شاهزاده رضا پهلوی قتل نیکا شاکرمی و فشار بر خانواده او را «وحشیانه و بیشرمانه» خواند و گفت: آمران و عاملان این قتل، بیتردید حساب پس خواهند داد، و آتش این دادخواهی گریبانشان را خواهد گرفت
او افزود: «در ایرانِ پس از جمهوری اسلامی، حکومت قانون، تضمینکننده عدالت، آزادی و امنیت همه شهروندان خواهد بود.»
سازمان عفو بینالملل از کشته شدن دستکم ۶۶ نفر در اعتراضات پس از نماز جمعه روز هشتم مهر در زاهدان و ۱۶ نفر در اعتراضات دیگر روزها خبر داد. عفو بینالملل این خشونت و کشتار را «نتیجه مصونیت نظاممند» مقامهای جمهوری اسلامی از مجازات دانست.
این سازمان حقوق بشری اعلام کرد اسامی ۶۶ نفر از کشتهشدگان حادثه مصلی در زاهدان را ثبت کرده اما معتقد است تعداد واقعی کشتهها بیشتر است.
بر اساس این گزارش، ۱۶ نفر دیگر هم در دیگر روزهای سرکوب اعتراضات در این منطقه کشته شدهاند.
عفو بین الملل اعلام کرد اکثر کشتهشدگان روز هشتم مهر و «جمعه خونین» زاهدان، از ناحیه سر، قلب و گردن مورد اصابت گلوله قرار گرفتهاند.
در این گزارش اعلام شده دو کودک در تیراندازی در مصلای نماز جمعه و کودک دیگری نیز در حادثهای جداگانه در همان روز کشته شده است.
این سازمان همچنین اعلام کرد در حال بررسی گزارشهایی مبنی بر کشته شدن دستکم چهار کودک دیگر در زاهدان است.
اگنس کالامار، دبیر کل سازمان عفو بینالملل، گفت که این «خشونت بیرحمانه» در «خلأ رخ نمیدهد» و نتیجه «مصونیت نظاممند و واکنش ضعیف جامعه بینالمللی» است.
کالامار تصریح کرد: «منزجر کننده است که سه سال بعد از کشتار صدها نفر در اعتراضات سال ۹۸ در ایران، مقامات این کشور با بیرحمی به تهاجم به جان انسانها ادامه میدهند.»
او بار دیگر خواستار ایجاد یک مکانیسم مستقل تحقیق و پاسخگویی برای پیگیری جنایات رخ داده در ایران تحت قوانین بینالمللی شد.
روز جمعه هشتم مهر ماه، تجمعی پس از نماز جمعه در زاهدان در اعتراض به تجاوز فرمانده انتظامی چابهار به یک دختر نوجوان بلوچ شکل گرفت که با سرکوب خونبار دهها معترض از سوی ماموران امنیتی همراه شد.
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در پیامی ویدیویی، کشتار نمازگزاران این شهر از سوی حکومت را «فاجعه» و «ظلم بزرگ بیسابقه» خواند و گفت که لباس شخصیها به سمت سر و قلب مردمی که در حال بازگشت به خانههای خود بودند و سلاحی نداشتند، تیراندازی کردند.
سایت حالوش نیز از کشته شدن ۹۱ نفر در جریان این کشتار خبر داده که در میان کشتهشدگان، نام هفت کودک و نوجوان هم به چشم میخورد.
به گفته بسیاری از فعالان بلوچ، با توجه به اینکه کشتهشدگان منطقه شیرآباد زاهدان اغلب فاقد شناسنامه هستند، هویت برخی از افراد کشته شده از جمله کودکان، تاکنون احراز نشده است.
بر اساس گزارش سازمانهای حقوق بشری از جمله کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان در ایران، بیش از ۳۰۰ فعال سیاسی، مدنی و دانشجویی در جریان خیزش سراسری مردم بازداشت شدهاند. در این میان تنها بیش از ۱۰۰ دانشجو از دانشگاههای مختلف بازداشت شدهاند.
