دیدهبان حقوق بشر حکم اعدام توماج صالحی را نقض فاحش آزادیهای بنیادین خواند
دیدهبان حقوق بشردر بیانیهایروند حقوقی پرونده توماج صالحی و حکم اعدام او را نقض فاحش آزادیهای بنیادین و حق دادرسی عادلانه خواند و بر مخالفت خود با مجازات اعدام تاکید کرد.
دیدهبان حقوق بشردر بیانیهایروند حقوقی پرونده توماج صالحی و حکم اعدام او را نقض فاحش آزادیهای بنیادین و حق دادرسی عادلانه خواند و بر مخالفت خود با مجازات اعدام تاکید کرد.
دیدهبان حقوق بشر گفت از زمان آغاز سرکوب اعتراضات، مقامهای قضایی جمهوری اسلامی استفاده از «اتهامهای مبهم» مرتبط با امنیت ملی را که مجازات اعدام در پی دارد، به طرز چشمگیری افزایش دادهاند.
تارا سپهریفر، پژوهشگر ارشد دیدهبان حقوق بشر، حکم اعدام توماج صالحی را آخرین نمونه از «سیستم قضایی بیرحم» جمهوری اسلامی خواند و خواستار آزادی فوری او شد.
سپهریفر گفت: «قاضیهای دادگاههای انقلاب طوری عمل میکنند که نشان دهند قادرند حقوق اولیه شهروندان را نقض کنند و هر گونه سیستم حمایتی حقوقی را به تمسخر بگیرند.»
صدور حکم اعدام برای توماج صالحی، رپر مخالف جمهوری اسلامی، واکنش گستردهای را در ایران و جهان در پی داشته و بسیاری از چهرههای سیاسی، مدنی و هنری خواستار لغو این حکم شدهاند. در همین حال اعلام شده است که روزهای شنبه و یکشنبه تظاهرات اعتراضی در شهرهای مختلف جهان برگزار میشود.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، مردم در برخی از شهرهای ایران با شعار دادن، پخش موسیقی و صدای توماج صالحی و نوشتن نام او بر دیوارها، اعتراض خود به حکم اعدام این هنرمند را نشان دادند.
در شامگاه چهارشنبه، هشتگ #توماج_صالحی در شبکه اجتماعی ایکس نیز ترند شد.
امیر رئیسیان فیروزآباد، وکیل توماج صالحی، روز چهارشنبه پنجم اردیبهشت، از محکوم شدن این خواننده زندانی به اعدام خبر داد.
رئیسیان به روزنامه شرق گفت: «شعبه یک دادگاه انقلاب اصفهان در اقدامی که در نوع خود بیسابقه است، حکم دیوان عالی کشور درباره پرونده سال ۱۴۰۱ توماج صالحی را اجرایی نکرد و با "ارشادی" خواندن این حکم و تاکید بر استقلال دادگاه بدوی، توماج صالحی را به اتهام افساد فی الارض، به اشد مجازات یعنی اعدام محکوم کرد.»
حامد اسماعیلیون، از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی، در واکنش به صدور حکم اعدام برای توماج صالحی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اعدام و کشتار و خشونت، آخرین ابزار جمهوری اسلامی است حکومتی که به کشتن امید آمده،حکومتی که میخواهد نتوانستن را به مردم القا کند غافل از اینکه خودش در رویارویی با خشم مردم قافیه را باخته است.»
او افزود: «توماج عزیز نمادی از مبارزه قهرمانانه مردم ایران است. او تنها نیست و حکومت اسلامی در مقابل او نیز تسلیم خواهد شد.»
اسماعیلیون همچنین اعلام کرد که در اعتراض به حکم بیرحمانه توماج صالحی و در همبستگی با زنان ایران، در روزهای شنبه و یکشنبه این هفته راهپیماییها و تجمعهای متعددی در سراسر جهان برگزار خواهد شد و اطلاعات این تجمعها در شهرهای مختلف به زودی منتشر میشود.
