دیدهبان حقوق بشر: بازگشت ترامپ به قدرت تهدیدی علیه آزادیها در آمریکا و جهان است
تیرانا حسن، مدیر اجرایی سازمان «دیدهبان حقوق بشر»، هشدار داد بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید تهدیدی علیه آزادیها در آمریکا و عرصه بینالمللی خواهد بود.
تیرانا حسن، مدیر اجرایی سازمان «دیدهبان حقوق بشر»، هشدار داد بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید تهدیدی علیه آزادیها در آمریکا و عرصه بینالمللی خواهد بود.
حسن پنجشنبه ۲۷ دی در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ به ما نشان داد که آنها قادر به انجام چه کارهایی هستند و بهویژه، عدم تعهدشان به حقوق بشر را نمایان ساخت.»
او با اشاره به وعدههای دولت آتی آمریکا، از جمله در ارتباط با اخراج مهاجران غیرقانونی، افزود: «پروژه ۲۰۲۵ و سخنانی که از رییسجمهوری [منتخب] شنیدهایم، نشان میدهند که اساسا حملهای تمامعیار به حقوق مهاجران در پیش خواهد بود.»
ترامپ آبانماه با کسب ۳۱۲ رای الکترال در برابر ۲۲۶ رای کامالا هریس، پیروز انتخابات ریاستجمهوری آمریکا شد. او رسما از اول بهمن قدرت را در کاخ سفید به دست خواهد گرفت.
ترامپ قصد دارد در ۱۰۰ روز نخست ریاستجمهوری خود، اقدامات گستردهای را برای محدود کردن مهاجرت و تسریع روند اخراج مهاجران غیرقانونی انجام دهد.
وبسایت پولیتیکو ۲۸ آبان نوشت در این بازه زمانی، روند اخراج صدها هزار نفر از ایالات متحده آغاز خواهد شد.
مدیر سازمان دیدهبان حقوق بشر در ادامه اظهارات خود گفت گفتمانی که از سوی دولت ترامپ به کار گرفته شده، میتواند اقتدارگرایان را در سراسر جهان به اعمال سیاستهای سرکوبگرانه ترغیب کند.
انتقاد از رویکرد دولت بایدن در جنگ غزه
حسن همچنین رویکرد دولت جو بایدن در قبال مناقشه غزه را مورد انتقاد قرار داد و با اشاره به حمایت تسلیحاتی ایالات متحده از اسرائیل و ناتوانی واشینگتن در محافظت از غیرنظامیان فلسطینی تاکید کرد نمیتوان سال ۲۰۲۴ را دورهای «افتخارآمیز» برای دولت بایدن به شمار آورد.
دیدهبان حقوق بشر ماه گذشته هم اسرائیل را به ارتکاب نسلکشی در نوار غزه متهم کرد.
اسرائیل این اتهام را رد میکند و میگوید حماس از اماکن غیرنظامی مانند مدارس، مساجد، بیمارستانها و ساختمانهای مسکونی برای پیشبرد «اهداف تروریستی» خود استفاده میکند.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت نواز غزه، تاکنون ۴۶ هزار و ۷۸۸ کشته و ۱۱۰ هزار و ۴۵۳ زخمی بر جای گذاشته است.
اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانهای در بند حماس به توافق دست یافتند. این توافق قرار است از یکشنبه ۳۰ دی اجرایی شود.
در ادامه واکنشها به مصاحبه مسعود پزشکیان با انبیسی نیوز، حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنهای در روزنامه کیهان، نوشت که مطرح کردن موضوع مذاکره با ایالات متحده، خارج از اختیارات پزشکیان بوده و وظیفه او تلاش برای کشتن دونالد ترامپ است.
شریعتمداری پنجشنبه ۲۷ دی، قصاص (کشتن) و مرگ را «کمترین مجازات» برای ترامپ و مایک پمپئو، وزیر خارجه دولت اول او دانست و خطاب به پزشکیان نوشت: «وظیفه شما به عنوان یک ایرانی غیرتمند و مسلمان، اجرای این حکم الهی است و نه مذاکره [با او].»
او در سرمقاله روزنامه کیهان، خطاب به پزشکیان ادامه داد: «شما صاحب ایران نیستید. شما رییسجمهور ایران هستید که مسئولیت قوه اجرایی کشور برای چهار سال به عنوان یک امانت به شما سپرده شده است.»