این آمار به جز هزاران معترضی است که مقامهای رسمی جمهوری اسلامی از بازداشت آنها در جریان اعتراضات خبر دادهاند. از جمله به گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، بیش از دو هزار شهروند کرد بازداشت شدهاند که هویت بیش از ۴۰۰ نفر از آنان برای این سازمان احراز شده است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، جادی میرمیرانی، محسن طهماسبی، حسین درواری، آرین اقبال، میلاد نوری و عادل طالبی، از فعالان حوزه اینترنت بازداشت شدهاند.
به گزارش شوراهای صنفی دانشجویان کشور، روز سهشنبه ۱۲ مهر ماه، آناهیتا هاشمیپور، دانشجوی کارشناسی روانشناسی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی تهران و یحیی پاتشیک پور، دانشجوی ارشد هنر دانشگاه باهنر کرمان به وسیله نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
یک روز پیش از آن نیز خبر بازداشت بهاره هدایت، عضو سابق شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت و زندانی سابق سیاسی، منتشر شد.
بهاره هدایت در زمان بازداشت در خانه یکی از دوستانش بوده و ماموران در خانه را شکستهاند و بدون نشان دادن حکم معتبر، بازداشتش کردهاند.
هدایت به مکان نامعلومی برده شده است.
علیرضا آزاد و محمدمهدی محمدی، دانشجویان رشته علوم کامپیوتر دانشگاه شریف نیز بازداشت شدهاند.
مهدی موحدی، دانشجوی کارشناسی شیمی دانشگاه خواجه نصیر، بهنام حیدری دانشجوی کارشناسی ارشد تئاتر دانشگاه تهران و همچنین مهراب مهری و مهدی تجلاییفر، دانشجویان رشته زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه شهید بهشتی از دیگر افراد بازداشت شده هستند.
علی جلیلیان، سپهر باسامی و محمدامین موسوی، سه دانشجوی رشته زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه فردوسی مشهد نیز روز ۱۲ مهر بازداشت شدهاند.
امیرحسین پورسیف، دانشجوی دانشگاه علم و صنعت، سجاد جیریایی، دانشجوی دانشگاه علوم قضایی و دانشآموخته دانشگاه «آیتالله بروجردی»، جواد آزاد و عادل منصوری، دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی و علی طاهری، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته انیمیشن دانشگاه هنر تهران، از دیگر دانشجویان بازداشت شده در روزهای گذشته هستند.
سپیده سالاروند، کنشگر حوزه اجتماعی و مستندساز نیز روز دوشنبه بازداشت شده است.
پس از خیزش مردمی در ایران، تعدادی از وکیلان از جمله میلاد پناهیپور، سعید جلالیان و بابک پاکنیا بازداشت شدند.
حدود ۳۰ فعال حقوق زنان نیز در روزهای گذشته بازداشت شدهاند که از جمله آنها میتوان به ژینا مدرس گرجی، آوین راستی، لیلا عباسی، فرانک رفیعی، باران ساعدی، ماهرو هدایتی، آزاده جماعتی، بهار زنگیبند، ریزان احمدی، لیلا سقزی، ثریا خدری، گلاله وطندوست و بیان عزیزی اشاره کرد که در شهرهای مناطق کردنشین ایران بازداشت شدهاند.
منصوره موسوی، ایمان بهپسند، مهسا غلامعلیزاده، نرگس حسینی، المیرا بهمنی، بهار اصلانی و صفیه قرهباقی هم از جمله دیگر فعالان حقوق زن بازداشت شده هستند.
در روزهای گذشته همچنین گزارشهایی درباره بازداشت حدود ۳۰ خبرنگار منتشر شده است؛ از جمله الهه محمدی که مراسم خاکسپاری مهسا امینی را پوشش داد، دستگیر شد.
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران و سازمان گزارشگران بدون مرز هم از دستگیری ۱۹ روزنامهنگار در جریان خیزش سراسری مردم در ایران خبر داده بود.
