حسین رونقی میگوید ماموران امنیتی هنگام بازداشت، او را آزار جنسی دادهاند
حسین رونقی در مطلبی با عنوان «مسئله من نیستم! مسئله سرکوب، اعدام، زندان و فقر است»، در شبکه ایکس، خبر داد که ماموران یگان ویژه نیروی انتظامی هنگام بازداشت او در میدان ولیعصر تهران در روز دوشنبه، این فعال سیاسی متحصن را مورد آزار و اذیت جنسی و فحاشی جنسی قرار دادهاند.
رونقی در ادامه مطلبش نوشته ماموران این آزارهای جنسی را تا زمان تحویل او به مامورانی که دوربین داشتند، ادامه دادند. او رفتار ماموران را مانند «اراذل و اوباش و متجاوزان» توصیف کرد.
حسین رونقی، فعال سیاسی ساکن تهران، پیشتر اعلام کرده بود در اعتراض به سرکوبها و تا تحقق خواسته های کیانوش سنجری، فعال سیاسی که به زندگی خود پایان داد، لبهای خود را دوخته و در گوشهای از چهارراه ولیعصر به صورت فردی تحصن میکند.
او دوشنبه ۲۸ آبان، پس از شروع تحصن خود در چهارهراه ولیعصر تهران، با اعمال خشونت به دست ماموران یگان ویژه نیروی انتظامی بازداشت شد.
کیانوش سنجری، روزنامهنگار، چهارشنبه شب در حرکتی اعتراضی به زندگی خود پایان داد. او روز سهشنبه در ایکس نوشته بود اگر تا غروب چهارشنبه فاطمه سپهری، نسرین شاکرمی، توماج صالحی و آرشام رضایی از زندان آزاد نشوند، «در اعتراض به دیکتاتوری خامنهای و شرکایش» به زندگی خود پایان میدهد.
حسین رونقی در ادامه مطلب خود نوشته این ماموران که «به هر زنی در خیابان فحاشی رکیک میکردند»، همانهایی هستند «که سارینا و نیکا را کشتند.»
به نوشته رونقی، داخل اتومبیل، ماموران دو دست او را گرفته و ضمن فحاشی جنسی به مادرش، یکی از ماموران دست چپ او را «به زور به میان پایش برده بود و میگفت برام بمال.»
رونقی در ادامه نوشته ماموران در حین ضربوشتم او در ماشین، از خودشان سلفی میگرفتند. این فعال سیاسی با تاکید بر اینکه ماموران در تمام طول مسیر به او فحاشی جنسی کردهاند، نوشته یکی از ماموران دستش را به زیر لباس او برده و با لمس بدنش، او را تهدید به تجاوز کردند.
سنجری با اشاره به این بخش از رفتار ماموران نیروی انتظامی با شهروندان نوشته از این پس به آنها میگوید «دسته اراذل و اوباش و متجاوزان.»
او در ادامه نوشته «من مقاومت میکنم برای اینکه مساله من نیستم، مساله ستمی است که بر هر شهروند ایرانی توسط حکومت و اراذل و اوباشش روا داشته میشود. اینها همانها هستند که از بچههای اکباتان و آنها که محکوم به اعدام شدند یا کشته شدند با همین روشها اعتراف میگیرند و بعد قوه قضاییه که کانون بیعدالتی است با همین اعترافات حکم اعدام صادر کرده و آن را اجرا میکند.»
ادامه تحصن حسین رونقی
این فعال سیاسی در مطلبی دیگر در شبکه ایکس خبر داده به تحصن خود با لبهای دوخته، در جاییکه کیانوش سنجری به زندگی خود پایان داده، ادامه خواهد داد.
او با اشاره به اینکه به تنهایی تحصن خواهد کرد نوشته «خواستههای من، خواستههای کیانوش است. یقین دارم از بچههای اکباتان هم با روشهای غیراخلاقی و غیرانسانی که شاهد بودم اعتراف گرفتهاند تا در کانون بیعدالتی به آسانی حکم اعدام صادر کنند.»
سابقه آزار جنسی بازداشتیها و زندانیها
آزار جنسی بازداشتیها و زندانیان در جمهوری اسلامی سابقهای طولانی دارد و سازمانهای حقوقبشری موارد متعددی از آزار نسی و تجاوز سیستماتی به مردان و زنان زندانی و بازداشتی را مستندسازی کردهاند.
