اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، سخنان رییسجمهوری فرانسه در مورد برنامه هستهای و تهدیدات منطقهای و جهانی جمهوری اسلامی را «بیاساس، متناقض، فرافکنانه و مزوّرانه» خواند.
بقایی چهارشنبه ۱۹ دی، گفت که پاریس «از انجام تعهدات برجامی سر باز زده» است.
او رویکردهای فرانسه درباره صلح و ثبات در منطقه غرب آسیا و درگیری در غزه را «غیرسازنده» خواند و خواستار تجدید نظر در آن شد.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، دوشنبه ۱۷ دی، در یک سخنرانی در جمع تعدادی از سفیران این کشور گفته که برنامه هستهای جمهوری اسلامی «به نقطه بیبازگشت» نزدیک میشود.
مکرون، جمهوری اسلامی را مهمترین چالش استراتژیک و امنیتی برای فرانسه، اروپا و منطقه دانست و افزود محدود نشدن حکومت ایران، یک ریسک بزرگ است.
رییسجمهوری فرانسه تاکید کرد که رهبران کشورهای اروپایی باید از خود بپرسند «آیا ضرورت دارد پیش از اکتبر ۲۰۲۵ مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریمها علیه تهران را فعال کنند یا خیر».
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی به این بخش از سخنان مکرون واکنش نشان نداد اما پیش از این، مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، تهدید کرده بود در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی سه کشور اروپایی (آلمان، بریتانیا و فرانسه)، جمهوری اسلامی از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) خارج خواهد شد.
بقایی سخنان مکرون درباره حمایت جمهوری اسلامی از روسیه در جنگ با اوکراین را «ادعای تکراری» خواند و از نگرانی او نسبت به اقدامات جمهوری اسلامی در آفریقا ابراز تعجب و تاسف کرد.
او افزود که فرانسه «دارای سابقه استعمارگری خشن در آفریقا» است.
از سوی دیگر ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، سهشنبه ۱۸ دی اعلام کرد وضعیت سه شهروند فرانسوی بازداشتشده در ایران رو به وخامت گذاشته است و برخی از آنها در شرایطی مشابه شکنجه نگهداری میشوند.
بارو از فرانسویها خواست از سفر به ایران خودداری کنند.
بقایی به این سخنان وزیر خارجه فرانسه واکنشی نشان نداد.
مقامات پیشتر هشدار داده بودند به دلیل بادهای قوی که پس از یک دوره طولانی خشکسالی در منطقه به پا شده است، خطر آتشسوزی شدیدوجود دارد.
مقامات هشدار دادهاند وزش باد در طول شب احتمالا شدت خواهد گرفت که ممکن است منجر به صدور فرمان تخلیه برای مناطق بیشتری در نزدیکی منطقه آتشگرفته شود.
در شهر سانتا مونیکا، از ساکنان حاشیه شمالی شهر خواسته شد خانههای خود را تخلیه کنند. شاهدانی از همین منطقه به رویترز گرفتند تعدادی از خانهها در این منطقه سوختهاند و شعلههای آتش اتومبیلها را هم دربرگرفته است و آتش در حال پیشروی به سمت اقیانوس است.
کریستین کراولی، رییس آتشنشانی لسآنجلس، در یک کنفرانس خبری با ابراز خرسندی از اینکه هیچ گزارشی از مصدوم شدن افراد دریافت نکرده است، گفت: «بیش از ۲۵ هزار نفر که ساکنان یک هزار خانه در منطقه آتشگرفته هستند، آنجا را ترک کرده و آنشنشانها در حال تلاش برای کنترل و خاموشکردن آتش هستند.»
بر اساس اعلام موزه ویا گیتی، که مجموعهای از آثار بسیار قیمتی هنری در آن نگهداری میشود، آتشسوزی برخی از درختان محوطه این موزه را سوزانداما مجموعه هنری داخل موزه به دلیل تلاشهای پیشگیرانه برای هرس بوتههای اطراف ساختمانها، عمدتا ایمن مانده است.
ترافیک سنگین در تنها جاده اصلی که از دره به ساحل کشیده شده است و در تنها بزرگراه ساحلی در آن منطقه، مردم را ناچار کرد اتومبیلهای خود را ترک کرده و پای پیاده از آنجا بگریزند.
سیندی فستا، یکی از ساکنان پاسیفیک پالیسیدز، به رویترز گفت: «مردم اتومبیلهای خود را در منطقه رها کرده و گریختند. همه چیز در حال سوختن بود.»
پیش از شروع آتشسوزی، خدمات هواشناسی ملی، بالاترین هشدار خود را برای خطر آتشسوزی شدید در بخش عمدهای از شهرستان لسآنجلس حدفاصل روزهای سهشنبه تا پنجشنبه صادر کرده بود و پیشبینی کرده بود که سرعت بادها در این سه روز بین ۸۰ تا ۱۳۰ کیلومتر در ساعت خواهد بود.
گَوین کریستوفر نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، وضعیت اضطراری اعلام کرده و گفت با توجه به خطر گسترش آتشسوزی به منطقهایوسیعتر، نیروهای آتشنشانی، آمبولانسها و هواپیماها در سایر نقاط جنوب کالیفرنیا هم در حالت آمادهباش هستند.
نیوسام در کنفرانس خبری گفت: «امیدوارم اشتباه کنیم، اما انتظار داریم که آتشسوزیهای دیگری به طور همزمان رخ دهد.»
