رویترز به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا گزارش داد عربستان سعودی و ایالاتمتحده «به مجموعهای از هماهنگیهای نهایی» برای یک بسته دفاعی نزدیک شدهاند که مولفههای کمک به برنامه غیرنظامی هستهای عربستان را نیز شامل میشود.
این مقام در عین حال گفت برای یک توافق گستردهتر منطقهای برخی موانع باقی مانده که از جمله آنها میتوان به نیاز برای عادیسازی روابط اسرائیل و عربستان سعودی اشاره کرد.
شبهنظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن روز سهشنبه، اول خرداد، اعلام کردند که یک پهپاد آمریکایی دیگر را بر فراز این کشور در شبه جزیره عربستان سرنگون کردهاند. ارتش ایالات متحده گزارشهای مربوط به سرنگونی یک پهپاد خود را تایید کرد.
حوثیها هفته گذشته نیز یک پهپاد ریپر ام کیو۹ ارتش آمریکا را بر فراز استان مارب سرنگون کردند.
سخنگوی ارتش حوثیها، روز سهشنبه گفت که پهپاد دوم ارتش آمریکا با یک موشک زمین به هوا ساخت یمن سرنگون شد.
آمریکا و کشورهای غربی، جمهوری اسلامی را به تامین تسلیحاتی و اطلاعاتی حوثیها متهم کردهاند.
براساس فیلمی که حوثیها منتشر کردهاند به نظر میرسد که این پهپاد روز یکشنبه سرنگون شده است.
شبهنظامیان حوثی از زمان آغاز جنگ داخلی یمن در سال ۲۰۱۴، زمانی که بخش عمدهای از شمال یمن و صنعا، پایتخت این کشور را تصرف کردند، حداقل پنج پهپاد ارتش آمریکا را ساقط کردهاند.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، هر یک از این پهپادها حدود ۳۰ میلیون دلار قیمت دارد.
حوثیها در ماههای اخیر حملات خود به کشتیها را در دریای سرخ و خلیج عدن افزایش دادهاند. آنها حملات به کشتیها را از ماه نوامبر سال گذشته در واکنش به جنگ غزه آغاز کردند و از اسرائیل خواستهاند که به این جنگ پایان دهد.
به گفته اداره دریانوردی ایالات متحده، حوثیها از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون به بیش از ۵۰ کشتی حمله کردهاند، یک کشتی را توقیف و یک کشتی دیگر را غرق ساختهاند.
حمل و نقل دریایی از طریق دریای سرخ و خلیج عدن به دلیل همین تهدیدها بهشکل قابل توجهی کاهش یافته است.
شبهنظامیان حوثی، هفته گذشته اعلام کردند که موشکی به سمت یک ناوشکن نیروی دریایی آمریکا در دریای سرخ شلیک کردهاند. با این حال، ارتش آمریکا گفت که کشتی جنگی ایالات متحده این موشک بالستیک ضد کشتی را رهگیری و منهدم کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق ایالات متحده، تصمیم گرفت در دادگاه جنایی خود برای رسیدگی به اتهام جعل سوابق تجاری برای سرپوش گذاشتن به پرداخت حقالسکوت به استورمی دنیلز، بازیگر فیلمهای پورن، در جایگاه شاهد حاضر نشود و شهادت ندهد.
این اقدام باعث خواهد شد که روند دادگاه سرعت یابد و هیات منصفه از هفته آینده وارد شور و مذاکره شود.
ترامپ خود از هفتهها پیش به گمانهزنیها در این مورد که آیا در برابر اتهامات مطرح شده علیه خود، در اولین دادگاه جنایی یک رییسجمهوری سابق آمریکا شهادت دهد یا خیر، دامن زده بود.
وکلای مدافع ترامپ استدلال میکنند که هدف او از جلوگیری انتشار خبر یک رابطه جنسی ادعایی با استورمی دنیلز در سال ۲۰۰۶، نه تلاش برای جلوگیری از آسیب دیدن کارزار انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۱۶ بلکه محافظت از خانوادهاش از شرمساری بوده است.
شهادت دادن ترامپ و دفاع او از خود، این فرصت را در اختیار دادستان هم قرار میداد که او را به باد سوال بگیرد. شاهدان پیش از ادای شهادت سوگند میخورند و دادن اطلاعات نادرست به دادگاه و هیات منصفه دروغ و جرم قلمداد خواهد شد.
ترامپ ۷۷ ساله در ۳۴ اتهام جعل سوابق تجاری خود را بیگناه دانسته است. او هرگونه تخلفی را رد کرده و گفته است که هرگز با دنیلز رابطه جنسی نداشته است.
