دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در سخنرانی خود در ورزشگاه کپیتال وان پس از مراسم تحلیفش به خانواده گروگانهای حماس که در سالن حضور داشتند گفت اگر او چهار سال گذشته در قدرت بود، جمهوری اسلامی ورشکسته میشد و پولی نداشت به حماس بدهد تا حمله هفت اکتبر اتفاق بیفتد.
با این صحبتها، ترامپ عملا بحران خاورمیانه و به تبع آن جمهوری اسلامی را در کانون نخستین گردهماییاش از زمان ادای سوگند و شروع دروه ریاستجمهوریاش در روز دوشنبه قرار داد.
ترامپ در این گردهمای که در سالن سرپوشیده ورزشی در واشینگتن دیسی برگزار شد، خطاب به هزاران هوادار خود گفت: «باید جلوی بعضی جنگها را بگیریم، اتفاقات احمقانهای در حال رخ دادن است.»
او در ادامه با اشاره به جمهوری اسلامی گفت: ««اگر من رییسجمهور بودم حمله حماس اتفاق نمیافتاد چرا که جمهوری اسلامی ورشکست میشد و پولی نداشت به حماس بدهد و شما اینجا نمیبودید.»
ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری خود با تحریمها، فشار زیادی بر درآمد نفتی ایران وارد کرد و توان تهران برای تامین هزینه گروههای نیابتی این کشور در منطقه را به شدت کاهش داد.
او همچنین دستور حمله پهپادی به قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، را صادر کرد که به کشته شدن او و ابومهندس، فرمانده حشد شعبی عراق منجر شد.
از زمان آن حمله در سال ۲۰۲۰، مقامهای جمهوری اسلامی بارها به ترامپ با عبارات شدیداللحنی حمله کردهاند و صحبت انتقام از او و کشتنش بارها از بان این مقامات بیان شد.
اما پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، لحن مقامات رسمی جمهوری السامی در مورد او تا حدی ملایمتر شد و احتمال گفتگو و مذاکره با دولت او هم مطرح شد.
ترامپ ساعتی پس از صحبتهایش در همایش هوادارانش، به کاخ سفید رفت و در زمان امضای شماری دیگر از فرمانهای اجرایی، به خبرنگاران گفت اسرائیل در جریان درگیری ۱۵ماهه در منطقه، ضربه سختی به ایران زده است.
او در اشاره به این ضربه سخت به مساله حزبالله و موضوع پیجرها پرداخت و گفت:«آنها (ایران) به شکلی دیگر ضعیف شدهاند. یک حملهای که اسرائیل انجام داد، حسابی آنها را عقب انداخت، (منظورم) دستگاههای پیجر است.»
ترامپ با اشاره به این حمله به تجهیزات ارتباطی رهبران حزبالله که باعث زخمی شدن افراد زیادی از جمله سفیر ایران در لبنان شد، گفت: «و موارد دیگر. حمله به سامانه پدافند هوایی، حمله بدی برای ایران بود.»
بهنظر میرسد اسرائیل بخش عمدهای از توان ضدهوایی ایران را در مجموعهای از حملات هوایی در ۵ آبان، که در واکنش به حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل انجام شد، از کار انداخته است.
ترامپ که مارکو روبیو، یکی از سناتورهای جمهوریخواه با تندترین مواضع علیه ایران را وزیرخارجه خود کرده، پیشتر گفته است با بازگرداندن سیاست «فشار حداکثری» ایران را ناچار خواهد کرد به پای مذاکره بر سر برنامه هستهای، دخالتهای منطقهای و برنامه بیاید.
پیش از ترامپ، استیو ویتکاف، فرستاده او در امور خاورمیانه، در گردهمایی هوادارن ترامپ سخنرانی کرد و به حاضران گفت ترامپ میتواند عمیقترین مشکلات منطقه را حل کند.
او با اشاره به آنچه رویکرد تازه ترامد خواند، گفت: «رهبری ترامپ نشان داده است که حصول به چه دستاوردهایی در مسیر پیشرفت و ثبات خاورمیانه، ممکن است. رویکرد قاطع و عملگرای او تضمین میکند حتی با ریشهدارترین منازعات هم با دیدگاههای تازه و راهکارهای نوآورانه مواجه شد.»
ترامپ هم در سخنرانی خود در جمع هوادارانش و هم پیشتر از توافقهای موسوم به «پیمان ابراهیم» میان چند کشور عربی و اسرائیل، بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم دوره اول ریاستجمهوریاش یاد کرد.
ویتکاف هم با یادآوری این دستاورد گفت گفت زیر نظر ترامپ با رهبران منطقه برای یافتن راهکارهایی بهسوی صلح و ثبات پایدار همکاری خواهد کرد و افزود: «هر کشوری حق دارد بدون دخالت قدرتهای خارجی درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرد.»
به نظر میرسد اشاره او به دخالت قدرتهای خارجی، کنایهای بود به ایران که با ابزار نیروهای نیابتی در امور داخلی شماری از کشورهای منطقه دخالت میکند.