نیلوفر حامدی، روزنامهنگار روزنامه شرق که تصاویر حضور خانواده مهسا امینی در بیمارستان کسری را منتشر کرده بود هم روز ۳۱ شهریور در خانه خود در تهران بازداشت شد.
وزارت خزانه داری آمریکا روز پنجشنبه هفت مقام جمهوری اسلامی را به دلیل قطع دسترسی به اینترنت و سرکوب اعتراضات مسالمتآمیز در پی کشته شدن مهسا امینی تحریم کرد. نامهای احمد وحیدی، وزیر کشور، عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات و وحید مجید ، رییس پلیس سایبری در این فهرست قرار دارد.
وحید مجید، رییس پلیس فتا، حسین رحیمی، رییس پلیس تهران، حسین ساجدینیا، معاون عملیات نیروی انتظامی، یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران و حسین نجات جانشین قرارگاه ثارالله نیز از دیگر مقامهای جمهوریاند که نام آنها در فهرست تحریمهای جدید آمریکا قرار گرفت.
برایان نلسون، معاون وزیر خزانهداری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، در بیانیهای گفت که این کشور اقدام جمهوری اسلامی در قطع اینترنت و ادامه سرکوب خشونتآمیز اعتراضات را محکوم میکند.
او افزود: «آمریکا در هدف قرار دادن کسانی که چنین اقداماتی را هدایت و حمایت میکنند، دریغ نخواهد کرد.»
اقدام جدید وزارت خزانهداری آمریکا هرگونه دارایی این مقامهای جمهوری اسلامی در ایالات متحده مسدود میکند. شهروندان و شرکتهای آمریکایی نیز از معامله با این مقامها منع خواهند شد و کسانی که با آنها معامله انجام دهند نیز در معرض تحریم قرار میگیرند.
کاخ سفید، وزارت خارجه آمریکا و سایر مقامات ارشد ایالات متحده طی روزهای گذشته ضمن ابراز همبستگی با معترضان ایران بر عزم ایالات متحده بر اعمال هزینههای سنگین بر عوامل سرکوب مردم ایران تاکید کرده بودند.
جو بایدن، رییسجمهور آمریکا نیز ضمن ابراز نگرانی از گزارشها درباره تشدید سرکوب معترضان در ایران گفته بود که کشورش در هفته جاری هزینههای بیشتری را بر آن دسته از مقامهای جمهوری اسلامی که مسئول خشونت علیه معترضان پس از جانباختن مهسا امینی هستند، اعمال خواهد کرد.
خیزش سراسری ایرانیان در داخل و خارج کشور علیه جمهوری اسلامی ادامه دارد. بیانیههای جدیدی برای برگزاری تجمعهای اعتراضی در ایران و بیرون از ایران منتشر شدهاند. شورای دانشگاه شریف و جوانان محلات تهران فراخوانهایی برای برگزاری تجمعهای اعتراضی در روز شنبه ۱۶ مهر منتشر کردهاند.
بر اساس اعلام شورای دانشگاه صنعتی شریف، تجمع در این دانشگاه، ساعت ۱۳ روز شنبه شانزدهم مهر مقابل کتابخانه مرکزی، در اعتراض به حمله اخیر لباسشخصیها به دانشجویان این دانشگاه برگزار خواهد شد.
پیشتر ۶۵ نفر از استادان دانشگاه صنعتی شریف در بیانیهای نوشتند: «تا بینهایت نمیتوان با زور و با جبر بر اکثریت مردم حکومت کرد و هر خواسته به حقی را با سرکوب نظامی، امنیتی، خیابانی، نیروهای لباس شخصی، ضرب و جرح و ارعاب و تهدید پاسخ داد.»
همزمان روز پنجشنبه ۱۴ مهر، گروه «جوانان محلات تهران» با صدور اطلاعیه شماره هفت خود از مردم ایران خواست مانند شنبه گذشته، روز شنبه ۱۶ مهر ماه به خیابانها و میدانهای اصلی شهرها بروند.