شریعتمداری سخنان پزشکیان در مصاحبه با انبیسی نیوز را «بیرون از حوزه اختیارات» او و «پیام ذلت به دشمن قسمخورده» خواند.
پزشکیان در مصاحبه با انبیسی نیوز گفته است جمهوری اسلامی هرگز قصد ترور ترامپ را نداشته و در آینده نیز چنین کاری نخواهد کرد.
کیهان، چهارشنبه نیز در مطالب مختلفی به سخنان پزشکیان و موضوع مذاکره با آمریکا حمله کرد.
این روزنامه، پنجشنبه نیز پزشکیان را به «اتخاذ موضعی عجیب و تاملبرانگیز» در مصاحبه با شبکه انبیسی متهم کرد و آن را قسمتی از «تداوم مواضع متناقض و در تضاد با سیاستهای کلی نظام و رهبری» خواند.
کیهان مواضع پزشکیان را تکرار تجربه دولت روحانی و در عین حال مواضع عباس عراقچی، وزیر خارجه، را «انقلابی و مبتنی بر اصول سیاست خارجی نظام» خواند.
شریعتمداری پیش از این نیز در سرمقاله شنبه ۱۵ دی کیهان نوشته بود: «مطرح کنندگان موضوع مذاکره با آمریکا یا خواب هستند یا مستاند یا دیوانه.»
یادداشت عضو دفتر آثار خامنهای درباره مذاکره با آمریکا
مهدی فضائلی، عضو دفتر حفظ و نشر آثار خامنهای، در یادداشتی نوشت که مذاکره جمهوری اسلامی با آمریکا «نقش بسیار مهمی در احیای هژمونی آمریکا» خواهد داشت و «این خیانتی است به کل جهان».
او تاکید کرد که پس از سقوط بشار اسد، آمریکا ایران را «ضعیف میپندارد» و «به دنبال باجگیری» است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۹ دی ماه طرفداران مذاکره با آمریکا را «مرعوب دشمن» خواند و از مقامات حکومت خواست در تصمیمگیری درباره موضوعات مختلف از جمله حجاب، تورم و ارز، ملاحظه «توقع بیجای آمریکاییها» را نکنند.
دیگر روزنامههای اصولگرا نیز به مصاحبه پزشکیان واکنش نشان دادهاند. از جمله روزنامه وطن امروز، سخنان پزشکیان مبنی بر این که جمهوری اسلامی اقدام به ترور ترامپ نکرده را تایید کرد و همزمان افزود جمهوری اسلامی از «مجازات» او دست نکشیده است.
ترامپ از روز اول بهمن (۲۰ ژانویه)، پس از برگزاری مراسم تحلیف، رسما کار خود را به عنوان رییس جمهوری آمریکا آغاز خواهد کرد.
اندیشکده شورای آتلانتیک در مقاله مفصلی به بررسی روابط حکومت چین با حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی پرداخته است.
جیسون م. برودسکی، از مدیران سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، و توویا گرینگ، تحلیلگر اطلاعات تهدیدات سایبری و پژوهشگر مهمان در مرکز سیاست اسرائیل- چین در موسسه مطالعات امنیت ملی، در این مقاله تاکید کردهاند که با شدت گرفتن حملات حوثیها در یمن به اسرائیل و کشتیرانی بینالمللی، دولت جدید دونالد ترامپ باید حمایتهای چین از حوثیها و جمهوری اسلامی را در اولویت روابط دوجانبه خود با پکن قرار دهد.
به نوشته نویسندگان مشترک این مقاله، چین در سالهای اخیر بهگونهای عمل کرده که در عین حالی که از امنیتی که حضور ناوگان نظامی آمریکا در دریای سرخ فراهم آورده بهرهبرداری کرده، منابع و فناوری لازم برای تقویت حوثیها و جمهوری اسلامی را نیز تامین کرده است. این حمایتها نه تنها ثبات منطقه را تهدید کرده، بلکه فشار زیادی بر تجارت بینالمللی وارد کرده است.
حمایتهای پنهان و چالشهای آشکار
از نظر نویسندگان، یکی از راههای اصلی حمایت چین از حوثیها، خرید گسترده نفت از ایران است. بر اساس گزارشهای سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای»، صادرات نفت ایران در سال ۲۰۲۴ به ۵۸۷ میلیون بشکه رسید که نسبت به سال ۲۰۲۳ افزایشی ۱۰.۷۵ درصدی داشته است. در طول چهار سال گذشته، ایران تقریباً ۱.۹۸ میلیارد بشکه نفت صادر کرده و درآمد حاصل از این صادرات، چهار برابر دوران اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ بوده است.
