ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، گفت مقامات این وزارتخانه از جمله رابرت مالی طی هفتههای اخیر زمان زیادی را صرف بررسی چگونگی حمایت از اعتراضات ایرانیان کردهاند. او افزود ایرانیان شجاع از جمله زنان و دختران برای تظاهرات مسالمتآمیز به خیابان آمده و خواستار اصلاحات هستند.
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در نخستین نماز جمعه پس از چهلم قربانیان جمعه خونین این شهر در روز هشتم مهر، کشتار مردم خاش را حادثهای دلخراش خواند و گفت: «هر انسان آزادهای از جمعه خونین و حوادث زاهدان و خاش و کشته شدن مردم با گلوله جنگی آزار میبیند.»
او روز ۲۰ آبان و در خطبههای نماز جمعه به بیانیه نمایندگان مجلس برای صدور احکام سنگین از جمله اعدام برای معترضان اشاره کرد و گفت: «شنیدم نمایندگان مجلس بیانیه خیلی تندی را نسبت به معترضان امضا کردهاند و متعجب شدم که مجلس، خانه ملت است و شما نماینده مردم هستید؛ باید این را ترویج دهید که حرف مردم شنیده شود.»
او خطاب به نمایندگان مجلس ادامه داد: «شما باید از مردم دفاع کنید که با گلوله جنگی زده نشوند. سفارش کنید که زندانیها را آزاد کنند اما شما که در نامهتان سختترین مجازات را برای مردم طلب میکنید، آیا شایسته نمایندگی ملت هستید؟ در جای دیگر دنیا هیچ نمایندهای این کار را میکند؟»
اسماعیلزهی با اشاره به سخنان اخیر نایب رییس مجلس مبنی بر تجزیهطلب خواندن معترضان سیستان و بلوچستانی گفت: «از یک نماینده انتظار نمیرود مردم خوب و وطندوست و مرزدار را جداییطلب و تجزیهطلب و اغتشاشگر بخواند.»
او در ادامه خطبههای خود اتحاد امروز مردم ایران را ناشی از «فشارهای زندگی، آزادیخواهی و عدالتطلبی» خواند و خطاب به حاکمیت گفت: «ضعفهای خودتان را ببینید و گردن دشمن نیندازید. این مردمی که امروز فریاد میزنند به خاطر تحریک خارجیها نیست. به این دلیل است که گرفتارند و آزادی ندارند.»
عبدالحمید اسماعیلزهی با اشاره به حوادث دلخراش جمعه خونین زاهدان و کشتار خاش به دست نیروهای مسلح گفت: «ما نمیدانیم بعضی از این نیروهایی که از بیتالمال روزی میخورند کجا تعلیم و آموزش دیدند که اینگونه معترضان را که تنها سنگی پرتاب کردند و اعتراض داشتند، با گلوله جنگی زدند؟»
او در ادامه با اشاره به ابراز همدردی همه مردم ایران از مناطق کردنشین تا تهران و مشهد و اصفهان و شهرهای دیگر در چهلم «شهدای زاهدان» گفت: «این بهترین نمونه و الگوی وحدت را به نمایش گذاشت. این وحدت و همدردی است که تمامیت ارضی ما را تضمین میکند و امنیت ملی ما را بالا میبرد.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان در ادامه گفت: «بعضی میگویند شما اگر آزادی نداشتی این حرفها را نمیزدی. احزاب و تشکلها کجا آزادند؟ کجا آزادی کلام و بیان هست؟ آزادی قلم و بیان محدود است. سانسور شدید وجود دارد. بسیاری از روزنامهنگاران الان زندان هستند.»
او یادآور شد: «از این حادثه تکان خوردم که در دولتهای گذشته، ۱۲ روزنامه را یک قاضی با یک حکم و یک شبه بست. کجای دنیا چنین کاری میکنند؟ کجای دنیا قلم را اینطور محدود میکنند؟ البته مقایسه من با دنیای آزاد است که دموکراسی دارند.»