در یک مورد، سندی که گروه هکری عدالت علی از هک سازمان زندانها در اختیار ایراناینترنشنال قرار داد، نشان میداد دو مامور سپاه پاسداران به دو دختر ۱۸ و ۲۳ ساله شرکتکننده در تجمعات پس از کشته شدن ژینا مهسا امینی در تهران و در یک خودروی ون سپاه، تجاوز کردهاند.
این سند قضایی نشان میداد چگونه دستگاه قضایی جمهوری اسلامی چگونه بر تجاوز و تعدی مامورانش سرپوش میگذارد و آنها را از هر گونه پیگردی مصون میکند.
در ادامه گزارشها از اعمال خشونت جنسی علیه معترضان در ایران، سازمان عفو بینالملل نیز در گزارشی تایید کرد کودکان و نوجوانان بازداشت شده در اعتراضات که برخی از آنان ۱۲ سال سن داشتند، هدف شکنجه، تجاوز و سایر خشونتهای جنسی قرار گرفتهاند.
در گزارش سازمان عفو بینالملل که روز پنجشنبه ۲۵ اسفند ۱۴۰۱ منتشر شد، به مواردی از تجاوز و آزار جنسی کودکان بازداشت شده از جمله تجاوز با شلنگ به یک پسر، زدن شوک الکتریکی به اندامهای تناسلی، دست زدن به اندام تناسلی و تهدید کودکان به تجاوز اشاره شده است.
این سازمان تاکید کرد که تحقیقاتش در این زمینه، شیوههای شکنجهای را افشا میکند که سپاه پاسداران، شبهنظامیان بسیج، پلیس امنیت عمومی و سایر نیروهای امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی علیه دختران و پسران در بازداشت برای تنبیه و تحقیر آنها و گرفتن «اعترافهای اجباری» به کار میبردند.
دیدهبان حقوق بشر نیز ۳۰ آذر ۱۴۰۱ با انتشار گزارشی درباره سرکوب خیزش انقلابی در سنندج، از تخلفات جدی ماموران جمهوری اسلامی علیه زندانیان از جمله زنان و کودکان خبر داد. این سازمان حقوق بشری از آزار جنسی زنان بازداشت شده و تهدید آنها به تجاوز پرده برداشت.
در گزارش سازمان دیدهبان حقوق بشر که روز چهارشنبه ۳۰ آذر منتشر شد، آمده است: «این تخلفات شامل دستگیریهای خودسرانه، محرومیت از مراقبتهای پزشکی و شکنجه و سایر بدرفتاریها، از جمله تهدید، ضرب و شتم، آزار و اذیت و تجاوز جنسی بوده است.»
روزنامه نیویورکتایمز هم ۲۷ آذر ۱۴۰۱ در گزارشی با عنوان «حکومت ایران از تجاوز برای تحمیل عفاف استفاده میکند» به مواردی از تعرض جنسی به زندانیان زن اشاره کرد..
نیویورکتایمز در این گزارش به روایت سیانان از تجاوز به یک زن ۲۰ ساله اشاره کرده که به اتهام رهبری اعتراضات بازداشت و سپس به بیمارستانی در کرج منتقل شد.
رها بحرینی، پژوهشگر امور ایران در سازمان عفو بینالملل، هم پیشتر در ۲۰ آبان ۱۴۰۰ در گزارشی درباره سرکوب اعتراضات آبان ۹۸ گفت که به بازداشتشدگان، از جمله کودکان، تجاوز شده است.
بحرینی گفت که نیروهای امنیتی صدها کودک را در استانهای خوزستان، کرمانشاه، کردستان و ایلام بازداشت کردند و برخی بازداشتشدگان تحت انواع شکنجه، از جمله تجاوز و آزار جنسی، آویزان شدن از سقف و اعدام نمایشی قرار گرفتند.
حسین رونقی میگوید ماموران امنیتی هنگام بازداشت، او را آزار جنسی دادهاند | ایران اینترنشنال
دومین نشست کمیته مشترک سهجانبه عربستان سعودی، چین و جمهوری اسلامی برای پیگیری توافق پکن برگزار شد و طرفهای سعودی و ایرانی بر تعهد خود به اجرای این توافق در تمامی مفاد آن تاکید کردند.
