دولت چاد پنجشنبه هشتم آذر اعلام کرد به پیمان همکاری نظامی خود با فرانسه پایان داده است. وزارت خارجه چاد دلیل این تصمیم را تقویت استقلال این کشور و بازنگری در شراکتهای استراتژیک چاد عنوان کرد.
چاد در سالهای گذشته همکاریهای نظامی نزدیکی با کشورهای غربی داشته است، اما اخیرا به روسیه نزدیکتر شده است.
در دومین روز آتشبس بین اسرائیل و حزبالله لبنان، دو طرف یکدیگر را به نقض آن متهم کردند. در همین حال، نیروی هوایی اسرائیل اعلام کرد که جنگندههای این کشور پنجشنبه، هشت آذر، به تاسیساتی در جنوب لبنان حمله کردند که حزبالله از آنها برای ذخیره موشکهای میانبرد خود استفاده میکرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پنجشنبه هشت آذر، گفت که به ارتش دستور داده است تا در صورت نقض آتشبس، آماده از سرگیری نبردی شدید باشند.
او به کانال ۱۴ اسرائیل گفت: «ما آتشبس را با قدرت اجرا میکنیم. اما به ارتش اسرائیل دستور دادهام که در صورت نقض چارچوب آتشبس و در صورت لزوم ، برای یک جنگ شدید آماده باشد.»
اسرائیل همچنین اعلام کرد که روز پنجشنبه به سمت خودروهای مظنونی که راهی چندین نقطه در منطقه جنوب لبنان بودند، آتش گشوده است. اسرائیل، حرکت این خودروها به سمت جنوب لبنان را نقض آتشبس خوانده است.
آتشبس بین حزبالله، اصلیترین گروه نیابتی جمهوری اسلامی، و اسرائیل از صبح روز چهارشنبه، هفت آذر، آغاز شد.
در سوی مقابل، حسن فضلالله، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، اسرائیل را به نقض آتشبس متهم کرد.
او پنجشنبه به خبرنگاران گفت «دشمن به کسانی که به روستاهای مرزی باز میگردند، حمله میکند. امروز نقض حقوق بشر از سوی اسرائیل به این شکل انجام میشود.»
ارتش لبنان نیز اسرائیل را به نقض چندباره آتشبس در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه بار متهم کرد.
تبادل اتهامات، شکنندگی آتشبسی را به نمایش میگذارد که با میانجیگری ایالات متحده و فرانسه برای پایان دادن به درگیریها در لبنان، به موازات ادامه جنگ غزه به دست آمده است. قرار است این آتشبس به مدت ۶۰ روز و به امید رسیدن به توقف دائمی خصومتها ادامه یابد.
حمله هوایی روز پنجشنبه اسرائیل، اولین حمله از زمان اجرایی شدن آتشبس در صبح چهارشنبه به حساب میآید. منابع امنیتی لبنان و تلویزیون الجدید گفتند که این حملات در نزدیکی بیساریه، در شمال رود لیتانی رخ داده است.
هرچند که در توافق آتشبس تصریح شده است که تاسیسات نظامی غیرمجاز در جنوب رود لیتانی باید برچیده شوند، اما به تاسیسات نظامی در شمال رودخانه اشارهای نشده است.
پیش از این، رسانههای دولتی و منابع امنیتی لبنان گزارش داده بودند که تانکهای اسرائیلی به پنج شهر و برخی از مزارع کشاورزی در جنوب لبنان شلیک و دستکم دو نفر را زخمی کردند.
همه این مناطق در دو کیلومتری خط آبی که مرز بین لبنان و اسرائیل را مشخص میکند، قرار دارند.
خانوادههای لبنانی که از خانههایشان در نزدیکی مرز جنوبی آواره شدهاند، میکوشند به خانههای خود بازگردند اما سربازان اسرائیلی همچنان در داخل خاک لبنان در شهرهای مرزی مستقر هستند.
ارتش اسرائیل پنجشنبه مقررات منع رفت و آمد را برای محدود کردن تردد ساکنان جنوب لبنان در جنوب رود لیتانی را تمدید کرد. براساس دستور ارتش اسرائیل تردد در این مناطق از ساعت پنج عصر تا هفت صبح به وقت محلی ممنوع است.
