امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه در افتتاحیه کنفرانس بشر دوستانه درباره غزه در پاریس، خواستار «تلاش برای آتشبس» بین اسرائیل و حماس شد و از تشکیلات خودگردان فلسطین خواست در این زمینه مسوولیت خود را بر عهده بگیرد. مصر هر گونه تلاشی را برای جابهجایی فلسطینیان از غزه رد کرد.
رییسجمهوری فرانسه روز پنجشنبه ۱۸ آبان گفت: «در آینده نزدیک، این حفاظت از غیرنظامیان است که باید روی آن کار کنیم. برای این کار، ما به یک توقف بشر دوستانه بسیار سریع نیاز داریم و باید برای آتشبس تلاش کنیم.»
او افزود: «این امر باید امکانپذیر باشد.»
مکرون تاکید کرد حفاظت از غیرنظامیان در نوار غزه «کاملا ضروری» است و هیچ «استاندارد دوگانه»ای در زمینه حفاظت از جان انسانها وجود ندارد.
رییسجمهوری فرانسه گفت: «این موضوع قابل مذاکره نیست.»
مکرون همزمان موضع قبلی خود مبنی بر اینکه اسرائیل «حق دفاع از خود و وظیفه حفاظت از خود» را دارد، تکرار کرد.
او گفت: «دولت اسرائیل نیز مسوولیت برجسته احترام به قانون و حفاظت از غیرنظامیان را دارد. مبارزه با تروریسم هرگز نمیتواند بدون قاعده انجام شود.»
سامح شکری، وزیر امور خارجه مصر روز پنجشنبه گفت که قاهره هر گونه تلاش را برای جابهجایی فلسطینیان از غزه رد میکند.
شکری در کنفرانس پاریس افزود آنچه اسرائیل انجام میدهد فراتر از دفاع از خود است.
محمد اشتیه، نخستوزیر تشکیلات خودگردان فلسطین در این نشست گفت: «رنج فلسطینیها ۷۵ سال است ادامه دارد.»
او گفت: «زمان اهمیت دارد. هر ساعت شش کودک در غزه کشته میشوند.»
جنگ اخیر میان اسرائیل و حماس از روز هفتم اکتبر که این گروه شبهنظامی فلسطینی به طور ناگهانی به اسرائیل حمله کرد، همچنان ادامه دارد.
این مقام فلسطینی گفت: «راهحل پایان اشغال، پایان شهرکسازی است. جامعه بینالمللی باید به این اشغال پایان دهد.»
در ادامه این نشست مکرون در پاسخ به اشتیه گفت: «حضور شما در اینجا به این معنی است که تشکیلات خودگردان فلسطین تنها مرجع مشروعی است که نماینده مردم فلسطین و آرمان آنهاست.»
او گفت: «تشکیلات خودگردان فلسطین برای همکاری با جامعه بینالمللی و یافتن راهحلی به منظور مبارزه روشن با تروریسم مسوولیت مهمی دارد؛ هم در مورد مسایل انسانی که امروز مطرح میکنیم و هم در مورد موضوعات سیاسی.»
رییسجمهوری فرانسه ابراز تاسف کرد که وضعیت بشر دوستانه «هر روز» در غزه بدتر میشود.
هدف از کنفرانسی که به میزبانی پاریس و با حضور نمایندگان ۸۰ کشور برگزار میشود، «شناسایی نیازهای مردم غزه در مورد پول و مواد مورد احتیاج» است.
در این راستا فرانسه کمکهای اضطراری خود را به ۱۰۰ میلیون یورو افزایش خواهد داد. این کشور پیشتر کمک ۲۰ میلیون یورویی را در این زمینه اعلام کرده بود.
مکرون خواستار هماهنگی و سازماندهی کمکها به شکلی کاملا مشخص شد تا بتوان آن را به مردم غزه تحویل داد.
مارتین گریفیث، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد در امور بشر دوستانه گفت: «ما به یک آتشبس بشر دوستانه نیاز داریم.»
این در حالی است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز چهارشنبه گزارشها از احتمال وقفه بشر دوستانه یا آتشبس موقت برای آزادی گروگانهای در دست حماس را رد کرد.
او گفت: «من میخواهم انواع شایعات بیهودهای را که از هر طرف میشنویم کنار بگذارم و یک چیز واضح را تکرار کنم: بدون آزادی گروگانهایمان آتشبسی برقرار نخواهد شد.»
از زمان حمله بیسابقهای که حماس در هفتم اکتبر از غزه به اسرائیل وارد کرد و بیش از هزار و ۴۰۰ کشته بر جای گذاشت، باریکه کوچک غزه تحت محاصره شدید اسرائیل قرار دارد.
در حالی که اوکراینیها با واقعیت تلخ طولانی شدن جنگ با روسیه روبهرو شدهاند، درگیریهای مرگبار در غزه که به دنبال حمله هفتم اکتبر شبهنظامیان حماس به اسرائیل آغاز شد، نه تنها توجهها را از اوکراین دور کرده است که بر تامین منابع مالی برای حمایت از کییف نیز تاثیر گذاشته است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین در واکنش به صحبتهای رییسجمهوری سابق آمریکا، دونالد ترامپ که مدعی شده است در صورت پیروزی مجدد در انتخابات سال آینده می تواند در عرض ۲۴ ساعت به جنگ روسیه علیه اوکراین پایان دهد، از ترامپ دعوت کرد از اوکراین دیدن کند.