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی در پیامی درباره صدور حکم اعدام برای صالحی اعلام نوشت: «حکومت دینی استبدادی آگاه باشد، با صدور احکام ظالمانه و انتقامجویانه علیه فرزندان سربلند ایران چون توماج صالحی و جنگ با زنان، طغیان خشم و ظلمستیزی مردم ایران را خواهد دید»
محمدی در این پیام که در اینستاگرام او منتشر شده، با بیان اینکه توماج صدای رسای جنبش زن، زندگی، آزادی و موسیقی متن آن و اعدامش، اعدام جنبش زنده ماست، تاکید کرد که برای زنده ماندن جنبش که زندگی ماست به پاخیزیم.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی، نیز در واکنش به صدور حکم اعدام توماج صالحی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «قبل از اینکه خیلی دیر شود باید اقدام کنیم. حکومت ایران میخواهد او را به جرم اینکه صدای مردم بیصدا است اعدام کند.»
شاهزاده رضا پهلوی نیز درباره صدور حکم اعدام برای توماج صالحی نوشت: «جمهوری اسلامی از آغاز با هنرمندان، بهویژه هنرمندانی که از استعداد خود برای دفاع از آزادی ایران استفاده کردهاند، در ستیز بوده است.»
او از جامعه جهانی خواست که «برای لغو فوری این حکم شرمآور و آزادی توماج تلاش کنند.»
نازنین بنیادی، هنرپیشه و فعال حقوق بشر، هم با اشاره به حکم اعدام توماج صالحی به دلیل استفاده از هنرش برای انتقاد از جمهوری اسلامی، از هنرمندان رپ جهان خواست «با صدای بلند» این حکم را محکوم کرده و برای آزادی او کمک کنند. بنیادی در شبکه اجتماعی ایکس به امینم، کندریک لمار، دریک، تراویس اسکات و ۲۱ سویج اشاره کرد.
عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران، حکم اعدام توماج صالحی را « باورنکردنی، وحشیانه و شرم آور» خواند و با تمجید از شهامت این رپر معترض، بر لزوم کارزار مشترک و گستردە همه شخصیتها و سازمانهای سیاسی و حقوق بشری برای نجات جان این هنرمند تاکید کرد.
گوهر عشقی، مادر ستار بهشتی وبلاگنویسی که در زندان کشته شد، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:«امروز شنیدم فرزند دلیر و بیدار مغزم توماج صالحى از طرف دادگاه فاسد انقلاب اصفهان به اعدام محکوم شده است. همانطور که قبلا گفتم، رژیم خامنهای جلاد به سیم آخر زده است.»
او افزود:«فرزندانم! در برابر این حکم ننگین سکوت نکنید! اینها میخواهند شما را بترسانند و کشور را به قبرستان بزرگ تبدیل کنند! توماج، فرزندِ همه مردم ایران است. امروز وظیفه ما اعتراض به این حکم بیرحمانه از هر طریق ممکن است!»
گوهر عشقی نوشت:«اگر اوباش حکومتی خواستند این حکم ننگین را اجرا کنند به خیابانها بریزید و نگذارید فرزند انقلاب مهسا قربانی کینه این رژیم منحوس شود. من هم در کنار شما خواهم بود و در هر تحصن و تظاهراتی شرکت خواهم کرد! بیایید صدای توماج صالحی باشیم! مادر همه شما.»
حسین رونقی، فعال سیاسی در ایران، هم با اشاره به صدور حکم اعدام برای «توماج صالحی» نوشت: «این حکم نشانه فروریختن شاکله حکومت است. اگر قرار است توماج مجازاتی چنین سنگین شود، پس اعدام شامل همه ما است. چرا که مانند او بسیاری نه سکوت میکنند، نه به وضعیت موجود بیتفاوت میمانند.»
ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی سابق، با اشاره به صدور حکم اعدام برای صالحی نوشت: «خودکامه ایران با بالا گرفتن احتمال جنگ، در وحشت و هراس است که مبادا جنبش تحول آفرین زن، زندگی، آزادی که آتش زیر خاکستر است، شعلهور شود و نظام ظلم و جور او را از ریشه برکند.»
کیهان کلهر، نوازنده موسیقی سرشناس ایرانی، در واکنش به صدور حکم اعدام برای توماج صالحی، در یک استوری اینستاگرامی نوشت: «توماج صالحی باید آزاد شود. سکوت ما یعنی حمایت از ظلم و ظالم.»
هنگامه قاضیانی، بازیگر سرشناس سینمای ایران که در جریان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بازداشت شده بود، با انتشار عکس این هنرمند معترض، در اینستاگرام نوشت: «سیاه شدم از این خبر، بگویید که دروغ است.»
هانیه توسلی، بازیگر سرشناس سینما، هم صدور حکم اعدام برای توماج صالحی را «هولناک» خواند و در اینستاگرام نوشت: «تمام بدنم میلرزد، توماج صالحی یک جوان خواننده معترض است. اعتراض جرم نیست. جوان و خواننده بودن جرم نیست. فکر میکنید شرایطی که در آن زندگی میکنیم جای اعتراض ندارد؟»
مهدی یراحی، خواننده و زندانی سیاسی پیشین، در خصوص صدور حکم اعدام برای «توماج صالحی» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خبر حکم اعدام توماج صالحی از فرط بیبنیادی به کمدی سیاه میماند، برادرم را بدون قید و شرط آزاد کنید که دود این آتش چشمانتان را خواهد سوزاند.»
داریوش اقبالی، خواننده سرشناس ایرانی، با انتشار ویدیویی از کشتهشدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ و با هشتگ توماج صالحی در اینستاگرام نوشت: «گیرم که باد هرزه شبگرد، با های و هوی نعره مستانه در گذر باشد، با صبح روشن پر ترانه چه میکنید؟»
واکنشهای خارجی
آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، در حساب ایکس خود نوشت که ما حکم اعدام توماج صالحی و پنج سال زندان سامان یاسین [خواننده معترض و زندانی] را به شدت محکوم کرده و خواستار آزادی فوری آنها هستیم.
او افزود که این موارد آخرین نمونههای برخوردهای وحشیانه حکومت ایران با شهروندان، بیتوجهی به حقوق بشر و ترس از تغییرات دموکراتیکی است که مردم ایران بهدنبال آن هستند.
ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، هم حکم اعدام توماج صالحی را نمونهای دیگر از «نقض وحشتناک و گسترده حقوق بشر» از سوی جمهوری اسلامی خواند و «استفاده ابزاری» حکومت ایران از مجازات اعدام برای سرکوب حقوق انسانی و آزادی های اساسی مردم را محکوم کرد.
وزارت خارجه فرانسه با صدور بیانیهای صدور حکم اعدام برای توماج صالحی را به شدت محکوم کرد و آن را تصمیمی غیر قابل قبول خواند.
وزیر خارجه ایتالیا هم ضمن محکوم کردن صدور حکم اعدام برای توماج صالحی گفت این کشور با مجازات اعدام در هر مکان و شرایطی مخالف است و برای دفاع از آزادی و حقوق بشر در سراسر جهان به کار خود ادامه خواهد داد.
یه وان ری، نماینده پارلمان آلمان و کفیل سیاسی توماج صالحی، صدور حکم اعدام برای این رپر معترض را «غیرانسانی» خواند و گفت: «غیرقابل باور است که رژیم ایران چقدر غیرمسئولانه و خودسرانه با متهمان رفتار میکند.» او افزود: «فقط یه نکته وجود دارد که جمهوری اسلامی چقدر از توماج میترسد.»