خبرگزاری آناتولی ترکیه گزارش داد که شورشیان اسلامگرای مخالف حکومت بشار اسد در سوریه به یک کیلومتری حومه شهر حلب رسیدهاند. در همین حال، در پی کشته شدن یک فرمانده ار شد سپاه در حومه حلب، جمهوری اسلامی بر ادامه حمایت کامل خود از حکومت بشار اسد تاکید کرد.
دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد در درگیریهای شبهنظامیان با نیروهای حکومت سوریه در حومه حلب و ادلب ۲۳۱ نفر، از جمله ۲۱ غیرنظامی کشته شدهاند.
پیشتر و در پی پیشروی شورشیان به رهبری هیات تحریر شام در استان حلب، هواپیماهای جنگی روسیه و سوریه پنجشنبه هشت آذر، شمال غربی سوریه را در نزدیکی مرز با ترکیه بمباران کرده بودند تا مانع نزدیکتر شدن آنان به حلب شوند.
در همین حال، بشار اسد رییسجمهوری سوریه، در سفری اعلام نشده به مسکو رفت و با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار و گفتوگو کرد. از جزییات این دیدار، خبری منتشر نشده است.
گروه اسلامگرای هیات تحریر شام، که قبلا با نام جبهه النصرت شناخته میشد، در فهرست گروههای تروریستی آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا قرار دارد.
شورشیان به رهبری گروه شبه نظامی هیات تحریر شام، چهارشنبه هفت آذر، به ۱۲ شهر و روستا در استان حلب در شمال غربی سوریه که تحت کنترل نیروهای بشار اسد، رییسجمهوری سوریه است، حمله کردند.
این حمله بزرگترین حمله در استان حلب از ماه مارس ۲۰۲۰ به این سو محسوب میشود. در مارس ۲۰۲۰ روسیه که از اسد حمایت میکند و ترکیه که از شورشیان حمایت می کند، با آتشبسی موافقت کردند که به سالها جنگ در این استان پایان داد.
ارتش سوریه در اولین بیانیه خود از زمان این حمله غافلگیرانه گفت که خسارات سنگینی را به «تروریست» وارد کرده است.
ارتش سوریه گفت که با روسیه و «نیروهای دوست» برای بازپسگیری مناطقی که به تصرف شورشیان درآمده همکاری میکنند.
کشته شدن یک فرمانده سپاه و هشدار جمهوری اسلامی
در بیانیه ارتش سوریه، توضیحی درباره «نیروهای دوست» داده نشده است، اما مقامات جمهوری اسلامی تایید کردهاند که کیومرث پورهاشمی، مشهور به «حاج هاشم»، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در جریان حملات مخالفان بشار اسد در حلب کشته شده است.
رسانههای حکومتی در ایران از کیومرث پورهاشمی با عنوان «مستشار ارشد جمهوری اسلامی در سوریه» یاد کردهاند.
جمهوری اسلامی در جریان جنگ داخلی سوریه هزاران نظامی و شبهنظامیان شیعه را به سوریه اعزام کرده است.
شورشیان در نتیجه حملات خود به نزدیکی نبل و زهرا، دو شهر شیعهنشینی رسیدند که حزبالله لبنان حضور نظامی پررنگی در آنها دارد.
براساس گزارشها شورشیان همچنین به فرودگاه النیرب یا فرودگاه بینالمللی حلب در شرق این کشور حمله کردند. شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی پایگاههایی در این فرودگاه دارند.
در همین حال، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی پنجشنبه شب ۸ آذر ۱۴۰۳، حملات دو روز گذشته شورشیان در سوریه را « بخشی از طرح اهریمنی رژیم تروریستی اسرائیل و آمریکا برای ناامنسازی منطقه غرب آسیا» دانست و درباره فعال شدن آنچه او آنها را «گروههای تکفیری» خواند.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفت: «بر اساس توافقهای موجود میان سه کشور ضامن روند آستانه (ایران، ترکیه و روسیه) منطقه حومه حلب و ادلب جزء مناطق کاهش تنش محسوب میشوند و حمله گروههای تروریستی به این مناطق نقض فاحش توافقات روند آستانه نیز میباشد و دستاوردهای مثبت این روند را در معرض خطر جدی قرار میدهد.»