این نشست، سهشنبه ۲۹ آبان، در ریاض و در سطح معاونان وزیران امور خارجه عربستان سعودی، چین و جمهوری اسلامی برگزار شد.
مارس ۲۰۲۳، توافقی بین جمهوری اسلامی و عربستان سعودی در پکن و با میانجیگری چین به امضا رسید. بر اساس این توافق که به توافق پکن معروف شده است روابط دیپلماتیک بین دو کشور که از سال ۲۰۱۶ قطع شده بود دوباره احیا شد و ایران و عربستان سعودی موافقت کردند سفارتهای خود را در پایتختهای یکدیگر بازگشایی کنند و روابط سیاسی و اقتصادی خود را بهبود بخشند.
بر اساس بیانیه منتشر شده از سوی وزارت خارجه عربستان سعودی، در این نشست عربستان سعودی و جمهوری اسلامی بر تعهد خود به اجرای توافقنامه پکن در تمامی مفاد آن و تلاش مستمر خود برای تقویت روابط از طریق پایبندی به منشور سازمان ملل متحد، منشور سازمان همکاری اسلامی و حقوق بین الملل، از جمله احترام به حاکمیت، استقلال و امنیت کشورها تاکید کردند.
عربستان سعودی و جمهوری اسلامی همچنین از ادامه نقش مثبت چین و اهمیت حمایت و پیگیری این کشور از اجرای توافقنامه پکن استقبال کردند.
چین نیز آمادگی خود را برای ادامه حمایت و تشویق اقدامات عربستان سعودی و جمهوری اسلامی در راستای توسعه روابط خود در زمینههای مختلف اعلام کرد.
در این نشست، شرکتکنندگان همچنین از پیشرفت خدمات کنسولی بین دو کشور ایران و عربستان سعودی استقبال کردند و گفتند که این امر باعث شد بیش از ۸۷ هزار زائر ایرانی در ده ماهه اول سال جاری میلادی به حج و بیش از ۵۲ هزار ایرانی مناسک عمره را «با سهولت و امنیت» انجام دهند.
این سه کشور خواستار توقف فوری عملیات نظامی اسرائیل در غزه و لبنان شدند و حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی را «نقض حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران» دانستند.
سه کشور بر حمایت خود از راهحل سیاسی جامع در یمن مطابق با اصول شناختهشده بینالمللی تحت نظارت سازمان ملل متحد تاکید کردند.
در ۲۱ آبان، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی در نشست اضطراری کشورهای عربی و اسلامی، حمله زمینی اسرائیل به لبنان و حملات هوایی اسرائیل به ایران را محکوم کرد و خواهان برقراری آتشبس فوری در غزه و لبنان شد.
ولیعهد عربستان سعودی در این نشست که در ریاض برگزار شد، از اسرائیل خواست به حاکمیت ارضی جمهوری اسلامی ایران احترام بگذارد و از حمله به خاک این کشور خودداری کند.
این اظهارات نشانه گرم شدن روابط میان تهران و ریاض پس از ملاقات امیرعبدالهیان و بن فرحان وزرای خارجه دو طرف در پکن و امضای توافق احیای روابط است.
دیدار امیرعبداللهیان و بنفرحان در چین
همچنین این اظهارات پس از آن بیان شده که رییس ستاد کل نیروهای مسلح عربستان سعودی روز یکشنبه برای دیدار با همتای ایرانی خود و گفتوگو درباره روابط دفاعی دو کشور به تهران سفر کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، که کار خود را در ژانویه برای دومین بار به عنوان رییس جمهوری ایالات متحده آغاز میکند وعده داده که صلح را در خاورمیانه به ارمغان خواهد آورد.
ترامپ در اولین دوره ریاست جمهوری خود عادیسازی بین کشورهای عربی و اسرائیل را آغاز کرد که به توافق ابراهیم معروف است.
رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داده که عربستان سعودی روابطی با اسرائیل برقرار نکرده، اما جرد کوشنر، داماد ترامپ، در سالهای گذشته بارها با محمد بن سلمان، درباره این احتمال صحبت کرده است.
