سفر اردوغان به برلین؛ اختلاف رهبران آلمان و ترکیه بر سر جنگ اسرائیل و حماس

خبرگزاری رویترز روز ۲۴ آبان با افشای جزییاتی از دیدار رهبر جمهوری اسلامی و رییس شاخه‌ سیاسی حماس نوشته بود که خامنه‌ای به اسماعیل هنیه گفته حکومت ایران از طرف حماس وارد جنگ با اسرائیل نخواهد شد.

اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال جزییات بیشتری را از دیدار خامنه‌ای و هانیه فاش می‌کند.

یک منبع که نخواست نامش فاش شود به ایران‌اینترنشنال گفت هواپیمای حامل مقام‌های حماس در روز ۱۱ آبان‌ در تهران به زمین نشست و دیدار رهبران حماس و جمهوری اسلامی در این روز انجام شد.

به گفته این منبع، خامنه‌ای در دیدارش با هنیه، یحیی سنوار، رییس دفتر سیاسی حماس در غزه را سرزنش کرده و گفته است او با پنهان کردن زمان حمله از رهبران جمهوری اسلامی دچار اشتباهی استراتژیک شده و تهران را در یک استیصال راهبردی و تاکتیکی قرار داده است.

خامنه‌ای همچنین گفته تصمیم یحیی سنوار باعث حضور گسترده‌تر آمریکا در منطقه و حمایت کامل سیاسی این کشور از اسرائیل شده است.

دفتر خامنه‌ای روز ۱۴ آبان با تایید دیدار او با هنیه نوشت که رهبر جمهوری اسلامی بر سیاست جمهوری اسلامی مبنی بر تداوم «حمایت از نیروهای مقاومت فلسطینی» تاکید کرده است.

در این خبر رسمی هیچ اشاره‌ای به وجوه انتقادی سخنان خامنه‌ای نشد.

با وجود برخی گزارش‌های رسانه‌های غربی درباره احتمال نقش داشتن جمهوری اسلامی در حمله حماس، خامنه‌ای پیشتر هم چنین نقشی را رد کرده بود.

آمریکا و اسرائیل نیز اعلام کرده‌اند نمی‌توانند نقش و دخالت مستقیم ایران را در حمله حماس تایید کنند.

حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان در سخنرانی اخیر خود گفت تصمیم حمله حماس به اسرائیل در روز هفتم اکتبر «کاملا فلسطینی» بود.

او در اولین سخنرانی خود پس از آغاز جنگ اسرائیل و حماس در روز جمعه ۱۲ آبان نیز گفت که آمریکا پیغام داد در صورت ادامه عملیات حزب‌الله، ایران را بمباران خواهد کرد.

پس از بروز جنگ اسرائیل و حماس، آمریکا حضور نظامی خود را در منطقه تقویت کرده و سه ناو هواپیمابر و یک زیردریایی هسته‌ای را برای کنترل اوضاع گسیل کرده است.

به گفته منبع ایران‌اینترنشنال، خامنه‌ای در دیدار با هنیه از سنوار انتقاد کرده و گفته است انتظار نداشته او دنبال‌روی محمد ضیف، فرمانده گردان‌های عزالدین قسام باشد.

محمد دیاب ابراهیم المصری، معروف به محمد ضیف و متولد سال ۱۹۶۵ به عنوان فرمانده مرموزی شناخته می‌شود که با وجود جراحات شدید ناشی از حمله نیروهای اسرائیل در دهه اول ۲۰۰۰ و از دست دادن یک چشم و پا همچنان فرماندهی گردان‌های عزالدین قسام را بر عهده دارد.

صفت ضیف به معنی مهمان از این جهت به او داده شده که محل اقامت ثابتی ندارد و به همین دلیل اسرائیل تاکنون موفق به یافتن محل اختفای او نشده است.

او در پیامی صوتی که روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) به مناسبت آغاز تهاجم حماس به اسرائیل منتشر کرد، از «برادران مقاومت اسلامی در لبنان، ایران، یمن، عراق و سوریه» خواست با گروه‌های فلسطینی متحد شوند.