آتشسوزی دوم در این منطقه نزدیک به ۵۰ کیلومتر دروتر از ساحل در دامنههای بالای پاسادنا شعلهور شد ۸۰ هکتار را در بر گرفت.
بادهای قوی در منطقه برنامههای سفر جو بایدن را هم تغییر داد و هواپیمای او را در لسآنجلس زمینگیر کرد. او قصد داشت پرواز کوتاهی به دره کوچیلا داشته باشد تا در آئین افتتاح دو بنا ملی جدید در کالیفرنیا حضور داشته باشد. آتشسوزی باعث شد این رویداد به تاریخ دیگری موکول شد.
بایدن با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «من هر گونه کمک فدرال لازم را برای کمک به خاموشکردن آتشسوزی وحشتناک پاسیفیک پالیسیدز لازم باشد ارائه میدهم و یک کمک مالی فدرال هم قبلا برای بازپرداخت هزینههای لازم برای آتشسوزی ایالت کالیفرنیا تایید شده است.»
به گفته سخنگوی دولت، انتخاب مکران به عنوان مکان پایتخت جدید ایران هنوز قطعی نیست و بررسیها در این باره هنوز ادامه دارد اما پایتخت جدید «قطعا در جنوب» کشور خواهد بود.
مهاجرانی گفت این بررسیها در دو شورا انجام میشود که وظیفه یکی از آنها، ارزیابی مشکلات پایتخت است و شورای دوم بر «اقتصاد دریامحور» متمرکز است و از جمله ظرفیتهایی که برای این هدف در منطقه مکران مورد نیاز است را بررسی میکند. به گفته او ظرفیتهای زیستی هر منطقه نشان میدهد که چقدر میشود برای گسترش فعالیتها در آن منطقه تمرکز کرد.
مکران، منطقهای است که در جنوب شرقی ایران در استان سیستان و بلوچستان واقع شده است و سواحل آن از بلوچستان پاکستان در غرب تا مرزهای عمان به طول ۹۰۰ کیلومتر امتداد دارد.
بندر چابهار، تنها بندر اقیانوسی ایران در این منطقه قرار دارد و سواحل مکران بهجز ذخایر نفت و گاز، قابلیتهای کشاورزی و شیلات هم دارد.
محمدرضا عارف، معاون اول پزشکیان، دوشنبه درباره انتقال پایتخت گفته بود: «امروز بحث ساماندهی مرکز سیاسی به صورت جدی مطرح است و اگر به این نتیجه برسیم به دلیل محدودیتهایی که در ارایه خدمات به مردم تهران با آن مواجه هستیم، یکی از نقاطی که به صورت جدی مطرح است، مکران است.»
یک پروژه متفرقه و پرهزینه
مسعود پزشکیان، رییسجمهور، پیش از این با گفتن اینکه عدم تعادل بین منابع مالی و هزینههای تهران غیرقابل تحمل است، از انتقال پایتخت حمایت کرد و بحث درباره مکانیابی برای پایتخت را دوباره برانگیخت.
در حالی که مسئولان بر مزایای استراتژیک و اقتصادی این تغییر تاکید میکنند، منتقدان نگران نیازهای مالی و لجستیکی عظیمی هستند که برای این جابهجایی احتمالی لازم است.
«محمدصالح جوکار»، رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی در واکنش به انتقال پایتخت ایران به مکران به فرارو گفت: «انتقال پایتخت به مکران امکان ندارد. چه کسی پایتخت سیاسی را به مکران میبرد؟ چون پایتخت سیاسی باید در جایی باشد که دسترسی همگان به آن وجود داشته باشد.»
علی قلهکی، فعال رسانهای و اصولگرا که به دلیل ارتباطات نزدیک با نهادهای امنیتی ایران شناخته میشود در واکنش به صحبتهای مهاجرانی و عارف در شبکه ایکس نوشت: «بازسازی ورزشگاه آزادی، ۱۸ ماه زمان و ۱۹۰۰ میلیارد تومان هزینه دربردارد. انتقال پایتخت چقدر زمان و چه میزان پول نیاز دارد؟! برآوردِ ۲۵ سال زمان و ۲۳ میلیارد دلار هزینه شوخی است! بروید بالای یک قرن زمان و صدها میلیارد دلار پول!»
انتقال پایتخت؛ بحثی ۴۰ ساله
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، با اشاره به اینکه موضوع انتقال پایتخت موضوع جدیدی نیست و بیش از سه دهه است این مساله موضوع بحث است و مسالهای فوری نیست، گفت «استان تهران به جهت افزایش جمعیت، نگرانیهایی از منظر ظرفیتهای زیستی مثل آب دارد.»
بحثهای مربوط به انتقال پایتخت ایران، در همه دولتهای ایران که پس از پایان جنگ ایران و عراق بر سر کار بودهاند مطرح شده است، اما همواره به دلیل محدودیتهای مالی، بیثباتی سیاسی و چالشهای لجستیکی متوقف شدهاند.
در دوران ریاست جمهوری محمود احمدینژاد، عمدتا به دلیل نگرانیها از آسیبپذیری تهران در برابر زلزله، این بحث برای مدتی شدت گرفت.
در دوره ریاستجمهوری حسن روحانی، او با صحبت از رشد غیرقابل تحمل جمعیت شهر و مشکلات زیستمحیطی رو به افزایش آن دوباره به این بحث دامن زد.