این در حالی است که علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی بارها علیه توافق ابراهیم سخن گفته است.
وزارت دفاع ویتنام اعلام کرد شرکتهایی از جمهوری اسلامی، اسرائیل، چین، روسیه و ایالات متحده تجهیزات نظامی خود را در نمایشگاهی تسلیحاتی در هانوی، پایتخت ویتنام، به نمایش میگذارند.
این یکی از معدود مواردی است که جمهوری اسلامی همزمان با اسرائیل محصولات خود را در یک نمایشگاه به نمایش میگذارد.
ویتنام با اینکه تحت کنترل کمونیستهاست، سالهاست در پی تنوع بخشیدن به تجهیزات نظامی خود و کاهش اتکای ده سالهاش به روسیه است.
وزارت دفاع ویتنام روز سهشنبه، ۲۹ آبان، اعلام کرد که نمایشگاه تسلیحاتی هانوی در روزهای ۱۹ تا ۲۲ دسامبر برگزار میشود.
بر اساس اعلام این وزارتخانه، نزدیک به ۲۰۰ شرکت از ۲۷ کشور غرفههایی را در این نمایشگاه رزرو کردهاند.
در میان این شرکتها، شرکتهایی از چین و جمهوری اسلامی نیز حضور دارند که در اولین نمایشگاه بینالمللی نظامی ویتنام در سال ۲۰۲۲ شرکت نکرده بودند.
اسرائیل و جمهوری اسلامی درحالی بهطور همزمان در این نمایشگاه شرکت میکنند که در ماههای اخیر حملاتی را علیه یکدیگر انجام دادهاند. همچنین جمهوری اسلامی با وجود تحریمهای گسترده غرب در این نمایشگاه شرکت خواهد کرد.
در دوره پیشین نمایشگاه تسلیحاتی هانوی، چند شرکت دفاعی اسرائیلی حضور داشتند.
وزارت دفاع ویتنام هنوز فهرست کاملی از شرکتکنندگان منتشر نکرده است و مشخص نیست چه سلاحهایی به نمایش گذاشته خواهد شد.
به نوشته رویترز، شرکتها در این نمایشگاه، گاهی فقط نمونههایی از سلاحهای بزرگ خود را به نمایش میگذارند.
لو کوانگ توین، معاون دپارتمان صنایع دفاعی ویتنام، روز سهشنبه در حاشیه کنفرانس مطبوعاتی نمایشگاه گفت که شرکت بزرگ دفاعی دولت ویتنام به نام «نورینکو» که تحت تحریمهای آمریکا قرار دارد، در نمایشگاه شرکت خواهد کرد.
توین افزود: «در همان منطقه بزرگ نمایشگاهی در یک فرودگاه نظامی در حومه هانوی، شرکتهای آمریکایی لاکهید مارتین و بوئینگ نیز غرفههای خود را خواهند داشت.»
یک مقام ارشد آمریکایی در اوایل ماه جاری میلادی با تایید گزارش پیشین رویترز در این زمینه گفت که لاکهید مارتین در حال مذاکره پیشرفته با ویتنام برای فروش تعداد انگشتشماری از هواپیماهای ترابری نظامی لاکهید سی-۱۳۰ هرکولس است.
سخنگوی این شرکت به درخواست رویترز برای اظهار نظر در مورد این موضوع پاسخی نداد.
نگوین فونگ، کارشناس امنیت در دانشگاه نیو ساوت ولز استرالیا، با استفاده از یک تعریف رایج برای سیاست خارجی انعطافپذیر ویتنام، گفت که حضور شرکتهای مختلف در این نمایشگاه نشاندهنده «دیپلماسی بامبو» ویتنام است.
او گفت: «ویتنام با هر شریکی که صلاح بداند تعامل خواهد کرد، به ویژه در دفاع.»
وزارت دفاع ویتنام گفت که این کشور همچنین قصد دارد از این نمایشگاه برای تقویت همکاری با شرکای خارجی و تقویت صنعت رو به رشد داخلی خود با انتقال فناوری و «جستوجوی فرصتهایی برای صادرات» استفاده کند.
به گفته توین نیز در دوره قبلی نمایشگاه، ویتنام پنج قرارداد با شرکتهای دفاعی خارجی امضا کرد، اگرچه هیچ جزئیاتی به طور عمومی در این زمینه منتشر نشد.
