انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی از جامعه جهانی و دنیای آزاد خواست در برابر نقض مکرر حقوق بشر در ایران خاموش نمانند. این انجمن با تاکید بر تجمعات جهانی ۳۰ اردیبشت خواهان اخراج نمایندگان جمهوری اسلامی از کشورهای غربی و تروریستی خوانده شدن سپاه از سوی دولتها شد.
پیش از این خانوادههای دادخواه هواپیمای اوکراینی با انتشار فراخوانی با عنوان «یکصدا علیه اعدامها در ایران»، از همگان دعوت کرده بودند در روز شنبه ۲۰ ماه می، برابر با ۳۰ اردیبهشت، تجمعاتی جهانی علیه اعدام برپا کنند.
این فراخوان در اعتراض به «اعدامها و احکام ناعادلانه در ایران» منتشر شده و از ایرانیان خارج از کشور خواسته تا روز شنبه به تجمعات محل زندگی خود در سراسر جهان بپیوندند.
در بیانیه جدیدی که از سوی این انجمن در روز شنبه ۳۰ اردیبهشت منتشر شده، آمده است: «دیروز سه جوان بیگناه را در اصفهان به دار کشیدند. مجید، صالح و سعید با ظلم و بیعدالتی جان خود را از کف دادند و جمهوری اسلامی خشم همه ما را شعلهورتر از گذشته کرد.»
انجمن خانوادههای پرواز اوکراینی همچنین به اعدام دهها تن از ایرانیان در چند هفته گذشته و خطر اعدام قریبالوقوع تعدادی دیگر در سراسر ایران اشاره کرد و گفت: «تمام دادگاههای برگزار شده در جمهوری اسلامی بدون روند دادرسی عادلانه و بدون دسترسی به وکیل مدافع مستقل به احکامی ناعادلانه منجر شدهاند که طی آن دهها خانواده را به سوگ نشاندهاند.»
در این بیانیه همچنین به نامشخص بودن جزییات این دادگاهها در «پروندههای خونین» چهار دهه گذشته اشاره شده که در آن قاتلان آزادانه میگردند اما جمهوری اسلامی با «پروندهسازی و اتهامزنی»، جوانان ایرانی را به چوبههای دار میسپارد تا از جامعه انتقام بگیرد.
نویسندگان بیانیه همچنین با تاکید بر این که «ایران به پیش از روز قتل ژینا (مهسا) امینی برنمیگردد» یادآور شدند: «انتقامگیری از جوانان و زنان ایرانی تنها خشم ما را شعلهورتر میکند. جامعه جهانی و دنیای آزاد اما نباید خاموش بماند.»
در ادامه این بیانیه به «هدیه کردن» ریاست مجمع اجتماعی شورای حقوق بشر به جمهوری اسلامی اشاره شده که به گفته نویسندگان، نشان میدهد «سیاستمداران دنیا نفهمیدهاند یا خود را به تجاهل میزنند که اکثریت ایرانیان حکومت جمهوری اسلامی را نمیخواهند و خواهان پایان دادن به دههها ظلم و بیکفایتی در سرزمین ایران هستند».
انجمن خانوادههای کشتهشدگان هواپیمای اوکراینی در آستانه برگزاری تجمعات جهانی روز شنبه، خواستههای اصلی از دنیای آزاد را برشمرد و گفت در مرحله نخست، جهان باید نقض مکرر حقوق بشر را در ایران محکوم کرده، خواستار آزادی تمام زندانیان سیاسی شود و ابزارهای لازم را برای جلوگیری از اعدام بیگناهان به کار ببرد.
«کمک به تلاشها در برقراری اینترنت آزاد و حمایت از خانواده آسیبدیدگان و مبارزان»، «اخراج نمایندگان جمهوری اسلامی» و «قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست گروههای تروریستی» از دیگر مواردی است که در این بیانیه از سیاستمداران و دولتهای غربی خواسته شده.
این انجمن همچنین با تاکید بر این که «جامعه ایرانیان خارج کشور تمام توان خود را برای حمایت از مردم ایران به کار خواهد گرفت»، یادآور شد: «جانهای بسیاری از ما گرفته شده است اما هر جنایت جمهوری اسلامی ما را مصممتر میکند که تنها راه موجود مبارزه برای آزادی و عدالت است.»