سیانان در گزارش روز دوشنبه ۱۵ آبان ماه، به بررسی شرایط اوکراین و میزان حمایت جامعه جهانی از ادامه رویارویی نظامی اوکراین با تهاجم روسیه همزمان با افزایش خطر گسترده تر شدن جنگ در خاورمیانه پرداخت.
دعوت زلنسکی از ترامپ
زلنسکی در مصاحبهای با شبکه انبیسی که روز یکشنبه ۱۴ آبان ماه پخش شد، ادعاهای ترامپ را زیر سوال برد و از او دعوت کرد برای دیدن ابعاد واقعی تهاجم، روسیه به اوکراین سفر کند.
او در این مصاحبه عنوان کرد: «اگر او بتواند به اینجا بیاید، من به ۲۴ دقیقه - بله، ۲۴ دقیقه - نیاز دارم تا به رییسجمهوری ترامپ توضیح دهم نمیتواند این جنگ را مدیریت کند.»
زلنسکی در ادامه گفت: «به خاطر پوتین او نمیتواند صلح به ارمغان بیاورد.»
رییسجمهوری اوکراین همچنین از جو بایدن، رییسجمهوری ایالات متحده برای سفری که اوایل سال جاری به اوکراین داشت ستایش کرد و گفت: «فکر میکنم او جزییاتی را فهمیده است که شما فقط با حضور در اینجا میتوانید متوجه شوید. بنابراین من ترامپ را دعوت می کنم تا به اوکراین بیاید.»
ترامپ پیش از این در گفتوگویی با سیانان در ماه می ادعا کرده بود اگر او در زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین رییسجمهوری بود، این جنگ هرگز رخ نمیداد و اگر دوباره انتخاب شود، میتواند درگیری را در یک روز حل کند.
او گفته بود: «اگر رییسجمهوری باشم، این جنگ در یک روز، در ۲۴ ساعت حل می شود. من با پوتین ملاقات خواهم کرد. من با زلنسکی ملاقات خواهم کرد. هر دو دارای نقاط ضعف و نقاط قوت هستند. ظرف ۲۴ ساعت این جنگ خاتمه خواهد یافت.»
اما اظهارات زلنسکی پس از آن بیان شد که فرمانده ارشد اوکراین هفته گذشته هشدار داد جنگ وارد «بنبست» شده است.
به گزارش سیانان، زلنسکی در حالی به سختی برای حفظ حمایت جامعه جهانی مبارزه میکند که توجهها به درگیری در خاورمیانه منحرف شده و اختلاف نظر قانونگذاران آمریکایی، میتواند تامین منابع مالی برای ادامه کمک به جنگ در اوکراین از سوی ایالات متحده را با مشکل مواجه کند.
بنبست در نبرد
ژنرال والری زالوژنی، فرمانده ارتش اوکراین، در مقالهای مفصل برای اکونومیست نوشت: «درست مانند جنگ جهانی اول، به سطحی از فنآوری رسیدهایم که ما را در بنبست قرار داده است.»
به گزارش سیانان، در حالی که اوکراین بیش از ۲۰ ماه در برابر تهاجم تمام عیار روسیه مقاومت کرده، زالوژنی تاکید کرده است بدون یک جهش عظیم تکنولوژیک برای شکستن بنبست، «به احتمال زیاد هیچ پیشرفت موثری وجود نخواهد داشت».
اوکراین از زمان آغاز عملیات متقابل و ضد حمله در برابر روسیه در اوایل تابستان، موفق به بازپسگیری زمینهای کمی از سرزمین خود شده است؛ زمینهایی که از سوی خط دفاعی روسیه احاطه شدهاند.
به گزارش سیانان هنوز نزدیک به یک پنجم از خاک اوکراین در اشغال نیروهای روسیه است.
به گفته زالوژنی درگیری وارد «آنچه ما در ارتش آن را "جنگ موضعی"، نبرد ایستا و فرسایشی مینامیم ... - برخلاف جنگ "مانور، حرکت و سرعت" شده است».
او هشدار داد این شرایط به نفع روسیه خواهد بود زیرا به آنها زمان کافی میدهد تا قدرت نظامی خود را برای حملات مجدد به اوکراین بازسازی کنند.
زلنسکی در پاسخ به سوال انبیسی که آیا اظهارات ژنرال ارشد خود را میپذیرد، گفت: «وضعیت دشوار است اما فکر نمیکنم جنگ به بنبست رسیده باشد.»
او در ادامه گفت: «ما ابتکار عمل را در دست داریم. میتوانید تصور کنید که یک جنگ تمام عیار یا دو سال جنگ تمام عیار چگونه است؟ همه خسته میشوند اما با وجود این، من به رزمندگان و مردممان افتخار میکنم. آنها قوی هستند ... مردم ما تمایل شدیدی به پیروزی دارند.»
