تا پیش از شروع المپیک پاریس در روز جمعه، پنج مرداد ، دستکم سه بار این مسابقات هدف حملات تروریستی قرار گرفتهاند. حملاتی که موجب شده سیاستهای امنیتی مرتبط با المپیک بازنگری شود و کشورهای میزبان تحت فشار بیشتری برای تامین امنیت این مسابقات و ورزشکاران حاضر در آن قرار بگیرند.
حمله به المپیک مونیخ در سال ۱۹۷۲ و گروگانگیری و کشتهشدن شماری از ورزشکاران اسرائیلی، بمبگذاری در المپیک آتلانتا در سال ۱۹۹۶ و بمبگذاری در المپیک پکن در سال ۲۰۰۸ از مهمترین نمونههای حملات تروریستی به بازیهای المپیک به شمار میروند.
کشتار ورزشکاران اسرائیلی در المپیک مونیخ
هشت عضو گروه فلسطینی سپتامبر سیاه در ساعت ۴:۳۰ بامداد ۱۴ شهریور ۱۳۵۱ (پنجم سپتامبر ۱۹۷۲) از حصار دهکده المپیک در مونیخ بالا رفتند و وارد محل اقامت تیم المپیک اسرائیل شدند.
این مهاجمان با استفاده از کلیدهای سرقتی وارد ساختمان شماره ۳۱ در خیابان کانلی شدند و پس از مواجهه با یوسف گوتفروند، داور اسرائیلی کشتی و موشه واینبرگ، مربی اسرائیلی کشتی، آنها را به اسارت گرفتند.
واینبرگ در تلاش برای مقابله با تروریستها کشته شد. تروریستها بقیه اعضای تیم اسرائیل را گروگان گرفتند و در این بین، یوسف رومانو وزنهبردار اسرائیلی نیز به دست تروریستها کشته شد.
تروریستها درخواست آزادی بیش از ۲۰۰ فلسطینی زندانی در اسرائیل و همچنین آزادی دو عضو گروه ارتش سرخ آلمان را کردند.
فعالیتهای پلیس به طور زنده پخش میشد و تروریستها از اقدامات پلیس آگاه شدند. در نهایت، تلاشهای پلیس آلمان برای نجات گروگانها با شکست مواجه شد.
تروریستها گروگانها را به سمت هلیکوپترهایی هدایت کردند که قرار بود آنها را به فرودگاه فورستن فلد بروک منتقل کنند. در آنجا، پلیس آلمان کمین کرده بود اما عملیات نجات به دلیل ضعف برنامهریزی و اجرا با شکست مواجه شد.
پس از تبادل آتش بین پلیس و تروریستها، یکی از تروریستها یک نارنجک به داخل یکی از هلیکوپترها انداخت و تمامی گروگانها را کشت. در هلیکوپتر دیگر نیز تروریستی با تیراندازی همه گروگانها را به قتل رساند.
این تراژدی پس از ۲۰ ساعت در ساعت ۱۲:۳۰ صبح روز ۱۵ شهریور ۱۳۵۱ (ششم سپتامبر ۱۹۷۲) با کشتهشدن ۱۱ ورزشکار اسرائیلی، یک افسر پلیس آلمانی و پنج تروریست به پایان رسید.
آمادگیهای امنیتی ناکافی
قبل از شروع بازیهای المپیک، کمیته برگزاری بازیها تلاش کرد تا محیطی آرام و دوستانه ایجاد کند و به همین دلیل تصمیم گرفت هزینههای امنیتی را به حداقل برساند. آنها کمتر از دو میلیون دلار برای امنیت هزینه کردند و نگهبانان بدون سلاح و نامحسوس در دهکده المپیک حضور داشتند.
مقامات آلمانی قبل از بازیها از یک روانشناس پلیس به نام گئورگ زیبر خواستند که سناریوهای امنیتی بدترین حالت را بررسی کند. حمله تروریستی به اسرائیلیها یکی از سناریوهایی بود که زیبر پیشبینی کرده بود، اما کمیته برگزاری، این سناریوها را نادیده گرفت.
تلاشهای نجات ناکام
مقامات آلمانی تلاش کردند با تروریستها مذاکره کنند تا گروگانها آزاد شوند. آنها به طور مداوم در حال مذاکره با تروریستها بودند و سعی داشتند خواستههای آنها را برآورده کنند.