دادخواهان هواپیمای اوکراینی در پایان بیانیه خود خاطرنشان کردند: «در این راه در کنار هم میایستیم و برای رسیدن به ایرانی دموکراتیک و آزاد تلاش خواهیم کرد. ما دشمنان زندگی را نه فراموش میکنیم و نه میبخشیم.»
بر اساس فراخوانهای پیشین انجمن، قرار است ایرانیان مقیم کشورهای مختلف به صورت هماهنگ در روز شنبه ۳۰ اردیبهشت دست به برگزاری تجمع اعتراضی علیه اعدامها بزنند.
محمد هاشمی که پیشتر خبر بازداشت محسن کاظمی (برادر مجید کاظمی) را منتشر کرده بود، درباره نحوه خبردار شدن او از اعدام برادرش نوشت: «بچه رو کشتن، زنگ زدن به برادرش گفتن بیا اینجا به کسی هم چیزی نگو.»
او در ادامه اضافه کرد: «بردنشون یه جای پرت، یه چاله کوچیک کندن، جلوی برادر پیکر برادر رو به زور کردن تو قبری که براش کوچیک بوده، بعد گوشی رو دادن بهش گفتن حالا به خانوادهت بگو بیان اینجا.»
از سوی دیگر، تصویر و گزارشی به دست ایراناینترنشنال رسیده است که نشان میدهند سعید یعقوبی کُردسُفلی، یکی از سه متهم اعدام شده، «غریبانه» در نزدیکی غسالخانه روستای کُرد سفالی در اصفهان به خاک سپرده شده است.
ویدیویی که بهدست ایراناینترنشنال رسیده نشان میدهد خانواده مجید کاظمی، جوان اعدامشده در زندان دستگرد اصفهان، بر سر مزار او شیون و زاری میکنند.
تصاویری هم از مقابل خانه سعید یعقوبی منتشر شده که نشان میدهند گروهی از مردم اصفهان برای ابراز همدردی با خانواده و نزدیکان این جوان اعدامشده مقابل منزل او جمع شدهاند.
ویدیویی به ایراناینترنشنال رسیده است که عزاداری خانواده و نزدیکان سعید یعقوبی را بر مزار او نشان میدهد.
ویدیویی دیگر، حاکی از بیتابی و نالههای مادر این جوان اعدام شده است.
محمد هاشمی، پسرخاله مجید کاظمی خبر داد که جنازه او، صالح میرهاشمی و سعید یعقوبی در سه شهر جدا در استان اصفهان دفن شدهاند.
بر اساس گفتههای او، پیکر مجید کاظمی در حبیبآباد در نزدیکی اصفهان، سعید یعقوبی در کُرد سفلی (روستایی در شهرستان تیران و کرون) و صالح میرهاشمی در بلطاق (روستایی در بویین و میاندشت) دفن شده است.
هاشمی پیش از این در توییتی خبر داده بود که قرار است مجید و صالح و سعید در قبرستان حبیبآباد اصفهان، در نزدیکی زینبیه، در سکوت و به دست نیروهای جمهوری اسلامی به خاک سپرده شوند.
شعارهای اعتراضی در محلات تهران
انتشار این خبر در حالی بود که صبح امروز شهروندان ساکن مناطق مختلفی از پایتخت ایران چون تهرانپارس، شهرک نگین غرب، سعادتآباد، تهرانسر و ...، در واکنش به اعدام این سه نفر، شعار «مرگ بر حکومت جوانکُش» و «مرگ بر خامنهای قاتل» سر دادند.
بر اساس ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، شهروندان در محله اکباتان تهران هم علیه جمهوری اسلامی و علی خامنهای شعار دادند.
دعوت به اعتصاب و تجمع
حساب شهرک اکباتان در توییتر برای برپایی اعتراض سراسری در ساعت ۱۹ روز جمعه ۲۹ اردیبهشت فراخوان داد.
در این فراخوان آمده است: «خشم کاشتید، زمان برداشت انتقامه.»