دنیلز در جریان دادگاه شهادت داده است که با ترامپ در سال ۲۰۰۶ رابطه جنسی داشته است.
دادستانها گفتهاند که جعل سوابق تجاری برای مخفی کردن پرداخت ۱۳۰ هزار دلار به استورمی دنیلز برای به سکوت واداشتن او، نقض قوانین مالیاتی و قوانین انتخاباتی و عین تقلب در انتخابات بوده است.
ترامپ در سخنان خود در بیرون از دادگاه از خوان مرچان، قاضی ناظر بر این پرونده انتقاد کرده و او را فاسد دانسته است. رییسجمهوری پیشین آمریکا که برای بازگشت به کاخ سفید با جو بایدن، رییسجمهوری کنونی رقابت میکند دادستانها را متهم کرده که میکوشند به کارزار انتخاباتی او به عنون نامزد جمهوریخواه آسیب برسانند.
قاضی خوان مرچان گفت که اعضای هیات منصفه سه شنبه آینده، برای شنیدن سخنان پایانی بازخواهند گشت و احتمالا روز بعد مذاکرات خود را آغاز خواهند کرد.
وکلای ترامپ از مرچان خواسته بودند که پرونده را قبل از رسیدن به هیات منصفه رد کند. استدلال آنها این بودکه این پرونده بر اساس شهادت مایکل کوهن وکیل شخصی سابق ترامپ استوار شده و او سابقه دروغگویی دارد.
مرچان روز دوشنبه اعلام کرد که تمایل دارد به اعضای هیات منصفه اجازه دهد خود اعتبار کوهن را خود ارزیابی کنند. دادستانها می گویند که شهادت دیگر شاهدان، شهادت کوهن را تایید میکند.
کوهن که ۱۳۰ هزار دلار را بهعنوان حقالسکوت به استورمی دنیلز داده بود و سپس این ترامپ این مبلغ را به او بازگرداند در دادگاه شهادت داد که ترامپ نگران بود که اگر دنیلز داستان خود را در معرض دید عموم قرار دهد، به جذابیت او نزد رایدهندگان و بهویژه زنان آسیب برسد.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سهشنبه اول خرداد گفت که دولت جو بایدن مایل است با کنگره برای اعمال تحریمهای احتمالی علیه مقامهای دیوان کیفری بینالمللی همکاری کند.
کریم خان، دادستان دیوان کیفری بینالمللی، روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت، از قضات این دیوان خواست که برای بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت، نخستوزیر و وزیر دفاع اسرائیل و نیز چند تن از رهبران حماس حکم بازداشت صادر کنند.
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه روز سهشنبه در جلسه استماع کمیته فرعی تخصیص اعتبارات سنا، به بلینکن گفت که میخواهد در واکنش به اقدام کریم خان، شاهد تجدید تحریمهای آمریکا علیه دیوان کیفری بینالمللی باشد.
او گفت: «من میخواهم در عمل و نه فقط در حرف اقداماتی انجام گیر. آیا شما از تلاش دو حزبی برای تحریم دیوان کیفری بینالمللی، نه تنها برای اسرائیل، بلکه برای محافظت از منافع آمریکا در آینده حمایت میکنید؟»
بلینکن پاسخ داد: «من از همکاری با شما در این زمینه استقبال میکنم.»
بلینکن صدور حکم بازداشت برای رهبران اسرائیل را اشتباهی عمیق دانست که از جمله میتواند مذاکرات برای آزادی گروگانها و آتشبس در غزه را پیچیدهتر میکند.
خان در بیانیه روز دوشنبه خود گفته بود که دلایلی منطقی دارد تا معتقد باشد بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، و یوآو گالانت وزیر دفاع اسرائیل و سه رهبر حماس برای «جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت، مسئولیت کیفری دارند».
جو بایدن، رییسجمهوری دموکرات ایالات متحده روز دوشنبه درخواست دادستان دیوان کیفری بینالمللی را رد و از آن انتقاد کرد. مخالفان سیاسی بایدن نیز از کریم خان بهشدت انتقاد کردهاند و گفتهاند این دیوان صلاحیت رسیدگی به درگیری غزه را ندارد.
اعضای جمهوریخواه کنگره پیشتر نیز تهدید کرده بودند که قوانینی را برای اعمال تحریمها علیه دیوان کیفری بینالمللی تصویب خواهند کرد، اما آنها برای این کار به حمایت سناتورهای دموکراتی که اکثریت سنا را در اختیار دارند و جو بایدن، رییسجمهوری ایالات متحده، نیاز دارند.