زلنسکی پس از پرداختن به حملات موفق اوکراین به کشتیهای جنگی روسیه و بنادر کریمه در تابستان گذشته و اشاره به موفقیتها در دریای سیاه و کریمه، به انبیسی گفت: «ناوگان روسیه با مهمات ما در حال نابودی است.»
با وجود این سیانان نوشت تلاش زلنسکی برای متقاعد کردن متحدان در مورد احتمال پیروزی اوکراین در جبهه نبرد به طور فزایندهای دشوار شده است زیرا در حال حاضر توجه جهان به جنگ در خاورمیانه معطوف است.
تامین منابع مالی امنیت ملی ایالات متحده
کاخ سفید اعلام کرد بودجهای که ایالات متحده برای کمک نظامی به اوکراین در اختیار دارد به سرعت در حال اتمام است چون مایک جانسون، رییس جدید مجلس نمایندگان و سنا همچنان بر سر درخواست دولت جو بایدن در مورد تصویب بیش از یکصد میلیارد دلار منابع مالی برای امنیت ملی اختلاف نظر دارند.
بایدن از کنگره خواسته است لایحه الحاقی را که شامل ۶۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار بودجه برای کمک نظامی به اوکراین و ۱۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار برای کمک نظامی به اسرائیل است، به عنوان یک «توافق جامع و دو حزبی» به تصویب برساند.
درگیری گستردهتر اروپایی
استدلال زلنسکی این است که مبارزه اوکراین علیه روسیه در راستای منافع امنیت ملی آمریکا است.
او به انبیسی گفت که اگر حمایت واشینگتن از میان برود، سربازان آمریکایی در نهایت ممکن است به یک درگیری گستردهتر اروپایی با روسیه کشیده شوند: «اگر روسیه همه ما را بکشد، به کشورهای ناتو حمله خواهد کرد و شما پسران و دختران خود را برای مقابله با تهاجم گسترده تر روسیه خواهید فرستاد. متاسفم اما در آن صورت هزینه بالاتری پرداخت خواهد شد.»
نمیتوانیم به تروریستها اعتماد کنیم
عدم تمایل کنگره به تصویب هزینه اضافی برای اوکراین در حالی است که تعدادی از نامزدهای ریاست جمهوری جمهوریخواه و دیگر مقامات غربی خواستار پایان دادن به جنگ از طریق مذاکرات صلح میان اوکراین و روسیه هستند.
سیانان با اشاره به صحبتهای زلنسکی با انبیسی در مخالفت با ایده مذاکرات صلح نوشت: ... حرف تروریستها هیچ ارزشی ندارد. هیچ! نمیتوان به تروریستها اعتماد کرد زیرا تروریستها همیشه برمیگردند ... آنها همیشه بازمیگردند.
همزمان با ادامه درگیریهای حماس و اسرائیل و هشدار سازمان ملل درباره ارتکاب جنایت جنگی به دست هر دو طرف، تنشهای منطقهای نیز شدت گرفته و آمریکا و اسرائیل با نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی درگیر شدند.
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد در واکنش به حملههای اخیر علیه مواضع آمریکا در عراق و سوریه، دو جنگنده اف-۱۵ ایالات متحده به یک انبار اسلحه مورد استفاده سپاه و نیروهای وابسته به آن در شرق سوریه حمله کردند.
همزمان رسانههای محلی عراق از شنیده شدن صدای انفجارهای پی در پی در شمال شهر اربیل در اقلیم کردستان عراق خبر دادند. طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، صدای این انفجارها به دلیل حمله پهپاد انتحاری به پایگاه حریر، محل استقرار نیروهای آمریکایی بوده است. خسارتهای احتمالی این حمله هنوز مشخص نیست.
گروههای شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی در شبکههای اجتماعی نوشتند که این حمله از سوی «گروه مقاومت اسلامی» در عراق انجام شده است.
از سوی دیگر، حوثیهای یمن، مورد حمایت جمهوری اسلامی، از سرنگون کردن یک پهپاد آمریکایی در آسمان یمن خبر دادند. ساعاتی بعد، یک مقام نظامی آمریکا در گفتوگو با الشرق تایید کرد حوثیهای یمن این پهپاد را سرنگون کردهاند.
همچنین دو سرباز اسرائیلی در حمله موشکی حزبالله لبنان به اسرائیل زخمی شدند.
ارتش اسرائیل در مقابل اعلام کرد یک انبار مهمات متعلق به حزبالله را در جنوب لبنان هدف قرار داده است.
درگیریها در غزه
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گزارشها از احتمال وقفه بشردوستانه یا آتشبس موقت برای آزادی گروگانهای حماس را رد کرد و گفت: «من میخواهم انواع شایعات بیهودهای را که از هر طرف میشنویم کنار بگذارم و یک چیز واضح را تکرار کنم: بدون آزادی گروگانهایمان آتشبسی برقرار نخواهد شد.»
