واکنش مخاطبان ایراناینترنشنال به آمدن ترامپ: امید سرنگونی، بیم تشدید بحران اقتصادی
تعدادی از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامهایی ضمن ابراز خشنودی از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا گفتند ورود مجدد او به کاخ سفید میتواند فشار را بر جمهوری اسلامی افزایش دهد، اما این مردم ایران هستند که باید زمینه را برای سرنگونی حکومت فراهم کنند.
یک مخاطب در همین زمینه نوشت پیروزی ترامپ «خیلی کمککننده است به مردم ایران ولی در نهایت این خود ما مردم هستیم که باید جمهوری اسلامی را سرنگون کنیم؛ هیچ دولت و هیچ کشوری در دنیا منافع خودش را بر ما ترجیح نمیدهد».
مخاطب دیگری هم گفت با کنار رفتن دموکراتها از عرصه سیاسی ایالات متحده، «عرصه بر حکومت ایران تنگتر خواهد شد و شاید این فرصتی برای مردم ایران به وجود بیاورد تا تکانی به خود بدهند».
او افزود: «در عین حال، با وخیمتر شدن اوضاع ممکن است حکومت در راستای حفظ وضع موجود، تصمیم به نرمش قهرمانانه دیگری بگیرد که آن وقت باید منتظر معامله دیگری با ترامپ باشیم که اصلا به سود مردم ایران نخواهد بود.»
یک شهروند هم تاکید کرد: «ترامپ، بایدن و غیره همه فکر مردم کشور خود هستند. نمیدانم مردم چرا فکر میکنند ترامپ بیاید وضع ایران خوب میشود».
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، هم به پیروزی ترامپ در انتخابات ایالات متحده واکنش نشان داد.
او روز چهارشنبه ۱۶ آبان گفت جمهوری اسلامی تفاوتی میان ترامپ و جو بایدن نمیبیند.
مهاجرانی اضافه کرد: «با توجه به تحریمهای کشور طی بیش از چهار دهه گذشته، ایران آبدیده شده و نگران رای آوردن مجدد ترامپ نیستیم.»
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
با این حال از زمان روی کار آمدن بایدن و پایان یافتن سیاست فشار حداکثری، درآمدهای نفتی ایران رشد قابل ملاحظهای داشته است.
هرچند سخنگوی دولت پزشکیان آمدن ترامپ را بیاثر خوانده، اما یک شهروند در پیامی به ایراناینترنشنال از احتمال شدت گرفتن تحریمها و فشار مضاعف به مردم ایران پس از آغاز به کار ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ ابراز نگرانی کرد.
او گفت: «در ایران وضعیت اقتصادی بهشدت خرابتر خواهد شد، ارزش پول ملی بیش از پیش سقوط خواهد کرد و احتمال شورشهای اجتماعی-سیاسی بیشتر خواهد شد.»
در سوی مقابل، یک مخاطب هم از احتمال توافق میان تهران و دولت ترامپ و تاثیر آن بر زندگی مردم ایران استقبال کرد: «ترامپ اقتصاددان خوبی است؛ اگر که با جمهوری اسلامی مناقشه نکند، تاثیرات خوبی بر زندگی ما میگذارد.»
شهروند دیگری هم ابراز امیدواری کرد ترامپ «تحریمهایی که منافع ملت را تهدید میکند، اتخاذ نکند».
بخش دیگری از پیامهای مخاطبان ایراناینترنشنال به موضوع مناقشه خاورمیانه و رویکرد ترامپ در برابر حکومت ایران و نقش آن در درگیریها منطقهای اختصاص داشت.
یک مخاطب گفت: «بهنظرم ترامپ دست اسرائیل را در مواجهه با گروههای نیابتی کمی بیشتر باز خواهد گذاشت».
یک شهروند دیگر نوشت: «کمابیش با سیاست ترامپ در مقابل جمهوری اسلامی آشنا هستیم ولی در حال حاضر، باید منتظر رویکرد جدید جنگی نسبت به منطقه باشیم. ما مردم ایران قطعا از انتخاب ترامپ خوشحال هستیم، به هر حال سیاست ضد آخوندی و تروریسم دارد. با توجه به پیشینه کشتن قاسم سلیمانی، آب این دو با هم به یک جوی نمیرود.»
ترامپ در دوران کارزار انتخاباتی خود بارها تاکید کرد در صورت پیروزی در انتخابات، مانع از توسعه برنامه هستهای حکومت ایران خواهد شد و به تهران اجازه نخواهد داد به سلاح اتمی دست پیدا کند.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، در واکنش به پیروزی ترامپ گفت تهران «در اهداف راهبردی و صنعت هستهای، منافع خودش را دنبال میکند».
او تاکید کرد: «برنامه ما تحت تاثیر هیچ آمد و شدی در آمریکا قرار ندارد و تغییر نمیکند.»
بر اساس آخرین گزارشهای محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، جمهوری اسلامی همچنان برنامه تولید اورانیوم با غنای بالای خود را که میتواند برای ساخت سلاح هستهای به کار گرفته شود، ادامه میدهد.
خبرگزاری رویترز ضمن انتشار نظرات گروهی از مردم ایران درباره نتایج انتخابات آمریکا نوشت پیروزی ترامپ واکنشهای متفاوتی را در میان مردم ایران به دنبال داشته، زیرا برخی از افزایش خطر جنگ و مشکلات اقتصادی بیم دارند اما تعدادی دیگر امیدوارند اقدامات او باعث ایجاد تغییرات سیاسی در کشور شود.
امیدواری به کمک احتمالی ترامپ برای سرنگونی حکومت ایران در پیامهای مخاطبان ایراناینترنشنال نیز انعکاس یافته است.
