مقامهای آمریکایی و روسی قصد دارند در روزهای آینده با هدف پایان دادن به جنگ اوکراین، در عربستان سعودی دیدار کنند. با این حال، مقامهای اوکراین و اروپا به این دیدار دعوت نشدهاند.
نشریه پولیتیکو شنبه ۲۷ بهمن گزارش داد مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مایکل والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، در روزهای آینده مذاکرات صلح روسیه-اوکراین را در عربستان سعودی آغاز خواهند کرد.
مایکل مککال، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، در حاشیه کنفرانس مونیخ به رویترز گفت که هدف از این مذاکرات هماهنگی برای برگزاری دیداری میان ترامپ، پوتین و زلنسکی است «تا سرانجام صلح برقرار شود و این درگیری پایان یابد.»
هنوز مشخص نیست که مقامهای آمریکایی با چه مقامی از طرف روسیه دیدار خواهند کرد.
با این حال، ولودیمیر زلنسکی شنبه ۲۷ بهمن به خبرنگاران گفت که اوکراین به این مذاکرات در عربستان سعودی دعوت نشده است و کییف قبل از مشورت با شرکای استراتژیک خود، با روسیه وارد مذاکره نخواهد شد.
زلنسکی روز قبل اعلام کرده بود که قصد دارد به امارات متحده عربی، عربستان سعودی و ترکیه سفر کند، اما زمان آن را مشخص نکرد. با این حال، او گفت که برنامهای برای دیدار با مقامات آمریکایی یا روسی در طول این سفرها ندارد.
حضور نداشتن اروپا در مذاکرات صلح اوکراین
از سوی دیگر، کیت کلاگ، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور اوکراین، نیز شنبه ۲۷ بهمن در نشست امنیتی مونیخ اعلام کرد که اروپا نیز بر سر میز مذاکرات صلح اوکراین حضور نخواهد داشت.
کلاگ گفت ایالات متحده در این مذاکرات به عنوان میانجی عمل خواهد کرد، در حالی که اوکراین و روسیه دو طرف اصلی مذاکرات خواهند بود.
او در عین حال در قسمتی دیگر از کنفرانس مونیخ گفت برگزاری این مذاکرات بدون حضور اروپا، بدان معنا نیست که آمریکا قصد دارد منافع اروپاییها را نادیده بگیرد.
این اظهارات پس از آن مطرح شده است که واشینگتن پرسشنامهای را به پایتختهای اروپایی فرستاد تا از آنها بپرسد که چه کمکهایی را میتوانند در تضمینهای امنیتی برای کییف ارائه دهند.
یک دیپلمات اروپایی گفت که این سند شامل شش پرسش بوده که یکی از آنها بهطور خاص برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا طراحی شده است.
با این حال، رهبران اروپایی تاکید کردند که کنار گذاشته شدن از مذاکرات را نمیپذیرند.
الکساندر استاب، رییسجمهوری فنلاند، در گفتوگو با خبرنگاران در مونیخ تاکید کرد: «هیچ راهی وجود ندارد که بتوان درباره اوکراین، آینده اوکراین یا ساختار امنیتی اروپا مذاکره کرد، بدون اینکه اروپاییها در آن حضور داشته باشند.»
او در عین حال گفت: «اما این بدان معناست که اروپا باید خود را جمعوجور کند. اروپا باید کمتر حرف بزند و بیشتر عمل کند.»
استاب همچنین گفت که پرسشنامهای که ایالات آمریکا برای اروپاییها ارسال کرده است، «اروپاییها را وادار خواهد کرد که فکر کنند.»
ترامپ بارها وعده داده است که جنگ اوکراین را بهسرعت پایان خواهد داد. او روز چهارشنبه ۲۴ بهمن تماسهای تلفنی جداگانهای با پوتین و زلنسکی برقرار کرد.
مارکو روبیو و سرگی لاوروف، وزرای خارجه آمریکا و روسیه، نیز شنبه در تماسی درباره فرصتهای همکاری احتمالی در مورد تعدادی از مسائل دوجانبه گفتوگو کردند.
بر اساس اعلام وزارت خارجه آمریکا، مارکو روبیو در این تماس بر تعهد ترامپ برای پایان دادن به جنگ اوکراین تاکید کرد.
وزارت خارجه روسیه نیز اعلام کرد وزیران خارجه این کشور و آمریکا در تماس تلفنی خود درباره جنگ اوکراین و لزوم برداشتن «محدودیتهای یکطرفهای» که از سوی دولت بایدن در زمینه همکاریهای تجاری و اقتصادی واشینگتن و مسکو اعمال شده است، گفتوگو کردند.
روسیه در حال حاضر یکپنجم اوکراین را در کنترل خود دارد و در ماههای اخیر بهآرامی در شرق این کشور پیشروی کرده است. این در حالی است که ارتش کوچکتر کییف با کمبود نیروی انسانی دست و پنجه نرم میکند و تلاش دارد تا بخشی از مناطق غربی روسیه را حفظ کند.
