امکان اعدام شدن سمیرا سبزیان، کودک-همسر متهم به قتل شوهر در روز چهارشنبه
محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران هشدار داد ممکن است سمیرا سبزیان، کودک-همسری که به اتهام قتل شوهرش به قصاص و مجازات مرگ محکوم شده، روز چهارشنبه ۲۹ آذر اعدام شود. قرار بود این حکم اعدام ۲۲ آذر ماه به اجرا گذاشته شود که اجرای آن برای یک هفته به تعویق افتاد.
امیری مقدم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت در این مرحله، تنها واکنشهای شدید بینالمللی و کارزارهای مردمی میتوانند جان سمیرا سبزیان را نجات دهند.
او از همه دولتهایی که با جمهوری اسلامی روابط دیپلماتیک دارند خواست «قبل از اینکه خیلی دیر شود» مصرانه خواستار توقف اعدام سمیرا شوند.
سازمان حقوق بشر ایران پیشتر از مردم، فعالان مدنی و جامعه جهانی خواسته بود با راهاندازی کارزارهای مخالفت با اعدام و نشان دادن واکنش سیاسی، برای نجات جان سمیرا سبزیان و دیگر زندانیان در انتظار اعدام تلاش کنند.
این سازمان تاکید کرده بود حکومت تلاش میکند با بازگرداندن زندانیان محکوم به اعدام از سلول انفرادی به بند عمومی، از حساسیتها در مورد اجرای حکم آنان بکاهد و سپس آن را به اجرا بگذارد.
امیری مقدم روز سهشنبه ۲۸ آذر، اعدام را «مجازاتی بیرحمانه و غیرانسانی» خواند و نوشت هدف از کشتن سمیرا، صرفا ارعاب جامعه است و تسلیبخش خاطر اولیای دم نخواهد بود.
سمیرا سبزیان در ۱۵ سالگی ازدواج کرده و مادر دو فرزند ۱۱ و ۱۵ ساله است.
او متهم است در سال ۱۳۹۳ و زمانی که ۱۹ سال داشته، همراه خواهر ۱۴ سالهاش و یک فرد دیگر، اقدام به قتل شوهرش کرده است.
بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، از روز ۱۸ تا ۲۵ آذر و طی یک هفته، دستکم ۳۱ تن در سراسر کشور اعدام شدهاند.
این سازمان هشدار داد در ایام تعطیلات کریسمس و آغاز سال نوی میلادی که بسیاری از نقاط دنیا در تعطیلات هستند، افراد بیشتری در ایران معرض خطر اعدام قرار بگیرند.
به گفته امیری مقدم، در این ایام بهخصوص افرادی که اعدامشان در حالت عادی میتواند واکنشهای بیشتری در بر داشته باشد، همچون زنان، کودک-مجرمان، معترضان و زندانیان سیاسی، در خطر بیشتری هستند.
در یک سال گذشته اعدام زندانیان در ایران افزایش چشمگیری داشته است.
سازمان حقوق بشر ایران روز ۹ آذر در گزارشی با اعلام اینکه شمار اعدامهای انجام شده به دست جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری میلادی به ۷۰۷ تن رسیده است، نوشت که این آمار در هشت سال اخیر بیسابقه بوده است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در گزارش ماه آبان خود به مجمع عمومی این سازمان درباره نقض حقوق بشر در ایران، نسبت به سرعت و میزان رشد اجرای احکام اعدام هشدار داد.
به گفته گوترش، جمهوری اسلامی اعدامها را «با سرعتی نگرانکننده» انجام میدهد.
در آماری دیگر که خبرگزاری هرانا منتشر کرد، در بازه زمانی ۱۸ مهر ۱۴۰۱ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۲، دستکم ۶۵۹ شهروند از جمله ۱۷ زن و یک کودک-مجرم اعدام شدند که این آمار در مقایسه با زمان مشابه در سال گذشته، حدود ۲۴ درصد افزایش داشته است.
از سوی دیگر، تعداد افراد اعدام شده در هفت ماه اول سال جاری میلادی در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۲، بالغ بر ۳۰درصد افزایش داشته است.