یک شهروند در همین رابطه نوشت پس از پیروزی ترامپ، «آخوندها ضیعف و بنیه مالی آنها ضعیفتر میشود و جهت سرکوب مردم پول نخواهند داشت و سرنگونی خیلی زود اتفاق میافتد».
یک مخاطب هم انتخاب مجدد ترامپ را «بزرگترین تهدید برای جمهوری اسلامی» خواند.
شهروند دیگری هم گفت: « با آمدن ترامپ ۱۰۰ قدم به پیروزی علیه جمهوری آخوندی نزدیکتر میشویم.»
در اولین واکنش اقتصاد ایران به پیروزی ترامپ، بازار در ایران صبح چهارشنبه ۱۶ آبان با دلار ۷۰ هزار تومانی گشایش یافت. نرخ گشایش دلار در روز ۱۵ آبان، ۶۸ هزار و ۹۶۰ تومان بود.
دونالد ترامپ رییسجمهوری جدید آمریکا برای سالها یکی از سوژههای مورد علاقه علی خامنهای بوده است. خامنهای که در اولین دوره ریاستجمهوری ترامپ سعی میکرد از او با عناوینی مانند «این آقایی که آمده» و «این بابایی که تازه آمده آمریکا» یاد کند، حالا باید به فکر سالهای پیش رو باشد.
این رویه به مرور زمان و با قرار گرفتن ترامپ در جایگاه یک رهبر سیاسی مقتدر در آمریکا، جای خود را به مجموعهای از صفات منفی و تحقیر آمیز داد تا جایی که پس از صدور فرمان کشتن قاسم سلیمانی، خامنهای گفت جای او در «زبالهدان تاریخ» است.
آخرین خبرها از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و نتایج آن را درصفحه ویژه ایراناینترنشنالدنبال کنید. در این صفحه لحظه به لحظه همراه با نقشهها، تصاویر و تحلیلها از نتایج انتخابات و پیامدهای آن مطلع میشوید.
اولین اظهار نظر خامنهای درباره ترامپ به سال ۱۳۹۵ باز میگردد، زمانی که از صحبتهای او در مناظرههای انتخاباتی با هیلاری کلینتون بهعنوان سندی بر حقانیت گفتههای خود استفاده کرد.
آن روزها که چهره سیاسی ترامپ چندان برای همگان شناخته نشده بود خامنهای گفت: «آن مرد در تبلیغات انتخاباتیاش ایستاد و گفت شما اگر رنگینپوست هستید، اگر سیاهپوست و سرخپوست هستید، در خیابانهای نیویورک و شیکاگو و واشینگتن و کالیفرنیا و غیر ذلک وقتی راه میروید، نمیتوانید مطمئن باشید که تا چند دقیقه دیگر زندهاید.»
تشکر از ترامپ
خامنهای در اولین ماههای حضور ترامپ در کاخ سفید در سال ۲۰۱۷ در اقدامی تمسخرآمیز از او بهخاطر نشان دادن چهره واقعی آمریکا و اثبات ادعاهای جمهوری اسلامی در دهههای گذشته تشکر کرد و گفت: «آنچه که ما در سی و چندسال میگفتیم فساد سیاسی، اقتصادی و اخلاقی و اجتماعی در دستگاه حاکمه آمریکا. این آقا آمد در دوره انتخابات و بعد از انتخابات این را علنی و عریان کرد.»
نگران اقتدار آمریکایی
رهبر جمهوری اسلامی در سالهای گذشته چندین بار در نقش دایه مهربانتر از مادر ظاهر شده و نگرانیهای خود از شرایط سیاسی اجتماعی در آمریکا را به گردن ترامپ انداخته و گفته است: «در عرصهی سیاسی اقتدار آمریکا افول کرده و انتخاب فردی با مختصات ترامپ، واضحترین و بهترین نشانه برای افول سیاست آمریکا است.»
تحقیر در کلام
یکی از عادات علی خامنهای در مواجهه با آنچه دشمن مینامد، استفاده از مجموعه واژگان و صفاتی است که جز به قصد تحقیر و توهین استفاده دیگری ندارند، او در این سالها و در مناسبتهای مختلف از هر فرصت برای تبیین نظرات خود علیه ترامپ بیشترین استفاده را کرده است.
شارلاتان و بیچاکدهن
در ۲۶ تیرماه ۱۳۹۶ خامنه ای در دیدار با گروهی از جوانان ایرانی ترامپ را «رییسجمهور شارلاتان و بیچاکدهن آمریکا» نامید و گفت نمیخواهد وقتش را صرف پاسخگویی به «اباطیل و یاوهگوییهای» او بکند.
عقبمانده، ابله و سبکمغز
خامنهای همان سال به اولین سخنرانی ترامپ در سازمان ملل واکنش نشان داد و گفت: «او از ادبیات بسیار زشت و سخیفی استفاده کرد؛ ادبیات گانگستری، ادبیات کابویی و تهدیدهای بیمعنی و غلط و تحلیلهای صددرصد غلطتر؛ یک نطق پُر از خلاف، پُر از دروغ! شاید بیست دروغ واضح در این سخنرانی وجود داشت؛ یک صحبت آشفته، که نشاندهنده این است که هم عصبانیاند، هم درماندهاند، هم از لحاظ فکری دچار مشکل و عقبماندگی هستند، دچار سبُکمغزیاند.»
ناباب و آبرو بر
رهبر جمهوذی اسلامی عدم موفقیت ترامپ در انتخابات سال ۲۰۲۰ را به «سقوط» او در یک شرایط «مفتضح» تعبیر کرد و گفت: «این افول یک رییسجمهور ناباب نبود؛ افول آبروی آمریکا بود، افول قدرت آمریکا بود، افول انتظام اجتماعی آمریکا بود؛ این را من نمیگویم، این را خودهایشان گفتند.»