گروهی از دانشجویان دانشگاه امیرکبیر هم در فراخوانی از دانشجویان در سراسر ایران خواستند روز شنبه ۳۰ اردیبهشت در «راستای همبستگی و اعلام انزجار از اعدام جوانان بیگناه خانه اصفهان» با لباس مشکی در دانشگاهها حاضر شوند.
گروه «جوانان محلات اصفهان و حومه» نیز با انتشار فراخوان اعتصاب برای «عزای عمومی» در اعدام این سه جوان نوشت: «عزا عزاست امروز؛ اصفهان قهرمان، صاحب عزاست امروز ... مردم اصفهان، شما را به تشیع و خاکسپاری باشکوه این قهرمانان ایران دعوت میکنیم.»
در این فراخوان آمده است: «اصفهان؛ از بازنشسته معلم، کارگر کشاورز، دامدار، دانشآموز، دانشجو، کاسب، خانهدار ... اعتصاب کنید و عزا بهپا کنید. ایران اعتصاب کن و عزا بهپا کن.»
واکنش فعالان مدنی و سیاسی و خانوادههای دادخواه داخل ایران
اشکان امینی، برادر مهسا امینی در استوری اینستاگرام خود نوشت: «داغدار شد، اعدام شد، هدایت شد».
سعید افکاری، برادر نوید افکاری نیز در توییتی با نام بردن از مجید کاظمی، صالح میرهاشمی و سعید یعقوبی نوشت: «سوگند میخوریم که پشیمون میشید …»
میثم پیرفلک، پدر کیان، کودک کشته شده در اعتراضات ایذه هم در استوری اینستاگرام خود با انتشار تصویر این سه جوان اعدام شده و با اشاره به همزمانی آن با قهرمانی تیم پرسپولیس در لیگ برتر فوتبال ایران، نوشت: «وقتی دارید شادی میکنید یادتون باشه شاید یه سری برنامهها داره در غفلت شما انجام میشه ....»
او همچنین شعری از مولوی را با خبر اعدام این سه نفر بازنشر کرد: «خفته بودستید تا اکنون شما/ که کنون جامه دریدید از عزا، پس عزا بر خود کنید ای خفتگان/ زانکه بد مرگیست این خواب گران.»
حسین رونقی، زندانی سیاسی سابق نیز در توییتی به زبان انگلیسی نوشت: «سه تن از معترضان قیام اخیر (بچههای ایران)، صبح امروز از طریق اعدام به قتل رسیدند. آیا شما هیچکدام از اینها را میبینید؟ آیا صدای ما را میشنوید؟»
صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی چند روز پیش در پیامی از زندان خود را «بچههای ایران» نامیده و از مردم خواسته بودند که «نگذارید ما را بکشند».
تجمع ایرانیان مقیم خارج کشور
روز جمعه، ایرانیان بروکسل در اعتراض به اعدام مجید کاظمی، صالح میرهاشمی و سعید یعقوبی مقابل سفارت جمهوری اسلامی تجمع کردند.
در شهر پرت استرالیا هم شماری از ایرانیان مقیم، در اعتراض به اعدام سه معترض مقابل دفتر شبکه ایبیسی استرالیا تجمع کردند.
تجمعی نیز از سوی ایرانیان مقیم ایتالیا مقابل سفارت جمهوری اسلامی در شهر رم شکل گرفت.
واکنشهای فعالان مدنی، سیاسی و نهادهای حقوق بشری خارج از کشور
در خارج از مرزهای ایران نیز اعدام سه نفر از متهمان پرونده موسوم به خانه اصفهان منجر به واکنشهای گسترده از سوی فعالان مدنی، سیاسی و نهادهای حقوق بشری شد.
شاهزاده رضا پهلوی در توییتی تصویر مجید کاظمی، صالح میرهاشمی و سعید یعقوبی را بازنشر کرد و نوشت: «ضحاک زمان علی خامنهای و مزدورانش، با هر جان عزیزی که میگیرند و خون پاکی که میریزند، پرونده جنایاتشان را سنگین و سنگینتر میکنند.»
او اضافه کرد: «ملت ایران در همین چند روز بار دیگر اتحاد وسیعشان را به رخ "جنایتکار معظم" کشیدند و اکنون مصممترند که بساط ظلم و بیت جور او را نیز جمع کنند. در کنار خانوادههای سعید یعقوبی، صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و همه جانباختگان راه میهن هستیم و تنهایشان نمیگذاریم.»