هفتمین جلسه رسیدگی به اتهامات محمدحسین دوتایف، تبعه اتریشی چچنیالاصل که بهمن سال گذشته پس از فیلمبرداری از محوطه خارجی شبکه ایراناینترنشنال بازداشت شده بود، روز سهشنبه ۲۸ آذر در دادگاه کیفری مرکزی انگلستان (اولد بیلی) در شهر لندن برگزار شد.
دادگاه در جلسه امروز تصاویر و ویدیوهای تازهای از دوتایف منتشر کرد و جزییات لحظه بازداشت او را به وسیله پلیس متروپولیتن به نمایش گذاشت.
به گزارش خبرنگار ایراناینترنشنال از محل دادگاه، در این جلسه، دادستان، وکیل مدافع و قاضی دادگاه جمعبندی خود را در مورد این پرونده ارائه کردند.
بر اساس این گزارش، هیات منصفه پس از پایان جلسه، برای تصمیمگیری در مورد حکم نهایی متهم وارد شور شد.
دوتایف متهم است قصد داشته با جمعآوری اطلاعات و ارائه آن به شخص سوم، زمینه را برای انجام عملیاتی تروریستی علیه ایراناینترنشنال فراهم آورد.
او در جلسات پیشین دادگاه گفت که «شیفته معماری غرب لندن و ساختمانهای تجاری پارک چیزیک» بوده و به همین دلیل از این منطقه فیلمبرداری کرده است.
متهم این پرونده افزود با شواهد و مدارک جعلی و ساختگی، به شکلی ناعادلانه متهم شده است.
این تبعه اتریش در دفاع از خود گفت از سوی برادرش، بشار، به بریتانیا فرستاده شده تا در مورد کلاهبردارانی تحقیق کند که از پدرش دزدی کردهاند. این در حالی است که دادستانها استدلال میکنند حضور دوتایف در غرب لندن با هدف ارزیابی امنیت ساختمان ایراناینترنشنال انجام شده است.
دادستان پرونده روز ۲۸ آذر با زیر سوال بردن روایت مطرح شده از سوی متهم درباره سفر به لندن به منظور تحقیق در مورد کلاهبرداری از پدرش تاکید کرد این روایت با اظهارات پیشین دوتایف که گفته بود به عنوان توریست به لندن آمده، در تناقض است.
وکیل دوتایف با رد سخنان دادستان گفت موکل او از بیم این که دلایلش درباره عزیمت به لندن مورد پذیرش پلیس قرار نگیرد، هدف از سفر خود را توریستی اعلام کرده بود.
در جریان چهارمین جلسه دادگاه دوتایف در روز ۲۳ آذر، پلیس بریتانیا تصاویری را از متهم در حال جمعآوری اطلاعات از ساختمان ایراناینترنشنال منتشر کرد.
او از زمان رسیدن به ورودی پارک چیزیک، کلاه مشکی بیسبال بر سر و ماسک بر صورت دارد و با حضور در اطراف ساختمان این شبکه، مشخصات امنیتی ورودی ساختمان و اطراف آن را میپاید.
به گفته دادستانی و پلیس، به نظر میرسد دوتایف در پی جمعآوری اطلاعات بیشتر، با یکی از نگهبانان ساختمان صحبت و خود را توریست معرفی میکند. نگهبان از او میخواهد از ساختمان دور شود؛ با اینحال دوتایف همچنان در آن حوالی پرسه میزند.
شبکه ایراناینترنشنال ۲۹ بهمن سال گذشته پس از تهدیدهای تروریستی مجبور شد پخش تلویزیونی خود را به طور موقت از لندن به واشینگتن منتقل کند. تصمیم نهایی برای متوقف کردن فعالیتهای ایراناینترنشنال زمانی اتخاذ شد که پلیس لندن دوتایف را در نزدیکی این شبکه بازداشت کرد.
ایراناینترنشنال روز سوم مهر سال جاری پخش برنامههای خود را از استودیوی جدیدش در لندن از سر گرفت.