یاوهگو
در ۱۹ دی ماه ۱۳۹۹ خامنهای یک بار دیگر زبان تند خود را متوجه ترامپ کرد و او را «یک یاوهگوی آمریکایی» توصیف کرد که میگوید «ایران موجب بیثباتی در منطقه است.»
عدم تفاوت میان بایدن و ترامپ
با وجود تمام خشمی که در ادبیات خامنهای نسبت به ترامپ مشهود است او در شهریور ۱۴۰۰ گفت دولت بایدن هیچ فرقی با دولت ترامپ ندارد و چیزی که در مسائل هستهای از ایران مطالبه میکند، همان چیزی است که ترامپ مطالبه میکرد.
ترامپ غلط میکند
در اردیبهشت ۹۷ پس از تهدید ترامپ به خروج از برجام خامنهای او را به گفتن حرفهای سخیف و سبُک متهم کرد و گفت: «شاید بیش از ده دروغ در حرفهای او بود؛ هم درباره مساله خروجشان از برجام حرف زد و هم ملت ایران را و نظام جمهوری اسلامی را تهدید کرد که چنین میکنیم و چنان میکنیم، که بنده از طرف ملّت ایران عرض میکنم آقای ترامپ! شما غلط میکنید.»
در سال ۹۸ رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به صحبتهای ترامپ درباره نقش جمهوری اسلامی در به هم ریختن امنیت منطقه و عراق گفته بود: «باز آن جناب توئیت کرده که ما این را از چشم ایران میبینیم، دست ایران است و ما به ایران پاسخ خواهیم داد. اوّلا غلط میکنید! ربطی به ایران ندارد؛ ثانیا منطقی باشید، که نیستید.»
او در ۱۴ خرداد ۹۸ در حالی که آمریکا اعلام کرده بود که حاضر است «بدون پیششرط» با ایران مذاکره کند گفته بود: «زرنگبازی سیاسی ترامپ مسئولان جمهوری اسلامی را فریب نمیدهد.»
پاسخ به میانجیگری شنیزو آبه
رهبر جمهوری اسلامی سال ۱۳۹۸ در ملاقاتی که با شینزو آبه نخستوزیر وقت ژاپن در تهران در واکنش به پیامی که او از ترامپ برای جمهوری اسلامی آورده بود، گفت: «من شخص ترامپ را شایسته مبادله هیچ پیامی نمیدانم و هیچ پاسخی هم به او ندارم و نخواهم داد.»
در این دیدار، آبه تاکید کرد که ترامپ گفته قصدی برای تغییر رژیم در تهران ندارد اما خامنهای ترامپ را دروغگو خطاب کرد و گفت: «ما این حرف را اصلا باور نمی کنیم زیرا مذاکرات صادقانه از جانب شخصی همچون ترامپ، صادر نمیشود.»
تفسیر شعار مرگ بر آمریکا
خامنهای در سال ۹۷ در واکنش به برخی اعتراضات نسبت به شعارهایی مانند «مرگ بر آمریکا» گفت: «مرگ بر آمریکا یعنی مرگ بر ترامپ و جان بولتون و پمپئو! مرگ بر اینها یعنی مرگ بر سردمداران؛ ما به مردم آمریکا کاری نداریم؛ مرگ بر آمریکا یعنی مرگ بر شما چند نفر.»
زبالهدان تاریخ
خامنهای تا امروز حداقل در سه سخنرانی خود بر پیوستن ترامپ به زباله دان تاریخ تاکید کرده است.
او اولین بار چند هفته بعد از شروع کار دولت بایدن در بهمن ۱۳۹۹ گفت: «امیدشان این بود که در عید ژانویهی ۲۰۱۹ بساط [جمهوری اسلامی] جمع شده و آنها میآیند اینجا جشن میگیرند. حالا خود آن شخص (مارک پمپئو) به زبالهدان تاریخ رفت و رییسش (ترامپ) هم با لگد و با افتضاح از کاخ سفید اخراج شد و هر دو به زبالهدان تاریخ رفتند اما جمهوری اسلامی بحمدالله سربلند ایستاده است.»
ترامپ با صدور دستور کشتن قاسم سلیمانی در دوره ریاست جمهوری ضربه سنگینی به نیروهای «محور مقاومت»، به ویژه سپاه قدس وارد کرد، تا جایی که رهبر جمهوری اسلامی در دیداری با نزدیکان سلیمانی با تاکید بر این که آنها تقاص دنیوی این عمل را داده و بعد «گمگور خواهند شد» گفت: «به هر حال سلیمانی ماندنی است، تا ابد زنده است؛ آنهایی که او را کشتند؛ ترامپ و امثال او، جایشان زبالهدان تاریخ است و جزو فراموششدگان تاریخ خواهند بود.»
حالا باید منتظر ماند و دید خامنهای به انتخاب دوباره کسی که از «زبالهدان تاریخ» برگشته چگونه واکنش نشان خواهد داد.
ترامپ برنده انتخابات ریاست جمهوری آمریکا شد؛ خبری کوتاه که برای جمهوری اسلامی خاطره سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ را زنده کرد؛ سالهایی که در آن صادرات نفت از بیش از سه میلیون بشکه در روز به زیر ۱۹۰ هزار بشکه در روز رسیده بود و نرخ تورم سه برابر و قیمت دلار دو برابر شده بود.
حالا او در روزگاری برگشته که وضعیت جمهوری اسلامی بهمراتب متزلزلتر از سالهای دوره اول ریاست جمهوری اوست. ترامپ به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در حال جنگ گفته «هر کار که لازم است انجام بده.»