نوربرت روتگن، نماینده پارلمان آلمان، نیز توماج صالحی را «نماد مقاومت همه مردم ایران» خواند و گفت توماج صالحی نباید بمیرد و حکم صادر شده علیه او باید برای جمهوری اسلامی پیامد به دنبال آورد
هلموت برندشتتر، نماینده پارلمان اتریش و کفیل توماج صالحی، در واکنش به صدور حکم اعدام او در حساب ایکس خود نوشت: سکوت اختیار نکنید. به هر شکل ممکن مانند فعالیت در رسانههای اجتماعی برای حمایت از توماج و همه زندانیان سیاسی قیام کنید.
او افزود:«وزیر امور خارجه اتریش باید این پیام را به سفیر جمهوری اسلامی در اتریش برساند که ما نقض حقوق بشر به این شکل در ایران را تحمل نخواهیم کرد.»
دیوید شوبریج، عضو مجلس سنای استرالیا و دیگر کفیل توماج صالحی هم نوشت جرم توماج دعوت به احترام به حقوق بشر، آزادی سیاسی و انسانیت بود.
او در ادامه نوشت: «جهان در حال نظاره است و ما باید تمام تلاش خود را بکنیم تا از توماج در برابر این وحشیگری محافظت کنیم.»
مکس لوکس، نماینده پارلمان آلمان، صالحی را محبوبترین خواننده رپ ایران خواند و افزود: «حکم اعدام او نشاندهنده تنفر ملاها از مردم ایران است. اجرای این حکم چیزی جز اعلام جنگ به جوانان و جنبش ترقیخواهانه این کشور نیست.»
اتحادیه نهادهای ایرانی استرالیا متشکل از ۲۶ گروه، در نامهای به سناتور پنی وانگ، وزیر امور خارجه استرالیا، در خصوص صدور حکم صالحی، اعلام کردند: »شما موظفید تا در برابر این نقض آشکار حقوق بشر بایستید و حکم اعدام توماج صالحی را به شدیدترین وجه محکوم کنید.»
به گفته وکیل توماج صالحی، دادگاه انقلاب اصفهان صالحی را به «معاونت در بغی، اجتماع و تبانی، تبلیغ علیه نظام و دعوت به آشوب» متهم کرده و این موارد را از مصادیق «افساد فی الارض» دانسته است.
صالحی علاوه بر اعدام به مجازاتهایی شامل دو سال ممنوعیت از فعالیتهای هنری، دو سال ممنوعالخروجی و شرکت در کلاسهای مدیریت رفتار نیز محکوم شده است.
یک مقام آمریکایی روز چهارشنبه پنجم اردیبهشت، به خبرگزاری رویترز گفت که ایالات متحده در هفتههای اخیر بهطور مخفیانه موشکهای دوربردی را برای مقابله با روسیه به اوکراین ارسال و اوکراین تاکنون دو بار از آنها استفاده کرده است.
این مقام آمریکایی، که نخواست نامش فاش شود، گفت که این موشکها در قالب بسته کمک نظامی ۳۰۰ میلیون دلاری به اوکراین فرستاده شد که جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا آن را در ۱۲ مارس تصویب کرد.
این مقام نگفت که چه تعداد از این موشکها به اوکراین ارسال شده است.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، در یک نشست خبری با خبرنگاران تایید کرد که «تعداد قابل توجهی» از موشکها به اوکراین ارسال شده است.
او نیز به تعداد این موشکها اشاره نکرد، اما گفت: «ما موشکهای بیشتری به اوکراین خواهیم فرستاد.»
او افزود که اوکراین متعهد شده است که از این تسلیحات فقط در داخل خاک اوکراین، و نه در روسیه، استفاده کند.
سالیوان گفت که برخی از این موشکها در بسته تسلیحاتی یک میلیارد دلاری برای اوکراین قرار داشتند که جو بایدن روز چهارشنبه آن را تایید کرد.
به گفته یک مقام آمریکایی، که نخواست نامش برده شود، این موشکها برای اولین بار در ساعات اولیه ۱۷ آوریل به سوی یک فرودگاه روسیه در کریمه که حدود ۱۶۵ کیلومتر از خطوط مقدم جنگ در اوکراین فاصله داشت، پرتاب شد.
