غزه نیست اما در مدت ۱۰ تا ۱۵ سال بازسازی این نوار سکونت در آن غیرعملی است.
نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه غزه را «زاغه غولپیکر» توصیف کرد که در حدود ۱۶ ماه جنگ ویران شده و یک برنامه بلندمدت برای بازسازی آن لازم است.
بر اساس ارزیابی سازمان ملل، اتحادیه اروپا و بانک جهانی، بیش از ۵۰ میلیارد دلار برای بازسازی غزه و کرانه باختری نیاز است.
دونالد ترامپ همچنین در حساب اینستاگرام خود ویدیویی منتشر کرد که نشاندهنده تصور او از آینده غزه و بازسازی آن به دست آمریکاست. این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی در کشورهای عربی به این ویدیو واکنش نشان دادهاند.
طرح تشکیلات خودگران فلسطین درباره غزه
روز چهارشنبه همچنین سازمان فتح اعلام کرد محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، در نشست اتحادیه عرب نقشه راهی برای وضعیت غزه ارائه خواهد کرد.
به گفته این سازمان، عباس پیشنهاد خواهد داد که حاکمیت قانونی فلسطین بر غزه اعمال شود و حماس هم باید بپذیرد که غزه باید تحت حاکمیت تشکیلات خودگردان فلسطین باشد.
تشکیلات خودگردان فلسطین که در حال حاضر کنترل منطقه «کرانه باختری» را در اختیار دارد، پیش از این اعلام کرده بود این طرح بر ممانعت از تلاش برای «کوچاندن مردم فلسطین و بازسازی غزه و کرانه باختری» تمرکز دارد.
در این بیانیه بر «تشکیل کشوری به نام فلسطین» در مرزهای ۱۹۶۷ تاکید شده بود.
این چشمانداز شامل «تضمین عقبنشینی کامل اسرائیل از نوار غزه» و تحویل تمام گذرگاهها به «دولت فلسطین» است.
پیکر سه عضو یک خانواده اسرائیلی که در اسارت حماس کشته شدند، در یک تابوت مشترک به خاک سپرده شد. اجساد شیری بیباس و دو کودک خردسال چهار ساله و ۹ ماههاش، در جریان مرحله نخست توافق آتشبس به اسرائیل بازگردانده شد.
پیکرهای این مادر جوان و دو کودک خردسالش آریل و کفیر، در گورستان تسوهر واقع در کیبوتص نیر اوز دفن شدند؛ جایی که در حمله هفتم اکتبر حماس از آنجا ربوده شدند.
مراسم خاکسپاری به شکل خصوصی برگزار شد اما صدها نفر از اسرائیلیها با چشمانی اشکآلود و با در دست داشتن پرچمهای آبی و سفید کشورشان در خیابان ایستادند و کاروان حمل تابوتها را بدرقه کردند.
بسیاری دیگر نیز در میدان گروگانها در تلآویو گردهم آمدند تا مراسم خاکسپاری را به شکل زنده تماشا کنند.
تجمعکنندگان تعداد زیادی لباسهای نارنجی بر تن و بادکنکهایی به این رنگ در دست داشتند که به نماد جدیدی از سوگواری برای گروگانها تبدیل شده است و با رنگ موی قرمز آریل و کفیر همخوانی دارد.
برخی هم از ماسکها و پوسترهای بتمن استفاده کردند؛ چون آریل چهار ساله عاشق این شخصیت ابرقهرمان بود.
روی یکی از پلاکاردها خطاب به آریل نوشته بودند: «در آرامش باش، بتمن کوچولو. حالا تو یک ابرقهرمان هستی.»
شماری از اسرائیلیها در پلاکاردهای قرمز رنگ خود، دولت را از مقصران مرگ گروگانها خواندند و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر را اینطور خطاب قرار دادند: «توافق را همین حالا نهایی کنید! آنها را به خانه بازگردانید!»
خانواده بیباس برای اسرائیلیها، به نمادی از رنج و ضربهای تبدیل شد که پس از حمله حماس به مناطق جنوبی اسرائیل، کشورشان را در بر گرفت؛ حملهای که در آن هزار و ۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر بهعنوان گروگان به غزه منتقل شدند.
یاردن بیباس، پدر این دو کودک که جدا از خانوادهاش اسیر شده بود، ۱۳ بهمن در جریان مرحله نخست توافق آتشبس آزاد شد.
بر اساس توافق، شیری و دو کودکش همراه با یک گروگان کشته شده دیگر قرار بود روز یکم اسفند به اسرائیل تحویل داده شود اما ارتش اسرائیل پس از انجام آزمایش دیانای اعلام کرد پیکر شیری در میان اجساد نیست.
رسانهها از توافق اسرائیل و حماس برای تبادل پیکر چهار گروگان اسرائیلی و ۶۰۲ زندانی امنیتی فلسطینی خبر دادند. گردانهای ناصر صلاحالدین، گروه متحد حماس در غزه، اعلام کرد جنازه اوهاد یعلومی، گروگان اسرائیلی را روز پنجشنبه تحویل خواهد داد.