مردی به کاخ سفید برگشته که رهبر جمهوری اسلامی معتقد بود به «زبالهدان تاریخ» پیوسته است. ترامپ کسی بود که قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس جمهوری اسلامی را بهطور مستقیم هدف قرار داد. رییس جمهوری قاطع که دست راست علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی را قطع کرد.
جمهوری اسلامی سالها در زمان ریاست جمهوری باراک اوباما برای ساختن برندی از قاسم سلیمانی تلاش کرده بود. سلیمانی که به گفته جواد ظریف، وزیر سابق امور خارجه، تصمیمات «میدان» او بر عملکرد «دیپلماسی» دولت روحانی ارجحیت داشت.
پایان ریاست جمهوری اول ترامپ در سال ۲۰۲۰ میلادی، برای جمهوری اسلامی مثل یک معجزه بود. خامنهای در سخنرانیهای رسمی خود به ترامپ حمله میکرد و قوه قضائیه، کیفرخواستی علیه ترامپ تنظیم کرد.
در چندین مورد تلاش جمهوری اسلامی برای ترور ترامپ ثبت شده است. حالا شخصی که جمهوری اسلامی در اسناد رسمی او را متهم ردیف اول مرگ سلیمانی میداند به کاخ سفید برگشته است.
وضع ایران با نگاهی به سالهای دور اول ریاست جمهوری ترامپ به کدام سو خواهد رفت؟
نفت
دولت مسعود پزشکیان پیش از برگزاری انتخابات آمریکا لایحه بودجه خود را تقدیم مجلس کرد. پیشبینی خوشبینانه پزشکیان در لایحه ۱۴۰۴ این است که حدود ۴۰ درصد منابع بودجه را از محل «واگذاری داراییهای سرمایهای» تامین کند و ۹۰ درصد این واگذاری داراییهای سرمایهای هم منابع حاصل از نفت، گاز و فرآوردههای نفتی است.
دولت چهاردهم پیشبینی کرده است که در سال آینده روزانه یک میلیون و ۷۸۰ هزار بشکه نفت خواهد فروخت و بر اساس همین پیشبینی هم بودجه سال آینده را برنامه ریزی کرده است. کلیات این لایحه که شامل این ارقام هم هست، در مجلس شورای اسلامی تصویب شده است.
جمهوری اسلامی در دوره دولت جو بایدن بود که میتوانست به صورت مویرگی و با چشمپوشی دولت مستقر ایالات متحده نفت بفروشد، اما اگر سابقه ترامپ مبنایی برای پیشبینی رویکرد او در دور دوم ریاست جمهوری باشد، باید گفت که میزان صادرات نفت ایران از سوی جمهوری اسلامی بهطور چشمگیری کاهش خواهد یافت.
آمارهای رسمی نشان میدهد صادرات نفت جمهوری اسلامی در دوره ریاست جمهوری اول ترامپ به ۱۹۰ هزار بشکه در روز رسیده بود.
اگر ترامپ همانطور که در دور اول ریاست جمهوریاش در اجرای تحریمهای جمهوری اسلامی جدیت به خرج داد، اینبار هم جدیت به خرج بدهد، فروش نفت جمهوری اسلامی به یک نهم پیش بینی بودجه دولت فعلی جمهوری اسلامی برای سال آینده خواهد رسید؛ چنین سقوطی برنامهریزی مالی دولت برای سال آینده را با چالشی جدی روبهرو خواهد کرد.
دلار
در زمستان ۱۳۹۵ ترامپ وقتی رییسجمهوری شد که برجام همچنان برقرار بود، معافیتهای تحریمی در جریان بودند و هنوز آمریکا از برجام خارج نشده بود.
دولت مستقر جمهوری اسلامی، دولت حسن روحانی بود، دولتی که از نظر رای اعلام شده، به مراتب بالاتر از پزشکیان قرار داشت.
صرفنظر از ابهامات جدی درباره آمار اعلام شده از سوی جمهوری اسلامی، آمار رسمی نرخ مشارکت در انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۹۲ و ۱۳۹۶ حدود ۷۳ درصد بود؛ این آمار رسمی میگوید انتخابات سال ۱۴۰۳ که در آن پزشکیان پیروز شد در دور اول کمتر از ۴۰ و در دور دوم کمتر از ۵۰ درصد بوده است.
در آن شرایط و با وجود اعتماد جامعه به دولت، در همان سال اول ریاست جمهوری ترامپ، دلار با افزایش ۱۱ درصدی از ۳۶۴۴ تومان به ۴۰۴۵ تومان رسید.
اما در سال ۱۳۹۷ و بعد از آنکه در اردیبهشت آن سال ترامپ از برجام خارج شد، قیمت دلار با افزایش ۱۶۷ درصدی به ۱۰۷۸۳ تومان رسید.
در حالت عادی و افزایش ۱۱ درصدی، دلاری که در سال جاری در محدوده ۷۰ هزار تومان است، به ۷۷ هزار و ۷۰۰ تومان خواهد رسید، اما اگر شرایط چیزی شبیه به سال ۱۳۹۷ باشد، باید منتظر دلار ۱۶۸ هزار و ۶۰۳ تومانی بود.
تورم
تغییرات قیمت در نرخ تورم با کمی تاخیر خود را نشان میدهد. نرخ تورم که در روندی نزولی از ۲۴/۷ درصد سال ۱۳۹۲ به ۹ درصد در سال ۱۳۹۵ رسیده بود در سال ۱۳۹۶، دوباره صعود آرام خود را آغاز کرد و به ۹/۶ درصد رسید؛ سال ۱۳۹۷ اما روند صعودی با شدت ادامه یافت، بهطوری که نرخ تورم سالانه در اسفند ۱۳۹۷ به ۲۶/۹ درصد رسید.