شاهزاده رضا پهلوی خاطرنشان کرد: «روز پیروزی و برقراری عدالت و پایان اعدام و جنایت، حتمی است.»
حامد اسماعیلیون، فعال سیاسی و از خانوادههای دادخواه هواپیمای اوکراینی با تاکید بر اینکه «هر جنایت، خشم ما را علیه جمهوری اسلامی شعلهورتر میکند» گفت: «خود را در کنار خانواده مجید، صالح و سعید میدانیم و همدردشان هستیم و برای اجرای عدالت برای این سه عزیزِ به قتل رسیده در روزی پس از جمهوری اسلامی تلاش خواهیم کرد.»
او همچنین یادآور شد: «به جای عزا باید بر راههای ساقط کردن این حکومت تمرکز کرد. باید تلاش خود را بر توانمندتر کردن مردم در داخل ایران معطوف کنیم. خونِ پاک جوانان خانهاصفهان و همه آنها که جان خود را از دست دادهاند فراموش نخواهد شد. نه فراموش میکنیم و نه میبخشیم.»
وحید بهشتی، کنشگر و روزنامهنگار نیز در توییتی، تنها راه نجات را «خیابان» خواند و گفت: «وقتی روز گذشته صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی از زندان تماس گرفتند و گفتند ما هنوز زندهایم بهخاطر شما مردم، رژیم احساس خطر جدی کرد و این واکنش جنایتکارانه امروز به واسطه وحشتی بود که از ما مردم، سراسر وجودش را فرا گرفت.»
او در ادامه تصریح کرد: «باید با قدرت به خیابانها بازگشت؛ چه در داخل و چه در خارج از کشور.»
نازنین بنیادی، از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی، در اعتراض به اعدام سه معترض زندانی در توییتر نوشت: «جمهوری اسلامی بار دیگر دشمنی خود را با مردم ایران و حقوق بشر به رخ دنیا کشید. باید از شورای حقوق بشر سازمان ملل پرسید از کدام حقوق بشر سخن میگویند و دلیل وجودی این شورا چیست؟»
علی کریمی، ملیپوش سابق تیم ملی فوتبال ایران و از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی نیز در توییتی نوشت: «از آن بگو که نمیکشد ... اذان نگو که میکشد...»
محمود امیری مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران هم در توییتی نوشت که اعدام میرهاشمی، کاظمی و یعقوبی باید عواقب جدی برای جمهوری اسلامی داشته باشد چون در غیر این صورت جان ۱۰۰ معترض دیگر در خطر خواهد بود.
صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی، سه نفر از متهمان پرونده معروف به خانه اصفهان، در حالی بامداد جمعه ۲۹ اردیبهشت اعدام شدند که در روزهای گذشته شمار زیادی از شهروندان، چهرههای فرهنگی، سیاسی و نهادهای حقوق بشری در داخل و خارج از ایران خواهان توقف اجرای حکم آنان شده بودند.
واکنش نمایندگان پارلمانهای خارجی
دریا صفایی، نماینده ایرانیتبار پارلمان بلژیک، در واکنش به اعدام سه معترض اصفهانی نوشت: «ماشین کشتار رژیم بار دیگر سه جوان بیگناه آزادیخواه انقلاب "زن، زندگی، آزادی" را اعدام کرد. جمهوری اسلامی به این رفتار وحشیانه ادامه خواهد داد تا ایرانیان را بترساند و مبارزان شجاع آزادی را از حضور در خیابانها دلسرد کند.»
او در ادامه نوشت: «ننگ بر رژیم اسلامی و همه کشورهای غربی که با این هیولاها لاس میزنند.»
علیرضا آخوندی، نماینده ایرانیتبار پارلمان سوئد در اینستاگرام خود نوشت: «بار دیگر جمهوری مستبد اسلامی به فریاد آزادیخواهی ملتی که از هر فضایی برای فریاد "اعدام نکنید" استفاده کردند، با اعدامهای امروز، دهن کجی کرد.»