او گفت که اوکراین برای دومین بار سهشنبه از این موشک علیه نیروهای روسی در جنوب شرقی اوکراین استفاده کرد.
ارسال سامانههای موشکی تاکتیکی ارتش (ATACMS) با بردی نزدیک به ۳۰۰ کیلومتر ماهها در دولت بایدن مورد بحث قرار گرفته بود.
پنتاگون در ابتدا با استقرار موشکهای دوربرد مخالف بود، زیرا نگران بود که دادن موشکها به اوکراین، به ذخایر و آمادگی نظامی آمریکا آسیب برساند. همچنین نگرانیهایی وجود داشت که اوکراین از این موشکها برای حمله به اهدافی در عمق خاک روسیه استفاده کند.
به گفته این مقام آمریکایی، استفاده روسیه از موشکهای بالستیک دوربرد ساخت کره شمالی علیه اوکراین در ماههای دسامبر و ژانویه، علیرغم هشدارهای عمومی و خصوصی آمریکا برای خودداری از انجام چنین کاری، منجر به تجدیدنظر در مورد ارسال این موشکها به اوکراین شد.
این مقام گفت هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی اوکراین، از دیگر دلایلی بود که باعث ارسال این موشکها به اوکراین شد.
او گفت: «ما در این مورد به روسیه هشدار داده بودیم، اما آنها به حملات خود به زیرساختهای حیاتی اوکراین ادامه دادند.»
بایدن در اواسط فوریه با تیم امنیت ملی خود ملاقات کرد و توصیه مشاوران خود برای ارسال موشکها به اوکراین را پذیرفت. جیک سالیوان مشاور امنیت ملی، لوید آستین وزیر دفاع، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه و سی کیو براون رئیس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده در این گفتگو شرکت داشتند.
به گفته این مقام مطلع آمریکایی، بایدن به تیم خود گفت که موشکها به طور مخفیانه به بستههای مالی کمکی اضافه شوند تا امنیت عملیاتی و عنصر غافلگیری برای اوکراین حفظ شود.
در حالی که بمباران شدید مناطقی در شمال نوار غزه، در روز چهارشنبه، پنجم اردیبهشت، به هفتهها آرامش نسبی در این مناطق پایان داد، دولت اسرائیل اعلام کرد که در حال پیش بردن حمله همهجانبه و زمینی خود به رفح در جنوب این باریکه است.
سخنگوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که اسرائیل در حال پیش بردن برنامه های خود برای عملیات زمینی در رفح است، اما هیچ جدول زمانی برای این حمله ارائه نکرد.
کشورهای غربی، از جمله آمریکا به عنوان نزدیکترین متحد اسرائیل،از این کشور خواستهاند تا از حمله به رفح که بیش از نیمی از جمعیت دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفری غزه را در خود جای داده است، خودداری کند.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، گفت که واشینگتن همچنان در حال گفتگو با اسرائیل در مورد رفح است و انتظار می رود مقامهای هر دو کشور به زودی بار دیگر در دیدارهای رو در رو در اینباره با یکدیگر مذاکره کنند.
او روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت: «ما گفتگوهای بسیار مفصلی داشتهایم تا نه تنها درباره نگرانیهایمان، بلکه درباره این دیدگاه که راه دیگری برای مقابله با تهدید حماس در رفح وجود دارد، صحبت کنیم.»
یک مقام ارشد دفاعی اسرائیل که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت که اسرائیل آماده تخلیه غیرنظامیان قبل از حمله خود به رفح است.
او افزود:« ما ۴۰ هزار چادر خریدهایم که هر کدام میتوانند ۱۰ تا ۱۲ نفر را در خود جای دهند. تنها چیزی که باقی مانده، این است که نتانیاهو دستور بدهد.»