خانوادههای قربانیان آمریکایی حملات هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، از جمله آیریس هگای، با استناد به اسناد جدید مبنی بر دست داشتن جمهوری اسلامی در این حملات، علیه تهران طرح دعوی کردهاند.
خانوادههای قربانیان در ۱۷ نوامبر شکایت خود را به دادگاه منطقهای ایالات متحده در واشینگتن تسلیم کردند.
در حملات هفتم اکتبر، ۴۶ شهروند آمریکایی در میان هزار و ۲۰۰ نفر کشتهشده و ۱۲ شهروند آمریکایی در میان ۲۵۰ گروگان به غزه منتقل شدند.
ایراناینترنشنال این دادخواست را بررسی کردهاست. دادخواست بر اساس شواهدی تنظیم شده که وکلای شاکیان از اسناد محرمانه کشفشده از سوی گری اوسن، یکی از وکلای پرونده، ارائه کردهاند.
حماس به همراه جهاد اسلامی فلسطین و جبهه خلق برای آزادی فلسطین، حمله هفتم اکتبر را در چارچوب طرحی هماهنگ اجرا کردند. طبق این دادخواست، نیروی قدس، شاخه برونمرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، این عملیات را با هدف حمله همهجانبه به اسرائیل تامین مالی و مدیریت کردهاست.
اسناد ارائه شده شامل جزئیات کمکهای مالی چندین ساله جمهوری اسلامی به رهبران حماس و همچنین توافقنامه دفاع متقابل میان گروههای فلسطینی، ایران و نیروهای همسو با آن است.
طبق این شکایت، جمهوری اسلامی متعهد شده بود ماهانه هفت میلیون دلار به حماس پرداخت کند تا این گروه برای یک رویارویی برنامهریزی شده آماده شود.
این دادخواست همچنین مدعی است که جمهوری اسلامی و متحدانش پیش از «پروژه بزرگ» یحیی سنوار، رهبر حماس، نقشهای را طراحی کرده بودند که در آن از آنچه «فریب بزرگ» مینامند، در راستای اهداف محور مقاومت استفاده شدهاست.
بر اساس این دادخواست، حماس، حزبالله و سپاه پاسداران در برنامهریزی حمله هفتم اکتبر از شگرد «راستِ دروغ نما» استفاده کردند. آنها از روی عمد و بهطور علنی درباره مقاصد خود سخن میگفتند تا اسرائیل تصور کند این تهدیدها تنها در حد شعار است و قصد اجرای عملیات واقعی ندارند.
در ابتدا گمان میرفت ایتای چن، سرباز ۱۹ ساله، پسر روبی چن، در میان گروگانها است تا اینکه امسال مشخص شد او در حملات هفتم اکتبر کشته شده و پیکرش به غزه منتقل شدهاست.
روبی چن، پدر داغدار ایتای، امیدوار است این دادخواست گامی برای جلوگیری از تکرار چنین فاجعهای برای خانوادههای دیگر و فرصتی برای مقابله جدیتر با منابع مالی تروریسم باشد.
روبی چن در گفتگو با ایراناینترنشنال گفت: «تهران شبکه جهانی تامین مالی تروریسم را مدیریت میکند و حماس از این شبکه بهره میبرد. پولهایی که برای حمایت از تروریسم در سطح جهان جمعآوری میشود، اکنون در پوشش «سازمانهای خیریه» در کشورهایی مانند ترکیه، کویت، اندونزی و دیگر کشورها نگهداری میشود.»
این دادخواست با هدف جلوگیری از تامین مالی حملات تروریستی آینده و مقابله با حمایت کشورهای دیگر از تروریسم تنظیم شدهاست.
به گفته روبی چن، اگرچه مفهوم عدالت برای خانوادههای ۱۰۱ گروگان در غزه که حدود نیمی از آنها جان باختهاند دستنیافتنی به نظر میرسد، اما هدف بزرگتری در میان است.
او افزود: «میخواهیم فهرست حامیان تروریسم را به موسسات مالی و صندوقهای خیریهای گسترش دهیم که در شبکه جهانی تامین مالی تروریسم نقش دارند. این کار به قربانیان آمریکایی امکان میدهد از این نهادها شکایت کنند و آنها را در قبال پولهایی که به حماس رسیده و به حملات هولناک هفتم اکتبر منجر شده، پاسخگو کنند.»