روسیه خواستار آن است که اوکراین بخشی از سرزمینهای خود را واگذار کند و برای همیشه بیطرف بماند. در مقابل، اوکراین خواهان خروج نیروهای روسیه از مناطق اشغالی و عضویت در ناتو یا دریافت تضمینهای امنیتی معادل برای جلوگیری از حملات آینده مسکو است.
آمریکا و اروپا از زمان آغاز جنگ، دهها میلیارد دلار کمک نظامی به اوکراین ارائه کردهاند. ترامپ اعلام کرده است که از اوکراین حمایت میکند اما در عین حال به دنبال تضمین امنیتی برای کمکهای مالی آمریکا به کییف است.
در حال حاضر، آمریکا و اوکراین در حال مذاکره بر سر توافقی هستند که میتواند منابع طبیعی عظیم اوکراین را برای سرمایهگذاری آمریکا باز کند. سه منبع آگاه به رویترز گفتند که آمریکا پیشنهاد مالکیت ۵۰ درصد از مواد معدنی حیاتی اوکراین را داده است.
زلنسکی روز شنبه گفت که پیشنویس این توافق، شامل ضمانتهای امنیتی مورد نیاز کییف نیست.
سیبیها شنبه ۲۷ بهمن در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت: «دستورالعمل بسیار سادهای برای پایان دادن به جنگ وجود دارد و آن رهبری ایالات متحده است.»
او افزود امنیت اوکراین و دو سوی اقیانوس اطلس به یکدیگر وابسته است.
در سوی دیگر، کیت کلاگ، فرستاده ویژه آمریکا در امور اوکراین و روسیه، ۲۷ بهمن در کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام کرد مذاکرات با هدف خاتمه مناقشه کنونی میتواند بر گرفتن امتیازات ارضی از روسیه و هدف قرار دادن درآمدهای نفتی این کشور متمرکز باشد.
او تاکید کرد روسیه «واقعا یک دولت نفتی است».
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر از کشورهای عضو اوپک خواسته بود برای ضربه زدن به درآمدهای نفتی روسیه و پایان دادن به جنگ اوکراین، قیمت جهانی نفت را کاهش دهند.
مخالفت زلنسکی با پیشنویس طرح آمریکا برای معادن اوکراین
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، ۲۷ بهمن گفت پیشنویس توافقنامه همکاری با واشینگتن در حوزه معادن اوکراین، شامل مفاد امنیتی مورد نظر کییف نیست.
سه منبع آگاه در همین رابطه به خبرگزاری رویترز گفتند آمریکا پیشنهاد کرده است نیمی از مواد معدنی مهم اوکراین را در اختیار بگیرد.
بر اساس این گزارش، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، ۲۴ بهمن در جریان سفر خود به کییف، پیشنویس توافقی را ارائه کرد که میتواند ثروت طبیعی عظیم اوکراین را به روی سرمایهگذاری ایالات متحده باز کند.
اوکراین که میکوشد روابط خود را با ترامپ حفظ کند، محتوای گفتوگوها در این زمینه را فاش نکرده است.
دو منبع اوکراینی خبر دادند کییف پیشنویس اصلاح شدهای را در اختیار طرف آمریکایی قرار داده است.
زلنسکی در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره دلایل مخالفتش با پیشنویس ارائهشده از سوی آمریکا، در صریحترین اظهارات خود تا به امروز گفت: «این به نفع ما نیست، به نفع یک اوکراین مستقل نیز نیست.»
او ادامه داد: «در این سند موارد چندان مشخصی در خصوص تضمینهای امنیتی وجود ندارد. این برای من بسیار مهم است: ارتباط بین نوعی ضمانتهای امنیتی و نوعی سرمایهگذاری.»
زلنسکی خواستار ضمانتهایی از ایالات متحده است که روسیه را از آغاز تهاجم جدید پس از دستیابی به توافق صلح بازدارد.
در سوی مقابل، وزیر خزانهداری آمریکا تاکید کرده این قرارداد میتواند یک «سپر امنیتی» برای اوکراین ایجاد کند و اقتصاد دو کشور را در هم آمیزد.
ابا این حال، گفتوگوهای زلنسکی و جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، ۲۶ بهمن در مونیخ بدون اعلام توافق درباره معادن اوکراین پایان یافت.
سه منبع آگاه در مصاحبه با رویترز خبر دادند زلنسکی در نشستی ۹۰ دقیقهای با گروهی از سناتورهای دموکرات و جمهوریخواه آمریکایی پشت درهای بسته در مونیخ، نگرانی خود را در مورد محتوای پیشنویس ایالات متحده ابراز کرده است.
یکی از آنها که خواست نامش فاش نشود، گفت: «زلنسکی احساس میکرد بهطور غیرمنطقی از او خواسته میشود چیزی را امضا کند که فرصت خواندنش را نداشته است.»
رایزنیها برای پایان دادن به جنگ اوکراین در نشست امنیتی مونیخ در شرایطی انجام میگیرد که ناتو بار دیگر به روسیه در خصوص سیاستهای خصمانه خود هشدار داده است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، ۲۷ بهمن گفت: «پوتین جرات حمله به یک کشور عضو ناتو را ندارد؛ در غیر این صورت، با حمله تمامعیار ناتو مواجه خواهد شد.»