سیاست ثابت خامنه‌ای در رفع مسوولیت از خود

اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس و زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین سه ماه پیش از حمله حماس به اسرائیل که به کشتار دست‌کم هزار و ۲۰۰ اسرائیلی انجامید به تهران رفتند و با خامنه‌ای و رییسی دیدار کردند. دیدارهایی که به گفته منبع ایران‌اینترنشنال، «در جریان آن نقشه حمله هفتم اکتبر با جزییات به اطلاع خامنه‌ای رسیده بود».

با این حال سخنان خامنه‌ای در دیدار با هنیه با نشان می‌دهد او اکنون تصمیم گرفته یحیی سنوار و محمد ضیف را مقصر معرفی کند.

اسرائیل این دو چهره را فرماندهان اصلی عملیات هفتم اکتبر می‌داند.

اطلاع داشتن رهبر جمهوری اسلامی از حمله حماس در عین سرزنش مقام‌های این گروه تداعی‌کننده روش خامنه‌ای در مواردی از جمله توافق برجام است.

او در جریان توافق برجام هم گرچه چراغ سبز رسیدن به توافق را داده بود و به گفته مذاکره‌کنندگان ارشد در جریان جزییات قرار داشت، بعدها از این توافق اعلام برائت کرد و در روز اول فروردین سال ۹۵ آن را «خسارت محض» توصیف کرد.

او در سال‌های گذشته بارها و بارها مقام‌های دولت حسن روحانی را بابت مذاکرات برجام و نتیجه آن آشکارا سرزنش کرده است؛ هر چند که آن‌ها تاکید کرده‌اند خامنه‌ای تا لحظه توافق در جریان جزییات بوده است.

انتقاد مراجع شیعه از خامنه‌ای به دلیل حمایتش از حماس

یک منبع مطلع دیگر به ایران‌اینترنشنال خبر داد چند مرجع تقلید شیعه در کشورهای منطقه از خامنه‌ای به دلیل حمایت از حماس انتقاد کرده‌اند.

علی خمینی، یکی از فرزندان احمد خمینی و از جمله اعضای خاندان بنیانگذار جمهوری اسلامی که حامی خامنه‌ای است حامل پیام تندی در همین رابطه برای رهبر نظام بوده است.

به گفته این منبع، مضمون پیام رهبران شیعه برای خامنه‌ای این بوده که حمایت او از اقدامات حماس باعث آسیب به اسلام و به ویژه مذهب شیعه شده است.

علی خمینی، داماد آیت‌الله علی سیستانی، مرجع تقلید شیعه در عراق است.

احتمال می‌رود نامه انتقاد برخی مراجع شیعه به خامنه‌ای درباره حمایت از گروه حماس مبتنی بر اختلاف مذهبی شیعه و سنی باشد.

منصور ارضی، مداح نزدیک به بیت خامنه‌ای روز ۲۸ مهر ماه گفته بود برخی «‌هیاتی‌ها» می‌گویند چرا باید برای فلسطین دعا کنیم؟

اشاره او نیز به اختلاف مذهبی شیعه و سنی بود. او برای توجیه هیاتی‌ها در حمایت از غزه گفته بود: «گروه‌های تحصیل‌کرده و عواملی در فلسطین اعلام کردند که به خدا ما شافعی هستیم. شافعی‌ها نزدیک به اهل بیت هستند.»

جروزالم پست در گزارشی نوشت جمهوری اسلامی پشت ربودن غیرنظامیان به دست حماس قرار دارد؛ از جمله زنان و کودکان و افراد بسیاری از کشورهای مختلف جهان مانند تایلند و روسیه.

برخی رسانه‌های حکومتی مانند پرس‌تی‌وی و خبرگزاری فارس در گزارش‌هایشان اشاره کردند که جمهوری اسلامی، نماینده حماس در مذاکرات با صلیب سرخ است.