برای آیریس این دادخواست برای پاسخگو کردن ایران و فرستادن یک پیام روشن است
آیریس در گفتگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد: «باید نقش سپاه در این رویدادها را به درستی درک کنیم. حماس رهبری حمله هفتم اکتبر را بر عهده داشت، اما جمهوری اسلامی نیز در هدایت آن نقش داشت. این رژیم تضمین میکند که حماس به سلاح دسترسی داشتهباشد و مطابق خواستههای تهران عمل کند.»
آیریس نه تنها پدر و مادرش را از دست داد، بلکه ۱۱۷ نفر از ساکنان کیبوتس نیر اوز که از کودکی میشناخت، یا کشته شدند یا مفقود شدند یا به گروگان گرفته شدند.
به گفته آیریس، والدینش جودی واینستین هاگی و گادی هاگی، مانند بسیاری دیگر از ساکنان نیر اوز، فعالان صلحطلبی بودند که از جنگ بیزار بودند.
پیادهروی معمول صبحگاهی آنها در کیبوتس، در هفتم اکتبر به فاجعه انجامید
جودی شاهد قتل همسرش بود. او با اورژانس تماس گرفت و جزئیات حادثه را گزارش داد، صدای این تماس را آیریس بعدها شنیده است. جودی نیز هدف گلوله حماس قرار گرفت. هنوز مشخص نیست که او در اثر این جراحات جان باخته یا بعدا کشته شدهاست. پیکر هر دوی آنها همچنان در غزه نگهداری میشود.
آیریس گفت: « این ماجرا فراتر از داغ پدر و مادر من است. این تراژدی، یک جامعه را نشانه گرفت. در یک روز، ۱۱۷ نفر از زندگی من ناپدید شدند.»
او معتقد است این دادخواست شواهد روشنی از نقش ایران در حملات هفتم اکتبر ارائه میدهد و امیدوار است این اقدام حقوقی توجهها را به این موضوع جلب کند و حکومت ایران را از استفاده از گروههای نیابتی برای پنهان کردن نقش خود بازدارد.
گیسو نیا، وکیل بینالمللی حقوق بشر در گفتگو با ایراناینترنشنال اظهار داشت که پروندههای حقوقی علیه جمهوری اسلامی میتواند پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم برای این نظام به همراه داشتهباشد.
او که نقش مهمی در اخراج جمهوری اسلامی از کمیسیون مقام زن سازمان ملل داشت، اشاره کرد که هرچند بخش عمدهای از داراییهای مستقیم ایران پیشتر توقیف و مصادره شدهاند، اما تاثیرات این پروندهها همچنان ادامه دارد.
برای نمونه، توقیف نفتکشهای ایرانی در آبهای آزاد از سوی مقامات آمریکایی و انتقال درآمد حاصل از آن به «صندوق حمایت از قربانیان تروریسم» ایالات متحده، نمونهای از این تاثیرات است.
گیسو نیا افزود: «در صورت نقض تحریمها، شرکتهایی که با نهادهای وابسته به جمهوری اسلامی همکاری میکنند، مشمول جریمههای سنگین میشوند. برای مثال، بانک بیانپی پاریباس (BNP Paribas) به دلیل همکاری با مقامات جمهوری اسلامی و نقض قوانین تحریمی، باید جریمهای را به دولت آمریکا بپردازد. این جریمهها به صندوق مربوطه واریز میشود.»
او گفت که گرچه دولتهای خارجی از حوزه قضایی دادگاههای آمریکا مستثنی هستند، اما بند مربوط به تروریسم در قانون مصونیتهای حاکمیت خارجی (FSIA) به دادگاهها اختیار میدهد تا در موارد خاص، این کشورها را پاسخگو نگه دارند.
به نظر میرسد دولت قصد دارد قیمت بنزین را افزایش دهد اما بهجای اعلام مستقیم، تلاش میکند این تصمیم را با عناوین و توجیهات مختلف مانند «بهینهسازی مصرف»، «اصلاح قیمت» و «عادلانهسازی یارانهها» پنهان کند.