معینالدین سعیدی، نماینده چابهار در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از رویکرد این نهاد در پرداختن به مسایل فاقد اولویت، خواستار بررسی فساد گسترده در پرونده واردات چای (موسوم به پرونده چای دبش) شد.
سعیدی روز سهشنبه ۲۸ آذر گفت پرونده چای دبش «بخشی از اعتماد مردم به پایههای سیستم اجرایی را لرزانده است» اما مجلس تحقیق و تفحص از فدراسیون سوارکاری «در خصوص واردات اسب و اسپرم منجمد شده» و «شرکت سیاحتی همدان در خصوص غار علیصدر» را در دستور کار قرار میدهد.
او تاکید کرد این مسایل نسبتی با «اولویتهای کشور و نگرانیهای حال حاضر مردم» ندارند.
سعیدی با اشاره به حساسیت افکار عمومی در مورد پرونده چای دبش افزود مجلس «قاعدتا» باید تاکنون برای بررسی این فساد تشکیل جلسه میداد.
همزمان وزارت جهاد کشاورزی با انتشار بیانیهای اعلام کرد فساد در پرونده واردات چای از سال ۹۷ آغاز شده است.
در این بیانیه آمده است دولت ابراهیم رئیسی در پایان اولین سال خود این فساد را شناسایی کرد و از آن زمان این پرونده «تحت اشراف و پیگیری بخشهای ذیصلاح قرار گرفته است».
به گفته این وزارتخانه، با توجه به پیچیدگی این پرونده و استفاده شرکت چای دبش از حداقل شش شرکت برای ثبت سفارش و دریافت ارز، «کشف دقیق موضوع و احراز تخلف نیازمند بررسیهای دقیق و صرف زمان بوده است».
این بیانیه در حالی منتشر شده است که انتقادها از دولت رئیسی بابت دست داشتن مقامهای ارشد آن در پرونده چای دبش شدت گرفته است.
عباس عبدی، فعال سیاسی روز ۱۵ آذر در یادداشتی در روزنامه اعتماد گفت دست زدن به فسادی در این سطح قطعا با اطلاع مقامهای عالیرتبه دولت جمهوری اسلامی بوده است.
دولت رئیسی میگوید با مدیران متخلف در پرونده چای دبش برخورد شده اما غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی روز ۱۶ آذر اعلام کرد دولت هیچ مدیر متخلفی را در رابطه با این پرونده به دستگاه قضایی معرفی نکرده است.
وبسایت رویداد۲۴ روز ۲۸ آذر گزارش داد اکبر رحیمی درآبادی، مالک چای دبش و متهم اصلی پرونده فساد واردات چای، در زمینه صادرات قیر هم فعالیت داشته است.
وبسایت خبری تابناک نیز نوشت برخی گمانهزنیها در فضای مجازی از نقش محسن کاظمینی، سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پرونده چای دبش حکایت دارند.
کاظمینی بین سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ به عنوان قائم مقام وزارت جهاد کشاورزی در قرارگاه امنیت غذایی مشغول به کار بود.
از دیگر مسوولیتهای کاظمینی میتوان به فرماندهی قرارگاه ثارالله، سپاه محمد رسولالله تهران و سپاه ولی عصر خوزستان اشاره کرد.
حمشتالله فلاحت پیشه، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی روز ۲۵ آذر با اشاره به پرونده چای دبش گفت مجموع اختلاسهای صورت گرفته در پروندههای بزرگ فساد در جمهوری اسلامی به ۵۷ میلیارد دلار میرسد.
بر اساس یک گزارش تحقیقی منتشر شده در ایراناینترنشنال در مورد این پرونده، روایت مقامهای رسمی درباره فساد در واردات چای مبهم است و مطرح شدن رقمهای چند میلیارد دلاری در رابطه با این پرونده، عجیب به نظر میرسد.