بقائی همچنین هشدار داد که «هرگونه تعلل در مقابله با تحرکات تروریستی در سوریه، همه دستاوردهای مبارزه با تروریسم در سالهای گذشته را در معرض خطر قرار میدهد و منطقه را وارد دور جدیدی از ناامنی و بیثباتی میکند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به کشته شدن کیومرث پورهاشمی، فرمانده ارشد سپاه در حومه حلب، بر ادامه حمایت جمهوری اسلامی از دولت سوریه «برای مقابله قاطع با گروههای تروریستی و بازگرداندن امنیت و ثبات به این کشور» تاکید کرد.
ادامه درگیری در استان ادلب
به گفته دو منبع ارتش سوریه، جت های روسی مناطق تازه تصرفشده را بمباران کردند و شهرهای پرجمعیت را در آخرین منطقه تحت کنترل مخالفان هدف قرار دادند.
سرویس نجات، تحت کنترل مخالفان موسوم به کلاه سفیدها، اعلام کرد که دست کم ۱۶ غیرنظامی در شهر اتارب که تحت کنترل شورشیان است، در اثر بمباران یک منطقه مسکونی از سوی یک جت روسی کشته شدند.
ساکنان و شاهدان گفتند که بزرگراه اصلی حلب- دمشق در نتیجه درگیریها بسته شده است.
شورشیان می گویند حملات آنان واکنشی است به تشدید حملات نیروهای هوایی روسیه و سوریه علیه غیرنظامیان در هفتههای اخیر در مناطقی در جنوب استان ادلب در شمال غربی سوریه و جلوگیری از هرگونه حمله ارتش سوریه که نیروهایش را در نزدیکی خطوط مقدم با شورشیان تقویت میکند.
منابع امنیتی ترکیه پنجشنبه گفتند که شورشیان در ابتدا پس از حملات نیروهای دولتی سوریه، عملیات محدودی را آغاز کردند و پس از عقبنشینی نیروهای دولتی از مواضع خود، عملیات را گسترش دادند.
منابع ترکیه گفتند که تحرکات شورشیان در محدودهای در ادلب صورت میگیرد که ترکیه، روسیه و ایران در سال ۲۰۱۹ بر سر آن به توافق رسیدند تا خصومتها بین شورشیان و نیروهای دولتی کاهش یابد.
یک منبع در وزارت دفاع ترکیه نیز گفت که این کشور تحولات شمال سوریه را از نزدیک دنبال می کند و اقدامات احتیاطی را برای تضمین امنیت نیروهای ترکیه در آنجا انجام داده است.
ترکیه نیز هیات تحریر شام را در فهرست گروههای تروریستی خود قرار داده است. این گروه با گروه های شورشی جریان اصلی مورد حمایت ترکیه رقابت می کند که بخشهایی از قلمرو سوریه در امتداد مرز ترکیه را نیز کنترل می کنند.
شورشیان میگویند در سال جاری بیش از ۸۰ نفر که بیشتر آنها غیرنظامی بودند، در حملات پهپادی به روستاهای تحت کنترل آنها کشته شدهاند.
پارلمان اروپا پنجشنبه هشتم آذر با ۵۶۲ رای موافق، دو رای مخالف و ۳۰ رای ممتنع، قطعنامهای را درباره نقض حقوق بشر در ایران به تصویب رساند.
نمایندگان پارلمان اروپا در این قطعنامه «بازداشت خودسرانه» آهو دریایی، دانشجوی دانشگاه علوم و تحقیقات را که ماه گذشته در اعتراض به برخورد حراست لباسهایش را از تن درآورد، محکوم کرد و بستری کردن او در بیمارستان روانی را مصداق شکنجه دانست.