با ادامه درگیریها، دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل با اشاره به وارد آمدن خسارتهای گسترده به نیروهای هوایی و دریایی حماس گفت: «ما به تعمیق حمله به شهر غزه ادامه میدهیم و ورودیهای تونل در مجاورت مکانهای غیرنظامی را از بین میبریم.»
در همین حال مقامهای فلسطینی از کشتهشدن ۱۹ نفر در حمله هوایی اسرائیل به نزدیکی بیمارستانی در اردوگاه آوارگان غزه خبر دادند.
رسانههای فلسطینی نیز از درگیری سنگین نیروهای اسرائیل و حماس در نزدیکی اردوگاه پناهندگان الشاطی در غرب شهر غزه و حمله هوایی اسرائیل به مناطق شرقی رفح در جنوب نوار غزه خبر دادند
تنشها در کرانه باختری نیز ادامه داشت. رسانههای فلسطینی از حمله نیروهای اسرائیلی به شهرهای جنین و الخلیل در کرانه باختری و درگیری آنها با فلسطینیان خبر دادند.
طبق این گزارشها، در پی شلیک نیروهای اسرائیلی در جنوب شهر الخلیل در کرانه باختری، یک فلسطینی کشته شد.
ادامه درگیریها در حالی است که ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، هشدار داد هر دو طرف مناقشه حماس و اسرائیل مرتکب جنایات جنگی شدهاند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز گفت تعداد بالای غیرنظامیان کشته شده در غزه نشان میدهد عملیات نظامی اسرائیل در این منطقه «به وضوح دارای اشکال» است.
یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائيل، اعلام کرد یحیی سنوار، از رهبران حماس، در پناهگاهش در نوار غزه محاصره شده است. گالانت افزود ارتباط سنوار با دیگر نیروهای این گروه قطع شده است.
سنوار ۶۰ ساله به دلیل استفاده از شیوههای خشونتآمیز و ظالمانه در شکنجه دشمنانش، اعم از اسرائیلی و فلسطینی، از سوی اسرائیل بهعنوان «قصاب خان یونس» شناخته میشود.
الجزیره گزارش داد نیروهای اسرائیلی در حال پیشروی بیشتر در مرکز شهر غزه هستند و تنها ۷۰۰ متر با بیمارستان الشفا فاصله دارند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، حماس از مراکز درمانی و آمبولانسها برای مقاصد نظامی استفاده میکند.
سایت واینت گزارش داد محسن ابوزینا، رییس تسلیحات و صنایع گروه حماس، در حملات شب گذشته ارتش اسرائیل به غزه کشته شد.
همزمان با افزایش نگرانیها از گسترش تنشها به نقاط دیگر منطقه و جهان، دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد موساد در همکاری با سرویسهای امنیتی برزیل و چند آژانس امنیتی بینالمللی حملهای برنامهریزی شده از سوی حزبالله لبنان در برزیل را خنثی کرده است. قرار بوده حزبالله در قالب شبکهای گسترده حملهای را به اهداف اسرائیلی و یهودی در برزیل انجام دهد.
فرانس۲۴ اعلام کرد شهرکنشینان اسرائیلی با حملات مکرر به کرانه باختری، تعدادی از فلسطینیان را از خانهها و زمینهای کشاورزی خود بیرون کردهاند.
تاکنون ۱۶۰ فلسطینی در جریان درگیریها در کرانه باختری جان خود را از دست دادهاند.
پلیس اسرائیل اعلام کرد تاکنون پیکرهای ۸۴۳ غیرنظامی که در جریان حمله مرگبار حماس در روز ۱۵ مهر جان باختند، شناسایی شدهاند.
به گزارش الجزیره، درگیریهای حماس و اسرائیل تاکنون منجر به کشته شدن بیش از ۱۰ هزار و ۳۰۰ فلسطینی و هزار و ۴۰۰ اسرائیلی شده است.
در این درگیریها دستکم ۲۵ هزار فلسطینی و پنج هزار اسرائیلی زخمی شدهاند.
بحران انسانی در نوار غزه
هلال احمر فلسطین هشدار داد سوخت بیمارستان القدس غزه روز چهارشنبه ۱۷ آبان به پایان میرسد.
سازمان بهداشت جهانی خبر داد از زمان آغاز مناقشه کنونی، مراکز درمانی در غزه ۱۰۸ بار هدف حمله قرار گرفتهاند.
بشرا خالدی، مدیر منطقهای موسسه خیریه آکسفام هشدار داد «بحرانی در ابعاد وسیع» در انتظار نوار غزه است.
به گزارش فرانس۲۴، تاکنون ۷۰ درصد از جمعیت دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفری غزه آواره شدهاند.
دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) اعلام کرد تعداد فلسطینیانی که برای در امان ماندن از حملات اسرائیل در حال تخلیه شمال غزه هستند، روز به روز در حال افزایش است.
به گفته اوچا، تنها در روز سهشنبه ۱۶ آبان، ۱۵ هزار فلسطینی از شمال غزه گریختند.
اوچا همچنین گزارش داد به دلیل کمبود شدید سوخت، آب و آرد هیچ نانواییای در شمال غزه به فعالیت خود ادامه نمیدهد.