چین، بهعنوان بزرگترین مشتری ایران، در سال ۲۰۲۴ بیش از ۹۰ درصد نفت ایران را خریده است. درآمد حاصل از این صادرات به سپاه پاسداران منتقل شده و بخش زیادی از این منابع برای حمایت از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی مانند حزبالله، حماس و حوثیها صرف شده است.
در مقاله منتشر شده در وبسایت اندیشکده شورای آتلانتیک آمده است که حوثیها از قطعات ساخت چین در حملات خود به کشتیهای دریای سرخ استفاده کردهاند. به گزارش منابع اطلاعاتی ایالات متحده، از نوامبر ۲۰۲۳، حوثیها در ازای مصونیت بخشیدن به کشتیهایی که با پرچم چین از خلیج عدن و دریای سرخ عبور میکنند، از فناوری چینی در حملات خود استفاده کردهاند. این موضوع پس از اعلام تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا در سال ۲۰۲۴ که چندین نهاد چینی، ایرانی و حوثی را به دلیل تأمین مالی و تأمین تجهیزات نظامی هدف قرار داده بود، آشکار شد. با این حال، سفارت چین در تلآویو این ادعاها را بهطور کامل رد کرده است.
در حالی که چین در سالهای ابتدایی کودتای حوثیها (۲۰۱۴-۲۰۱۵) قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل علیه اقدامات این گروه را تایید کرده بود، از زمان ازسرگیری حملات حوثیها در نوامبر ۲۰۲۳، واکنش پکن نسبت به آنها ملایمتر شده است. چین در قطعنامههای اخیر از رای دادن امتناع کرده و کوشیده این قطعنامهها را تضعیف کند.
مخاطرات حمایت چین از حوثیها
نویسندگان مقاله در ادامه به مخاطرات حمایت چین از حوثیها پرداخته و نوشتهاند که با وجود حمایت از حوثیها، چین همچنان در معرض خطرات ناشی از حملات این گروه قرار دارد. بیش از نیمی از نفت چین از خاورمیانه و شمال آفریقا تأمین میشود و تقریبا تمام این محمولهها از آبراههای استراتژیک دریای سرخ عبور میکنند که اکنون تحت تهدید حملات حوثیها قرار دارند.
اختلالات ایجادشده از سوی حوثیها در حملونقل دریایی، برخی از شرکتهای بزرگ کشتیرانی را مجبور کرده تا مسیرهای خود را به سوی دماغه امید نیک تغییر دهند. این تغییرات نه تنها زمان سفر را تا دو هفته افزایش داده، بلکه هزینههای سوخت را بهطور متوسط یک میلیون دلار و سایر هزینههای جانبی را تا ۳۰ درصد افزایش داده است.
یک مطالعه بانک مرکزی اسرائیل نشان داده که بین دسامبر ۲۰۲۳ و اوایل ۲۰۲۴، حجم تجارت در دریای سرخ ۱۰ درصد کاهش یافته و واردات دریایی کشورهای ساحلی این منطقه تا ۲۰ درصد افت کرده است. اگرچه تا مارس ۲۰۲۴ بهبود نسبی آغاز شد، اما تأثیرات منفی همچنان بر صادرکنندگان باقی مانده است.
چین چه دیدگاهی نسبت به حملات حوثیها دارد؟
نویسندگان مقاله میگویند بررسی دیدگاه تحلیلگران چینی نشان میدهد که این کشور تمایل چندانی برای همکاری با ایالات متحده علیه حوثیها ندارد. برخی تحلیلگران معتقدند که چین اهرم فشاری بر جمهوری اسلامی و حوثیها ندارد، اما این ادعا این واقعیت را نادیده میگیرد که روابط اقتصادی و صادرات فناوری چین به ایران، نفوذ قابلتوجهی برای پکن ایجاد کرده است.
تحلیلگران دیگر به این نتیجه رسیدهاند که چین با بهرهبرداری از چتر امنیتی آمریکا در خاورمیانه، منابع خود را حفظ میکند و در عین حال موجب تضعیف ایالات متحده در سایر مناطق میشود.