رویکرد دولت مسعود پزشکیان در مواجهه با بنزین بهجز بیاعتماد کردن مردم نتیجهای ندارد چرا که جامعه بهخوبی میداند افزایش قیمت بنزین در نهایت بار سنگینی را بر دوش اقشار آسیبپذیر خواهد گذاشت.
بازی با کلمات و توهین به شعور مردم
دولتیها با استفاده از اصطلاحات پیچیده و پرطمطراق سعی دارند این افزایش قیمت را توجیه کنند اما مردم بهخوبی متوجه هستند که این تصمیمات، نه تنها از مشکلات آنها نمیکاهد بلکه بار اقتصادی بیشتری را بر آنها تحمیل میکند. تجربه سالهای گذشته نشان داده است هر بار قیمت بنزین افزایش یافته، فشار آن بر دوش اقشار زحمتکش مانند رانندگان تاکسی، وانتبارها و مصرفکنندگان نهایی کالاها بوده است.
در حالی که دولت ادعا میکند این تغییرات به نفع فقرا خواهد بود، شواهد نشان میدهد افراد ثروتمند کمترین تاثیر را از افزایش قیمت بنزین میپذیرند و فقرا بیشترین فشار را.
در مقابل، این چرخه باعث گرانی بیشتر کالاهای اساسی مانند نان، میوه، گوشت و دیگر اقلام ضروری میشود.
توجیهات تکراری و بیاثر
یکی از استدلالهای رایج برای افزایش قیمت بنزین، کنترل مصرف و جلوگیری از قاچاق سوخت است اما تجربه نشان داده که با وجود چندین مرحله افزایش قیمت، نه مصرف سوخت بهطور معناداری کاهش یافته و نه قاچاق سوخت متوقف شده است.
بهعلاوه، با کاهش ارزش پول ملی، حتی با افزایش قیمت بنزین نیز قاچاق آن همچنان بهصرفه خواهد بود.
مشکل اصلی: اقتصاد گروگان سیاست خارجی ماجراجویانه
بسیاری از کارشناسان اقتصادی بر این باورند که ریشه مشکلات انرژی در ایران به ناتوانی در جذب سرمایهگذاری خارجی و توسعه زیرساختهای تولید برمیگردد.
سیاست خارجی ماجراجویانه و جنگطلبانه، اقتصاد ایران را گروگان گرفته و مانع توسعه صنعت نفت و گاز شده و در نتیجه تولید و مصرف بهطور مداوم در تعارض هستند.
حتی اقتصاددانان برجسته ایران تاکید کردهاند که حل مشکلات اقتصادی ایران مستلزم تعامل سازنده با جهان و رفع شکافهای عمیق میان دولت و مردم است.
بیتوجهی به نظر کارشناسان
دولت بهجای گوش دادن به هشدارهای کارشناسان اقتصادی، تنها به دنبال راهکارهای کوتاهمدت و موقتی مانند افزایش قیمتها است. این در حالی است که اقتصاددانان بارها اعلام کردهاند این روشها تنها به تعمیق بحران اقتصادی منجر خواهند شد. بهویژه در شرایطی که دولت توانایی حل مشکلات زیربنایی مانند ناترازیهای تولید و مصرف انرژی، یا حتی رفع اختلافات با جامعه جهانی را ندارد.
تصمیمات دولت برای افزایش قیمت بنزین، بدون توجه به تبعات آن برای اقشار مختلف جامعه، تنها به افزایش نارضایتی عمومی و تعمیق مشکلات اقتصادی میانجامد.
در حالی که مردم از این تصمیمات خسته و ناراضی هستند، حکومت اعتنایی به اصلاح سیاستهای داخلی و خارجی و تلاش برای کاهش فشار اقتصادی بر شهروندان نشان نمیدهد.
بیتوجهی به این مسائل، تنها به دور باطل افزایش قیمتها و تشدید مشکلات میانجامد.
دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت در نامهای به وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) از آغاز رجیستری گوشیهای آیفون خبر داد و تاکید کرد بر اساس مصوبه هیات وزیران، «امکان ثبت تلفن همراه با نشان تجاری اپل با رویه مسافری» فراهم شده است.