واکنشهای بینالمللی به مناقشه خاورمیانه
هاآرتص نوشت قطر در حال میانجیگری برای آزادی ۱۰ تا ۱۵ تن از گروگانهای حماس در ازای توقف یک یا دو روزه درگیریها در نواز غزه است.
یک منبع نزدیک به حماس هم تایید کرد مذاکرات برای آزادی ۱۲ اسیر این گروه در ازای برقراری آتشبسی سه روزه در جریان است.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه ۱۷ آبان اعلام کرد هر چند ممکن است نوار غزه پس از پایان جنگ، «دوره گذاری» را سپری کند اما این منطقه نباید از سوی اسرائیل اشغال شود یا تحت محاصره قرار گیرد.
او افزود کوچکتر شدن قلمرو غزه و همچنین جابهجایی اجباری فلسطینیان اکنون یا پس از اتمام درگیریها قابل قبول نخواهد بود.
بلینکن با اشاره به حضور گروههای شبهنظامی در غزه تاکید کرد این منطقه دیگر نباید برای انجام حملات تروریستی مورد استفاده قرار گیرد.
وزیران امور خارجه کشورهای جی-۷ در بیانیهای مشترک با محکوم کردن حملات حماس و تاکید بر حق اسرائیل در دفاع از خود، خواستار توقف موقت درگیریها در نوار غزه به دلایل بشردوستانه شدند.
جیمز کلورلی، وزیر امور خارجه بریتانیا گفت ظهور یک «رهبری صلحطلب» در فلسطین میتواند از نتایج مطلوب مناقشه حماس و اسرائیل باشد.
هاآرتص نوشت دیپلماتهای غربی هشدار دادند اظهارات برخی مقامهای اسرائیلی در مورد شهرکسازی در نوار غزه، به مشروعیت و دیپلماسی عمومی این کشور آسیب میزند.
به گفته این دیپلماتها، در صورتی که اسرائیل واقعا دست به چنین اقدامی بزند، با عواقب سنگینی روبهرو خواهد شد.
پدر سه دختر لبنانی کشته شده در حمله پهپادی اسرائیل به جنوب لبنان، از مردم حاضر در مراسم تشییع پیکر دخترانش خواست از در دست گرفتن پرچم گروه حزبالله لبنان یا تصاویر حسن نصرالله، دبیرکل آن خودداری کنند. خبرنگار ایراناینترنشنال در لبنان درباره رخدادهای مرتبط گزارش داده است.
مراسم تشییع پیکر سه دختر لبنانی و مادربزرگشان در شهرک مرزی بلیده لبنان برگزار شد. تصاویر و فیلمهای دریافتی نشان میدهد بر خلاف رویه معمول، در این مراسم خبری از برافراشتن پرچمهای حزبالله و تصاویر حسن نصرالله نبود.
منابع محلی به روزنامه الشرقالاوسط گفتند پدر سه قربانی، از مردم شهرک خواسته است از برافراشتن هر گونه نشانهای برای حزبالله خودداری کنند و تنها تصاویر قربانیان را همراه داشته باشند.
به گزارش الجزیره، این سه دختر همراه مادربزرگشان در حمله هوایی ارتش اسرائیل به جنوب لبنان در روز ۱۴ آبان جان باختند.
از زمان آغاز مناقشه مرگبار حماس و اسرائیل در روز ۱۵ مهر، حزبالله لبنان به نشانه حمایت از شبهنظامیان فلسطینی حملات پراکندهای را علیه اهداف اسرائیلی به انجام رسانده است.
در مقابل، ارتش اسرائیل با آتش توپخانه و حملات هوایی به تحرکات حزبالله پاسخ داده است.
اتفاق رخ داده در مراسم تشییع این سه دختر نشان میدهد خواسته مردم لبنان دور نگه داشتن کشورشان از جنگ حماس و اسرائیل است.
بسیاری از فعالان لبنانی در شبکههای اجتماعی با استفاده از شعار «اول لبنان و نه جمهوری اسلامی» بر وارد نشدن بیروت به منازعات منطقهای تاکید دارند.
آنها معتقدند شبهنظامیان حزبالله به دنبال برآوردن منافع تهران، و نه مردم لبنان است.
یک ماه پس از شروع مناقشه کنونی میان اسرائیل و حماس در غزه، برای اولین بار دامنه تنشها در مرزهای جنوبی لبنان میان حزبالله و ارتش اسرائیل گسترش یافت و گردانهای فلسطینی القسام در لبنان وارد درگیریها شدند.
گردانهای القسام طی بیانیهای اعلام کردند در پاسخ به قتل عام فلسطینیها و تجاوزات اسرائیل به نوار غزه، با ۱۶ موشک نهاریا و جنوب حیفا را بمباران کردند.
از سوی دیگر ارتش اسرائیل روز ۱۵ آبان خبر داد ۳۰ موشک از لبنان به سمت شمال اسرائیل شلیک شده است. اسرائیل افزود حزبالله را مسوول این حملهها میداند.