اوهاد یعلومی، ساکن کیبوتص نیر اوز، در حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس ربوده و به غزه منتقل شد. جسد او، یکی از چهار جسدی است که از سوی حماس تحویل داده خواهد شد.
همزمان، حماس اعلام کرد تبادل زندانیان فلسطینی و اجساد گروگانهای اسرائیلی از طریق «مکانیسمی جدید» انجام خواهد شد که تعهد اسرائیل را تضمین میکند.
به گفته حماس، این گروه تاکنون هیچ پیشنهادی برای مرحله دوم توافق آتشبس غزه دریافت نکرده است.
برخی رسانهها از جمله خبرگزاری فرانسه گزارش دادند اسرائیل و حماس برای تبادل پیکر چهار گروگان اسرائیلی و ۶۰۲ زندانی امنیتی فلسطینی به توافق دست یافتهاند.
اسرائیل یکشنبه پنج اسفند اعلام کرد آزادی صدها زندانی فلسطینی را که قرار بود روز شنبه آزاد شوند، تا زمانی که حماس به نقض مکرر توافق آتشبس مانند برگزاری «مراسم تحقیرآمیز» آزادی گروگانها ادامه دهد، به تعویق میاندازد.
حماس اعلام کرد که توافقی برای حل مشکل زندانیان فلسطینی حاصل شده و این زندانیان همزمان با پیکر گروگانهای اسرائیلی که توافق شده بود در مرحله نخست تحویل داده شوند، آزاد خواهند شد.
بر اساس اعلام حماس، این توافق در جریان نشست هیات این گروه به ریاست خلیل الحیه با مقامات مصری در قاهره حاصل شده است.
حماس پیش از این پیکرهای چهار گروگان اسرائیلی را به صلیب سرخ تحویل داد اما نمایش تابوتهای این گروگانها از سوی این گروه، موجی از خشم و واکنشهای بینالمللی را برانگیخت.
در یک نمایش تبلیغاتی در خان یونس، در جنوب نوار غزه، اعضای کلاهدار و مسلح حماس و دیگر گروههای مسلح فلسطینی، چهار تابوت را روی یک سکو به نمایش گذاشتند که هر کدام عکس یکی از گروگانها را بر خود داشت.
روزنامه قطری العربیالجدید، سهشنبه هفتم اسفند گزارش داد که اسرائیل به کشورهای میانجی پیشنهاد داده حماس تا روز پنجشنبه چهار پیکر دیگر از گروگانهای کشته شده را به مصر تحویل دهد سپس، فرآیند تایید هویت از طریق آزمایش «دیانای» در قاهره انجام شود و پس از تایید، اسرائیل این پیکرها را از مصر تحویل بگیرد.
هدف اصلی این پیشنهاد، جلوگیری از برگزار کردن هرگونه مراسم رسمی بهوسیله حماس و «نمایش قدرت» از سوی این گروه است.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری مصر، قطر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق رسیدند.
مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول میانجامد، از ۳۰ دی به اجرا درآمد.
خبرگزاری فرانسه نوشت که با پایان این مرحله، ۵۸ گروگان اسرائیلی دیگر همچنان در اسارت گروههای مسلح فلسطینی در نوار غزه خواهند ماند.
صبح چهارشنبه مراسم تشییع جنازه شیری بیباس و دو پسر خردسالش که در طول اسارت در غزه کشته شدند، با حضور هزاران اسرائیلی برگزار شد.
حماس اعلام کرد که این سه گروگان بر اثر بمباران جنگندههای اسرائیلی کشته شدهاند اما یک متخصص ارشد پزشکی قانونی اسرائیل اعلام کرد نتایج کالبدشکافی بقایای مادر و دو فرزند خردسالش، هیچ نشانهای از جراحات ناشی از انفجار را نشان نمیدهد.
خانواده بیباس درخواست کردند که از انتشار جزییات درباره نحوه قتل شیری و فرزندانش خودداری شود.
وال استریت ژورنال از آماده شدن حماس برای درگیری دوباره خبر داد
همزمان با طرح احتمال از سرگیری تبادل اجساد گروگانها و زندانیان فلسطینی بین حماس و اسرائیل، روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داد که حماس در حال آمادهسازی برای احتمال ازسرگیری درگیری با اسرائیل در غزه است
بر اساس این گزارش، این گروه، فرماندهان جدیدی را جایگزین افراد کشتهشده خود کرده، برنامههای استقرار نیروها را تنظیم کرده و بازسازی برخی از تونلهای خود را آغاز کرده است.
حماس همچنین جزواتی را در میان نیروهای تازهوارد توزیع کرده که شامل توضیحاتی درباره استفاده از سلاحها و جنگ چریکی است.
پیش از این نیز گزارشهای مشابهی درباره آماده شدن حماس برای ادامه جنگ با اسرائیل منتشر شده بود.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، پنجم اسفند گفته بود ارتش کشورش آماده است در صورت نیاز، به جنگ بازگردد و اگر مجبور شود برگردد، «دشمن با قدرتی مواجه خواهد شد که هرگز قبل از این تجربه نکرده است».