برخی نیز ادعا میکنند که بحران خاورمیانه محدود به منطقه شام است و منافع چین در خلیج فارس تحت تاثیر قرار نگرفته است. این رویکرد نشان میدهد که پکن به جای همکاری با ایالات متحده، به دنبال بهرهبرداری از ضعفها و اختلافات جهانی است.
دولت ترامپ چگونه میتواند چین را تحت فشار قرار دهد؟
نویسندگان مقاله در پایان به اقدامی پرداختهاند که از نظر آنها دولت ترامپ برای تغییر این وضعیت میتواند انجام دهد. از نظر آنها دولت دوم ترامپ باید از تمامی ابزارهای دیپلماتیک و اطلاعاتی برای فشار بر چین استفاده کند. این تلاشها میتواند شامل افشای اطلاعات محرمانه درباره نقش چین در حمایت از حوثیها و همکاری با متحدان منطقهای برای ایجاد ساختار امنیتی جدیدی باشد. این ساختار میتواند شامل تحریمهای ثانویه، به اشتراکگذاری اطلاعات و تقویت پیامهای استراتژیک علیه پکن باشد.
از نگاه آنها، ترامپ همچنین میتواند حملاتی هدفمند علیه رهبران حوثیها و زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی انجام دهد. اقداماتی مانند هدف قرار دادن رهبران ارشد حوثی یا تخریب تاسیسات کلیدی سپاه پاسداران میتواند توانایی این گروهها را تضعیف کند و هزینه حمایت از آنها را برای جمهوری اسلامی و چین افزایش دهد.
نویسندگان مقاله در پایان تاکید کردهاند که دولت جدید آمریکا میتواند با همکاری متحدان و شرکای خود نقش مخرب چین در منطقه را کاهش دهد و ثبات و امنیت را در آبراههای حیاتی جهان حفظ کند.
جلسات رای اعتماد به گزینههای پیشنهادی دونالد ترامپ برای سمتهای کلیدی مثل دادستان کل، رییس سیآیای و وزارت امور خارجه در حالی برگزار شد که انتظار میرود اکثریت جمهوریخواه این مجلس، گزینههای او را تایید کنند. با وجود این، دموکراتها چالشهایی برای گزینههای ترامپ ایجاد کردند.
گزینههای پیشنهادی دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب ایالات متحده، برای سمتهای کلیدی کابینه در جلسات رای اعتماد مجلس سنا با استقبال نمایندگان جمهوریخواه که هم حزب ترامپ هستند و پرسشهای چالشی از سوی نمایندگان دموکرات - حزب رقیب- روبهرو شدهاند.
احتمالا گزینههای پیشنهادی ترامپ در سنا که جمهوریخواهان آن را با اکثریت ۵۳ به ۴۷ در اختیار دارند، به سرعت تایید شوند.
ترامپ پم بوندی را برای دادستان کل، جان راتکلیف را برای ریاست سازماناطلاعات مرکزی آمریکا، سیآیای مارکو روبیو را به عنوان وزیر امور خارجه، تولسی گبرد را به عنوان مدیر اطلاعات ملی، اسکات بسنت را برای وزارت خزانهداری، رابرت اف. کندی جونیور را برای وزارت بهداشت، راس واوت را به عنوان مدیر بودجه کاخ سفید و شان دافی را برای وزارت حمل و نقل به سنا پیشنهاد داده است.
دموکراتها از گزینه پیشنهادی برای پست دادستان کل، بوندی، و گزینه پیشنهادی برای ریاست سیآیای، جان راتکلیف، خواستند وفاداری به ترامپ را بر انجام وظایفشان برای آمریکا در اولویت قرار ندهند.
نمایندگان دموکرات میگویند نگرانند راتکلیف از اطلاعاتی که در سمت ریاست سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در اختیار دارد، برای اهداف سیاسی ترامپ استفاده کند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت احتمالا برخی از پیشنهادهای ترامپ با چالش بیشتری از سوی نمایندگان دموکرات مواجه خواهند شد. بر این اساس گزینه وزارت دفاع ترامپ با اتهاماتی درباره رفتار نامناسب مواجه است، اما تایید او نیز پس از حمایت سناتور جونی ارنست، نماینده زن جمهوری٬خواه و سرهنگ گارد ملی محتمل است.