قطعنامه پارلمان اروپا از جمهوری اسلامی خواست قوانین تبعیضآمیز علیه زنان را لغو و گشت ارشاد و «سایر نهادهای سرکوبگر» را منحل کند.
این قطعنامه همچنین خواستار آزادی فوری همه زنان مدافع حقوق بشر و سایر قربانیان بازداشت خودسرانه، از جمله شهروندان اروپایی زندانی در ایران شد و آزار و اذیت اقلیتهای قومی و مذهبی، از جمله زنان بهائی را محکوم کرد.
قطعنامه پارلمان اروپا از شورای اتحادیه اروپا خواست سپاه را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دهد.
پارلمان اروپا از جمهوری اسلامی خواست به کمیته حقیقتیاب شورای حقوق بشر سازمان ملل و گزارشگر ویژه حقوق بشر این سازمان امکان دسترسی بدون محدودیت به ایران را برای بررسی وضعیت حقوق بشر در کشور فراهم کند.
سنای استرالیا پنجشنبه هشتم آذر طرح ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی را به تصویب رساند. این برای نخستین بار است که چنین قانونی در جهان به تصویب میرسد.
این طرح با ۳۴ رای موافق در برابر ۱۹ رای مخالف در سنای استرالیا به قانون تبدیل شد. با این حال، این قانون تا دستکم ۱۲ ماه دیگر به اجرا در نخواهد آمد.
پس از اجرایی شدن این قانون، در صورتی که شبکههای اجتماعی مانند تیکتاک، فیسبوک، ایکس، اینستاگرام و اسنپچت، بهصورت نظاممند مانع از ایجاد حساب کاربری برای کودکان زیر ۱۶ سال نشوند، مشمول جریمه خواهند شد.
این جریمه میتواند تا ۵۰ میلیون دلار استرالیا (معادل ۳۳ میلیون دلار آمریکا) باشد.
چهارشنبه هفتم آذر نیز مجلس نمایندگان استرالیا با ۱۰۲ رای موافق در برابر تنها ۱۳ رای مخالف، ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۶ سال را به تصویب رساند.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، در همین رابطه گفت این قانون برای مقابله با «آسیبهای» شبکههای اجتماعی ضروری است، موضوعی که بسیاری از خانوادهها نیز آن را مورد تایید قرار دادهاند.
آلبانیزی افزود: «این یک مشکل جهانی است و ما میخواهیم کودکان استرالیایی در واقع دوران کودکی داشته باشند. ما میخواهیم والدین آسودگی خاطر داشته باشند.»
در سوی مقابل، منتقدان هشدار دادهاند در این قانون، شبهاتی درباره نحوه اجرای این ممنوعیت و تاثیر آن بر حریم خصوصی و ارتباطات اجتماعی وجود دارد و پرسشها در خصوص این شبهات بیپاسخ باقی ماندهاند.
در سالهای اخیر، هشدارهای متعددی در خصوص تاثیرات فضای مجازی و شبکههای اجتماعی بر کودکان و نوجوانان مطرح شده است.
اتحادیه اروپا در اسفندماه ۱۴۰۲ تحقیقات رسمی خود را در مورد نقض احتمالی قوانین این اتحادیه از سوی تیکتاک، بهویژه در زمینه محافظت از کودکان، آغاز کرد.
همچنین اخیرا نقش شبکههای اجتماعی و هوش مصنوعی در تولید و انتشار تصاویر سوءاستفاده جنسی از کودکان مورد توجه قرار گرفته است.
روز اول مردادماه، آژانس اتحادیه اروپا برای همکاری در اجرای قانون (یوروپُل) در گزارشی نسبت به افزایش استفاده از هوش مصنوعی در تولید تصاویر سوءاستفاده جنسی از کودکان و انتشار آنها در فضای مجازی هشدار داد.
بر اساس یافتههای مشترک روزنامه وال استریت ژورنال و محققان دو دانشگاه استنفورد و ماساچوست امهرست که در خرداد سال گذشته منتشر شد، الگوریتمهای اینستاگرام با ترویج مطالب مربوط به سوءاستفاده جنسی از کودکان، شبکهای از این حسابها را به کاربران دیگر توصیه میکنند.