همزمان رایزنیهای بینالمللی برای کاهش تنشها و اضافه نشدن جبهههای جدید به مناقشه خاورمیانه ادامه دارد.
آموس هوکشتاین، مشاور ارشد جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، روز ۱۶ آبان در سفری از پیش اعلام نشده به لبنان رفت و با نبیه بری، رییس پارلمان و نجیب میقاتی، نخستوزیر لبنان دیدار کرد.
هوکشتاین در بیروت گفت واشینگتن نمیخواهد درگیریها در غزه به لبنان کشیده شود.
بسیاری جمهوری اسلامی را مقصر اصلی افزایش تنشها در منطقه میدانند.
وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه جی-۷ روز ۱۷ آبان در بیانیهای مشترک از جمهوری اسلامی خواستند از اقدامات بیثباتکننده خود در منطقه و حمایت از گروههای شبهنظامی متحد تهران مانند حماس و حزبالله دست بردارد.
بر اساس گزارشها، درگیریهای شدید میان ارتش اسرائیل و شبهنظامیان حماس در نوار غزه همچنان ادامه دارد.
وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه ۷ در بیانیهای مشترک از جمهوری اسلامی خواستند از اقدامات بیثباتکننده خود در منطقه و حمایت از گروههای شبهنظامی متحد تهران مانند حماس و حزبالله لبنان دست بردارد.
در این بیانیه که روز چهارشنبه ۱۷ آبان از توکیو، پایتخت ژاپن منتشر شد از جمهوری اسلامی خواسته شده است با استفاده از روابط خود با گروههای شبهنظامی در منطقه، در جهت کاستن از تنشها گام بردارد.
پس از تهاجم مرگبار حماس به اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر)، گمانهزنیها در مورد نقش تهران در برنامهریزی و اجرای این حملات شدت گرفت.
روزنامه والاستریت ژورنال روز ۱۷ مهر گزارش داد سپاه پاسداران و اعضای حماس و حزبالله از ماه میلادی اوت جلسههای متعددی را برای برنامهریزی حمله به اسرائیل در بیروت ترتیب دادند که در برخی از آنها اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه و حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله نیز شرکت کردهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی مکررا دست داشتن تهران در حملات حماس به اسرائیل را تکذیب کردهاند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی روز ۱۸ مهر گفت کسانی که معتقدند حملات حماس «کار غیرفلسطینیها است، دچار محاسبه غلط شدهاند».
کشورهای عضو گروه ۷ با محکوم کردن حملات حماس و تاکید بر حق اسرائیل در دفاع از خود، خواستار توقف موقت درگیریها در نوار غزه به دلایل بشردوستانه شدند.
در بیانیه این گروه آمده است توقف درگیریها میتواند فرآیند ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه، آمد و شد غیرنظامیان و آزادی گروگانهای در اختیار حماس را تسهیل کند.
وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه ۷ تاکید کردند برای کمک به غیرنظامیان نیازمند آب، غذا، مراقبتهای پزشکی و پناهگاه در غزه، انجام «اقدامی فوری» ضروری است.
پیش از این، کاخ سفید روز ۱۶ آبان تایید کرد جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا در گفتوگو با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل خواهان توقف موقت درگیریها شده است.
در پی تشدید درگیریها در نوار غزه و ادامه پیشروی نظامیان اسرائیلی در این منطقه، نگرانیها در مورد وخیمتر شدن بحران انسانی در غزه شدت گرفته است.
سازمان پزشکان بدون مرز روز ۱۶ آبان هشدار داد: «هیچ مکانی در غزه از بمباران وحشیانه و بیرویه در امان نیست.»
در بیانیه وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه جی-۷ افزایش خشونت شهرکنشینان افراطگرای اسرائیلی علیه فلسطینیان محکوم شده است.
این بیانیه با «غیرقابل قبول» خواندن این حملهها تاکید کرد این اقدامات منجر به تضعیف امنیت کرانه باختری میشود و چشمانداز رسیدن به صلحی پایدار را تهدید میکند.
از زمان آغاز مناقشه کنونی میان حماس و اسرائیل، ۱۶۰ فلسطینی در جریان درگیریها در کرانه باختری جان خود را از دست دادهاند.
اشاره گروه ۷ به برنامه هستهای جمهوری اسلامی و وضعیت حقوق بشر در ایران
در بخش دیگری از بیانیه منتشر شده از سوی وزیران امور خارجه گروه ۷، به برنامه هستهای جمهوری اسلامی اشاره شده و آمده است: «ایران باید گسترش بیوقفه برنامه هستهای خود را که هیچ توجیه غیرنظامی معتبری ندارد و به طور خطرناکی این کشور را به فعالیتهای مرتبط با تسلیحات نزدیک میکند، متوقف کند.»
همچنین از جمهوری اسلامی خواسته شده است با همکاری همهجانبه و بدون قید و شرط با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، «به تعهدات قانونی و سیاسی خود در خصوص عدم اشاعه هستهای عمل کند».