بر اساس این گزارش، در طول چند دهه اخیر، «روند کشف فساد» در جمهوری اسلامی همیشه به یک صورت و بر اساس یک الگو بوده است: «تزریق پر سر و صدای اولیه کشف فساد، ورود قهرمانان مبارزه با فساد، ساختن یک چهره رسانهای با عناوینی مثل "سلطان" و "دانه درشت"، مجازات آن چهره و بعد: تمام!»
صفحه اینستاگرام نرگس محمدی خبر داد این برنده جایزه نوبل صلح و فعال حقوق بشر زندانی، روز سهشنبه ۲۸ آذر حاضر نشد در جلسه رسیدگی به پرونده باز شده برای او در دادگاه انقلاب شرکت کند.
بر اساس اعلام صفحه کاربری او در اینستاگرام، نرگس محمدی دادگاه انقلاب را «کشتارگاه جوانان این سرزمین» خواند و گفت برای قضات وابسته به نهادهای امنیتی و دادگاههای فرمایشی، اعتبار و اقتداری قائل نیست که بخواهد در آن شرکت کند.
مستقل نبودن قوه قضاییه، غیرقانونی بودن دادگاه انقلاب، برگزاری دادگاههای نمایشی و غیرعلنی و برخوردار نبودن متهمان از حق دفاع، از دیگر دلایل خودداری نرگس محمدی از شرکت در جلسه محاکمه است.
روز ۱۹ آذر به نرگس محمدی اعلام و ابلاغ شده بود اولین محاکمه او پس از گرفتن جایزه نوبل صلح، ساعت ۱۰ صبح روز ۲۸ آذر در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب به ریاست ایمان افشاری برگزار میشود.
صفحه اینستاگرام نرگس محمدی پیشتر اعلام کرده بود بر اساس ابلاغیه دادسرای امنیت ناحیه ۳۳ و «با توجه به مسایل سیاسی و امنیتی»، خواسته شده تا اجرای حکم او در خارج از شهر تهران انجام شود.
این درخواست از سوی وزارت اطلاعات و به امضای علی قناعتکار ماوردیانی، سرپرست دادسرا ابلاغ شده است.
این سومین محاکمه نرگس محمدی به دلیل فعالیتهای اخیر او در زندان و دادن بیانیه و نوشتههایش به بیرون زندان است که در دادگاه انقلاب برگزار میشود.
نرگس محمدی اعلام کرد از حضور در دادگاهی که «محسن شکاری را فقط برای یک اعتراض مدنی به دار آویخت و هشت جوان معترض جنبش با شکوه "زن، زندگی، آزادی" را اعدام کرد»، خودداری میکند.
به گفته او، جوانان معترض «اتوبوس اتوبوس از زندانها روانه این شعبات» و به ظالمانهترین احکام محکوم شدهاند.
نرگس محمدی زندان را حربه حکومت استبدادی خواند و گفت: «این روش در مقابل اراده زندانیان شجاع به زانو درآمده است.»
او تاکید کرد دیوارهای ترک خورده زندان استبداد، توان بریدن صدای زندانیان را ندارند.
نرگس محمدی در دو پرونده قبلی که طی روزهای زندان برایش باز کردند، به ۲۷ ماه زندان و چهار ماه رفتگری و نظافت خیابانها محکوم شد.
تماس تلفنی و امکان ملاقات او از هشت آذر به دستور مسوولان زندان قطع شده است.
کانون مدافعان حقوق بشر درباره پروندهسازی جدید برای نرگس محمدی بلافاصله پس از برگزاری مراسم اهدای جایزه نوبل صلح به او، در گزارشی نوشت این اقدام از انتقامگیری دستگاه قضا از سالها مبارزات محمدی برای ارتقای حقوقبشر حکایت دارد.
این نهاد حقوق بشری اضافه کرد که این جایزه فرصت شنیده شدن بیش از پیش صدای بیصدایان و تحقق آزادی و عدالت برای زندانیان سیاسی و عقیدتی را فراهم آورده است.
مراسم اهدای جایزه نوبل صلح ۲۰۲۳ روز ۱۹ آذر در اسلو، پایتخت نروژ بدون حضور نرگس محمدی برگزار شد و علی و کیانا رحمانی، فرزندان نرگس محمدی، این جایزه را به نمایندگی از او دریافت کردند.
