وزیر دفاع آمریکا: اطلاعی از دلیل سقوط بالگرد رئیسی نداریم
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد واشینگتن همچنان در حال رصد اوضاع است اما اطلاعی از دلیل سانحه هوایی برای ابراهیم رئیسی ندارد.
او افزود آمریکا در خصوص تصادفی بودن سانحه رخ داده برای رئیسی بحثی ندارد.
به گفته آستین، این حادثه لزوما تاثیرات امنیتی گستردهتری در منطقه نخواهد داشت و آرایش نیروهای آمریکایی در خاورمیانه در پی این رویداد تغییری نیافته است.
با وجود ستایش حماس از ابراهیم رئیسی، خبر کشته شدن او در سانحه هوایی با بیتفاوتی ساکنان نوار غزه مواجه شده است. آنها معتقدند رئیسی در دوران حضور خود در قدرت، تنها زجر و ویرانی را برای این باریکه به ارمغان آورد.
حماس که از حکومت ایران حمایتهای مالی و نظامی دریافت میکند، پس از اعلام خبر مرگ رئیسی به او ادای احترام کرد.
این گروه، رییس پیشین دولت جمهوری اسلامی را به دلیل آنچه «پشتیبانی از مقاومت فلسطین و تلاشهای خستگیناپذیر در همبستگی با فلسطینیان» خواند، ستایش کرد.
با این حال، به نظر میرسد مردم غزه با تمجید حماس از مواضع رئیسی در قبال مساله فلسطین موافق نیستند.
ناجی خضیر، یکی از ساکنان دیر البلح، در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه درباره مرگ رئیسی گفت: «او هرگز از ما حمایت نکرد، هرگز به وعدههای خود عمل نکرد، هرگز خواستار برقراری آتشبس نشد و هرگز در کنار ما نایستاد. او به هیچ وجه ارتباطی به ما ندارد.»
دیر البلح که در مرکز نوار غزه قرار دارد، اکنون به پناهگاهی برای جمعیت انبوهی از آوارگان فلسطینی بدل شده است.
بلال خدری، یکی از آوارگان فلسطینی به خبرگزاری فرانسه گفت رئیسی «برای ما و غزه هیچ اهمیتی ندارد».
شبهنظامیان حماس روز ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۴۰ نفر را به گروگان گرفتند که از این تعداد تاکنون ۱۱۲ تن آزاد شدهاند.
اسرائیل در پاسخ به این حمله، عملیات نظامی وسیعی را در نوار غزه آغاز کرد که بر اساس آمار وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۳۵ هزار کشته و ۷۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها گمانهزنیها را در خصوص نقش تهران در تهاجم هفتم اکتبر تکذیب کردهاند. با این وجود، حکومت ایران مکررا از حمله حماس به اسرائیل حمایت کرده و آن را یک «موفقیت» خوانده است.
ساکنان غزه معتقدند آنچه در حال حاضر اهمیت دارد، نه کشته شدن رئیسی، بلکه اوضاع وخیم انسانی در این باریکه است.
سازمان ملل اخیرا اعلام کرد از زمان آغاز عملیات اسرائیل در رفح در دو هفته گذشته، حدود ۸۱۰ هزار فلسطینی از این منطقه گریختهاند.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد کودکان در رفح باید برای دریافت جیره غذایی خود در صف منتظر بمانند.
آوارگان فلسطینی در صف دریافت غذا در رفح، جنوب نوار غزه، ۱۹ اردیبهشت
مارتین گریفیث، هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد روز ۳۰ اردیبهشت نسبت به کمبود شدید سوخت و احتمال بالای وقوع قحطی در نوار غزه هشدار داد.
روبا العزیزه، یکی دیگر از ساکنان دیر البلح به کشته شدن رئیسی و شرایط بحرانی در غزه پرداخت و تاکید کرد: «من تنها برای هموطنانم که هر روز میمیرند، برای هزاران قربانی و شهیدی که جان میدهند، و برای اینکه هیچکسی به فکر ما نیست، غصه میخورم.»