او در ادامه به اعدام روزانه دستکم دو نفر در سال جاری میلادی از سوی حکومت اشاره کرد و گفت: «پاسخ ما به این هیولاهای جنایتکار، پایداری و شجاعت برای ادامه مبارزه به منظور دستیابی به آزادی است. آزادی، عدالت و حق زندگی بدون ظلم چیزی نیست که به خودی خود به دست آید. این مهم به ما بستگی دارد که هر کاری میتوانیم انجام دهیم و ناامید نشویم تا به آنجا برسیم.»
آخوندی در ادامه یادآور شد: «خشم ما بیشک موجب سقوط این رژیم جنایتکار و مستبد خواهد شد و در این راه من در کنار شما مردم شجاع خواهم بود.»
هیلل نویر، مدیر اجرایی سازمان دیدهبان سازمان ملل، در توییتی نوشت که جمهوری اسلامی که به تازگی به عنوان رییس مجمع اجتماعی شورای حقوق بشر سازمان ملل منصوب شده، سه معترض را اعدام کرد.
او همچنین یادآوری کرد حکومت در سال گذشته نیز ۵۸۲ نفر را اعدام کرد که نسبت به سال پیش از آن ۷۵ درصد افزایش داشته است.
هانا نیومن، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، در توییتی در واکنش به اعدام صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی نوشت: «دنیا، بیدار شو!»
او همچنین خواستار قرار گرفتن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروههای تروریستی اروپا و قطع مذاکرات برجام شد.
ییوان ری، نماینده پارلمان آلمان نیز در توییتی در واکنش به اعدام میرهاشمی، کاظمی و یعقوبی نوشت: «آنان سه نفر دیگر را کشتند. رژیم ایران بار دیگر ثابت کرد که تروریستی بیش نیست.»
نوربرت روتگن، نماینده پارلمان آلمان هم در توییتی نوشت: «کسی نمیداند آیا میشد آنها را نجات داد یا نه اما آلمان و اتحادیه اروپا هیچ تلاشی نکردند.»
مارتینا رنر، یکی دیگر از نماینده پارلمان آلمان و کفیل سیاسی صالح میرهاشمی نیز توییت کرد: «خبر قتل صالح میرهاشمی، من و تیمم را شوکه کرد. خشم با احساس ناتوانی آمیخته میشود ...»
او همچنین یادآور شد: «ما مقابل شجاعت و مقاومت مردم ایران سر تعظیم فرود میآوریم و امیدواریم روزی در ایران آزاد، شخصا با بازماندگان ابراز همدردی کنیم.»
سناتور سایمن برمینگام، رهبر مخالفان در مجلس سنای استرالیا و وزیر امور خارجه دولت سایه این کشور هم در حساب توییتری خود نوشت: «اخبار اعدامهای بیشتر در ایران به شکلی غمانگیز، وحشیگری رژیم حاکم در ایران را از جمله علیه مردم خودش یادآوری کرد.»
او اضافه کرد: «استرالیا در هر شرایطی در مقابل مجازات اعدام میایستد. ما باید ظلم و ستم بر مردم ایران را بیشتر محکوم کنیم.»
دیوید ون، دیگر سناتور استرالیایی که کفالت سیاسی مجید کاظمی را نیز بر عهده داشت، در توییتی ضمن ابراز تاثر عمیق از اعدام او و دو زندانی دیگر پرونده موسوم به خانه اصفهان، نوشت که دولت این کشور باید «اقدامات جدی انجام دهد تا جمهوری اسلامی را درباره نقض بیوقفه حقوق بشر پاسخگو کند».
تئو فرانکن، نماینده پارلمان بلژیک نیز گفت: «سه جوان امروز به دست رژیم ظالم آیتاللهها اعدام شدند. جنایت آنها؟ اعتراض برای آزادی. این رژیم تهدیدی بزرگ برای خاورمیانه، غرب و صلح جهانی است.»
کانون مدافعان حقوق بشر در واکنش به اعدام صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی اعلام کرد: «امروز اگرچه سراپا درد و زخمیم اما مصممتر از پیش، برای حذف مجازات ارتجاعی اعدام به تلاش خود ادامه خواهیم داد.»