محمدی در سالهای گذشته بارها با عناوین اتهامی گوناگون به دلیل فعالیتهای حقوق بشریاش بازداشت، محاکمه و حدود شش سال زندانی شد.
او آخرین بار در آبان ۱۴۰۰ بازداشت شد و از آن زمان تاکنون در پروندههای مختلف مجموعا به ۱۰ سال و ۹ ماه زندان، ۱۵۴ ضربه شلاق و مجازاتهای تکمیلی دیگر محکوم شده است.
پیامها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از شکل گرفتن صفهای طولانی در پمپ بنزینهای شهرهای مختلف ایران در روز سهشنبه ۲۸ آذر است. روز دوشنبه ۲۷ آذر، فعالیت دستکم چهار هزار و ۲۰۰ جایگاه سوخت در ایران بر اثر حمله سایبری گروه گنجشک درنده مختل شد و پمپها از کار افتادند.
یک روز پس از وقوع اختلال گسترده در سوخترسانی در ایران، جعفر سالاری نسب، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران خبر داد در حال حاضر تنها در ۴۰ درصد از جایگاهها میتوان از کارت سوخت برای خرید بنزین استفاده کرد.
به عبارت دیگر ۶۰ درصد از جایگاهها به صورت آنلاین به سامانه هوشمند سوخت متصل نیستند و بنزین را دستی و آزاد میفروشند.
سالاری نسب توضیح داد: «در مرحله اول همه جایگاههای سوخت سطح کشور که دچار اختلال شده بودند به صورت دستی عملیاتی و فعال کردیم و سعی میکنیم تا آخر وقت امروز همه جایگاههای سوخت قابلیت استفاده از کارت سوخت را داشته باشند.»
پژوهشگران حوزه فنآوری اطلاعات میگویند سیستم کنترل صنایع در ایران قدیمی و دارای نقصهای امنیتی فراوان است. با وجود این نفوذ به سامانه سوخترسانی کشور به دلیل داخلی بودن شبکه ارتباطی آن، پیچیدگیهای فنی بیشتری دارد.
برخی مقامهای جمهوری اسلامی یکی از ویژگیهای راهاندازی کامل اینترنت ملی را افزایش امنیت سایبری زیرساختهای عنوان میکنند. این در حالی است که در سالهای گذشته به بسیاری از سیستمهای فعال در این شبکه از جمله سیستم کارتهای سوخت یا شبکه دوربینهای مداربسته زندان اوین از سوی هکرهای مختلف نفوذ شده است.
پیامهای مردمی درباره تعطیلی جایگاهها و خرابی نازلها
از روز دوشنبه تاکنون صدها مخاطب پیامها و ویدیوهایی برای ایراناینترنشنال فرستادهاند که حاکی از تعطیلی جایگاههای سوخت، صفهای طولانی مقابل پمپ بنزینها و نبود سوخت به اندازه کافی است.
به گفته یکی از مخاطبان، او به دلیل تعطیلی پمپ بنزین مجبور به استفاده از جایگاه سیار سوخت شده و جایگاهدار به بهانه کمبود سوخت، فقط ۱۵ لیتر بنزین در ازای ۱۵۵ هزار تومان به او داده است.
در پیامی دیگر، شهروندی از شکلگیری صفهای طولانی پمپ بنزینها در اهواز، عصبانیت مردم و بروز آشفتگی در پی اتمام سوخت خودروها خبر داد.
مخاطبی از رشت برای ایراناینترنشنال نوشت تمام پمپبنزینهای این شهر پر از خودروهای سواری و کامیون هستند.
به گفته او، از رشت تا رودبار و لوشان، هفت پمپ گازوییل و بنزین وجود دارد که همگی بسیار شلوغ و برخیشان از کار افتاده بودند.
در پیامی مشابه، شهروندی از مرودشت استان فارس درباره صفهای طولانی بنزین و گازوییل گزارش داد و گفت جایگاهدارها تنها بنزین آزاد به خودروها میدهند و از سوی دیگر بسیاری از پمپها خراب و عمدتا تکنازل هستند.