گروه ۷ با اشاره به توسعه برنامه موشکی جمهوری اسلامی، حمایت تهران از روسیه در جنگ اوکراین و تضییع حقوق قانونی در زمینه آزادی دریانوردی در منطقه خلیج فارس از سوی ایران، از این کشور خواسته است به اقدامات بیثباتکننده خود پایان دهد.
وزیران امور خارجه گروه ۷ نگرانی عمیق خود را در رابطه با «وخامت وضعیت حقوق بشر در ایران از جمله برای زنان، دختران، و گروههای اقلیت» ابراز و «هدف قرار دادن افراد خارج از ایران، از جمله روزنامهنگاران و مخالفان» را محکوم کردند.
اجلاس دو روزه وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه جی-۷ از روز سهشنبه ۱۶ آبان در توکیو، پایتخت ژاپن آغاز شد.
بررسی دو جنگ اسرائیل و حماس و روسیه با اوکراین در دستور کار این اجلاس قرار داشت. جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در این نشست حضور یافت.
گروه ۷ از کشورهای بریتانیا، آمریکا، کانادا، فرانسه، آلمان، ژاپن و ایتالیا که از قدرتهای اقتصادی بزرگ دنیا هستند تشکیل شده است.
زیر سایه جنگ اسرائیل و حماس، اتفاقهای ناگوار بسیاری در گوشه و کنار جهان از توجهها دور ماندهاند. جنگ اوکراین به نظر بزرگترین بحران جهانی حاضر است که خبرهایش در پس اخبار خاورمیانه گم شده. پیشبینیها حاکی از دگرگون شدن احوال تمام جهان بر اثر بحران کنونی خاورمیانه است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین به تازگی در جریان یک نشست خبری با اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا در کییف، انحراف توجهها از جنگ در کشورش را زیر سایه جنگ در خاورمیانه بدیهی خواند.
فایننشال تایمز در گزارشی به رویدادهای جهانی پرداخت که اکنون در سایه اخبار غزه قرار گرفتهاند.
این گزارش با این جمله آغاز میشود: «درگیری در خاورمیانه، خبری بد برای لیبرالها، به نفع ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ.»
شرایط جهان در دهه ۹۰ میلادی
آهنگ «شرایط فقط میتواند بهتر شود» در سال ۱۹۹۳، چهار سال پس از فروپاشی دیوار برلین منتشر و به سرود دهه ۹۰ میلادی تبدیل شد.
این آهنگ دههای را به تصویر میکشید که در آن آپارتاید پایان یافت، دموکراسی به اروپای شرقی رسید، صلح به ایرلند شمالی آمد و توافقنامه اسلو نوید پایان دادن به درگیری فلسطین و اسرائیل را میداد.
دهه ۱۹۹۰ عصر صلحطلبان، دموکراتها و جهانگرایان (انترناسیونالیستها) بود اما امروز ناسیونالیستها، جنگافروزان و نظریهپردازان توطئه، پیشتازان عرصههای سیاسی هستند.
روسیه؛ خطر رو به افزایش
فایننشال تایمز در گزارش خود به خطر فزاینده روسیه اشاره کرده و آورده است که این کشور سال آینده ابتکار عمل را در جنگ با اوکراین به دست میآورد.
در خاورمیانه، خوشبینی ناشی از توافقنامه «صلح ابراهیم» بین تلآویو و کشورهای عربی با حملات حماس و تهاجم اسرائیل به غزه از بین رفته است و امکان وقوع یک جنگ گستردهتر در منطقه محتملتر از احیای روند صلح به نظر میرسد.
از سوی دیگر در آمریکا، جو بایدن، رییسجمهوری، با مشکلات فراوانی روبهرو است و دونالد ترامپ، رقیب او در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ به گزینه مورد علاقه بازارهای شرطبندی تبدیل شده است.
نظرسنجیهای اخیر نشان میدهند ترامپ در اکثر ایالتهای خاکستری که میتوانند نتیجه انتخابات را تعیین کنند، به راحتی پیشی گرفته است.
شرایط اوکراین
به نوشته فایننشال تایمز، جنگ غزه آمریکا را مجبور کرد زمان و منابع نظامی خود را از اوکراین منحرف کند. در برخی موارد، میان اوکراین و اسرائیل رقابتی مستقیم برای دسترسی به مهمات وجود دارد.
اوکراین به شدت با کمبود گلوله روبهرو است و اکنون برای تامین منابع با اسرائیل رقابت میکند. سیستمهای دفاع هوایی نیز همزمان مورد نیاز کییف و تلآویو هستند.
اکنون توانایی غرب برای جلب حمایت جهانی از اوکراین به دلیل خشم «جهان جنوبی» در مورد حمایت آمریکا از اسرائیل، آسیب بیشتری دیده است.
تلاشها برای تقویت این استدلال که روسیه در حال ارتکاب جنایات جنگی در اوکراین است، اکنون با اتهامات جدیدی مبنی بر استانداردهای دوگانه غرب مواجه خواهد شد.
این تحولات زمانی رخ داد که تلاشهای جنگی اوکراین از قبل دچار تزلزل شده بود.
به نظر میرسد استراتژی ضد حمله دولت کییف در رویارویی با روسیه تا حد زیادی شکست خورده است.