رابرت اف. کندی جونیور، گزینه وزارت بهداشت از خانواده سرشناس کندی که با حمایت ناگهانی خود از ترامپ در انتخابات شگفتیساز شد، نظرات چالش برانگیزی راجع به واکسیناسیون دارد.
در جلسه رای اعتماد، سناتور دموکرات دیک دوربین از بوندی، گزینه دادستان کل پرسید: «میخواهم بدانم که اگر بین سوگند خود به قانون اساسی و وفاداری به آقای ترامپ انتخابی داشتید، به او نه میگویید؟»
و بوندی در پاسخ تاکید کرد که استقلال وزارت دادگستری را حفظ خواهد کرد، اما قول داد به «استفاده حزبی از نظام عدالت» پایان دهد و گفتههای ترامپ مبنی بر انگیزههای سیاسی در پروندههای قضایی علیه خود را تایید کرد.
در همین جلسه، سناتور جان کندی، که پیشتر سابقه حضور در حزب دموکرات را داشته، از بوندی خواست مشروعیت را به وزارت دادگستری بازگرداند و آنچه او «آدمهای بد» خواند را شناسایی و حذف کند.
برنامههای تیم ترامپ برای نابود کردن «دولت پنهان» در نظام بروکراتیک ایالات متحده، دموکراتها را نگران کرده است.
همزمان با جلسات رای اعتماد امروز سنا، رویترز در گزارشی اختصاصی از درخواست تیم انتقالی ترامپ از سه مدیر ارشد وزارت امور خارجه برای استعفا خبر داد. بر اساس این گزارش، این اشخاص نقشی کلیدی در کنترل اطلاعات و مدیریت و جذب نیروی انسانی در وزارت امور خارجه دارند. برخی از آنها طی ۳۰ سال اخیر، با وجود تغییر دولتهای جمهوریخواه و دموکرات، در وزارت امورخارجه حضور داشتهاند.
ترامپ که از بدنه مدیریتی دولت آمریکا با نام «دولت عمیق» یا «دولت پنهان» یاد میکند، در رقابتهای انتخاباتی وعده داده بود این «دولت پنهان» را نابود خواهد کرد. او برنامهای ۱۰ مرحلهای برای این هدف منتشر کرده است. پس از بازگشت به کاخ سفید و بر اساس برنامه ۱۰ مرحلهای که ترامپ در نظر دارد، او این قدرت را خواهد داشت که تا ۵۰ هزار نفر از کارکنان دولت را اخراج کند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۲۶ دی گفت که تهران اکنون با اروپاییها فقط «مذاکرات هستهای» دارد. او سهشنبه گفته بود تا زمانی که واشینگتن به برجام بازنگردد یا سیاست خود را در این زمینه اعلام نکند، تهران با دولت جدید آمریکا مذاکره نخواهد کرد.
آمریکا در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ از برجام خارج شد و مذاکرات با تهران در دوران بایدن نتیجه نداد.
به گفته عراقچی، غیر از مذاکره هستهای با اروپا، جمهوری اسلامی «فعلا مذاکره دیگری» با غرب ندارد.
او شامگاه سهشنبه در گفتوگویی با صداوسیما گفت: «واقعیت راباید عرض کنیم که به هر حال الان آمریکا از برجام خارج شده و ما مذاکراتی با آمریکا در چهارچوب برجام و در موضوع هستهای نداریم.»
عراقچی افزود: «پیش از این نیز ما با باقی اعضای برجام مذاکره کردیم و آنها بودند که با آمریکا مذاکره میکردند و در حقیقت یک جور مذاکرات غیر مستقیم وجود داشت.»
بیشتر بخوانید: پیام پزشکیان به آمریکا: «آماده مذاکره هستیم»
اظهارات عراقچی با انتقاد شدید حمید ابوطالبی، مشاور سیاسی رییسجمهوری در دوره حسن روحانی و از سفیران پیشین جمهوری اسلامی در کشورهای مختلف از جمله ایتالیا روبهرو شد.
ابوطالبی در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «به نظر میرسد که دولت محترم، در حال "خودفریبیِ سیاسی" است؛ از یک سو رییس محترم جمهور، پیام تمایل به مذاکره ارسال میکند و از سوی دیگر وزیر خارجه ایشان در مصاحبه امشب علیه مواضع رییس جمهور موضع گرفته و آن را خنثی مینماید.»
