مدیر ملی امور سایبری کاخ سفید پس از اختلالهای گسترده برکنار شد
شان کرنکراس، مدیر ملی امور سایبری
یک منبع نزدیک به کاخ سفید به رویترز گفت شان کرنکراس، مدیر ملی امور سایبری، چند روز پس از اختلالهای فنی گسترده برکنار شد. این اختلالها سفرهای هوایی، خدمات بانکی و سامانههای امنیت ملی آمریکا را تحت تاثیر قرار دادند.
به گزارش رویترز، برکناری کرنکراس نخستین تغییر مهم در میان مقامهای دولت دونالد ترامپ از زمان وقوع اختلالهای هفته گذشته است. نحوه واکنش دولت به این رخدادها، از جمله قطعی جهانی خدمات مایکروسافت که صدها میلیون کاربر را تحت تاثیر قرار داد و توقف سراسری پروازها در آمریکا که بیش از ۱۸ هزار پرواز را مختل کرد، با پرسشهای فزایندهای روبهرو شده است.
این منبع که به شرط فاش نشدن نامش با رویترز صحبت کرد، گفت ترامپ «کاملا از برکناری شان کرنکراس حمایت کرد». کرنکراس پنجشنبهشب در بیانیهای خدمت در دولت ترامپ را «بزرگترین افتخار زندگیاش» خواند.
کرنکراس بر سیاستها و راهبرد امنیت سایبری دولت فدرال نظارت داشت و پیش از تصدی این سمت، از مدیران کمیته ملی حزب جمهوریخواه بود. به گفته منبع رویترز، کرستن دیویس، مدیر ارشد فناوری اطلاعات وزارت جنگ، بهطور موقت این مسئولیت را بر عهده میگیرد. جانشین دائمی کرنکراس به رای تایید سنا نیاز دارد که از ژانویه به کنترل دموکراتها درمیآید.
مقام ارشد اطلاعاتی آمریکا حمله هماهنگ را رد کرد عالیترین مقام اطلاعاتی آمریکا چهارشنبه ۲۷ آبان گفت قطعیها رخدادهایی جداگانه و مرتبط با عملیات نگهداری و تغییرات فنی بودند. او گفت این اختلالها حاصل حملهای هماهنگ یا مورد حمایت یک دولت نبودند.
کارشناسان امنیت سایبری به رویترز گفتند اختلالهای اخیر احتمالا با تلاش شرکتها برای رفع سریع آسیبپذیریهای تازهکشفشده نرمافزاری مرتبطاند. به گفته آنها، ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی شناسایی نقاط ضعف امنیتی را برای شرکتها آسانتر کردهاند.
جاش هاولی، سناتور جمهوریخواه ایالت میزوری، روز سهشنبه از دولت ترامپ خواست قانونگذاران را در جریان جزئیات اختلالها قرار دهد تا بتوانند «به مردم آمریکا بگویند چه اتفاقی دارد میافتد».
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به وبسایت اکسیوس گفت برای تصمیمگیری درباره ایران عجله ندارد و پس از آغاز سال جدید میلادی وضعیت را بررسی میکند. اکسیوس همچنین از نگرانی کاخ سفید درباره پاسخ تهران به حملات احتمالی خبر داده است.
در همین حال، کانال ۱۲ اسرائیل نیز از تردید در واشینگتن درباره انگیزه ارائه اطلاعات تازه از سوی اسرائیل خبر داد.
رییسجمهوری آمریکا پنجشنبه ۲۸ آبان، در گفتوگویی تلفنی از هواپیمای ریاستجمهوری در مسیر بازگشت از چین، به اکسیوس گفت: «من برای گرفتن هیچ تصمیمی [درباره ایران] عجله ندارم. ببینیم پس از آغاز سال جدید چه اتفاقی میافتد.»
اکسیوس این سخنان را به معنای موکول شدن تصمیم درباره گام بعدی جنگ به سال جدید میلادی دانست. باراک راوید، نویسنده این گزارش، در گزارش پیشین خود برای کانال ۱۲ اسرائیل نوشته بود موضوع ایران در روزهای آینده دوباره در دستور کار ترامپ قرار میگیرد و تصمیم او ممکن است پیش یا پس از اول ژانویه، برابر با ۱۱ دی، گرفته شود.