جروزالم پست با اشاره به گزارش پرس‌تی‌وی از دیدار روز چهارشنبه ۲۴ آبان حسین امیرعبداللهیان با میرجانا اسپولیاریک ایگر، رییس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در ژنو به نقل از او نوشت: «دولت آمریکا با حضور و حمایت همه‌جانبه خود از رژیم صهیونیستی بر شدت جنگ در غزه افزوده است.»

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در این دیدار در مورد نگهداری «زندانی‌ها» از سوی حماس با رییس کمیته بین‌‌المللی صلیب سرخ گفت‌وگو کرد.

پرس‌تی‌‌وی در این گزارش نوشت که دولت اسرائیل در طول جنگ، مقابل «رویکردهای مثبت» حماس در قبال موضوع اسیران جنگی سنگ‌اندازی کرده است.

به نظر می‌رسد ادعای پرس‌تی‌‌وی در مورد رویکردهای مثبت، مربوط به اشاره امیرعبداللهیان به آزادی چند زندانی غیرنظامی از سوی جنبش مقاومت فلسطین و ابراز آمادگی آن‌ها برای تبادل زندانیان بیشتر باشد.

جروزالم پست نوشت این اظهارات نشان می‌دهند جمهوری اسلامی در گروگان‌گیری حماس نقش دارد؛ همان‌طور که پس از حمله هفتم اکتبر از حماس حمایت کرد.

رسانه‌‌های جمهوری اسلامی به «زندانیان غیرنظامی» که از سوی حماس نگهداری می‌‌شوند اشاره کردند و «آمادگی برای تبادل بیشتر» را مورد بحث قرار دادند.

موضوعی که می‌‌تواند نشان‌دهنده تماس مستقیم جمهوری اسلامی با حماس و نمایندگی «این گروه تروریستی» در مذاکرات با صلیب سرخ باشد.

واکنش صلیب سرخ به آدم‌ربایی و گروگان‌گیری گروه‌های نیابتی تهران

جروزالم پست نوشت گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی سابقه ربودن غیر‌نظامیان در کشورهای دیگر را دارند. برای مثال، گروه افراطی کتائب حزب‌الله، الیزابت تسورکوف، محقق اسرائیلی-روسی دانشگاه پرینستون را در عراق ربودند.

بر اساس این گزارش، اخیرا ویدیویی از تسورکوف از سوی این گروه منتشر شده است. در این ویدیو او به اجبار درباره ربوده شدنش صحبت می‌کند.

تاکنون کمیته بین‌‌المللی صلیب سرخ با تسورکوف ملاقات نکرده است. این در حالی است که بر اساس اعلام وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، این کمیته روز ۱۹ مهر نیز با امیرعبداللهان گفت‌وگو کرده بود.

بنابراین، این کمیته از زمان حملات هفتم اکتبر حماس، حداقل دو بار با جمهوری اسلامی گفت‌‌و‌گو کرده است اما با گروگان‌‌ها در غزه تماس نگرفته یا کاری برای کمک علنی به آن‌ها انجام نداده است.

جروزالم پست با اشاره به گزارش پرس‌تی‌وی و خبرگزاری فارس نوشت رییس کمیته بین‌‌المللی صلیب سرخ از اعتماد جمهوری اسلامی به این کمیته و کمک مثبت به ماموریت‌‌های آن تشکر کرده است.

میرجانا اسپولیاریک ایگر، رییس کمیته بین‌‌المللی صلیب سرخ گفت: «هر دو طرف نگران وضعیت غزه هستند.»

او اشاره کرد که کمیته تلاش می‌‌کند در این درگیری بی‌‌طرف بماند و وظایف بشردوستانه خود را انجام دهد.

روزنامه عربی «الشرق الاوسط» در گزارشی به نقل از منابع آگاه نوشت جمهوری اسلامی در حال تلاش برای انتقال تجهیزات و مقادیر زیادی مهمات نظامی پیشرفته برای حزب‌الله لبنان است.