جیک سالیوان نیز گفت که از زمان گفتگوی بایدن و نتانیاهو در چهارم آوریل، ایالات متحده شاهد افزایش قابل توجه کمکهای رسیده به غزه و به ویژه مناطق آسیبدیده در شمال غزه بوده است.
این اظهار نظر پس از آن بیان شد که آژانس امدادی سازمان ملل، آنروا، روز سهشنبه اعلام کرد که تعداد کامیونهای امدادی که وارد این منطقه شدهاند به بالاترین حد خود از زمان آغاز جنگ رسیده است.
در رویدادی دیگر، در مجتمع بیمارستانی ناصر، مرکز اصلی پزشکی در جنوب غزه، مقامها گفتند که اجساد بیشتری را از یک گور دسته جمعی بیرون آوردهاند و مجموع اجساد به ۳۳۴ تن رسیده است.
فلسطینیها میگویند که سربازان اسرائیلی اجساد را با بولدوزر در آنجا دفن کردند تا جنایات خود را پنهان کنند. ارتش اسرائیل این موضوع را رد میکند اگرچه میگوید که نیروهایش برخی از اجساد را پس از آزمایش، دوباره در این محل دفن کردهاند تا مطمئن شوند هیچ گروگانی در آنجا وجود ندارد.
انتشار فیلمی از یک گروگان حماس
در همین حال، حماس روز چهارشنبه ویدئویی منتشر کرد که ظاهرا هرش گلدبرگ پولین ۲۳ ساله، گروگان آمریکایی اسرائیلی را زنده نشان میداد. جاناتان پولین، پدر این جوان به گروگان گرفتهشده از رهبران طرفهای درگیر خواست تا بر سر آتشبس و آزادی گروگانها به توافق برسند.
او در پیامی ویدویی گفت: «از اینکه دیدیم او زنده است راحت شدیم، اما همچنان نگران سلامتی او و همچنین همه گروگانهای دیگر و همه کسانی هستیم که در این منطقه رنج میبرند.»
به گفته مقامهای بهداشتی غزه، که تحت کنترل حماس است، در این جنگ که اکنون در هفتمین ماه خود قرار دارد، بیش از ۳۴ هزار فلسطینی کشته شدهاند.
وزارت بهداشت غزه همچنین اعلام کرد که در حملات ۲۴ ساعت گذشته، دست کم ۷۹ فلسطینی کشته و ۸۶ نفر زخمی شدهاند.
در ایالات متحده، تظاهرات علیه جنگ اسرائیل در غزه در محوطه دانشگاهها گسترش یافته است. پلیس به برخی از این تظاهرات حمله و عدهای را بازداشت کرده است.
جو بایدن، رییسجمهوری دموکرات ایالات متحده، که به دنبال انتخاب مجدد در ماه نوامبر است، شاهد بوده است که حمایت سرسختانهاش از اسرائیل باعث از بین رفتن حمایت رایدهندگان دموکرات شده است.
کارین ژان پیر، کاخ سفید، روز چهارشنبه در پاسخ به سوالی درباره این تظاهرات گفت که رییسجمهوری معتقد است رعایت آزادی بیان و عدم تبعیض در محوطه دانشگاه مهم است و دانشجویان باید احساس امنیت کنند.
همبستگی جمهوریخواهان ایران در بیانیهای به مناسبت فرارسیدن عید پسح یهودیان، با محکوم کردن تضییع حقوق یهودیان و بیاحترامی به آنها تاکید کرد توقف فوری جنگ غزه نقش مهمی در مهار یهودیستیزی و اسلامهراسی، به عنوان دو مصداق دیگریهراسی و نفرتپراکنی دارد.
همبستگی جمهوریخواهان ایران با اشاره به اذیت و آزار نهادینه شده جمهوریاسلامی علیه جامعه یهودیان، خاطرنشان کرد که بعد از شروع جنگ غزه،فشار بر یهودیان و حملههای تخریبی به اماکن مورد احترام آنها در ایران از جمله مقبره «استر» در همدان افزایش یافته است.