اما دانشجویان برخی دانشگاههای کشور که قصد دارند تجمعهای تازهای برگزار کنند، اعلام کردهاند تحت فشار و تهدید قرار گرفتهاند.
دانشجویان دانشگاه یزد در بیانیهای از تهدید نیروهای امنیتی خبر دادند و نوشتند از روز چهارشنبه مسوولان دانشگاه یزد به وسیله تماس با خانواده دانشجویان، شروع به اعمال فشار بر دانشجویان و تهدید آنان کردهاند که «اگر دانشجویان به تجمعات خود ادامه بدهند، دانشگاه هیچ مسوولیتی در قبال آنان ندارد».
بر اساس این بیانیه، دادستانی یزد به دانشگاه اعلام کرده که در صورت برگزاری تجمع روز شنبه، «به طور مستقیم با استفاده از گارد ویژه و نیروهای امنیتی به دانشگاه یورش برده و دانشجویان را به قول خودشان جمع میکنند».
جمعی از دانشجویان دانشگاه آزاد تهران مرکز (واحد سوهانک) نیز با انتشار بیانیهای نوشتند: «ما به خونخواهی دوستانمان در صف اول این میدان میایستیم و تا آزادی دیگر دوستان دانشجویمان دست از اعتراض و اعتصاب نخواهیم کشید.»
از سوی دیگر اما ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند در روز پنجشنبه ۱۴ مهر در شهرهایی از جمله پرند و اراک، دانشآموزان برخی مدارس تجمع اعتراضی برگزار کردهاند.
همچنین کشاورزان اصفهان در اعتراض به محقق نشدن مطالباتشان در زمینه دریافت حقابه، در این شهر تجمع اعتراضی برگزار کردند.
تجمعات و اعتراضات بیرون از ایران
فعالان ایرانی ساکن کانادا در ونکوور برای برگزاری تجمع اعتراضی و راهپیمایی در همبستگی با دانشجویان و معترضان ایران، برای ساعت ۱۵ روز شنبه هشتم اکتبر در برابر آرت گالری فراخوان دادند.
همچنین حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانوادههای قربانیان هواپیمای اوکراینی در توییتی نوشت: «در حمایت از دانشجویان و دانشآموزان ایران در روز شنبه ۲۲ اکتبر تظاهرات بزرگی در یکی از شهرهای اصلی اروپایی برگزار خواهیم کرد. منتظر باشید.»
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، پس از خیزش جهانی ایرانیان در دهها کشور جهان با فراخوان حامد اسماعیلیون و انجمن خانواده قربانیان پرواز اوکراینی، در ایران ماموران امنیتی اعضای برخی از خانواده قربانیان این پرواز را برای فشار و اخذ اعتراف اجباری تحت فشار قرار دادهاند و تهدید کردهاند.
اما گروهی از فعالان آلمانی ساکن برلین به نام فمینیستا هم قصد دارند از ۱۷ تا ۲۴ مهر به مدت یک هفته و به صورت ۲۴ ساعته «در حمایت از جنبش فمینیستی مردم ایران و در اعتراض به سکوت سیاستمداران آلمان»، در مقابل دفتر حزب سبز آلمان در برلین تحصن کنند.
وزارت امور خارجه فرانسه روز پنجشنبه ۱۴ مهر پخش اعترافات اجباری دو شهروند فرانسوی زندانی در ایران را «صحنهسازی وقیحانه، نفرتانگیز، غیرقابل قبول و خلاف حقوق بینالملل» خواند که «بدترین رژیمهای دیکتاتوری» انجام میدهند.
در ادامه واکنش وزارت امور خارجه فرانسه آمده است: «این فریبکاری نشاندهنده تحقیر کرامت انسانی است که مشخصه حکومت ایران است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه تاکید کرد که این دو شهروند فرانسوی «گروگان دولتی» محسوب میشوند و پاریس خواستار «آزادی فوری» آنان است.