این نخستین باری نیست که جایگاههای سوخت ایران به دلیل حملات سایبری از کار میافتند.
سال ۱۴۰۰ و در دومین سالگرد سرکوب اعتراضات آبان ۹۸، گروه گنجشک درنده به جایگاههای عرضه سوخت در سراسر ایران حمله سایبری کرد و این جایگاهها از کار افتادند.
روزنامه اعتماد روز سهشنبه در مطلبی به تکرار حمله سایبری این گروه هکری پرداخت و نوشت: «سازمان پدافند غیرعامل کجاست؟ اصولا نقش این سازمان چیست؟»
به گفته اعتماد، سازمان پدافند غیرعامل نه در حمله دو سال پیش و نه حمله کنونی، پاسخی روشن درباره دلایل این اتفاقها ارائه نکرد.
سازمان پدافند غیرعامل روز دوشنبه در واکنش به اختلال در سامانه عرضه بنزین اطلاعیهای صادر کرد و نوشت: «در شرایط فعلی نمیتوان ادعاهای مطرح شده از سوی دشمن را تایید کرد.»
همزمان جواد اوجی، وزیر نفت، «حمله سایبری» به پمپبنزینها در ایران را تایید کرد.
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران نیز اعلام کرد بروز اختلال فنی در جایگاههای عرضه سوخت کشور «ناشی از توطئه معاندان برای تحتالشعاع قرار دادن رفاه و آسایش مردم» بود.
گروه هکری گنجشگ درنده که مسوولیت حمله به جایگاههای سوخت ایران را بر عهده گرفت، مرتبط با اسرائیل است.
این گروه در بیانیه خود اعلام کرد حمله سایبریاش در واکنش به «تعرضات جمهوری اسلامی در منطقه» است.
روزنامه اعتماد روز سهشنبه ۲۸ آذر در گزارشی به نقل از دو تیم تحقیقاتی مستقل نوشت که «سوخت پر گوگرد» آلودگی هوای کلانشهرهای ایران را افزایش داده است. بر اساس این گزارشها نیروگاهها نه فقط در فصلهای سرد، بلکه در تابستان هم مصرف سوخت سنگین داشتهاند.
با آغاز فصل سرد و بازگشت آلودگی هوا، دوباره خبرهای مربوط به استفاده نیروگاهها و پالایشگاهها از سوخت مازوت با حواشی بسیار منتشر شدهاند. بر اساس گزارشها، آلودگی هوا در چند وقت اخیر نسبت به سالهای گذشته افزایش بیشتری داشته است.
دادههای شرکت کنترل کیفیت هوا روز دوشنبه ۲۷ آذر نشان داد میانگین کیفیت هوای مناطق مختلف تهران به شاخص ۱۵۲ رسیده و وضعیت ۹ شهر استان تهران در وضعیت قرمز و ناسالم قرار دارد.
سازمان هواشناسی نسبت به افزایش آلودگی هوا در ۱۰ کلانشهر کشور تا روز اول دی هشدار داد.
مقامها، آلایندههای ناشی از دودکش کارخانهها و کارگاههای صنعتی، دودکش وسایل نقلیه و گاز ناشی از سوختهای فسیلی را از جمله دلایل آلودگی در تهران و برخی شهرها اعلام میکنند.
مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم، بهمن سال گذشته مازوتسوزی را در ۱۴ نیروگاه بخاری کشور شامل طوس در خراسان رضوی، مفتح در همدان، سهند بناب در آذربایجان شرقی، ایرانشهر در سیستان و بلوچستان، منتظری در اصفهان، منتظر قائم در البرز و رجایی در قزوین و هرمزگان تایید کرد.
بررسی متخصصان دانشگاه تهران و هیوستون آمریکا درباره ابعاد مازوتسوزی و گازوییلسوزی
به تازگی تیمی از متخصصان تغییرات اقلیمی از دانشگاه تهران و هیوستون آمریکا با استفاده از تصاویر ماهوارهای، پایشی انجام دادهاند که ابعاد مازوتسوزی و گازوییلسوزی در ایران را نشان میدهد.