او اضافه کرد که عراقچی از «مرگ برجام» سخن میگوید، اما «این پیش شرط عجیب و ناممکن» را میگذارد که: «آمریکا باید اول به برجام بازگردد تا با او مذاکره هستهای کنیم. کدام برجام؟... کاین ره که تو میروی به ترکستان است....»
ابوطالبی سخنان عراقچی را یادآور حضور و مواضع او در تیم هستهای سعید جلیلی دانست.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در صحبتهای خود گفت که سیاست تهران، کماکان همین است: «ما با دولت آمریکا در موضوع هستهای مذاکره نمیکنیم تا وقتی که به برجام برگردند یا به هر حال سیاست خودشان را در این خصوص اعلام کنند ولی با کشورهای اروپایی، با چین و روسیه مذاکرات خودمان را خواهیم داشت.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در حالی برای مذاکره با آمریکا شرط گذاشته است که به گفته معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی از آمادگی برای مذاکره با آمریکا سخن گفته است. به گفته او، پزشکیان در قالب یک گفتگو، «پیامی مهم» فرستاده که شبکه انبیسی چهارشنبه آن را منتشر میکند.
پیش از این و با نزدیک شدن به زمان آغاز به کار دولت ترامپ، علی عبدالعلیزاده، یک چهره نزدیک به پزشکیان، بنیز ر ضرورت گفتوگوی جمهوری اسلامی با آمریکا تاکید کرده بود.
اظهار تمایل پزشکیان به گفتگو با آمریکا در حالی منتشر میشود که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی هفته گذشته در یک سخنرانی گفت طرفداران مذاکره با آمریکا «مرعوب دشمن» هستند و از مقامات جمهوری اسلامی خواست در تصمیمگیری در موضوعات مختلف از جمله حجاب، تورم و ارز، ملاحظه «توقع بیجای آمریکاییها» را نکنند.
خامنهای با اشاره به اینکه «برخی میگویند چرا با اروپاییها مذاکره میکنیم اما حاضر به ارتباط و مذاکره با آمریکا نیستیم؟» گفت: «کینه آمریکا نسبت به ایران و انقلاب، کینه شتری است.»
دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ کمتر از یک هفته دیگر آغاز میشود و بنا بر خبرهای منتشر شده او قصد دارد برای مقابله با سیاستای هستهای و منطقهای تهران، کارزار فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی را دوباره احیا کند.
تمایل جمهوری اسلامی برای بازگشایی سفارت خود در دمشق
عراقچی در سخنان خود همچنین گفت جمهوری اسلامی از «دولتی که خواست مردم در سوریه باشد» حمایت میکند و افزود که سفارت جمهوری اسلامی در دمشق را «در صورتی که امنیت آن تضمین شود، بازگشایی میکنیم».
پیشتر احمد الشرع، معروف به محمد جولانی، فرمانده گروه تحریر شام، اعلام کرد مخالفان با ساقط کردن حکومت بشار اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.
او در مصاحبه با روزنامه الشرق الاوسط که جمعه، ۳۰ آذر، منتشر شد گفت سوریه در زمان اسد «به سکویی برای ایران تبدیل شده بود تا پایتختهای کلیدی عربی را تحت کنترل خود درآورد، جنگها را گسترش دهد و با مواد مخدری مانند کپتاگون خلیج فارس را بیثبات کند.»
الشرع افزود: «ما با حذف شبهنظامیان ایرانی و بستن راه نفوذ ایران در سوریه، به منافع منطقه خدمت کردهایم و آنچه را که دیپلماسی و فشار خارجی نتوانست محقق کند، با کمترین تلفات به دست آوردهایم.»
مخالفان مسلح در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
ناظران تحولات اخیر سوریه را ضربهای به نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی میدانند و معتقدند پایان حکومت اسد توازن قدرت در خاورمیانه را تغییر خواهد داد.
او درباره انتقادهای غرب از تسلیح روسیه از سوی تهران نیز گفت: «اگر اروپا شاکی است که چرا سلاحهای ایرانی در دست روسها وجود دارد، خودش باید در خصوص همکاری نظامی با اسرائیل پاسخگو باشد.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت که سند توافق همکاری ایران و روسیه چهار سال در روند بررسی و تهیه قرار دارد و «این توافق هیچ ربطی به تحولات ماههای اخیر ندارد».