اسرائیل در حدود دو ماه اخیر بارها جمهوری اسلامی را به حمایت مالی و تسلیحاتی از شبه‌نظامیان فعال در منطقه مانند حزب‌الله، جهاد اسلامی، حماس و حوثی‌های یمن متهم کرده است.

الی کوهن، وزیر امور خارجه اسرائیل روز سه‌شنبه ۲۳ آبان طی نشستی در ژنو، جمهوری اسلامی را به دلیل این حمایت‌ها «سرِ مار» و مسوول حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل خواند.

نیر بارکات، وزیر اقتصاد اسرائیل هم پیش از آن گفته بود در صورت مداخله بیشتر تهران در درگیری حزب‌الله با اسرائیل،‌ این کشور «آیت‌الله‌ها را از روی زمین محو و سر مار را قطع» خواهد کرد.

حملات حزب‌الله به اسرائیل، دو روز پس از حمله حماس در هفتم اکتبر به صورت پراکنده آغاز شد و از آن زمان تاکنون ادامه یافته است.

یک منبع مطلع در تل‌آویو به الشرق الاوسط گفت ارتش اسرائیل کاروان‌های بزرگ تسلیحاتی را که در مسیر لبنان بودند، منهدم کرده است.

جنگنده‌های نیروی هوایی اسرائیل در روزهای اخیر به فرودگاه‌های سوریه از جمله حلب و دمشق حمله کرده و آن‌ها را از کار انداخته‌اند.

این روزنامه افزود نیروی هوایی ارتش اسرائیل در حال حاضر بر غزه متمرکز است اما این نیرو در شمال اسرائیل هم در آماده‌باش کامل به سر می‌برد.

بر اساس این گزارش، نیروی هوایی این کشور برای رویارویی هم‌زمان در دو میدان آموزش دیده است.

طی دو روز گذشته تبادل آتش میان اسرائیل و حزب‌الله با شدت بیشتر ادامه یافت.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده از سوی حزب‌الله و یک منبع امنیتی در لبنان، شدت درگیری و حملات میان دو طرف طی روز گذشته افزایش یافت و هشت موضع اسرائیلی و ۱۲ شهرک لبنانی هدف حمله قرار گرفتند.

ارتش اسرائیل اعلام کرد یک گروه شبه‌نظامی را که تلاش می‌کرد موشک‌های ضد تانک به سمت اسرائیل پرتاب کند، هدف قرار داد.

نکته قابل توجه در درگیری‌های روز پنج‌شنبه ۲۵ آبان این بود که بر‌خلاف روزهای گذشته، ارتش اسرائیل شروع‌کننده بمباران بود.

بر اساس گزارش‌های ارتش اسرائیل، بمباران روز پنج‌شنبه که در چندین نوبت توسط نیروهای این کشور انجام شد به قصد ارسال این هشدار برای لبنان بود: «شکیبایی خود را از دست داده‌ایم.»

هشدار پاریس به تهران درباره گسترش جنگ غزه به مناطق دیگر

کاترین کولونا، وزیر امور خارجه فرانسه در دیدار با حسین امیر‌عبداللهیان در ژنو، به همتای ایرانی خود هشدار داد در صورت گسترش درگیری غزه به دیگر مناطق به ویژه لبنان، مسوولیت بزرگی بر عهده تهران خواهد بود.

با این‌ حال تهران از زمان حمله حماس به اسرائیل و پس از آن ایجاد درگیری‌ها از سوی حزب‌الله، نقش خود در این حملات را انکار کرده است.

امیرعبداللهیان روز جمعه در مصاحبه با فایننشال تایمز مدعی شد تهران به واشینگتن گفته است به دنبال گسترش جنگ حماس و اسرائیل و تشدید بحران در منطقه نیست.

او هم‌زمان به آمریکا هشدار داد در صورت ادامه حملات اسرائیل به غزه، درگیری منطقه‌ای اجتناب‌ناپذیر است.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ضمن رد احتمال گفت‌وگوی مستقیم بین تهران و واشینگتن گفت طی ۴۰ روز گذشته از طریق بخش منافع آمریکای سفارت سوئیس در تهران پیام‌هایی بین دو کشور رد و بدل شده است.