این بیانیه با تاکید بر ضرورت تمایز بین دین یهود و «اقدامات جنگافروزانه و افراطی دولت اسرائیل»، ابراز امیدواری کرد اعیاد مذهبی چون عید پسح به کاهش ظلم و افزایش عدالت کمک کرده و نزاعهای فرقهای و برتریطلبیهای دینی را کاهش دهد.
جو بایدن رییسجمهوری آمریکا بسته کمکی به ارزش ۹۵.۳ میلیارد دلار به اوکراین، اسرائیل و تایوان را امضا کرد که به ابتکار مجلس نمایندگان آمریکا، با دو طرح «قانون مهسا» و «قانون کشتیرانی» برای افزایش تحریمها و فشارها بر جمهوری اسلامی نیز گره خورده بود.
جو بایدن روز چهارشنبه پنجم اردیبهشت پس از امضای این قانون گفت: «امروز روز خوبی برای صلح جهانی است. این قانون امنیت آمریکا و جهان را بیشتر میکند و رهبری آمریکا در جهان را تداوم میبخشد و همه این را میدانند.»
اعضای دو حزب سنای آمریکا، با ۷۵ رای موافق و ۱۷ رای مخالف این بسته را تصویب کردند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، اقدام سنا در تصویب «بسته امنیت ملی» را پاسخی به «خواست تاریخ در یک نقطه عطف حساس» خواند و گفت به محض اینکه این طرح به میز او برسد آن را به امضای نهایی خواهد رساند.
او گفت: «ما قاطعانه در حمایت از آزادی و دموکراسی و علیه ظلم ایستادهایم.»
جو بایدن پیشتر با استقبال از تصویب همین بسته در مجلس نمایندگان، از مجلس سنا خواسته بود که این بسته را به سرعت تصویب کند و آن را برای امضا به کاخ سفید بفرستد.
تاکید فراوان دموکراتها برای تصویب کمک ۶۰ میلیارد دلاری به اوکراین، و حمایت جمهوریخواهان از بسته ترکیبی لایحه دولت جو بایدن و طرحهای اکثریت جمهوریخواه برای کمک به اسرائیل و تایوان و نیز افزایش تحریمها علیه جمهوری اسلامی، باعث همکاری کم سابقه دو حزب در کنگره در سالهای اخیر شد.
پیشتر در روز شنبه، اول اردیبهشت، مجلس نمایندگان آمریکا این بسته را تحت عنوان «قانون صلح از طریق قدرت در قرن بیستویکم» با ۳۶۰ رای موافق و ۵۸ رای مخالف تصویب کرد.
این بسته قانونی ۹۵ میلیارد دلاری مسیر ارائه کمکهای امنیتی به اوکراین، اسرائیل و تایوان را هموار میکند و همچنین شامل چند طرح تحریمی علیه جمهوری اسلامی از جمله «قانون مهسا» است.
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان آمریکا، چهارشنبه ۲۹ فروردین نسخه اصلی طرح «قانون مهسا» و نیز طرح دیگری که به «قانون کشتیرانی» معروف است را به لایحه کمکهای خارجی به اوکراین و اسرائیل اضافه کرد.
طرح قانون مهسا با هدف تحریم علی خامنهای و ابراهیم رئیسی به دلیل نقض حقوق بشر و سرکوب معترضان در ایران ارائه شده است.
طرح دیگر نیز که به «قانون کشتیرانی» معروف است و بنادر و پالایشگاههایی را هدف قرار میدهد که نفت ایران را حمل یا فرآوری آن را ممکن میسازند.
با اضافه شدن این دو طرح به بسته کمکهای به اسرائیل و اوکراین، سرنوشت آنها با این لایحه مهم گره خورد.