در این تحقیق، نیروگاههای حرارتی و سیکل ترکیبی در کشور مورد بررسی قرار گرفته و مشخص شده در فصل پاییز و تابستان هم مصرف سوخت سنگین داشتهاند.
اعتماد به نقل از محمودرضا مومنی، کارشناس تغییر اقلیم و از اعضای این تیم نوشت که میزان آلایندگی در سوختهای گازوییل و مازوت یکسان است و فقط مازوت مقدار گوگرد بیشتری تولید میکند.
بر اساس این گزارش، در تمامی نیروگاههای سیکل ترکیبی ایران، گازوییل به عنوان سوخت دوم و گاهی در صنایع کوچک بهعنوان سوخت اول استفاده میشود.
به گفته مومنی، از آنجایی که هیچ اطلاعاتی درباره کیفیت گازوییل تولیدی و توزیعی در ایران وجود ندارد، این سوخت میتواند حلقه مفقوده تشدید آلودگی هوا در چند وقت اخیر باشد.
کدام نیروگاهها گازوییل و مازوت میسوزانند؟
این گروه تحقیقاتی ۲۰ نیروگاه ایران را بررسی کردند و با استناد به تصاویر ماهوارهای تایید کردند همگیشان در فصل تابستان و پاییز در چندین نوبت از سوخت سنگین استفاده کردهاند که سهم گازوییل در آنها بیشتر بوده است.
بر اساس این پژوهش، نیروگاههای سهند تبریز، شیراز، خرمآباد، خلیجفارس، هرمزگان، قم و کرمان از سوخت گازوییل و نیروگاه منتظر قائم فردیس کرج از سوخت با گوگرد بالا استفاده کردهاند.
نتایج نشان میدهند نیروگاههای اطراف و داخل تهران مانند طرشت، پرند، پاکدشت و رودشور از سوخت سنگین که احتمالا گازوییل است و نیروگاههای رجایی قزوین، رامین اهواز، مفتح همدان و سلیمی نکا به احتمال بالا در چندین نوبت در تابستان و پاییز از سوخت مازوت استفاده کردهاند.
نیروگاههای اسلامآباد، منتظری و چهلستون اصفهان هم از سوخت سنگین استفاده کردهاند.
برای نیروگاه شازند اراک آلودگی بالا پایش شده که میتواند مربوط به مازوتسوزی در این نیروگاه باشد.
عبدالرضا تقوی، مدیرعامل شرکت تولید نیروی برق منطقه مرکزی روز سهشنبه گفت: «نیروگاه شازند روزانه پنج میلیون لیتر مازوت میسوزاند.»
این نیروگاه هفته گذشته به صورت رسمی اعلام کرد مازوتسوزی را آغاز میکند و دلیلش را سرمای هوا و افزایش مصرف گاز از سوی مردم دانست.
یافتههای این گروه تحقیقاتی نشان میدهند گازوییل میتواند نقشی تعیینکننده در آلودگی هوا و اضافه بار ایجاد شده ایران طی سالهای اخیر داشته باشد اما برخلاف مازوت، حساسیت نسبت به این سوخت کمتر است.
سوخت نفت کوره یا مازوت بین ۲/۵ تا ۳/۵ درصد و گازوییل هم بین نیم تا یک درصد گوگرد دارد.
سوزانده شدن مازوت باعث تولید گوگرد میشود و آلودگی ناشی از دی اکسید گوگرد، عوارض پرشماری مانند تنگ شدن راههای تنفسی، آسم، اسپاسم برونشها، سرفه شدید، سوزش چشم و مجاری تنفسی، کاهش کارایی تنفسی، کم شدن عمق تنفسی، تشدید عوارض قلبی و عروقی و تنفسی و تاثیرات روانی و گوارشی را به همراه دارد.