امیرعبداللهیان بار دیگر مدعی شد حزب‌الله و سایر شبه‌نظامیان اسلام‌گرا در فلسطین، عراق، سوریه و یمن نیروهای نیابتی ایران نیستند و هر کدام «هویت سیاسی مستقل» دارند.

با وجود این او هشدار داد این گروه‌ها «در قبال کشتار همتایان مسلمان و عرب خود در فلسطین بی‌تفاوت نیستند».

امیرعبداللهیان گفت واشینگتن در پیام‌هایی مشابه به تهران و حزب‌الله لبنان خواهان «خویشتن‌داری» شده است اما این صحبت‌ها «نمی‌تواند گروه مقاومت را در تصمیم‌گیری محتاط کند».

یک مقام وزارت دفاع آمریکا به خبرنگار ایران‌اینترنشنال گفت در روز جمعه یک حمله پهپادی به بشور (پایگاه حریر در کردستان عراق) رخ داد که تلفات یا آسیبی به زیرساخت‌های این پایگاه وارد نشد.

او گفت که یک حمله پهپادی دیگر به پایگاه هوایی الاسد عراق انجام شد که آن هم بدون تلفات یا خسارت به زیرساخت‌ها بود.

به گفته این مقام آمریکایی، حمله گزارش شده دیگر یک حمله پهپادی در تل بیدر سوریه بوده است که در پی آن یکی از نیروهای آمریکایی دچار مجروحیت جزیی شد.

او افزود هنوز جزییات بیشتری در مورد مجروح شدن احتمالی دیگر سربازان به دستش نرسیده است.

این مقام وزارت دفاع آمریکا گفت از ابتدای جنگ جاری میان حماس و اسرائیل تاکنون پایگاه‌های آمریکایی در عراق و سوریه در مجموع ۶۲ بار هدف حمله شبه‌نظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی قرار گرفته‌اند.

از این میان ۲۹ حمله به پایگاه‌های آمریکایی در عراق بوده و ۳۳ حمله نیز به پایگاه‌های آمریکایی در سوریه انجام شده است.

تحریم‌های تازه علیه گروه‌های شبه‌نظامی عراقی

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز جمعه تحریم‌های جدیدی را علیه گروه‌های شبه‌نظامی عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی اعمال کرد.

این وزارت‌خانه گروه کتائب حزب‌الله، یکی از این گروه‌ها را به دلیل دست داشتن در حملات علیه پایگاه‌های آمریکایی تحریم کرد.

تحریم‌های جدید علیه شش نفر از افراد عضو کتائب ‌حزب‌الله از جمله یک عضو هیات تصمیم‌گیری اصلی این گروه است.

آمریکا پیش‌تر این گروه را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار داده بود.

مسوول بخش ارتباطات خارجی و فرمانده‌ای که با سپاه پاسداران برای آموزش اعضای این گروه همکاری می‌کرده، از دیگر تحریم‌شدگان هستند.

یکی از مقامات نیروی قدس سپاه، بازوی منطقه‌ای سپاه پاسداران که شبه‌نظامیان متحد خود را در منطقه کنترل می‌کند نیز به دلیل فراهم کردن امکان سفر و آموزش اعضای کتائب حزب‌الله در ایران، هدف تحریم قرار گرفت.

برایان نلسون، معاون وزیر خزانه‌داری در امور تروریسم و اطلاعات مالی، در بیانیه اعلام تحریم کتائب حزب‌الله گفت: «اقدام امروز این پیام ایالات متحده را به کتائب حزب‌الله و سایر گروه‌های مورد حمایت ایران می‌رساند که از تمام امکانات موجود برای پاسخگو کردن عوامل فرصت‌طلبی که به دنبال سوء‌استفاده از وضعیت غزه برای اهداف خود هستند، استفاده خواهد شد.»

او افزود: «ما کاملا متعهد به امنیت و ثبات در خاورمیانه‌ایم و در تلاش‌های خود برای مقابله با فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده، ثابت‌قدم هستیم.»