رسانههای حکومتی در ایران در قالب یک گزارش ویدیویی با عنوان «داستان یک ماموریت»، تصاویر جدیدی از «اعترافات اجباری» سسیل کولر و همسرش ژاک پاری، دو شهروند فرانسوی زندانی در ایران منتشر کردهاند که در آن، این دو علیه خود سخن میگویند و اتهام عضویت در سرویسهای اطلاعاتی فرانسه را به خود نسبت میدهند.
خبرگزاری ایرنا روز چهارشنبه ۱۴ مهر با انتشار این گزارش در حساب توییتری خود از «اعترافات دو جاسوس دستگیر شده فرانسوی به زمینهسازی آشوب در ایران» نوشت و این ادعا را مطرح کرد که این «دو جاسوس فرانسوی» به «افشای پشتپرده زمینهسازی برای آشوب در کشور» میپردازند.
قرار است نسخه کامل این گزارش به زودی پخش شود.
پخش این گزارش در حالی است که جمهوری اسلامی درگیر موجی جهانی از خیزش ایرانیان علیه حکومت است که با کشته شدن مهسا امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد آغاز شد.
جمهوری اسلامی در جریان این خیزش سراسری بارها عوامل خارجی را به دامن زدن به اعتراضات متهم کرده و هفته گذشته اعلام کرد ۹ تبعه خارجی - از جمله فرانسوی، آلمانی، ایتالیایی، لهستانی و هلندی - دستگیر شدهاند.
در ویدیوی پخششده از سوی رسانههای حکومتی، یک زن جوان فرانسوی که به زبان فرانسه صحبت میکند، ادعا میکند که سیسیل کوهلر نام دارد و یک مامور اطلاعات عملیاتی در اداره کل امنیت خارجی (DGSE، سرویس اطلاعاتی فرانسه) است.
جمهوری اسلامی پیشتر و در اردیبهشت ماه از دستگیری سسیل کولر و همسرش ژاک پاری خبر داده بود و آنان را به «ایجاد هرج و مرج و بیثبات کردن کشور» و «شکلدهی به اعتراضات صنفی» معلمان و کارگران ایران متهم کرده بود.
مقامات فرانسوی اما این اتهامها را «بیاساس» خواندند و دستگیری این دو را محکوم کردند.
صداوسیما سابقه طولانی در پخش گزارشهای اینچنینی علیه زندانیان سیاسی و دوتابعیتی دارد و همچنین بارها اعترافات اجباری زندانیان را پخش کرده که با محکومیت گسترده مواجه شده است.
به تازگی روابط فرانسه و جمهوری اسلامی ایران پرتنش شده و دو کشور سفیر و کاردارهای خود را احضار کردهاند.
از سوی دیگر نمایندگان سنای فرانسه در نشستی با حضور وزیر امور خارجه موضوع کشته شدن مهسا امینی و سرکوب معترضان در ایران را بررسی کردند.
کاترین کولونا، وزیر امور خارجه فرانسه در این نشست بار دیگر بر تلاش برای مسدود کردن اموال مقامهای جمهوری اسلامی که در سرکوب نقش دارند در اتحادیه اروپا و نیز ممنوعالورود کردن آنها به کشورهای اروپایی تاکید کرد.
همزمان حمایت شخصیتهای فرانسوی از زنان ایران همچنان ادامه دارد و در جدیدترین مورد، کارلا برونی، همسر رییسجمهوری پیشین فرانسه، نیکولا سرکوزی، در ویدیویی که در اینستاگرام منتشر کرد، موی خود را قیچی کرد.
دو هنرمند گرافیتیکار نیز نقش مهسا امینی و زنان ایرانی را بر تونل تویلری کشیدهاند.
رادیوی فرانس انتر نیز که پرشنوندهترین رادیوی دولتی فرانسه است، برنامه روز چهارشنبه خود را به ایران اختصاص داد و با عنوان «ایران: یک روز برای فهمیدن» از بامداد تا شب مرتب درباره مسایل ایران صحبت کرد و با چندین چهره سیاسی و هنری ایرانیتبار نیز مصاحبه شد.