سه هفته پس از زخمی شدن پوریا زراعتی، مجری ایراناینترنشنال در لندن، سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارش مفصلی تاکید کرد خبرنگاران و رسانههای ایرانی در بریتانیا متحمل حملات فیزیکی، تهدید و تلاش برای اعمال سانسور شدهاند.
در این گزارش آمده است لندن به «کانونی ناامن» و محلی برای تهدیدهای فرامرزی جمهوری اسلامی تبدیل شدهاست.
نیویورک تایمز در این باره نوشت روزنامهنگاران ایرانی در لندن تهدید به مرگ، ارعاب و سوءاستفاده آنلاین میشوند.
ماه گذشته، پوریا زراعتی، مجری تلویزیون ایراناینترنشنال، شبکه تلویزیونی فارسی زبان که در بریتانیا فعالیت میکند، بیرون آپارتمان خود در لندن با ضربات چاقو از ناحیه پا زخمی شد.
به نوشته روزنامه گاردین، این آخرین نمونه از استخدام گروههای تبهکار از سوی جمهوری اسلامی برای حمله به منتقدان خود در غرب بوده است.
گاردین روز پنجشنبه ۳۰ فروردین نوشت بازرسان پلیس معتقدند سه مظنون تحت تعقیب این ماجرا، از شرق اروپا آمده و برای انجام این حمله به بریتانیا فرستاده شده بودند.
به گفته پلیس متروپولیتن لندن، آنان بلافاصله پس از این حمله به فرودگاه هیترو رفته و ظرف چند ساعت کشور را ترک کردند.
کارشناسان میگویند این تهدیدهای هدفمند بخشی از الگوی ترسناک حملات فیزیکی، رعبآفرینی و تجسس است که زندگی بسیاری از روزنامهنگاران ایرانی شاغل در خارج از کشور را تحت تاثیر قرار میدهد.
بر اساس گزارش منتشر شده از سوی گزارشگران بدون مرز، لندن که خانه تعدادی از رادیو و تلویزیونهای فارسیزبان است، به محلی برای «سرکوب فراملی مخالفان جمهوری اسلامی» تبدیل شده است.
این گزارش در کنار گزارش سال ۲۰۲۲ اِمآیفایو (MI5) درباره تلاشهای جمهوری اسلامی برای کشتن یا ربودن منتقدان در این کشور، موجب افزایش نگرانیها شده است.
فیونا اوبراین، مدیر دفتر گزارشگران بدون مرز در بریتانیا و تهیهکننده این گزارش به نیویورک تایمز گفت: «دولت ایران و نیروهای نیابتی آن منبع اصلی تهدید، آزار و اذیت هستند.»
اوبراین تاکید کرد آزار و اذیتها نه تنها از سوی دولت ایران، بلکه از سوی گروههای اپوزیسیون ایرانی، فعالان سیاسی و ایرانیان در تبعید نیز انجام میشود.
او گفت که جمهوری اسلامی مدتهاست روزنامهنگاران خارج از کشور را بهعنوان «دشمنان دولت» توصیف میکند و شواهد بسیار روشنی برای این ادعا وجود دارد: «در واقع هیچ تلاشی برای پنهانکردن این واقعیت وجود ندارد که جمهوری اسلامی پشت بسیاری از این سرکوبها قرار دارد.»
این گزارش که شامل مصاحبه با بیش از ۲۴ روزنامهنگار ایرانی در لندن و کارفرمایان آنها است، نشان میدهد حملات آنلاین علیه روزنامهنگاران به طور تصاعدی افزایش یافته و شامل تهدید به مرگ و تهدید به خشونت جنسی میشود.
زنان روزنامهنگار تحت تاثیر سوءاستفادههای آنلاین به شدت مورد آزار و اذیت هستند به طوری که برخی از آنها تهدیدهای تصویری تجاوز جنسی دریافت میکنند.
اعضای خانواده این روزنامهنگاران که مقیم ایران هستند نیز هدف تهدید و ارعاب قرار گرفتهاند.
مدیر دفتر گزارشگران بدون مرز در بریتانیا گفت: «انزوای ناشی از این نوع فشار واقعا حیرتآور است.»