برنامهریزیهای ناکافی و نقصهای عملیاتی در طول تلاش برای نجات گروگانها مشخص شد . تکتیراندازهای پلیس آموزش کافی و تجهیزات مناسبی نداشتند و کمین پلیس آلمان در فرودگاه فورستن فلد بروک با شکست مواجه شد.
بررسیها و تحقیقات
پس از این فاجعه، دولت فدرال آلمان، دولت باواریا و پلیس مونیخ تحقیقاتی را آغاز کردند.
با وجود گزارش زیبر که چنین حملهای را پیشبینی کرده بود نتایج این تحقیقات نشان داد که حمله اجتنابناپذیر بوده و مسئولین خود را تبرئه کردند و البته زیبر هم از سمت خود برکنار شد.
یکی از اقدامات مثبت آلمان پس از این فاجعه، تشکیل واحد ضد تروریسم با نام گروه حفاظت مرزی ۹ (جیاسجی ۹) بود که به یکی از موثرترین نیروهای ضد تروریسم جهان تبدیل شد.
بازیهای المپیک برای اولین بار در تاریخ خود به مدت ۲۴ ساعت در احترام به ورزشکاران کشتهشده متوقف شد و سپس در مراسم یادبود، آوری براندیج، رییس کمیته بینالمللی المپیک، اعلام کرد بازیها ادامه خواهند یافت.
واکنش اسرائیل به تروریستها
اسرائیل تحت رهبری گولدا مئیر، نخستوزیر وقت، عملیات انتقامجویانهای به نام «عملیات خشم خدا» را راهاندازی کرد که در طی آن، چند فرد مرتبط با سپتامبر سیاه و دیگر گروههای فلسطینی کشته شدند.
یکی از موارد جنجالی این عملیات، اشتباه در شناسایی هدفها بود. بهعنوان مثال، در ۳۰ تیر ۱۳۵۲ (۱۲ ژوئیه ۱۹۷۳)، یک حمله تروریستی در نروژ به اشتباه به یک خانواده نروژی به نام «آبراهام» (که بیگناه بودند) آسیب رساند، که این مساله به شدت مورد انتقاد مجامع بینالمللی قرار گرفت.
سرانجام عملیات خشم خدا به دلیل اشتباهات و انتقادات زیاد در سال ۱۳۵۲ و ۱۳۵۳ به طور غیررسمی متوقف شد.
پس از حمله تروریستی مونیخ، اسرائیل بر روی تقویت تدابیر امنیتی برای ورزشکاران و نمایندگان خود در مسابقات بینالمللی تمرکز و تلاش کرد تا امنیت خود را در سفرهای بینالمللی و در رویدادهای ورزشی تقویت کند.
اسرائیل همچنین به انتقاد از نحوه برخورد و ضعفهای امنیتی آلمان پرداخت. این انتقادات شامل نقصهای در برنامهریزی امنیتی و عدم توانایی در پیشگیری از حملات بود.
المپیک آتلانتا ۱۹۹۶
همزمان با المپیک آتلانتا در ششم مرداد ۱۳۷۵، یک بمب در پارک مرکزی (المپیک) این شهر منفجر شد، جایی که بهعنوان محل برگزاری جشنوارهها و رویدادهای جانبی المپیک از آن استفاده میشد.
این پارک محلی برای نمایشهای موزیکال و سایر فعالیتها جانبی المپیک بود و بمب بهطور عمدی در میان جمعیت قرار داده شده بود تا حداکثر تلفات را به همراه داشته باشد.
در این حمله، دو نفر کشته شدند و ۱۱۱ نفر زخمی شدند. قربانیان این حادثه شامل تماشاگران و کارکنان امنیتی بودند و پس از تحقیقات، فردی به نام اریک رودلف بهعنوان عامل اصلی بمبگذاری شناسایی شد.
پس از این بمبگذاری، مقامات امنیتی و مسئولان بازیهای المپیک بهطور جدی بر روی ارتقا تدابیر امنیتی تمرکز کردند. تغییرات عمدهای در سیاستهای امنیتی و پروتکلهای حفاظتی بهوجود آمد تا از وقوع حوادث مشابه جلوگیری شود.