یعنی سال ۱۳۹۷، نسبت به سال ۱۳۹۶، نرخ تورم ۱۷/۳ واحد درصد افزایش یافت. نرخ تورم کشور در پایان سال ۱۴۰۲ حدود ۵۲ درصد بود. نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به مهر ۱۴۰۳ نیز طبق اطلاعات مرکز آمار ۳۳/۶ درصد بوده است.
اگر نرخ ۱۲ ماه منتهی به مهر ۱۴۰۳، با شیبی که در سال ۱۳۹۷ افزایش یافت افزایش پیدا کند، در سال ۱۴۰۴ مردم باید منتظر تورم ۸۰ تا ۹۰ درصدی باشند؛ این ارقام اگرچه کمی خارقالعاده به نظر میرسد، اما بروز «ابرتورم» در تابستان ۱۴۰۰ از سوی مسعود نیلی، از مسئولان اقتصادی بلندپایه و استاد اقتصاد پیش بینی شده بود. شرایطی که با سهلگیری تحریمها از سوی بایدن محقق نشد.
چه چیزی عوض شده است؟
شرایط جمهوری اسلامی سال ۱۴۰۴، با شرایط جمهوری اسلامی سال ۱۳۹۶ که ترامپ برای اولین بار رییسجمهوری آمریکا شد متفاوت است.
از نظر داخلی، سال ۱۳۹۶، با وجود ابهامات جدی درباره آمار اعلامی، هنوز نرخ مشارکت رسمی در انتخابات، که معیاری برای سنجش پایگاه اجتماعی حاکمیت به شمار میرود، طبق اعلام جمهوری اسلامی بالای ۷۰ درصد بود؛ مراجع رسمی جمهوری اسلامی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ رقم مشارکت را در دور اول کمتر از ۴۰ و در دور دوم کمتر از ۵۰ درصد اعلام کردند. اعدادی بی سابقه در جمهوری اسلامی. هرچند تردید جدی درباره همین ارقام هم از سوی ناظران مطرح شده است. اما با فرض پذیرش همین ارقام، پایگاه اجتماعی جمهوری اسلامی شدیدا متزلزل شده است.
از نظر خارجی، متحدان اروپایی ایالات متحده در سالهای دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، لااقل در تریبونهای رسمی، در موضوع خروج او از برجام به طور کامل با آمریکا همراه نبودند، حالا در سال ۱۴۰۴، بحث تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران در اروپا مطرح است و پایگاههای جمهوری اسلامی مثل مسجد هامبورگ تعطیل شدهاند.
از سویی، اسرائیل که از مهر سال ۱۴۰۲ در جنگی بی سابقه با گروههای فلسطینی و شبه نظامیان جمهوری اسلامی در منطقه است. رهبر حزبالله را بهطور مستقیم هدف قرار داده و فرماندهان بلندپایه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را از جمله در کنسولگری جمهوری اسلامی مورد حمله قرار داده است. جمهوری اسلامی هم بهطور بیسابقهای از خاک ایران دوبار به اسرائیل حمله کرده است.
این شرایط در سال ۱۳۹۶ حتی در بدبینانهترین تحلیلها هم وجود نداشت.
حالا فردی قرار است به کاخ سفید برود که به نخست وزیر اسرائیل گفته «هر کاری که لازم است انجام بده.»
هرچند حامیان جمهوری اسلامی به نقل قولهایی از ترامپ که گفته میخواهد با جمهوری اسلامی گفتوگو کند دل خوش کردند، اما این گفتهها را همان کسی به زبان میآورد که در دور اول ریاست جمهوریاش هم میگفت میخواهد با جمهوری اسلامی به توافقی بهتر از برجام دست یابد، اما در همان زمان مایک پمپئو، وزیر امور خارجه وقت آمریک، ۱۲ پیششرط برای گفتوگو با تهران اعلام کرد که ماهیت جمهوری اسلامی را نشانه رفته بودند.
سه تحلیلگر روز چهارشنبه ۱۶ آبان در مصاحبه با ایراناینترنشنال به پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا و نحوه تعامل دولت آتی او با حکومت ایران در سایه تنشهای فزاینده در خاورمیانه پرداختند.
جابر رجبی: ترامپ میتواند باعث تغییر رفتار جمهوری اسلامی شود
جابر رجبی، تحلیلگر سیاسی، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت ترامپ مانع از اقدامات بیثباتکننده گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه خواهد شد اما احتمالا مسیری غیر از جنگ را برای تحقق این امر در پیش خواهد گرفت.
او افزود ترامپ به دنبال برقراری صلح در خاورمیانه است و شاید این رویکرد او، مسیری را برای تغییر رفتار جمهوری اسلامی فراهم آورد.
به گفته این تحلیلگر، حکومت ایران با توجه به شناختی که از دوران پیشین حضور ترامپ در کاخ سفید دارد، از این پس «روی عقبنشینی آمریکا حساب باز نمیکند».
رجبی تاکید کرد جمهوری اسلامی راهی جز مذاکره با ترامپ ندارد زیرا آگاه است «ترامپ از نظر جنگی بیش از بایدن در کنار اسرائیل خواهد بود».
امید شمس: ترامپ دست نتانیاهو را برای اقدام علیه جمهوری اسلامی باز میگذارد
امید شمس، حقوقدان و تحلیلگر امور بینالملل، گفت حمله احتمالی جمهوری اسلامی به اسرائیل طی روزهای آینده میتواند تا حد زیادی تعیینکننده روابط تهران و واشینگتن در دوران ریاستجمهوری ترامپ باشد.