اوبراین گفت که سرکوب فراتر از مرزها و از این نوع، اغلب زمانی افزایش مییابد که وضعیت داخلی ایران پرآشوبتر میشود و «خطر متصور روزنامهنگاری» از دید حکومت «افزایش مییابد».
گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز جدیدترین شواهدی را در خود دارد که نشاندهنده هدف قرار گرفتن خبرنگاران ایرانی در خارج از کشور است.
وکیلان سرویس جهانی بیبیسی این هفته در بیانیهای اعلام کردند یک درخواست رسیدگی فوری به یکی از نهادهای سازمان ملل دادهاند و خواستار اقدام در این زمینه شدهاند زیرا: «روزنامهنگاران فعال در این شبکه همچنان از "تهدید و ارعاب همه جانبه" رنج میبرند.»
پیش از این و در اسفند ماه سال گذشته، هیات حقیقتیاب سازمان ملل متحد در مورد جمهوری اسلامی دریافت که مقامات دولتی این رژیم، روزنامهنگاران و سایر کارمندان رسانهای را که در خارج از کشور کار میکنند، از جمله کسانی که در ایراناینترنشنال، بیبیسی فارسی، ایران وایر، دویچهوله و صدای آمریکا کار میکنند، مورد آزار، تهدید و ارعاب قرار دادهاند.
در این گزارش آمده است در برخی موارد، مقامات ایرانی اعضای خانواده این روزنامهنگاران را در تلاشی آشکار برای اعمال فشار بر آنها و جلوگیری از آگاهیرسانی در مورد کشور دستگیر، بازداشت یا متهم کردهاند.
در سال جاری بریتانیا و ایالات متحده، تعدادی از مقامهای جمهوری اسلامی را که از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند، به دلیل ارتباطشان با توطئههای صورت گرفته علیه خبرنگاران، تحریم کردند.
بامداد روز جمعه ۳۱ فروردین، صدای انفجارهایی در پایگاه شکاری ارتش جمهوری اسلامی در شمال غرب اصفهان شنیده شد اما دولت یا ارتش اسرائیل تا کنون رسما حمله به ایران را تایید یا رد نکردهاند.
خبرگزاری فارس به نقل از منابع خبری نوشت صدای سه انفجار در حوالی پایگاه شکاری ارتش در شمال غرب اصفهان شنیده شده و پدافند در واکنش به یک شی که احتمال داده میشود ریزپرنده بوده باشد، فعال شده است.
فارس نوشت گفته شده رادار ارتش از اهداف احتمالی بوده است و شیشههای چند ساختمان اداری در این محدوده شکسته است.
خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد حوالی ساعت چهار بامداد روز جمعه، پدافند هوایی پایگاه هشتم شکاری اصفهان برای رهگیری به کار افتاد و صدای پدافند از سمت شمال شرق اصفهان به گوش رسید.
سیاوش میهندوست، فرمانده ارشد نظامی ارتش جمهوری اسلامی در اصفهان به این خبرگزاری گفت: «صدای شنیده شده انفجار در اصفهان، شلیک پدافند هوایی به یک شیء مشکوک بوده و هیچ خسارت و حادثهای نداشتهایم.»
عبدالرحیم موسوی، فرمانده ارتش جمهوری اسلامی نیز حمله «چند شیء پرنده» را تایید کرد و گفت که به آنها «تیراندازی» شد.
او هیچ اطلاعاتی از میزان خسارتهای احتمالی وارده به پایگاههای ارتش ارائه نکرد.
پایگاه شکاری بابایی کجاست و چه ویژگیهایی دارد؟
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی دارای ۱۷ پایگاه هوایی است.
پایگاه هشتم شکاری عباس بابایی در نزدیکی اصفهان قرار دارد.
عباس بابایی از خلبانان نیروی هوایی ارتش و معاون عملیات فرماندهی این نیرو از ۹ آذر ۱۳۶۲ تا ۱۵ مرداد ۱۳۶۶ بود. او در سال ۱۳۶۶ در جنگ ایران و عراق بر اثر شلیک پدافند خودی سپاه پاسداران کشته شد.
مراد ویسی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، میگوید که پایگاه بابایی یکی از مهمترین پایگاههای هوایی ایران است.
در سال ۱۳۵۷، این پایگاه دارای دو گردان شکاری تاکتیکی متشکل از جنگنده رهگیر افـ۱۴ آ موسوم به تامکت بود.