عبدالحمید اسماعیلزهی همچنین «شرف و عزت نیروهای مسلح» را در کشته شدن برای حفاظت از مردم خواند و به دستگاه قضایی توصیه کرد معترضان را محارب نشناسد، احکام سنگین به بازداشتیها ندهد و زندانیان سیاسی را آزاد کند.
امام جمعه اهل سنت زاهدان با تاکید بر اینکه امروز حتی برای مسوولان رده بالا هم روشن شده در حادثه ناگوار جمعه خونین زاهدان «مردم به ناحق کشته شدند»، خواسته خانواده کشتهشدگان اعتراضات سیستانوبلوچستان را «محکوم کردن جنایت از سوی حکومت»، «محاکمه عاملان و آمران» و نیز «رفع اتهام تجزیهطلبی از مردم معترض» عنوان کرد.
او همچنین گفت که به خانواده کشتهشدگان جمعه خونین زاهدان پیشنهاد پول داده شده و آنها رد کردهاند و گفتهاند که پول نمیخواهند، بلکه عزت و حرمتشان باید حفظ شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا با ابراز نگرانی از سفر نیکلای پاتروشف، دبیر شورای امنیت ملی روسیه به ایران و کمک احتمالی مسکو به تهران برای سرکوب خیزش انقلابی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، ابراز نگرانی کرد.
ند پرایس تاکید کرد که هر دو کشور «متاسفانه تجربه زیادی در زمینه سرکوب دارند».
پیش از این نیز کارین ژان پییر، سخنگوی کاخ سفید، از کمک روسیه به جمهوری اسلامی در زمینه سرکوب اعتراضات سخن گفته بود.
پرایس اما گفت که کل جهان باید نسبت به توسعه اتحاد عمیق روسیه و ایران در سالهای اخیر نگران باشد و آن را به عنوان یک تهدید عمیق ببیند.
او اضافه کرد که مردم اوکراین هم این موضوع را به عنوان «یک تهدید عمیق» میبینند.
پرایس تاکید کرد که آمریکا با جامعه بینالمللی برای رسیدگی به تهدیدهای جداگانه یا مشترک ایران و روسیه، همکاری میکند.
نیکلای پاتروشف، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، در سفر به تهران با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و ابراهیم رئیسی، رییسجمهوری ایران، دیدار کرد.
رئیسی در دیدار با او گفت: «اراده ایران و روسیه ارتقای سطح روابط راهبردی در عرصههای مختلف است.»
شمخانی نیز در دیدار با این مقام روسیه، بر «ایجاد نهادهای مشترک و همافزا برای مقابله با تحریمها و فعالسازی ظرفیت نهادهای بینالمللی علیه تحریم» تاکید کرد.
کشورهای غربی ارسال پهپاد از سوی ایران به روسیه را برای استفاده در جنگ اوکراین، نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل خواندهاند که در حمایت از برجام صادر شده است.
در همین حال شبکه تلویزیونی اسکاینیوز بریتانیا به نقل از منابع امنیتی گزارش داده بود روسیه پذیرفته است در قبال دریافت پهپادهای ایرانی، بقایای تسلیحات آمریکایی و اروپایی را که در جریان جنگ اوکراین به دست نیروهای روسی میافتد، به ایران بفرستد.
به گزارش اسکاینیوز، جمهوری اسلامی ممکن است بکوشد با مهندسی معکوس، تسلیحاتی مشابه این تسلیحات غربی بسازد و در جنگهای آینده از آنها استفاده کند.
رسانههای ایران از تماس تلفنی حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل خبر دادند. در این گفتوگو، امیرعبداللهیان مدعی شده آنچه جمهوری اسلامی از آغاز اعتراضات تاکنون در ارتباط با معترضان انجام داده، «خویشتنداری عمیق» بوده است.
گفته شده این صحبتهای امیرعبداللهیان در واکنش به پیشنهاد برگزاری نشست ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل درباره اعتراضات و در واکنش به آن بوده است.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفته است: «نشست شورای حقوق بشر برای دولتهایی که مروج خشونت و ترور هستند باید تشکیل شود؛ نه در مورد جمهوری اسلامی ایران که مدافع واقعی حقوق بشر است و در اغتشاشات اخیر نیز عمیقا خویشتنداری به خرج داده است.»