آمریکا عضو دیوان کیفری بینالمللی نیست، اما در گذشته از برخی اقدامات این دیوان حمایت کرده است، از جمله سال گذشته، هنگامی که دیوان کیفری بینالمللی برای ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه بهدلیل جنگ در اوکراین حکم بازداشت صادر کرد، آمریکا از این اقدام حمایت کرد.
در سال ۲۰۲۰، پس از آنکه دیوان کیفری بینالمللی مجوز تحقیق درباره جنایات جنگی انجام شده در افغانستان را صادر کرد، دونالد ترامپ این دیوان را به نقض حاکمیت ملی ایالات متحده متهم کرد و از جمله دادستان وقت این دیوان را تحریم کرد.
بایدن در آوریل ۲۰۲۱، اندکی پس از رسیدن به ریاست جمهوری تحریمها علیه دیوان کیفری بینالمللی را لغو کرد. آنتونی بلینکن در آن زمان گفت:«ارزیابی ما نشان میدهند که اقدامات انجام گرفته، نامناسب و ناکارآمد بوده است.»
خوشحالی ایرانیان و واکنش آنان به خبر سقوط بالگرد حامل ابراهیم رئیسی، رییس دولت جمهوری اسلامی و کشته شدن او، بازتاب گستردهای در رسانههای اجتماعی و خبری داشته است.
معترضان ایرانی از این اتفاق ابراز خوشحالی کرده و آن را پیامد سرکوبهای شدید در دوران ریاست جمهوری رئیسی دانستهاند. مقامات آمریکایی نیز رئیسی را به دلیل نقض گسترده حقوق بشر محکوم کردهاند.
اسکای نیوز در گزارشی به واکنش شهروندان ایرانی پرداخت و نوشت که معترضان از درگذشت رئیسی که «قصاب تهران» لقب گرفته بود، ابراز خوشحالی کردهاند.
سه ایرانی به شرط ناشناس ماندن به دلیل ترس از ردیابی از سوی رژیم ایران، با بخش «جهان با یلدا حکیم» اسکای نیوز صحبت کردند.
یکی از آنان که در حال حاضر مخفی است، گفت که سقوط روز یکشنبه که وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در آن کشته شد «از پیش برنامهریزی» شده بوده است: «شاید ما همه چیز را ندانیم اما مدتها است که رئیسی مدعی جدی برای جایگزینی رهبر انقلاب، علی خامنهای بوده است و شاید برخی نمیخواستند این اتفاق بیفتد. اما در مجموع، این خبر بسیار خوبی بود.»
او در ادامه گفت که تنها چیزی که میتوانم بگویم این است که در پنج سال گذشته تنها چیزی که واقعا مرا خوشحال کرده، خبر درگذشت رئیسی بوده است.
اسکای نیوز به سرکوب اعتراضات پس از مرگ مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد در زمان ریاست جمهوری رئیسی اشاره کرد و به نقل از واشینگتن نوشت که رئیسی «دستهایش به خون مردم آلوده است» زیرا این روحانی تندرو، «یکی از مهرههای اصلی در سرکوب وحشیانه مردم ایران برای نزدیک به چهار دهه» بوده است.
یک دانشجوی ۲۳ ساله که در چندین تظاهرات ضد حکومتی علیه جمهوری اسلامی شرکت کرده است به اسکای نیوز گفت: «درگذشت رئیسی مردم ایران را بسیار خوشحال کرد.»
او در ادامه گفت که در خیابانها مردم شیرینی میدادند و به هم لبخند میزدند: «این نشاندهنده این است که این خبر تا چه حد باعث شادی مردم شده است.»
یک زن خانهدار که به دلیل شرکت در جنبش «زن، زندگی، آزادی» مورد ضرب و جرح قرار گرفته است، گفت که نفرت عمومی از رژیم جمهوری اسلامی بر هیچکس پوشیده نیست.
او افزود: «مرگ رئیسی ثابت کرد درد و رنجی را که در این سالها بر مردم ما وارد کردهاند روزی نصیب خودشان خواهد شد. واکنش شخصی من به مرگ رئیسی این بود که خیلی خوشحال شدم.»
این زن ادامه داد: «من اصلا ناراحت نیستم، با اینکه هیچ وقت برای هیچکس آرزوی مرگ نمیکنم اما این مرد نه تنها کاری برای ملت ما نکرد بلکه دستور کشتن تعداد بیشماری از جوانان بیگناه را صادر کرد.»