حسام عبدالله، فلسطینی ساکن غزه هم گفت: «چرا باید به مردی اهمیت بدهم که تنها برای ما ویرانی به همراه داشته است؟ ... با این همه تخریب و ویرانی که با آن روبهرو بودهایم، هیچ کشوری به ما توجه نکرده.»
بالگرد حامل رئیسی و تعدادی دیگر از مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه و محمدعلی آلهاشم، امام جمعه تبریز روز ۳۰ اردیبهشت در منطقه کوهستانی ورزقان در آذربایجان شرقی سقوط کرد.
بسیاری از ایرانیان در ایران و سایر نقاط جهان با استقبال از کشته شدن رئیسی در این سانحه، به رقص، پایکوبی، آتشبازی و شادنوشی پرداختهاند.
نام رئیسی با «هیات مرگ» و اعدام هزاران تن از زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ گره خورده است. هیات مرگ کمیتهای برای تصمیمگیری درباره زنده ماندن یا اعدام زندانیان سیاسی در آن سال بود.
فدراسیون فوتبال در اطلاعیه اعلام آراء کمیته بدوی صدور مجوز حرفهای، اشاره کرده است که استقلال و پرسپولیس به دلیل نداشتن برخی معیارهای فرعی (B) مجوز حرفهای، به کمیته انضباطی معرفی شدهاند. خبرورزشی نوشته این معیارها، نداشتن تیم فوتبال زنان است و باید جریمه پرداخت کنند.
با این حال، مصطفی زارعی مسئول کمیته صدور مجوز حرفهای باشگاهها درباره صدور مجوز حرفهای باشگاههای استقلال تهران، پرسپولیس، سپاهان، تراکتور، فولاد خوزستان، گلگهر و آلومینیوم به تسنیم گفته است: «همانطور که در اطلاعیه فدراسیون توضیح داده شد، این باشگاهها مجوز گرفتند و مشکلی هم وجود ندارد.»
او گفت: «برخی از باشگاهها در مواردی از جمله تیم زنان که جزو معیارهای B آسیاست نقصهایی داشتند. ما به همین دلیل با وجود صدور مجوز حرفهای، پرونده آنها را به کمیته انضباطی ارسال کردیم. موارد نقص، محرمانه است و به خود باشگاهها اطلاع داده شده و ما نمیتوانیم ریز نواقص را اعلام کنیم.»
شاهزاده رضا پهلوی در واکنش به کشته شدن ابراهیم رئیسی در سانحه سقوط بالگردش، او را «جنایتکار علیه بشریت و یکی از بیرحمترین و بدنامترین سرکردگان رژیم جمهوری اسلامی» توصیف کرد که «در کسب و کار مرگ و اعدام و جنایت بود و دستانش آغشته به خون هزاران هزار ایرانی».
او با اشاره به شادی شهروندان و خانوادههای دادخواه از مرگ رئیسی افزود: «بیجهت نیست که ملت ایران و بهویژه خانوادههای قربانیان رئیسی، امروز از مرگ وی شادمانند و شاید تنها افسوسشان این است که او سقوط جمهوری اسلامی را ندید و برای جرم و جنایتهایش محاکمه نشد.»
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به اینکه مرگ رئیسی باعث تغییر سیاستهای جمهوری اسلامی نخواهد شد، نوشت جایگزین رئیسی «از دل یک سیرک انتخاباتی دیگر» بیرون خواهد آمد و همچون او «فردی فاسد و جنایتکار» خواهد بود.
او با گرامیداشت یاد قربانیان رئیسی، تاکید کرد مردم ایران «به کمتر از نابودی جمهوری اسلامیِ که ایران را اشغال کرده، راضی نخواهد شد و با قدرت و همبستگی افزونتر به مبارزه با رژیمی که هر روز ضعف و چنددستگیاش آشکارتر میشود، ادامه خواهد داد».