امیرعبداللهیان بار دیگر دولتهای غربی را متهم کرده که اقدام به «تشویق خشونت و آموزش ساخت سلاح و کوکتل مولوتوف در فضای مجازی و رسانهای» کردهاند که به ادعای او، نتیجهاش «کشتار پلیس و ناامنی در ایران» و زمینهسازی برای «اقدام تروریستی داعش» بوده است.
او روز چهارشنبه نیز در توییتی سخنان وزیر امور خارجه آلمان درباره تصویب تحریمهای جدید علیه مقامهای سرکوبگر جمهوری اسلامی را «تحریکآمیز» و «مداخلهجویانه» خواند و نوشت: «پاسخ ما متناسب و قاطع خواهد بود.»
آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان، گفته بود اتحادیه اروپا در حال کار روی بسته بعدی تحریمها علیه مسوولان سرکوب اعتراضات ایران است و این بسته هفته آینده تصویب خواهد شد.
وزیر امور خارجه آلمان همچنین از تلاش برای برگزاری «جلسه ویژه درباره وضعیت ایران در شورای حقوق بشر سازمان ملل برای الزامی شدن مکانیسم تحقیقاتی» خبر داده بود.
در هفتههای اخیر، به جز آلمان، شورای اتحادیه اروپا، کمیسیون روابط خارجى پارلمان بلژیک، تعدادی از نمایندگان مجلس استرالیا، وزارت امور خارجه بریتانیا و آمریکا نیز به صورت جداگانه ضمن حمایت از زنان معترض ایران، خواستار اعمال تحریمهای بیشتر علیه مقامهای جمهوری اسلامی و اقدام واقعی در برابر خشونتهای حکومت شده بودند.
در آستانه مسابقات جامجهانی فوتبال ۲۰۲۲ قطر، کارزاری به راه افتاده است که از تماشاگران این رویداد بزرگ ورزشی میخواهد با فریاد زدن نام «مهسا امینی» در این مسابقات، صدای جنبش انقلابی مردم ایران علیه جمهوری اسلامی را به گوش جهان برسانند.
این کارزار از تماشاگران فوتبال خواسته است در هر بازی و مسابقهای که به استادیومها میروند، در دقیقه ۲۲ که یادآور سن مهسا امینی است، نامش را صدا بزنند.
آغازگر این کارزار نگین شیرآقایی، روزنامهنگار است.
در روزهای گذشته، حرکتهای اعتراضی و نمادینی نیز از سوی ورزشکاران در مسابقات ورزشی در حمایت از خیزش انقلابی در ایران، شکل گرفته است.
از جمله در مراسم آغاز دیدار تدارکاتی تیم ملی فوتبال ایران با نیکاراگوئه، اغلب بازیکنان ایرانی در همخوانی سرود جمهوری اسلامی شرکت نکرده و سرهایشان را پایین انداختند.
اقدام مشابهی که بازیکنان تیمهای فوتبال ساحلی و واترپلو هم پیش از این انجام داده بودند.
در روزهای گذشته، امیررضا خادم، قهرمان سابق کشتی و نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی، در واکنش به بیانیه فدراسیون فوتبال مبنی بر برخورد با قهرمانان فوتبال ساحلی، با یادآوری واقعه «قدرت سیاه» که به وسیله دو ورزشکار سیاهپوست آمریکایی در واکنش به نژادپرستی در آمریکا در المپیک ۱۹۶۸ رقم خورد (تامی اسمیت و جان کارلوس که به ترتیب موفق به کسب مدال طلا و برنز در رشته دوی ۲۰۰ متر شدند، در حالی روی سکو رفتند که در هنگام پخش سرود ملی آمریکا، روی خود را از پرچم این کشور برگردانده و با مشت گره کرده و برافراشته، بر بالای سر سکوت کردند)، پستی در اینستاگرام شخصیاش منتشر کرد.