تام توگنهات، معاون امنیتی وزیر کشور و عضو پارلمان بریتانیا، در شبکه ایکس در واکنش به مطلبی از بیبیسی درباره رئیسی با عنوان «میراث چندگانه» او، این مطلب را «چرند» خواند.
کاربران ایکس در یادداشت توضیحی مربوط به رئیسی در پای این پست، لقب «قصاب تهران» او را یادآوری کردهاند.
جیم بتل، عضو مجلس اعیان پارلمان بریتانیا نیز این مطلب را «اشتباهی عظیم» خواند و خواستار حذف آن شد.
یادداشت بیبیسی با اشاره به سوابق قضایی و سیاسی رئیسی، علاوه بر اعدام زندانیان سیاسی در دهه ۶۰، به اعتراضات سراسری در زمان ریاستجمهوریاش هم پرداخته است.
در بخشی از این یادداشت به اقدامات او در زمان ریاست قوه قضاییه با عنوان اصلاح روند رسیدگی قضایی پرداخته شده است.
در بخشی دیگری از این مطلب، به سفرهای استانی اشاره و نوشته شده است که او به بسیاری از نقاط ایران سفر کرد و قول ساخت میلیونها خانه ارزانقیمت، کاهش تورم و مبارزه با فساد را داد.
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، پس از انتشار خبر مرگ رئیسی گفت که رییسجمهوری ایران «در بسیاری از موارد نقض حقوق بشر، از جمله کشتار غیرقانونی هزاران زندانی سیاسی در سال ۱۳۶۷، نقشی کلیدی و دست داشته است».
میلر افزود: «بعضی از بدترین موارد نقض حقوق بشر به ویژه نقض حقوق بشر علیه زنان و دختران ایران در دوران ریاست جمهوری او رخ داد.»
او گفت که رویکرد ایالات متحده در قبال ایران به دلیل مرگ آقای رئیسی «تغییر نخواهد کرد».
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا درباره گزارشها از شادی ایرانیان به دنبال کشته شدن رئیسی گفت: «با توجه به سرکوب وحشیانه و بدرفتاری نسبت به زنان و دختران در دوره رئیسی، عکسالعمل مردم ایران در قبال مرگ او را درک میکنم اما کاملا روشن است که نمیتوانم به جای آنها صحبت کنم.»
سقوط بالگرد رئیسی و همراهانش بسیاری از ایرانیها را به وجد آورد و پیامهای ارسالی به ایراناینترنشنال و انبوه نظرات کاربران در رسانههای اجتماعی حکایت از استقبالشان از مرگ رئیسی داشت.
تصاویری از آتشبازی و شادنوشی به مناسبت این اتفاق نیز منتشر شدهاند.
خانوادههای دادخواه قربانیان جمهوری اسلامی با نوشتن پیامهایی شادی خود را از شنیدن خبر مرگ او اعلام کردند.
در این پیامها از رئیسی به عنوان یکی از مهمترین ناقضان حقوق بشر در ایران یاد و تاکید شده است که او با مرگش از محاکمه گریخت.
ورزشکاران نیز در این زمینه واکنشهایی کنایهآمیز داشتند.
محمدرضا فغانی، داور فوتبال، در این باره نوشت: «چه کردهاید که مرگتان اینقدر شیرین است؟»
کیمیا علیزاده، قهرمان تکواندو که امسال با پرچم بلغارستان در المپیک پاریس حاضر خواهد شد، مصرع غزلی از حافظ را که رئیسی در دیدار با رجب طیب اردوغان خواند، بازنشر کرد: «خوش باش که ظالم نبرد راه به منزل ...»
در خارج از ایران، با وجود ستایش حماس از ابراهیم رئیسی، خبر کشته شدن او در سانحه هوایی با بیتفاوتی ساکنان نوار غزه مواجه شد.
آنها معتقدند رئیسی در دوران حضور خود در قدرت، تنها زجر و ویرانی را برای این باریکه به ارمغان آورد.
در پی شادی مردم در خیابانها و فضای مجازی، مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی، از جمله مقامات قضایی و انتظامی، کاربران فضای مجازی و روزنامهنگاران را تهدید کردند که «امنیت روانی جامعه» را مخدوش نکنند.
محمد موحدی آزاد، دادستان کل کشور، روز دوشنبه با انتشار بخشنامهای کاربران رسانههای اجتماعی را تهدید به «برخورد سریع، موثر و بازدارنده» کرد.