کانال ۱۲ همچنین به نقل از یک مقام آمریکایی نزدیک به ترامپ گزارش داد زمان ارائه اطلاعات تازه اسرائیل درباره ایران در دولت آمریکا تردیدهایی ایجاد کرده و به نظر این مقام، طرح این اطلاعات در مقطع کنونی ظاهرا انگیزه سیاسی دارد.
در بخش دیگری از همین گزارش، یک منبع آگاه گفت رومن گوفمن، رییس موساد، هشدار داده است که تاخیر در اقدام نظامی ممکن است آمریکا و اسرائیل را ناچار کند در آینده در شرایط دشوارتری وارد عمل شوند.
کانال ۱۲ همچنین بهنقل از مقامهای آمریکایی نوشت اطلاعات ارائهشده در سفر گوفمن، علاوه بر موضوع توسعه سلاحهای شیمیایی و آزمایش در این زمینه، فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی را نیز در بر میگرفت.
اکسیوس بهنقل از دو منبع آگاه نوشت کاخ سفید از پنتاگون و کارشناسان اطلاعاتی پرسیده است آیا هیچیک از گزینههای حمله میتواند از پاسخ ویرانگر جمهوری اسلامی علیه تاسیسات نفت و گاز کشورهای خلیج فارس جلوگیری کند.
این رسانه از «کوه کلنگ» در میان تاسیسات مشکوک به فعالیت هستهای نام برد که ممکن است هدف قرار گیرند. اکسیوس همچنین مقامهای غیرنظامی جمهوری اسلامی را، در کنار رهبران نظامی، پلها و نیروگاهها، در فهرست اهداف احتمالی گنجاند.
دو برداشت اکسیوس از زمانبندی ترامپ
اکسیوس در تحلیل سخنان ترامپ نوشت این زمانبندی ممکن است فرصتی بیشتر برای اثرگذاری محاصره دریایی و فشار اقتصادی باشد؛ رویکردی که بسیاری از مشاوران او و رهبران کشورهای خلیج فارس خواستار آن هستند.
برداشت دیگر این رسانه این است که اگر تهران تا پایان سال میلادی امتیاز ندهد، ترامپ میخواهد پیش از آنکه کنگره جدید تحت کنترل دموکراتها کار خود را آغاز و تثبیت کند، فرصت اقدام نظامی داشته باشد.
اکسیوس در عین حال تاکید کرد ترامپ ممکن است هر لحظه نظرش را تغییر دهد و حتی در صورت برنامهریزی برای حمله قریبالوقوع، آن را از پیش اعلام نکند.
این رسانه یادآوری کرد او یک روز پیش از آغاز جنگ در اسفندماه سال گذشته گفته بود تصمیمی نگرفته، در حالی که دستور حملات را صادر کرده بود.
بهنوشته اکسیوس، ترامپ با وجود آنکه هفته پیش دور تازه حملات گسترده را «بسیار بعید» خوانده بود، همچنان حمله مشترک با اسرائیل را بررسی میکند و انتظار میرود بررسیها پس از بازگشت او از آسیا شدت بگیرد.
فشار نتانیاهو و سفر رییس موساد
هر دو گزارش از فشار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای ازسرگیری حملات و درخواست کاخ سفید برای ارزیابی پاسخ احتمالی جمهوری اسلامی به سناریوهای مختلف نظامی خبر دادند.
گوفمن هفته پیش با جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، دیدار کرد. اکسیوس محل گفتوگوها را واشینگتن و میامی اعلام کرد و بهنقل از یک منبع اسرائیلی نوشت نتانیاهو این چهره نزدیک به خود را برای پیشبرد ازسرگیری جنگ فرستاده بود.
بهگزارش اکسیوس، منابع آمریکایی و اسرائیلی گفتند گوفمن نگرانی اسرائیل درباره فعالیتهای مرتبط با توسعه سلاح شیمیایی را منتقل کرده است. اسرائیل میگوید اطلاعاتی از افزایش تحقیق و توسعه و انجام آزمایش در این زمینه دارد. یک مقام آمریکایی نیز به اکسیوس گفت ترامپ در جریان اطلاعات تازه قرار گرفته است.