او افزود راهبرد ترامپ «اجتناب از درگیری نظامی» است و احتمال اینکه ایالات متحده در دوران ریاستجمهوری او، فعالانه در یک مناقشه نظامی علیه جمهوری اسلامی با اسرائیل همکاری کند، «بسیار کم» است اما ترامپ دست بنیامین نتانیاهو را برای اقدام علیه حکومت ایران باز خواهد گذاشت.
این حقوقدان تاکید کرد پزشکیان با طرح علی خامنهای بر سر کار آمد تا بتواند در صورت ورود مجدد ترامپ به کاخ سفید، با او مذاکره کند.
به گفته این تحلیلگر، «مذاکره با قاتل قاسم سلیمانی از نظر سیاسی هزینه بالایی دارد» و سعید جلیلی، بهعنوان یک فرد منتسب به رهبر جمهوری اسلامی، نمیتوانست این کار را به انجام برساند.
حسین آقایی: تا آغاز به کار ترامپ، تحولات جدیدی در جنگ ایران و اسرائیل رخ خواهد داد
حسین آقایی، تحلیلگر روابط بینالملل و امور استراتژیک، گفت ۷۵ روز تا آغاز به کار رسمی ترامپ به عنوان رییسجمهوری آمریکا در روز ۲۰ ژانویه (اول بهمن) باقی مانده و در این بازه زمانی تحولات مهمی، بهویژه در ارتباط با جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل، میتواند رخ دهد.
آقایی اضافه کرد با توجه به پیروزی ترامپ، جمهوری اسلامی اکنون نیاز دارد به تهدیدات خود در خصوص حمله به اسرائیل جامه عمل بپوشاند، در غیر این صورت، این چیزی جز مخابره «سیگنال ضعف» به اسرائیل و آمریکا نخواهد بود.
این تحلیلگر پیشبینی کرد اسرائیل نیز تا روز اول بهمن، به اقدامات خود علیه حکومت ایران ادامه خواهد داد تا تهران را «بیش از پیش به گوشه رینگ ببرد» و سپس سیاستهای مدنظر خود را بعد از روی کار آمدن ترامپ پیاده کند.
آقایی همچنین گفت اولویت اصلی سیاست خارجی دولت آتی آمریکا پایان دادن به مناقشه اوکراین خواهد بود و ترامپ به ولودیمیر زلنسکی فشار خواهد آورد تا با ولادیمیر پوتین مذاکره کند.
او افزود این احتمال وجود دارد که پوتین با استفاده از کارت «جمهوری اسلامی تضیعفشده» در گفتوگوها با غرب بر سر خاتمه جنگ اوکراین حاضر شود.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین روز پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
در انتخابات آمریکا، جمهوریخواهان موفق به کسب اکثریت در سنا شدند و با حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان، کنترل مجلس سنا را در دست گرفتند. به این ترتیب دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب، احتمالا در پیشبرد برنامههایش از حمایت قاطع کنگره برخوردار خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، نتایج انتخابات روز سهشنبه پنجم نوامبر آمریکا تضمین کرد که در سال آینده، حزب دونالد ترامپ حداقل یکی از دو ارکان کنگره (مجلس نمایندگان و سنا) را در اختیار خواهد داشت.
آخرین خبرها از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و نتایج آن را درصفحه ویژه ایراناینترنشنالدنبال کنید. در این صفحه لحظه به لحظه همراه با نقشهها، تصاویر و تحلیلها از نتایج انتخابات و پیامدهای آن مطلع میشوید.
پیروزی جمهوریخواهان در سنای آمریکا، قدرت قابل توجهی به این حزب میدهد و ترامپ که حالا رییسجمهوری منتخب آمریکا است، امکان انتصاب قضات و مقامات دولتی محافظهکار را بهدست میآورد.
یک زن ایرانی-آمریکایی در کنگره
برای اولین بار یاسمین انصاری، نماینده دموکراتها در انتخابات مجلس نمایندگان آمریکا در آریزونا پیروز شد.
او که پدر و مادرش از مهاجران ایرانی در آمریکا بودهاند، قول داد از دموکراسی و حقوق باروری محافظت کند.
انصاری در این مرحله جف زینک جمهوریخواه را در رقابت برای کرسی ناحیه سه که بیشتر فونیکس را پوشش میدهد، شکست داد.
انصاری، فعال حوزه تغییرات اقلیمی و سیاستمدار آمریکایی است که از سال ۲۰۲۱ تا سال ۲۰۲۴ در شورای شهر فونیکس در آریزونا حضور داشت.
همزمان با انتخابات ریاست جمهوری و کنگره در آمریکا، ۴۱ ایالت این کشور در ارتباط با موضوعات مختلف در سطح ایالتی همهپرسی برگزار کردند.
حق پایان خودخواسته بارداری، تغییر در قوانین انتخاباتی، افزایش حداقل حقوق، قانونی کردن ماریجوانا و ارائه بودجه عمومی به مدارس خصوصی از جمله مواردی است که رایدهندگان در این ایالتها درباره آنها تصمیمگیری میکنند.
پیروزیهای مهم در سنای آمریکا
جیم جاستیس، جمهوریخواه، موفق به کسب کرسی سنای ویرجینیای غربی شد. این کرسی پیشتر در اختیار جو منچین، دموکرات مستقل بود.
در اوهایو، برنی مورنو، نامزد جمهوریخواه، شرد براون، سناتور دموکرات فعلی را شکست داد.
این دو پیروزی، اکثریت ۵۱ به ۴۹ را برای جمهوریخواهان در سنا تضمین کرد؛ احتمال دستاوردهای بزرگتر نیز با انتشار نتایج رقابتهای دیگر وجود دارد.