تحریم‌های آمریکا موجب می‌شود هر گونه دارایی‌های احتمالی تحریم‌شدگان در آمریکا مسدود شود و آمریکایی‌ها از معامله با این افراد یا سازمان‌ها منع شوند. کسانی که با تحریم‌شدگان معامله کنند در معرض تحریم قرار می‌گیرند.

از زمان آغاز درگیری اسرائیل و حماس در هفتم اکتبر، ایالات متحده دفاع هوایی بیشتری در منطقه مستقر کرده و کشتی‌های جنگی و هواپیماهای جنگنده از جمله دو ناو هواپیمابر را به منطقه فرستاده تا تلاش کند جمهوری اسلامی و گروه‌های مورد حمایت تهران را از انجام حملات بازدارد.

راب جویس، رییس اداره امنیت سایبری آژانس امنیت ملی آمریکا ضمن تاکید بر فشار این رویدادها گفت که اغلب آن‌ها حملات مهمی به حساب نمی‌آیند و تاثیر قابل توجهی ندارند.

به گفته او بخشی از حمله‌های صورت گرفته به شیوه «وایپر» و بخشی دیگر نیز شامل حملات باج‌افزاری می‌شوند که مشابه آن‌ها قبلا روی داده است.

در روزهای گذشته اداره ملی سایبری اسرائیل با انتشار اطلاعیه‌ای نسبت به وجود یک بدافزار ایرانی از نوع وایپر در زیرساخت اینترنتی این کشور هشدار داده بود.

به گفته این مقام ارشد آژانس امنیت ملی، اسرائیل در حال حاضر در زمینه سایبری نگران سه گروه تهدید مختلف و در راس آن‌ها، تهدیدهای جمهوری اسلامی است.

به گفته او، به دلیل رابطه نزدیک جمهوری اسلامی با گروه حماس، رهبران امنیت ملی آمریکا درباره حضور ایران در این درگیری به واسطه توان سایبری‌اش و افزایش تنش‌های جاری هشدار داده‌اند.

اخیرا کریستوفر ری، مدیر اف‌بی‌آی تاکید کرده بود در صورت گسترش درگیری‌های فعلی در غزه ممکن است هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های حیاتی ایالات متحده به وسیله ایران و دیگر گروه‌های سایبری افزایش پیدا کند.

جویس تهدید دوم علیه اسرائیل را گروه‌های «هکتویست» دانست.

این گونه گروه‌های هکری اغلب مستقل هستند و با اهداف سیاسی و اجتماعی فعالیت می‌کنند.

در نبرد فعلی اسرائیل، تشخیص وابستگی یا عدم وابستگی هکتویست‌ها به حکومت‌های متخاصم، امری دشوار است.

تهدید آخر به گروهای باج‌افزاری مربوط می‌شود.

این مجرمان سایبری درگیری‌های فعلی را بازه مناسبی برای سوءاستفاده در نظر گرفته‌اند.

رییس اداره امنیت سایبری آژانس امنیت ملی آمریکا تاکید کرد نبرد ادامه‌دار اسرائیل موجب شده این کشور در زمینه دفاع سایبری بسیار بهتر عمل کند.

به گفته او نهادهای اسرائیلی در این زمینه ساختار و فرایندهای مناسبی ایجاد کرده‌اند تا از زیرساخت‌های حیاتی خود در برابر مهاجمین مراقبت کنند.

جویس یادآور شد در حال حاضر بیشترین فعالیت مخرب علیه اسرائیل از سوی جمهوری اسلامی ایران و هکتویست‌ها صورت می‌گیرد.

او از اظهارنظر درباره نقش احتمالی روسیه در مناقشه سایبری فعلی خودداری کرد.

این مقام امنیت سایبری ایالات متحده تاکید کرد انتشار اطلاعات نادرست و دروغ‌رسانی احتمالا بیشترین تاثیر را بر درگیری‌های فعلی گذاشته است.