در پی شادی مردم در خیابانها و فضای مجازی، مقامات امنیتی جمهوری اسلامی، از جمله مقامات قضایی و نیروی انتظامی، کاربران فضای مجازی و روزنامهنگاران را تهدید کردند که «امنیت روانی جامعه» را مخدوش نکنند.
محمد موحدی آزاد، دادستان کل کشور، روز دوشنبه با انتشار بخشنامهای کاربران رسانههای اجتماعی را تهدید به «برخورد سریع، موثر و بازدارنده» کرد.
او خطاب به دادستانهای سراسر کشور گفت باید با افرادی که با انتشار مطالبی درباره کشته شدن رئیسی اقدام به «توهین» یا «مخدوش ساختن امنیت روانی جامعه و تشویش اذهان عمومی» میکنند، به شدت برخورد کنند.
همزمان رییس پلیس فتا اعلام کرد که «با دقت تمام در حال رصد فضای مجازی هستیم».
این پلیس که فضای مجازی را کنترل میکند، کاربران رسانههای اجتماعی را تهدید کرد از انتشار «هرگونه محتوایی که به هر نحوی باعث تحریک و تشویش احساسات عمومی میشود» خودداری کنند.
سازمان اطلاعات فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی نیز در اطلاعیهای تهدید کرد: «کلیه صفحات فعالین فضای مجازی تحت رصد پلیس است.»
در این اطلاعیه آمده است: «با افرادی که با انتشار شایعه سعی در تشویش اذهان عمومی دارند، برخورد خواهد شد.»
جمهوری اسلامی با استفاده از ابزارهای مختلف در تلاش است صدای مخالفان سیاستهای خود را در نطفه خفه کند و مانع انتشار مواضع مردم در رسانههای داخلی شود.
در پی کشته شدن ابراهیم رئیسی و حسین امیرعبداللهیان، بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی، به دلیل نقش این دو در سرکوبها و نقض حقوق بشر در ایران، به شادی و خوشحالی پرداختند.
برخی ویدیوهای منتشر شده در فضای مجازی از شادی مردم ایران به دلیل سانحه هوایی برای رئیسی، امیرعبداللهیان و سایر اعضای هیات همراه حکایت دارد.
خانوادههای دادخواه قربانیان جمهوری اسلامی با پیامهایی شادی خود را از شنیدن خبر مرگ رئیسی اعلام کردند.
یک ویدیوی منتشرشده نشان میدهد دختران مینو مجیدی، معترض کشتهشده در خیزش انقلابی، پس از سقوط بالگرد رئیسی برای احتمال مرگ او شادنوشی کرده و پیک به هم میزنند.
حسین رونقی، فعال سیاسی در ایران با اشاره تهدید کاربران فضای مجازی از سویی حکومت در پی کشته شدن رئیسی نوشت: «مردم را تهدید نکنید، طبیعیترین واکنش این مردم رنجکشیده، شادی با غم شماست.»
رونقی اضافه کرد: «باید خیلی پیشتر از این، به این روزها برای خود هم فکر میکردید.»
این اولین بار نیست که کاربران فضای مجازی یا روزنامهنگاران در برخی حوادث و مناسبتها از سوی حکومت تهدید میشوند.
در اواخر فروردین امسال، در ادامه برخوردهای قضایی با رسانهها و شهروندان به دلیل اظهار نظر درباره حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به اسرائیل، دادستانی تهران علیه روزنامه اعتماد، عباس عبدی و حسین دهباشی اعلام جرم کرد.
همزمان یاشار سلطانی به دادسرا احضار شد و یک شهروند را نیز در اردبیل بازداشت کردند.
محسن برهانی، حقوقدان، روز یکشنبه با انتشار مطلبی در رسانه اجتماعی ایکس، اعلام جرم دادستانی علیه عباس عبدی و روزنامههای اعتماد و جهان اقتصاد با عناوینی چون «بر هم زدن امنیت روانی جامعه» و «متلاطم کردن فضای اقتصادی کشور» را بسیار عجیب خواند.