اکثریت مجلس نمایندگان همچنان نامشخص است
جمهوریخواهان توانستند چندین کرسی مجلس نمایندگان را از دموکراتها بگیرند و در حال گسترش اکثریت خود در این مجلس هستند.
آنها یک کرسی در منطقهای در پنسیلوانیا شامل زادگاه جو بایدن، رییسجمهوری فعلی آمریکا را بهدست آوردند.
جمهوریخواهان در کارولینای شمالی هم توانستند کرسیهایی را از دموکراتها بگیرند و از آن خود کنند.
دموکراتها یک کرسی جمهوریخواهان را در شمال ایالت نیویورک و همچنین یک کرسی را در آلاباما که بر اساس دستور دادگاه عالی برای ایجاد حوزهای با اکثریت سیاهپوستان بازترسیم شده بود، بهدست آوردند.
دموکراتها اکنون برای کسب اکثریت ۴۳۵ کرسی در مجلس نمایندگان به شش کرسی بیشتر نیاز دارند.
تاریخسازی در کنگره
در ایالت دلاور، سارا مکبراید، نامزد دموکرات، به عنوان نخستین فرد آشکارا تراجنسیتی به مجلس نمایندگان راه یافت و تاریخساز شد.
در یک رویداد تاریخی، لیسا بلانت روچستر، از دموکراتها، در دلاور و آنجلا السوبروکس در مریلند، به عنوان دو زن سیاهپوست همزمان به سنای آمریکا راه یافتند که این اتفاق برای نخستین بار در تاریخ کنگره است.
چالشهای پیش روی اکثریت سنا و مجلس نمایندگان
جمهوریخواهان هنوز شانس افزایش اکثریت خود در سنای آمریکا را دارند؛ به ویژه اگر در رقابتهای دشوار ایالتهای غرب میانه و ایالت مونتانا پیروز شوند.
در مونتانا، جان تستر، سناتور دموکرات برای حفظ کرسی خود راه سختی پیش رو دارد.
برای تصویب اکثر قوانین در سنا، به اکثریت ۶۰ رای نیاز است و بعید است جمهوریخواهان به این عدد دست یابند.
در تگزاس، تد کروز، سناتور جمهوریخواه، موفق به شکست کالین آلرد، نامزد دموکرات شد و در نبراسکا، دب فیشر، سناتور جمهوریخواه، در برابر چالشی غیرمنتظره از سوی دن آزبورن، نامزد مستقل، توانست جایگاه خود را حفظ کند.
رقابتهای حساس در نیویورک و کالیفرنیا
در ایالتهای نیویورک و کالیفرنیا که از دموکراتترین ایالتها به شمار میآیند، رقابتهای تنگاتنگی در جریان است که سرنوشت کنترل مجلس نمایندگان را مشخص میکند.
کالیفرنیا معمولا برای شمارش آرا چندین روز زمان نیاز دارد و نتایج نهایی ممکن است تا چند روز مشخص نشود.
ایلان ماسک، مالک شبکه اجتماعی ایکس و مدیرعامل تسلا و اسپیساکس، نقش قابل توجهی در حمایت از دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ ایفا کرد و از شبکه اجتماعی خود بهعنوان ابزاری قوی برای افزایش مشارکت و جذب آرای جوانان به نفع ترامپ بهره جست.
ماسک بلافاصله پس از اعلام نتایج اولیهای که پیروزی ترامپ را نشان میداد، در ایکس (توییتر سابق) به او تبریک گفت و این نتیجه را «اجتنابناپذیر» و «دستور واضحی برای تغییر» خواند.
آخرین خبرها از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و نتایج آن را درصفحه ویژه ایراناینترنشنالدنبال کنید. در این صفحه لحظه به لحظه همراه با نقشهها، تصاویر و تحلیلها از نتایج انتخابات و پیامدهای آن مطلع میشوید.
داستان ماسک و ترامپ از کجا شروع شد؟
به گزارش بیبیسی جهانی، ماسک اولین بار حمایت رسمی خود از بازگشت ترامپ به کاخ سفید را در روز ۱۶ فوریه در نشستی در پالم بیچ فلوریدا اعلام کرد. منطقهای که ترامپ نطق پیروزی خود در انتخابات را نیز در آنجا ایراد کرد.
بسیاری از شرکتکنندگان در این نشست از حضور او و حمایت صریحش از ترامپ شگفتزده شدند.
او از آن زمان به عنوان یکی از حامیان قدرتمند و اثرگذار ترامپ ظاهر شده و تا ۲۶ اکتبر، حداقل ۱۳۲ میلیون دلار به کمپین ترامپ کمک کرده است.
جایزه یک میلیون دلاری
ماسک برای جلب حمایت از ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، از طریق گروه تبلیغاتی خود «آمریکا پک» (America PAC)، کمپینی راهاندازی کرد که هدف آن ترغیب رایدهندگان ایالتهای چرخشی برای امضای دادخواستی در حمایت از «آزادی بیان و حق حمل اسلحه» بود.
این کمپین بر ایالتهای مهمی مانند جورجیا، نوادا، آریزونا، میشیگان، ویسکانسین و کارولینای شمالی متمرکز شد و به افرادی که دیگران را به امضای این دادخواست دعوت میکردند، مبلغ ۴۷ دلار پرداخت کرد.
ماسک در ایالت پنسیلوانیا نیز که یکی از ایالتهای حیاتی در نتیجه انتخابات بود، تا سقف ۱۰۰ دلار برای هر امضا یا دعوت به این کارزار تعیین کرد.