المپیک ۲۰۰۸ پکن
در هفتههای مانده به آغاز المپیک ۲۰۰۸ در چین، گزارشهایی از چند انفجار در این کشور منتشر شد و رسانهها از پذیرش مسئولیت این انفجارها از سوی گروههای جدایی طلب اویغور خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، دستکم دو بمب منفجر شد و در مجموع سه کشته بر جای گذاشت. مقامات چین این موضوع را رد کردند و گفتند این انفجارها ربطی به تروریسم ندارند.
روز جمعه ویدیویی از اوباماها منتشر شد که به هریس تبریک گفتند و برای کمپینش آرزوی موفقیت کردند.
باراک و میشل اوباما در این ویدیو گفتند تمام تلاش خود را برای کمک به هریس به منظور پیروزی در انتخابات و ورود به کاخ سفید خواهد کرد.
میشل اوباما خطاب به هریس گفت که «به او افتخار میکند» و این انتخابات قرار است تاریخی باشد.
باراک اوباما بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۷ رییسجمهوری ایالات متحده بود و پیشتر نیز در رویدادهای مربوط به جمعآوری کمکهای مالی برای کارزار انتخاباتی جو بایدن شرکت و از او حمایت کرده بود.
بایدن ۸۱ ساله روز ۳۱ تیر از نامزدی حزب دموکرات در انتخابات آتی کنارهگیری کرد.
بلومبرگ در گزارشی این اعلام حمایت را به نوعی، «نماد انتقال مشعل از سوی نخستین رییسجمهوری سیاهپوست تاریخ ایالات متحده و یکی از جوانترین روسای جمهوری به هریس، بهعنوان شخصیتی تاریخی» توصیف کرد که اکنون در تلاش است تا بهعنوان نخستین زنی که آسیاییتبار و سیاهپوست نیز هست، به کاخ سفید راه یابد.
از هریس بهعنوان اولین زن سیاهپوست و آسیاییتبار یاد میشود که توانسته به مقام معاونت ریاستجمهوری ایالات متحده برسد.
باراک و میشل اوباما هنوز هم دو نفر از محبوبترین شخصیتهای سیاسی حزب دموکرات هستند و حمایت آنها به احتمال زیاد به نامزدی هریس انرژی و شتاب بیشتری میبخشد و شانس او را برای شکست ترامپ افزایش خواهد داد.
پیشتر و در روز پنجشنبه چهارم مرداد، وبسایت خبری پولیتیکو به نقل از دو منبع مطلع گزارش داده بود باراک اوباما قصد دارد از نامزدی کامالا هریس در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ آمریکا حمایت کند.
به دنبال عملکرد ضعیف بایدن در اولین مناظره رو در رو با دونالد ترامپ در روز هشتم تیر، انتقادها از رییسجمهوری کنونی آمریکا شدت گرفته بود.
برخی رسانهها خبر داده بودند اوباما به صورت خصوصی از بایدن خواسته از نامزدی در انتخابات انصراف دهد.
پولیتیکو در گزارش اخیرش نوشت که هریس در روزهای اخیر چندین بار با اوباما در تماس بوده تا حمایت او و دیگر اعضای حزب دموکرات را برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ ایالات متحده به دست آورد.
بایدن پس از کنارهگیری از نامزدی، حمایت خود را از هریس به عنوان گزینه حزب دموکرات برای رقابت با ترامپ اعلام کرد.
اوباما پیش از این بدون اعلام حمایت از هریس، در بیانیهای تنها گفته بود:«اطمینان دارم رهبران حزب دموکرات فرآیندی را ایجاد میکنند که از دل آن، نامزدی برجسته بیرون بیاید.»
دموکراتها باید در کمتر از یک ماه دیگر نامزد خود را برای جایگزینی بایدن انتخاب و معرفی کنند.
با توجه به حمایت بایدن، اوباما، شماری از فرماندارها، نمایندگان کنگره و روسای ایالتی حزب دموکرات از هریس، به نظر میرسد او موقعیت خوبی برای نامزدی حزب دموکرات داشته باشد.
انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده قرار است روز ۱۵ آبان برگزار شود.
هریس پس از ملاقاتی ۴۰ دقیقهای با نتانیاهو در عصر روز پنجشنبه چهارم مرداد، در بیانیهای تصویری گفت که نخستوزیر اسرائیل را برای انعقاد توافق آتشبس و آزادی گروگانها تحت فشار قرار داده است.
او در سخنانش علاوه بر تاکید بر «تعهد آمریکا به امنیت اسرائیل»، به «رنجهای غزه، تلفات گسترده غیرنظامیان و بحران انسانی در جنگ جاری» نیز پرداخت.