او تاکید کرد چنین عناوین مجرمانهای در قوانین کشور وجود ندارد و هر گزارشی که ضابطان ارسال میکنند نباید منشا شروع تعقیب شود.
پیش از آن و به دنبال انتشار واکنشهای انتقادی به حمله به اسرائیل، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران با صدور اطلاعیهای خواستار آن شد که شهروندان در صورت مشاهده هر گونه فعالیتی در فضای مجازی برای حمایت از اسرائیل، اطلاعات و مشخصات صفحات و گردانندگان آن را ارسال کنند تا با آنها به عنوان «مجرم» برخورد شود.
در دیماه سال گذشته، تهدیدها و برخوردهای امنیتی با شهروندان و کاربران شبکههای اجتماعی پس از حملههای انتحاری کرمان در مراسم سالمرگ قاسم سلیمانی به حدی بود که دادستانی تهران از تشکیل پرونده قضایی برای شماری از افراد، از جمله هفت «چهره شناختهشده» در این زمینه خبر داد.
با وقوع انفجارها در کرمان، نظرات متفاوتی از سوی کاربران شبکههای اجتماعی در مواجهه با آن منتشر شد که محور بسیاری از آنها متهم کردن حکومت به دست داشتن در این انفجارها و «پوشالی بودن اقتدار نظامی جمهوری اسلامی» است.
برخی کاربران از جمله چهرههایی سرشناس، دست داشتن جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران را در این حملات محتمل خواندند و برخی دیگر، عدهای از کشتهشدگان را از هواداران حکومت نامیدند.
بعضی نیز بر این باور بودند که مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی از تهدیدها در کرمان خبر داشتند؛ با این حال عامدانه از لغو مراسم سر باز زدند و باعث کشته شدن غیرنظامیان شدند.
نیکآهنگ کوثر، روزنامهنگار درباره شادی مردم پس از مرگ رئیسی در یادداشتی برای ایران اینترنشنال نوشت: «شوخیهای تند با حکومت، رئیسی، همراهانش، و دلواپسان جمهوری اسلامی تا مدتی ادامه پیدا خواهد کرد.»
او اضافه کرد: «منتقدان طناز رژیم نشان دادهاند که به شدت خواهان جلو بردن مرز شوخی تا دروازههای بیت رهبری هستند. احتمالا آن روز چندان دور نخواهد بود.»
مهرداد درویشپور، استاد جامعهشناسی در دانشگاه ملاردالن سوئد به ایراناینترنشنال گفت ابراهیم رئیسی برای جمهوری اسلامی، نمادی از تولید وحشت و مرگآفرینی و سرکوب بود و برای همین، مستقل از هر دلیلی که پشت این سانحه باشد حکومت احساس میکند دچار ضربه شده است.
به گفته او، اکثریت قریب به اتفاق مردم احساس خوشحالی میکنند؛ نه به خاطر اینکه خوی مرگدوستی داشته باشند بلکه اتفاقا به این خاطر که یکی از نمادهای مرگآفرینی کشته شده است.
درویشپور این شادی را دقیقا به معنی «تنفر و انزجار مردم ایران از حکومت» دانست.
این استاد جامعهشناسی گفت: «وقتی برای مرگ رئیسی به عنوان پادوی خامنهای، مردم اینطور شادی میکنند قطعا برای مرگ خود خامنهای شادی و خوشحالی بسیار گستردهتری خواهند داشت که البته کاملا قابل درک است.»
مسیح علینژاد، روزنامهنگار، در پی کشتهشدن رئیسی و همراهانش در سقوط بالگرد، در پستی در شبکه ایکس خطاب به مردم ایران نوشت: «شادی کردن برای کشته شدن ابراهیم رئیسی و قاتلان ملت حق شماست. شادی کنید.»
او افزود: «با شادی شما شاد هستم. .. شما هرگز عزادار این قاتلان نیستید.»