روسیه؛ یک اقتصاد جنگی
فایننشال تایمز نوشت رییسجمهوری اوکراین با عصبانیت این ایده را که جنگ در حال تبدیل شدن به یک بنبست است رد میکند؛ در حالی که پیشبینیها در مورد این مساله در واقع میتواند بیش از حد خوشبینانه باشد.
روسیه خود را به یک اقتصاد جنگی تبدیل کرده است و احتمالا در سال آینده از نظر تسلیحات و تعداد سربازان برتری رو به رشدی خواهد داشت.
احتمال اینکه نیروهای روسی در ماههای آتی بار دیگر شهرها و زیرساختهای اوکراین را هدف حمله قرار دهند، بسیار بیشتر از قبل است.
در طرف مقابل، اوکراین آسیبدیده همچنان به شدت برای تامین تسلیحات و حمایت مالی به غرب وابسته است اما حامیان غربی کییف نتوانستهاند تولید تسلیحات خود را برای مطابقت با ماشین جنگی روسیه افزایش دهند. همچنین، با مخالفت جمهوریخواهان حامی ترامپ، ادامه تامین بودجه برای جنگ اوکراین در کنگره ایالات متحده گیر کرده است.
با توجه به چشمانداز فزاینده بازگشت ترامپ به کاخ سفید و رها کردن اوکراین به سرنوشت خود، پوتین دلایل بیشتری برای ادامه جنگ سخت در سال آینده دارد.
بازگشت ترامپ به کاخ سفید
احتمال پیروزی ترامپ در انتخابات پیشرو به دلیل درگیری غزه بیشتر شده است زیرا بایدن برای ماندن در مقام ریاستجمهوری به رای جوانان، ترقیخواهان و عرب-آمریکاییها نیاز دارد اما بسیاری از مردم از حمایت دولت او از اسرائیل خشمگین هستند.
اگر ترقیخواهان در خانه بمانند یا به نامزدهای حاشیهای رای دهند، انتخابات میتواند به برنده شدن ترامپ منتهی شود.
اگر احساسات و طرفداری از فلسطین بهطور غیرمستقیم ترامپ را به کاخ سفید بازگرداند، در پاسخ به این احساسات نتیجه مطلوبی به همراه نخواهد داشت زیرا رییسجمهوری سابق آمریکا اخیرا بار دیگر خواستار ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا شد.
زیر سایه جنگ حماس و اسرائیل
توجه شدید جامعه جهانی به اسرائیل و غزه ممکن است پوششی برای سایر موارد نقض حقوق بشر باشد.
در هفتههای اخیر در پاکستان، سودان و قره باغ کوهستانی اخراج دستهجمعی و انتقال اجباری افراد یا صورت گرفته یا اعلام شده است.
سایر مشکلات مهم جهانی مانند تغییرات آب و هوایی نیز در خطر نادیده گرفته شدن هستند. کنفرانس جهانی اقلیمی سازمان ملل (کاپ ۲۸) با حضور رهبران جهان اواخر ماه جاری در حالی در دوبی آغاز میشود که توجهها به غزه است.
در شرایطی که آمریکا بیش از حد درگیر سیاستهای خارجی خود شده و در داخل کشور نیز شرایط بیثباتی را تجربه میکند، ممکن است چین از فرصت بهدست آمده استفاده کند.
در حال حاضر نشانههایی از نزدیکی بین پکن و واشینگتن وجود دارد اما تصویر بزرگتر همچنان نشاندهنده این است که چین قصد دارد جایگاه آمریکا را بهعنوان قدرت مسلط در اقیانوس آرام و شاید جهان، از آنِ خود کند.
مساله تایوان
تمرکز اصلی جاهطلبیهای شی جین پینگ، رییسجمهوری چین، بر تایوان است. تحلیلگران در واشینگتن بر این باورند که او به ارتش چین برای حمله به جزیره تایوان در سال ۲۰۲۷ فرمان آمادهباش داده است.
بایدن در تلاش برای بازداشتن چین از این تصمیم، بارها متعهد شده است از تایوان دفاع کند اما با وجود شرایط کنونی خاورمیانه، شی ممکن است فرصتی برای افزایش فشار بر تایوان بهدست آورد.
مساله تایوان یک بحران امنیتی در شرق آسیاست که به بحرانهای کنونی اروپا و خاورمیانه میافزاید.
با نگاهی به گذشته، میتوان فهمید ۳۰ سال پس از انتشار آهنگ «شرایط فقط میتواند بهتر شود»، این رویا قطعا به پایان رسیده است.
فایننشال تایمز در انتهای گزارش خود مینویسد این تحولات ناگوار، منجر به تاریک شدن روحیه سیاسی جهانی میشود؛ رویدادهایی که مستقیما از یکدیگر تغذیه میکنند.
اینکه بگوییم اکنون در عصری به سر میبریم که اوضاع فقط بدتر میشود شاید درست نباشد اما درک این واقعیت بسیار ساده است که در حال حاضر، قویترین روندها در امور جهانی «بدخواهانه» و رو به افزایش هستند.