در اقدامی بیسابقه در فرانسه، دادگاه کیفری پاریس محاکمه غیابی سه نفر از مقامهای ارشد حکومت بشار اسد را به اتهام مشارکت در ارتکاب جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت آغاز کرده است. آنها متهم هستند در بازداشت، شکنجه و قتل دو مرد سوری-فرانسوی در جریان درگیریهای سوریه دست داشتهاند.
فدراسیون بینالمللی حقوق بشر روز سهشنبه یکم خرداد اعلام کرد: «برای اولین بار، دادگاههای فرانسه به جنایات مقامهای حکومت سوریه رسیدگی میکنند.»
علی مملوک، رییس پیشین اداره امنیت ملی، جمیل حسن، مدیر پیشین سازمان اطلاعات نیروی هوایی و عبدالسلام محمود، مدیر پیشین بخش تحقیقات در این سازمان، سه مقام ارشد حکومت اسد هستند که قرار است به اتهامات آنها رسیدگی شود.
دو تبعه سوری-فرانسوی با نامهای مازن دباغ و پسرش پاتریک دباغ در نوامبر سال ۲۰۱۳ در دمشق به دست کسانی که خود را ماموران سازمان اطلاعات نیروی هوایی سوریه معرفی میکردند، بازداشت شدند.
پاتریک در زمان دستگیری ۲۰ سال سن داشت و دانشجوی سال دوم هنر و علوم انسانی در دانشگاه دمشق بود. پدرش نیز در آن زمان به عنوان مشاور ارشد آموزشی در دبیرستان فرانسوی دمشق فعالیت میکرد.
فدراسیون بینالمللی حقوق بشر گفته بر اساس گزارشهای شاهدان، این دو نفر به بازداشتگاهی در فرودگاه نظامی مِزِه منتقل شدند که از سوی سازمان اطلاعات نیروی هوایی سوریه اداره میشود و به اعمال شکنجههای وحشیانه شهرت دارد.
این فدراسیون تاکید کرد مازن و پاتریک در اعتراضات علیه حکومت اسد نقشی نداشتند.
مرگ این دو نفر در سال ۲۰۱۸ اعلام شد اما خانواده دباغ بعدها اطلاع یافت که پاتریک در ژانویه ۲۰۱۴ و پدرش در نوامبر ۲۰۱۷ جان خود را از دست دادند.
محاکمه سه مقام ارشد حکومت بشار در ارتباط با ناپدیدسازی، قتل و شکنجه پاتریک و مازن دباغ، چهار روز به طول میانجامد و جلسات دادگاه فیلمبرداری و ضبط خواهند شد.
به گفته فدراسیون بینالمللی حقوق بشر، این سه نفر بلندپایهترین مقامهای حکومت سوریه هستند که از زمان آغاز درگیریها در این کشور در مارس ۲۰۱۱ محاکمه میشوند.
پیشتر و در نوامبر ۲۰۱۸، یک قاضی فرانسوی حکم بازداشت بینالمللی این سه مقام ارشد حکومت اسد را صادر کرده بود.
در حکم بازداشت این سه نفر آمده است پاتریک و مازن «همانند هزاران زندانیِ سازمان اطلاعات نیروی هوایی سوریه هستند که از شدت شکنجه، جان خود را از دست دادند».
کِلِمانس بِکتارت، وکیل خانواده دباغ گفت آغاز محاکمه سه مقام نزدیک به بشار اسد مجددا یادآوری میکند که عادیسازی روابط با حکومت سوریه نباید «تحت هیچ شرایطی» محقق شود.
او اضافه کرد: «ما معمولا این موضوع را فراموش میکنیم که جنایات رژیم [اسد] هنوز هم در حال انجام است.»
پیگرد قضایی مقامهای حکومت سوریه پیش از این در دیگر کشورهای اروپایی، از جمله آلمان انجام گرفته بود، اما محاکمهشوندگان به ردههای پایینتر قدرت تعلق داشتند و خود در دادگاههای رسیدگی به اتهاماتشان حاضر بودند.
جنگ داخلی سوریه که با تظاهرات مسالمتآمیز مردم این کشور علیه حکومت اسد در سال ۲۰۱۱ آغاز شد و هنوز هم ادامه دارد، بیش از ۵۰۰ هزار نفر کشته و میلیونها آواره بر جای گذاشته است.
ورود داعش از یک سو و نیروهای حامی حکومت اسد، نظیر سپاه پاسداران و حزبالله لبنان از سوی دیگر به مناقشه سوریه، علاوه بر تلفات جانی، اقتصاد این کشور را به ویرانی کشاند و زیرساختهای آن را به شکل گستردهای تخریب کرد.