قهرمان کشتی جهان در این پست نوشت: «توجه مسوولان فدراسیون فوتبال را جلب میکنم به قانون اساسی که به صراحت اجازه ابراز اعتراض را به مردم میدهد و این جوانانِ قهرمان نیز در جهت حمایت از "اعتراضات مدنی" بخش قابل توجهی از مردم کشورشان اقدام به حرکتی نمادین و به دور از هر گونه خشونت کردهاند.»
خادم در پایان نوشت: «چهطور هر کجا که سخن از ورود ناظر و قانون و ... خارجی و بینالمللی میشود، مسوولان مخالفت کرده و اصرار بر تبعیت از قوانین و اصول داخلی دارند. پس حالا هم شاید بهتر باشد، به قوانین خودمان رجوع کرده و ورزشکارانمان را آزار ندهیم!»
در ادامه فشارهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی به دلیل سرکوب خونین خیزش سراسری مردم ایران، یک مقام وزارت خارجه استرالیا از احضار چند باره کاردار تهران خبر داد و مقامات سایر کشورها نیز در محکومیت اقدامات سرکوبگرانه جمهوری اسلامی موضعگیری کردند.
طبق گزارشهای رسانهای، یک مقام ارشد وزارت خارجه استرالیا گفته کاردار سفارت جمهوری اسلامی را برای ابراز نگرانی به «شدیدالحنترین» شکل ممکن، درباره سرکوب اعتراضات ایران سه بار احضار کرده است.
طبق این گزارشها، یک مقام وزارت خارجه استرالیا هم با کاردار جمهوری اسلامی درباره تهدید علیه ایرانیان استرالیا صحبت کرده است.
پنى وانگ، وزير خارجه استراليا، نیز بار دیگر اعلام کرد که این کشور «از حق مردم ایران برای تظاهرات مسالمتآمیز حمایت میکند و از مقامات ایرانی میخواهد که در واکنش به تظاهرات جاری خویشتنداری کنند.»
از سوی دیگر، هانا نیومن، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، نیز در واکنش به توییت وزیر خارجه جمهوری اسلامی درباره سخنان وزیر خارجه آلمان در همراهی معترضان ایران در توییتی نوشت: «سلاخی جوانان نشانه پختگی و تدبیر نیست، پس واقعا وقت آن رسیده است که پیوندهای قدیمی را قطع کنیم.»
حسین امیرعبداللهیان سخنان وزیر خارجه آلمان را نشانه «عدم پختگی و تدبیر» خوانده و نوشته بود که «تخریب پیوندهای قدیمی پیآمدهای بلندمدت دارد.»
در فرانسه نیز، در شانزدهمین مراسم جایزه سالانه لائیسیته در پاریس که با حضور شهردار پاریس، فرانسوا اولاند رییس جمهوری پیشین و وزیران دولت مکرون برگزار شد، مهمانان این جشنواره طی برنامه در مورد شجاعت و مبارزه زنان و مردان ایرانی طی ماههای گذشته سخنرانی کردند.
در همین حال، کارزار آنلاین فعالان برای درخواست از ایلان ماسک برای حذف حساب توییتر علی خامنهای به بیش از ۷۵ هزار امضا رسیده است.
در این کارزار به آزار، سرکوب، شکنجه و کشتار مردم توسط جمهوری اسلامی و به رهبری خامنهای اشاره شده است.
در همین حال، یک روز پیش از برگزاری تظاهرات جمعه در سیستان و بلوچستان، عفو بینالملل با هشدار نسبت به افزایش تعداد کشتهشدگان که در میان آنها کودکان نیز حضور دارند، از جامعه بینالمللی خواست برای جلوگیری از کشتار بیشتر معترضان در این استان اقدام فوری کند.
عفو بینالملل در بیانیهای نوشت نیروهای امنیتی در سرکوب مرگبار تظاهرات مسالمتآمیز بعد از نماز جمعه در شهر خاش سیستان و بلوچستان در ۱۳ آبان حداقل ۱۸ معترض، رهگذر و نمازگزار از جمله دو کودک را کشته و دهها نفر را مجروح کردند.