برنامهریزی شده بود که تا سال ۱۳۵۹، یک گردان از جنگندههای افـ۱۶ همراه یک گردان آموزشی پیشرفته متشکل از هواپیماهای آموزشی افـ۵بی و سه گردان آموزشی مقدماتی با استفاده از هواپیماهای آموزشی مقدماتی و سبک افـ۳۳ بونانزا تشکیل شود.
در حال حاضر، این پایگاه دو گردان از جنگندههای رهگیر افـ۱۴ و افـ۷ همراه یک گردان آموزشی متشکل از هواپیماهای افتیـ۷ دارد.
ستون فقرات ناوگان جنگندههای رهگیر نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی هنوز افـ۱۴ آ تامکت است که میانگین سنی آنها دستکم ۴۰ سال است.
مقامهای نظامی ایران گفتهاند در صورت تحویل گرفتن جنگنده سوخو-۳۵ از روسیه، این هواپیماهای شکاری در این پایگاه نگهداری خواهند شد.
شاهین مدرس، پژوهشگر ارشد مرکز خاورمیانه و نظم جهانی از رم به ایراناینترنشنال گفت پایگاه هشتم شکاری بابایی، محلی است که جمهوری اسلامی در آن از جنگندههای سوخو-۲۴ نگهداری میکند.
شایان سمیعی، تحلیلگر سیاسی نیز به ایراناینترنشنال گفت: «فرمانده نیروی دریایی جمهوری اسلامی دو روز پیش اعلام کرد اگر اسرائیل به ما حمله کند با استفاده از هواپیماهای سوخو به جنگ آنها خواهیم رفت.»
او افزود: «محل استقرار هواپیماهای سوخو پایگاه شکاری بابایی است و به همین دلیل هدف احتمالی حمله اسرائیل این پایگاه است. این پاسخ دقیق و حساب شده بود و اسرائیل میخواست توانمندی نظامی و هوایی جمهوری اسلامی را به حداقل برساند.»
در بهمن ۱۴۰۰، نمایشگاهی نظامی از سوی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی در پایگاه هشتم شکاری بابایی اصفهان بر پا شد که رسانههای ایران عکسهایی از برخی تجهیزات نظامی و هواپیماهای جنگی در این پایگاه را منتشر کردند.
دی ۱۴۰۱، صمد نوری به عنوان فرمانده پایگاه شکاری بابایی اصفهان معرفی شد.
حمید واحدی، فرمانده نیروی هوایی ارتش در مراسم معرفی فرمانده جدید این پایگاه گفت پایگاه شکاری بابایی «از یگانهای راهبردی، بزرگ، حساس و قلب نیروی هوایی» است.
واحدی افزود این پایگاه در دوران جنگ ایران و عراق نیز ماموریت حفاظت از مکانهای حساس و به ویژه «باز نگه داشتن شریان اقتصادی کشور و دفاع از منابع نفتی» را بر عهده داشت.
ارتش جمهوری اسلامی در تبریز نیز یک پایگاه هوایی دارد که نامش پایگاه دوم شکاری فکوری است.
جواد فکوری، سرهنگ خلبان اف-۴ فانتوم۲ نیروی هوایی و فرمانده این نیرو از سال ۱۳۵۹ تا سال ۱۳۶۰ و وزیر دفاع در دولت محمدعلی رجایی بود که پس از کشته شدنش در سانحه پرواز هرکولس سی-۱۳۰ نیروی هوایی، درجه نظامی او به سرلشکری ارتقا یافت.
احتمال میرود اسرائیل روز جمعه به طور همزمان به این پایگاه نیز حمله کرده باشد.
خبرگزاری ایرنا از شنیده شدن صدای انفجار در منطقه «وادی رحمت» تبریز خبر داد و آن را مربوط به پدافند هوایی دانست.
خبرگزاری فارس در همین زمینه نوشت: «هیچ انفجاری در تبریز رخ نداده و منشا صدای انفجار در تبریز، شلیک پدافند هوایی بوده که یک شیء مشکوک را هدف قرار داده است.»
یک مقام اسرائیلی به واشینگتنپست گفت حمله پهپادهای اسرائیلی به یک سایت نظامی در ایران با هدف ارسال این پیام انجام شده که اسرائیل میتواند به داخل ایران حمله کند.