استفاده از سوختهای گوگرددار در اطراف تهران
شرکت تیزنگر که به صورت تخصصی روی خدمات هوشمند فنآوری فضایی و پایش ماهوارهای کار میکند، در پژوهشی به بررسی استفاده نیروگاهها از سوختهای گوگرددار پرداخت.
طبق نتایج این پژوهش، در اطراف تهران نیروگاه سیکل ترکیبی پاکدشت دماوند از این سوخت استفاده میکند که میزانش از مهر امسال افزایش پیدا کرده است.
این گروه استفاده از سوخت با دی اکسید گوگرد را در نیروگاه منتظر قائم شناسایی کردند و گفتند مقادیر این آلاینده از تاریخ یکم تا دهم آذر بیش از ۲۰۰ میکروگرم بر متر مکعب بوده است.
طی سه هفته اخیر اظهارات ضد و نقیضی از سوی مسوولان درباره مازوتسوزی در تهران و کرج منتشر شده است.
برخی اعضای شورای شهر تهران علت اصلی آلودگی هوا را در استانهای تهران و البرز، مازوتسوزی نیروگاه «منتظر قائم» اعلام کردند.
روز ۱۸ آذر خبرگزاری ایسنا از «بازدید سر زده» علی سلاجقه، رییس سازمان حفاظت محیط زیست و جمعی از خبرنگاران از نیروگاه منتظر قائم خبر داد و نوشت مخازن مازوت این نیروگاه پلمب شدهاند.
این خبرگزاری افزود خبرنگاران روز ۱۵ آذر در رویدادی مشابه، از «پلمب بودن نیروگاه بعثت تهران اطمینان حاصل کرده بودند».
پژوهش گروه تیزنگر، استفاده از سوخت با دی اکسید گوگرد را در نیروگاه رجایی قزوین تایید میکند.
طبق این بررسی، از آبان میزان استفاده از این نوع سوخت در این نیروگاه افزایش داشته و مقادیر شناسایی شده از روز ۱۱ آذر بیش از ۳۰۰ میکروگرم بر متر مکعب است.
این گزارش اطلاعات مهم دیگری هم درباره استفاده از این سوخت در شهرکهای صنعتی و معادن سنگ و شن دارد که نشان میدهد این مراکز در ردیف اول مصرف سوخت مازوت و گازوییل قرار دارند.
در بازه زمانی یکم تا سیزدهم آذر امسال در اکثر نقاط استانهای البرز و تهران از این سوختها استفاده شده است.
شرکت پخش و پالایش مواد نفتی در پاسخ به روزنامه اعتماد تاکید کرد «هیچ سندی تا امروز» درباره استفاده از مازوت در نیروگاههای تهران یا توزیع فرآوردههای نفتی غیراستاندارد در این کلانشهر وجود ندارد.
مهدی پیرهادی، عضو شورای شهر تهران اواسط آذر امسال اعلام کرد طبق گزارش کمیسیون اصل ۹۰، وزارت نفت استانداردهای لازم را در استفاده از سوخت مازوت به کار نگرفته و بنزین، نفت سفید و گازوییلهای مصرفی استاندارد کافی را ندارند.
طی هفتههای گذشته چندین نماینده مجلس از حتمی بودن مازوتسوزی در برخی نیروگاههای ایران خبر دادند.
لطفالله سیاهکلی، نماینده مجلس گفت که در نیروگاه رجایی قزوین حتما مازوتسوزی وجود دارد و پس از آن، مصرف بیش از حد سوختهای فسیلی چون بنزین و گازوییل و خودروهای غیراستاندارد، دومین عامل آلودگی است.
مرتضی خاتمی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس اخیرا بدون اشاره به شهری خاص گفت: «به نظر میرسد مازوت در برخی نیروگاهها همچنان استفاده میشود.»
به گفته او، آمار ابتلا به بیماریها، مراجعه سرپایی به مراکز درمانی، بستری و نهایتا فوت ناشی از آلایندهها در ایران رو به افزایش است.
مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست ایران روز ۱۳ آذر اعلام کرد در سال ۱۴۰۱ بیش از ۲۶ هزار نفر در ۳۳ شهر به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست دادهاند.