جو بایدن اقدام مجلس نمایندگان آمریکا در تصویب این بسته را در جهت پیشبرد منافع امنیت ملی آمریکا خواند و از سنا نیز خواست این بسته را فورا تصویب کند و آن را برای امضای نهایی به میز او در کاخ سفید بفرستد.
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که تصویب این بسته، باعث پیشبرد منافع امنیتی اصلی ایالات متحده خواهد شد.
نسخه اصلی قانون مهسا، پس از سرکوب خونین خیزش سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۱ تدوین شد. این طرح در سپتامبر ۲۰۲۳ با رای قاطع اکثریت مجلس نمایندگان تصویب شد، اما هنوز در صحن سنا به رای گذاشته نشده است.
کمیته روابط خارجی سنای آمریکا پس از ماهها تاخیر، سرانجام روز سهشنبه، ۲۸ فروردین، نسخهای از این قانون را به تصویب رساند که خشم فعالان ایرانی-آمریکایی را که مدتها برای تصویب نسخه اصلی مبارزه میکردند، برانگیخت. فعالان ایرانی-آمریکایی نسخه «قانون مهسا» را که در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا تصویب شد، به شدت «رقیقشده» دانستند.
اکنون با اقدام رییس مجلس نمایندگان آمریکا، نسخه اصلی طرح «قانون مهسا» و نیز طرح «قانون کشتیرانی» به بسته کمکها به اسرائیل، اوکراین و تایوان افزوده شدهاند و سرنوشت آنها به این طرحهای مهم گره خورده است.
بسته مصوب سنا برای کمک امنیتی به اوکراین، تایوان و اسرائیل که دربرگیرنده طرح قانون مهسا و چند طرح دیگر علیه جمهوری اسلامی و چین نیز هست، شرکت چینی بایتدنس را موظف میکند طی ۹ ماه بخش شبکه اجتماعی تیکتاک خود در آمریکا را واگذار کند یا با ممنوعیت در ایالات متحده مواجه شود.
بسته کمک به اسرائیل، اوکراین و تایوان
در طرحهای مصوب مجلس نمایندگان آمریکا ۹۵میلیارد دلار برای ارائه کمکهای امنیتی به اوکراین، اسرائیل و تایوان در نظر گرفته شده است.
این بستهها شامل ارائه ۶۰.۸۴ میلیارد دلار به اوکراین، ۲۶میلیارد دلار به اسرائیل و کمکهای بشردوستانه به غزه و همچنین ۸.۱۲میلیارد دلار به تایوان است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در واکنش به این خبر، در صفحه ایکس خود از مجلس نمایندگان آمریکا تشکر کرد و گفت این تصمیم تاریخ را در مسیر درست خود نگه میدارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز با قدردانی از تصویب این کمکها، در رسانه اجتماعی ایکس این اقدام را نشان دادن حمایت محکم دوحزبی از اسرائیل و دفاع از تمدن غرب توصیف کرد.
یسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه اسرائیل نیز این اقدام را «پیامی محکم» برای دشمنان این کشور عنوان کرد.
از سوی دیگر دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در واکنش به تصویب این کمکها از سوی مجلس نمایندگان آمریکا گفت که این تصمیم باعث ویرانی بیشتر اوکراین و کشته شدن افراد بیشتری خواهد شد.
رئیسجمهور بایدن روز چهارشنبه بسته کمکی به ارزش ۹۵.۳ میلیارد دلار به اوکراین، اسرائیل و تایوان را امضا کرد و حمایت ایالات متحده از کییف در مبارزه با حمله نظامی روسیه را پس از ماهها بنبست کنگره که ستون فقرات سیاست خارجی کاخ سفید را به خطر انداخته بود، مجددا تأیید کرد. «امروز روز خوبی برای صلح جهانی است،» آقای بایدن از اتاق غذاخوری دولتی کاخ سفید گفت. «این امر امنیت آمریکا را بیشتر میکند، امنیت جهان را بیشتر میکند و رهبری آمریکا در جهان را ادامه میدهد و همه این را میدانند.»