وبسایت آکسیوس روز جمعه پنج مرداد در گزارشی نوشت نتانیاهو و هریس با خانوادههای هشت گروگان آمریکایی که در غزه نگهداری میشوند، ملاقات کردند و خانوادهها بعد از این ملاقات نسبت به پیشرفت توافق آزادی گروگانها امیدوارتر شدند.
بنا بر گزارش آکسیوس، دو مقام اسرائیلی گفتند ملاقات سه ساعته نتانیاهو با جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا بسیار سازندهتر از ملاقاتش با هریس بود اما تاکید کردند که این دیدار هم «تنشزا یا دشوار نبود».
مقامهای اسرائیلی گفتند نتانیاهو و تیمش از اظهارات هریس جلوی دوربین «غافلگیر و از لحنش متعجب شدند» زیرا به گفته آنها، لحن این اظهارات بسیار انتقادیتر از صحبتهای بایدن به نظر میرسید.
یکی از مقامهای اسرائیلی گفت: «اظهارات هریس پس از این دیدار، بسیار انتقادیتر از آن چیزی بود که او در جلسه به نتانیاهو گفت.»
به گفته این مقام اسرائیلی، نتانیاهو از این موضوع ناراحت بود که هریس از توافق آتشبس و آزادی گروگانها به عنوان «پایانی برای جنگ» صحبت میکند، در حالی که اسرائیل بر موضع خود مبنی بر از سر گیری جنگ پس از پایان زمان آتشبس و اجرای توافق تاکید دارد.
این مقام اسرائیلی همچنین گفت نتانیاهو از اینکه «هریس علنا از اسرائیل به دلیل بحران انسانی در غزه و کشتار غیرنظامیان به ویژه در بحبوحه مذاکرات آتشبس انتقاد کرده»، ناراضی است.
آکسیوس یادآور شد که با این حال، هریس در اظهارات خود نگفت اسرائیل باید جنگ را «بدون قید و شرط» پایان دهد بلکه او در این زمینه از دو شرط «تامین امنیت اسرائیل و آزادی همه گروگانها» نام برد.
بر اساس این گزارش، نظرات هریس درباره وضعیت انسانی در غزه و تلفات غیرنظامیان با اظهارات قبلی او و دیگر مقامهای دولت بایدن مطابقت داشت.
بایدن روز ۱۱ خرداد از طرحی سه مرحلهای برای توقف درگیریها در غزه خبر داد و گفت این توافق میتواند زمینه را برای آزادی گروگانهای در بند حماس و پایان جنگ فراهم کند.
از آن زمان تاکنون، مذاکرات میان حماس و اسرائیل با میانجیگری آمریکا، مصر و قطر در جریان بوده تا زمینه برای خاتمه خشونتها در منطقه فراهم شود.
آکسیوس به نقل از مقامی اسرائیلی که از او نام نبرد، نوشت: «وقتی دشمنان ما میبینند که آمریکا و اسرائیل همسو هستند، شانس انعقاد معامله آزادی گروگانها افزایش و احتمال تشدید تنش در منطقه کاهش مییابد.»
او گفت: «چنین اختلافنظرهایی، توافق را دورتر و تشدید تنشهای منطقهای را نزدیکتر میکند. امیدواریم انتقاد علنی هریس از اسرائیل، این تصور را در حماس ایجاد نکند که بین آمریکا و اسرائیل اختلافی وجود دارد و در نتیجه آنها، رسیدن به توافق را سختتر کنند.»
یکی از دستیارهای هریس گفت که نمیداند مقامات اسرائیلی درباره چه چیزی صحبت میکنند و تاکید کرد که جلسه خصوصی بین هریس و نتانیاهو «جدی و دوستانه» بوده است.
نتانیاهو قرار است روز جمعه پنجم مرداد با دونالد ترامپ، رقیب سیاسی هریس در مارالاگو ملاقات کند.
روز پنجشنبه صبح و چند ساعت قبل از ملاقات نتانیاهو با هریس، ترامپ به فاکسنیوز گفت که اسرائیل باید جنگ در غزه را هرچه زودتر پایان دهد و گروگانها را بازگرداند.
انتقاد نتانیاهو از هریس میتواند از سوی ترامپ برای حمله به رقیبش به عنوان بخشی از کمپین انتخاباتی ریاستجمهوری استفاده شود.