بر اساس قانون منع استفاده کودکان زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی در استرالیا، این پلتفرمها یک سال فرصت خواهند داشت تا درباره اتخاذ تدابیر لازم برای اجرای این قانون چارهاندیشی کنند.
شرکت متا، مالک فیسبوک و اینستاگرام، تصویب این قانون در استرالیا را «عجولانه» خوانده است.
این برای نخستین بار نیست که یک کشور تصمیم به اعمال محدودیت بر استفاده کودکان از فضای مجازی میگیرد. با این وجود، قانون جدید استرالیا بالاترین محدودیت سنی را در این زمینه وضع کرده است.
در این قانون همچنین استثنایی برای کاربران فعلی یا کودکانی که با رضایت والدین در شبکههای اجتماعی حضور دارند، در نظر گرفته نشده است.
وبسایت هوانوردی آئروتلگراف گزارش داد دو هواپیمای مسافربری ایرباس ۳۴۰ و بوئینگ ۷۳۷ با دور زدن تحریمها از طریق «آزمانایر» در نیجریه خریداری و به تهران منتقل شدهاند. به گزارش آئروتلگراف، احتمالا این دو هواپیمای ۱۸ و ۲۸ ساله به ناوگان شرکتهای «ماهان» یا «آسمان» خواهند پیوست.
این وبسایت نوشت شرکت هواپیمایی خصوصی «آزمانایر» نیجریه در حال حذف تدریجی ناوگان خود است.
این شرکت که سال ۲۰۱۰ تاسیس شد، ناوگان چندان گستردهای در اختیار ندارد. در سال ۲۰۲۰، تنها پنج فروند هواپیما در ناوگان این شرکت موجود بود.
ردیابی پرواز دو فروند هواپیمای این شرکت نیجریهای نشان میدهد آنها ۲۵ آبانماه از مقر اصلی آزمانایر در شهر کانو به ایران پرواز کردند.
هرگونه فروش هواپیما یا قطعات آن به جمهوری اسلامی برای سالهای طولانی ممنوع بود، اما پس از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، در سال ۱۳۹۴، پنجره کوچکی برای مبادلات رسمی در حوزه هواپیماهای مسافربری باز شد.
در آن مقطع زمانی، برخی اخبار در خصوص انعقاد قراردادی میان تهران و شرکت آمریکایی بوئینگ برای فروش ۱۰۰ فروند هواپیما منتشر شد.
با این حال، پس از خروج دونالد ترامپ، رییسجمهوری وقت ایالات متحده، از توافق برجام در سال ۱۳۹۷، اوضاع در زمینه خرید هواپیماها و انتقال آنها به ایران، مجددا به حالت قبل بازگشت.
در حال حاضر، حدود ۶۰ درصد از ناوگان هوایی ایران زمینگیر شده و میانگین عمر آن حدود ۲۰ سال پیرتر از کشورهای همسایه، مانند عراق است.
علیرضا منظری، معاون پیشین سازمان هواپیمایی ایران، در اردیبهشتماه در گفتوگویی با روزنامه هممیهن اعلام کرد از مجموع ۳۵۰ فروند هواپیما در ناوگان هوایی کشور، تنها ۱۵۰ فروند آن فعال هستند.
منظری با اشاره به فرسوده بودن ناوگان هوایی ایران گفت: «در ۳۵ سال گذشته، به دلیل تحریمها واردات هواپیمای نو، صفر بوده است.»
این در حالی است که میانگین عمر ناوگان شرکتهای هواپیمایی پاکستانی، از جمله پیایآی، ایر بلو و سیرینایر حدود ۱۳ سال است. میانگین عمر هواپیماهای ترکیه هشت سال و میانگین عمر هواپیماهای امارات متحده عربی هم حدود هفت سال است.
سعید چلندری، مدیرعامل شهر فرودگاهی «امام خمینی»، پنجم شهریور خبر داد: «۱۰ سال است که ۲۰ هواپیمای اسقاطی در محوطه فرودگاه پارک شدند. این هواپیماها باید تبدیل به ضایعات شوند.»