بر اساس ابلاغیه این دفتر، رجیستر موبایلهای آیفون که قبل از این مصوبه در شبکه تلفن همراه فعال شدهاند، تا اطلاع ثانوی ممنوع است.
جزییات حقوق گمرکی واردات گوشیهای آیفون
پیش از این و در روز ۲۶ آبان، جزییات حقوق گمرکی واردات گوشیهای آیفون اعلام شد. طبق جدولی که رسانهها در ایران منتشر کردند، حقوق ورودی گوشیهای ساخت اپل ۳۰ درصد، مالیات بر ارزش افزوده ۱۰ درصد و کمتر از دو درصد هم سهم هلال احمر و پسماند در نظر گرفته شد.
در این محاسبه، از نرخ دلار «سنا» استفاده شده است. سنا، مخفف عبارت «سامانه نظارت ارزی» است.
جدول منتشر شده نشان میدهد حقوق ورودی و مالیات برای انواع این گوشیها حدود ۴۱ درصد است که به طور پلکانی نسبت به ارزش اولیه محاسبه میشود؛ به طوری که در نهایت جمع دریافتی گمرک از هر گوشی، حدود ۴۴ درصد ارزش هر گوشی است.
در این محاسبه نرخ دلار برای گوشیهای وارداتی، ۵۰ هزار و ۷۰۰ تومان (بر اساس نرخ دلار سنا) است.
نهم آبان ۱۴۰۳، در پی اعلامی که از سوی ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات منتشر شد، رسانهها حقوق گمرکی گوشیهای آیفون را طبق مصوبات دولت، ۹۶ درصد اعلام کردند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت به سرعت این موضوع را تکذیب و اعلام کرد این عدد اشتباه بوده و اصلاح خواهد شد.
سه روز بعد و در ۱۲ آبان ماه، عبدالناصر همتی، وزیر امور اقتصادی و دارایی دولت چهاردهم گفت تعرفه ۹۶ درصدی واردات آیفون مصوبه دولت نبوده و حتما اصلاح میشود.
او افزود: «تعرفه معقول حدود ۳۰ درصد است و بیشتر از آن معنا ندارد.»
با وجود گفتههای همتی، جدول فعلی نشان میدهد اعمال اقلام حقوق ورودی، مالیات و موارد دیگر به صورت پلکانی، در نهایت دریافتی گمرک را از هر گوشی آیفون به ۴۴ درصد میرساند.
درآمد دولت جمهوری اسلامی از آیفون
جمهوری اسلامی از محل تعرفه گمرکی واردات رسمی موبایل، درآمد کسب میکند.
در قانون بودجه سال ۱۴۰۲، درآمد گمرکی گوشیهای بالای ۶۰۰ دلار، در جدول شماره پنج، بیش از دو هزار میلیارد تومان پیشبینی شده بود اما عبدالمهدی اسدی، رییس انجمن واردکنندگان موبایل در یک نشست خبری در مرداد ۱۴۰۳ گفت دولت در سال گذشته حدود سه تا چهار هزار میلیارد درآمد از محل واردات آیفون کسب کرده است.
دولت مسعود پزشکیان در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴، نیم میلیارد یورو درآمد از محل واردات گوشیهای بالای ۶۰۰ دلار برای خود پیشبینی کرده است. لایحهای که کلیات آن روز سهشنبه هشتم آبان در مجلس شورای اسلامی تصویب شد.
این عدد که با نرخ یورو در این لایحه (۵۰ هزار تومان)، حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان است، حدود ۱۲ برابر درآمد پیشبینی شده در قانون بودجه سال ۱۴۰۳ است و برای تحقق آن، طبیعتا باید مشکل واردات گوشیهای آیفون حل شود.
با وجود سالها ممنوعیت واردات آیفونهای جدید که همگی بالای ۶۰۰ دلار به حساب میآیند، این گوشیها به صورت قاچاق به کشور وارد میشدند.
رییس هیات مدیره انجمن واردکنندگان موبایل گفته است سالانه حدود ۵۰۰ میلیون دلار گوشی آیفون ۱۴ و ۱۵ به طور قاچاق به کشور وارد میشود. حالا دولت با آزاد کردن واردات این گوشیها، میتواند معادل ۴۴ درصد ارزش این قاچاق، درآمد کسب کند.