همزمان با تاکید مسعود پزشکیان بر آمادگی به منظور مذاکره با آمریکا و مطرح کردن شروطی در این باره، رسانههای اصولگرا از سخنان او در مصاحبه با انبیسی نیوز انتقاد کردند. روزنامه کیهان نوشت که «التماس مذاکره»، دیوانگی است و این عمل را رفتاری غیرشرافتمندانه و غیراصولی خواند.
کیهان چهارشنبه ۲۶ دی نوشت که با وجود تاکید دونالد ترامپ بر فشار حداکثری و صدور دستور هدف قرار دادن و کشتن قاسم سلیمانی در دولت قبل، «برخی محافل منسوب به دولت، از لزوم مذاکره با ترامپ سخن میگویند».
این روزنامه که مدیرمسئول آن از سوی رهبر جمهوری اسلامی تعیین میشود، سخنان مقامات دولت درباره «مذاکره شرافتمندانه» یا «مذاکره با حفظ اصول» را «برچسب دروغین» خواند.
مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات دفتر پزشکیان، سهشنبه در حساب ایکس خود نوشت که رییس دولت چهاردهم در مصاحبه با شبکه انبیسی این پیام را اعلام کرده که جمهوری اسلامی «آماده مذاکره شرافتمندانه و برابر» است.
کیهان در شماره چهارشنبه خود در نوشتههای مختلفی به سخنان مقامات دولت درباره مذاکره حمله کرد؛ از یک طرف خواستار لغو تحریمهای آمریکا بر اساس برجام شد و از طرف دیگر این توافق را «خسارت محض» خواند.
این روزنامه در مطلبی به سخنان علی خامنهای اشاره کرد که گفته بود جمهوری اسلامی هنگامی به تعهدات برجامی خود بازخواهد گشت که «آمریکا همه تحریمها را در عمل و نه در حرف یا بر روی کاغذ، لغو کند و این لغو تحریمها مورد راستیآزمایی ایران قرار گیرد».
کیهان در گزارش دیگری نوشت: «با وجود تمامی عبرت و خسارت برجام برای کشور، این روزها همچنان عدهای در داخل به دنبال ادامه مذاکرات و توافقات جدید هستند.»
حسین شریعتمداری، نماینده خامنهای در روزنامه کیهان، پیش از این نیز در سرمقاله شنبه ۱۵ دی این روزنامه نوشت: «مطرح کنندگان موضوع مذاکره با آمریکا یا خواب هستند یا مستاند یا دیوانه.»
هر وقت آمریکا به حرفهایش عمل کند، گفتوگو میکنیم
پزشکیان، چهارشنبه با تاکید بر سخنان خود درباره مذاکره با ترامپ گفت: «آمریکا اول باید ثابت کند که به گفته خود عمل میکند. هر وقت قبول کردند، گفتوگو میکنیم.»
همزمان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد تا زمانی که واشینگتن به برجام بازنگردد یا سیاست خود را در این زمینه اعلام نکند، تهران با دولت جدید آمریکا مذاکره نخواهد کرد.
با وجود استقبال مقامات دولت از مذاکره با ترامپ، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۹ دی ماه طرفداران مذاکره با آمریکا را «مرعوب دشمن» خواند و از مقامات حکومت خواست در تصمیمگیری درباره موضوعات مختلف از جمله حجاب، تورم و ارز، ملاحظه «توقع بیجای آمریکاییها» را نکنند.
انتقاد از سخنان پزشکیان درباره عدم تلاش برای ترور ترامپ
پزشکیان در مصاحبه با انبیسی نیوز گفته است که جمهوری اسلامی هرگز قصد ترور دونالد ترامپ را نداشته و در آینده نیز چنین کاری نخواهد کرد.
پس از انتشار این گفته رییس دولت جمهوری اسلامی، خبرگزاری دانشجو، وابسته به بسیج دانشجویی، با اشاره به تاکید خامنهای بر گرفتن انتقام کشته شدن سلیمانی، نوشت که سخنان پزشکیان «بیشک موضع ضعف را از سوی ایران به کشورهای غربی و ایالات متحده آمریکا میرساند».
در این میان دیگر رسانههای ایران از جمله هممیهن با اشاره به مصاحبه پزشکیان، به سختتر شدن شرایط پس از روی کار آمدن ترامپ اشاره کردند.
ترامپ از روز اول بهمن (۲۰ ژانویه)، پس از برگزاری مراسم تحلیف، رسما کار خود را به عنوان رییس جمهوری آمریکا آغاز خواهد کرد.