او برای جلب توجه بیشتر، اعلام کرد هر روز تا روز انتخابات به یکی از امضاکنندگان در ایالتهای چرخشی، جایزهای یک میلیون دلاری اعطا میکند و اولین برنده این برنامه بختآزمایی را در ۱۹ اکتبر از میان شرکتکنندگان در مراسمی در پنسیلوانیا انتخاب کرد.
برخی از کارشناسان حقوقی این طرح را به چالش کشیدند و گفتند پیشنهاد پرداخت پول برای امضا میتواند نقض قوانین آمریکا باشد اما تاکنون اظهارنظری رسمی از سوی تیم ماسک یا آمریکا پک در این مورد منتشر نشده است.
در روزهای گذشته دادگاهی در ایالت پنسیلوانیای آمریکا با صدور حکمی به ماسک اجازه داد تا به اهدای هدایای یک میلیون دلاری به رایدهندگان ادامه دهد.
استفاده استراتژیک از شبکه ایکس برای جلب حمایت از ترامپ
در ساعات منتهی به روز انتخابات، کاربران شبکه ایکس هنگام ورود به این پلتفرم، یک تصویر متحرک قهرمانانه از ترامپ را در صدر بخش «روندها» با هشتگ VotedForTrump (به ترامپ رای بده) مشاهده کردند.
این تبلیغ از سوی تیم ترامپ و با هدایت مستقیم ماسک انجام شد. او با استفاده از حساب شخصی خود که بیش از ۲۰۰ میلیون دنبالکننده دارد، اپیزودی از پادکست جو روگان را که در حمایت از ترامپ بود، تبلیغ کرد.
ماسک همچنین به انتشار محتوای تحریکآمیز و میمهای مربوط به نظریههای توطئه برای جلب توجه مردان جوان و هواداران راستگرای ترامپ پرداخت.
او بهطور خاص از ایکس برای جلب توجه رایدهندگان جوان استفاده کرد و نوشت: «سوارهنظام رسیده است. مردان با تعداد بیسابقهای در حال رای دادن هستند و اکنون میدانند که همه چیز در خطر است.»
واشینگتنپست در هشتم آبان در گزارشی تحلیلی به نقش شبکه اجتماعی ایکس در فضای سیاسی روز آمریکا پرداخت و نوشت با افول حسابهای مربوط به دموکراتها، حسابهای جمهوریخواهان در این شبکه بیشتر دنبالکننده دارند و بیشتر دیده میشوند.
اختلاف نظرها و تاثیر سیاسی
به گفته جیمز پتکوکیس، محقق ارشد در موسسه امریکن اینترپرایز، آنچه ماسک با ایکس انجام میدهد، بهمراتب فراتر از اتهامات گذشتهای است که جمهوریخواهان به پلتفرمهای اجتماعی دیگر مانند فیسبوک و گوگل وارد کرده بودند.
این اقدامات ماسک نگرانیهایی را درباره بیطرفی پلتفرمهای اجتماعی برانگیخته و موضوع مداخله سیاسی رسانههای اجتماعی را در واشنگتن دوباره مطرح کرده است.
واکنشها و پیامدهای احتمالی
استفاده علنی و گسترده ماسک از ایکس به نفع ترامپ ممکن است پیامدهای سیاسی و قانونی به همراه داشته باشد.
ادوارد فولی، مدیر قوانین انتخاباتی در دانشگاه ایالتی اوهایو، به این نکته اشاره کرد که اگر مشخص شود ایکس در هماهنگی مستقیم با تیم ترامپ عمل کرده است، این اقدام میتواند به عنوان «کمک غیرقانونی» تلقی شود.
همزمان به دلیل وجود تعارضات در کمیسیون فدرال انتخابات (FEC) و عدم تصمیمگیری قاطع آنها، احتمال برخورد جدی با این مساله کم است.
بهرغم این پیامدها، ماسک با قماری بزرگ در حوزه سیاست و کسبوکار، تلاش کرد تا با استفاده از پلتفرم ایکس، افکار عمومی را به نفع ترامپ سمت و سو دهد.
حمایت از سیاستهای نوآورانه و تسهیل فضای کسبوکار
ماسک در پستهای خود در ایکس تاکید کرد که این پیروزی به معنای کاهش محدودیتها برای نوآوری و ایجاد محیطی دوستانه برای تجارت است. دیدگاهی که با ایدههای او در زمینه کارآفرینی و رشد فنآوری همخوانی دارد.
او با اشاره به سیاستهای ترامپ، ابراز امیدواری کرد که این دوره جدید به کاهش قوانین دولتی منجر شود و شرایط مناسبی برای رشد اقتصادی و پیشرفتهای تکنولوژیکی فراهم کند.
ماسک این دوره جدید را فرصتی برای جامعه سازندگان (Nation of builders) نامید.
او معتقد است که ترامپ به اقتصاد و نوآوری رونق بیشتری خواهد بخشید.
وعده ترامپ به ماسک
ترامپ به ماسک قول داده بود که در صورت انتخاب شدن، او را به عنوان رییس کمیسیون کارآمدی دولت منصوب کند.
ماسک در طی یک سخنرانی در گردهمایی ترامپ در اواخر اکتبر گفت که در این نقش میتواند دو تریلیون دلار از بودجه فدرال را کاهش دهد: «پولهای شما هدر میرود و کمیسیون کارآمدی دولت این مشکل را برطرف میکند. ما هزینههای دولت را کاهش میدهیم تا از جیب مردم کمتر هزینه شود.»
ترامپ در نطق پیروزی خود از ماسک تمجید کرد و او را یک «ستاره جدید» و «ابرنابغه» خواند.
پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در حالی رقم خورد که نظرسنجیها پیش از برگزاری این رویداد، از رقابت نزدیک و تنگاتنگ او و کامالا هریس حکایت داشتند.