ترامپ در فاکسنیوز: توافقی پایدار میخواهم
ترامپ در ساعات آغازین روز پنجشنبه ۲۹ آبان در گفتوگو با فاکسنیوز در شنژن چین، نیز به آغاز سال جدید برای تصمیمگیری درباره ایران اشاره کرده بود.
او در پاسخ به پرسشی درباره سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک گفت تهران بهدلیل دشوارتر شدن دستیابی به سلاح هستهای، به این تسلیحات روی آورده است.
او افزود: «سال جدید در پیش است و خواهیم دید پس از اول ژانویه چه اتفاقی میافتد.»
ترامپ در واکنش به پرسشی درباره گزارشهای مربوط به طرح احتمالی جمهوری اسلامی برای بمبگذاری در واشینگتن، تهدید کرد در صورت وقوع چنین حملهای حکومت ایران را نابود خواهد کرد و در پاسخ به پرسش درباره قطعی بودن این تهدید گفت: «قول میدهم. کاملا.»
رییسجمهوری آمریکا در عین حال ادامه گفتوگو با تهران را تایید کرد و گفت: «من میخواهم توافق کنم، اما باید توافقی پایدار داشته باشیم.»
او تاکید کرد توافق باید فراتر از دوره ریاستجمهوری یک فرد اعتبار داشته باشد و با تغییر دولت آمریکا از بین نرود.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره ادامه حضور نیروهای آمریکایی تا دستیابی به چنین توافقی، پاسخ مثبت داد و گفت: «بله، کار را تمام میکنم. بهزودی. به هر شکلی که باشد، کار را تمام میکنیم.»
بلومبرگ ۲۸ آبان بهنقل از مقامهای غربی از افزایش احتمال حملات گسترده آمریکا با تشدید درگیریها و توقف مذاکرات صلح خبر داد.
بهگفته یکی از این مقامها، ترامپ هنوز دستور حمله نداده، اما این گزینه را بررسی میکند.
بر اساس این گزارش، دولتهای اروپایی و کشورهای عرب خلیج فارس میکوشند واشینگتن را از تکرار حملات گسترده منصرف کنند. نگرانی اصلی، پاسخ متقابل تهران علیه متحدان عرب آمریکا و گسترش جنگ در منطقه است.
در بخش دیگری از فشارهای دیپلماتیک، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ۲۸ آبان از جمهوری اسلامی خواستند اطلاعات مواد و تاسیسات هستهای خود را ارائه کند و امکان بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را فراهم کند.
این چهار کشور در بیانیهای که فرانسه در نشست شورای حکام قرائت کرد، تاکید کردند آژانس بدون اطلاعات و دسترسی کافی نمیتواند درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران اطمینان بدهد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، استقبال باشکوه شی جینپینگ، همتای چینی خود را «پیروزی بزرگ» خواند، اما تحلیلگران میگویند اختلافهای عمیق واشینگتن، پکن و مسکو درباره اوکراین، ایران، تجارت و تسلیحات هستهای، توافق در نشست سهجانبه را دشوار میکند.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۸ آبان گزارش داد ترامپ پیش از دیدار بیسابقه با شی و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در شنژن، از تشریفات استقبال چین تمجید کرد.
این نشست در حاشیه اجلاس مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) برگزار میشود و رهبران سه قدرت بزرگ هستهای را گرد هم میآورد.
ترامپ پیش از نشست سهجانبه، با پوتین و شی جداگانه دیدار کرد.
او پوتین را «دوست» خود خواند.
کرملین گفت دو رهبر درباره جنگ اوکراین گفتوگو کردند و پوتین پس از دیدار با «روحیهای عالی» محل را ترک کرد.
شی در فرودگاه از ترامپ استقبال کرد؛ اقدامی کمسابقه که به گفته ترامپ، همراه با مراسم و حضور هزاران نفر، نشانه «احترام» بود.
دو رهبر هنگام دیدار کوتاه یکدیگر را در آغوش گرفتند.
ترامپ گفت این استقبال «پیروزی بزرگی» برای آمریکا و چین است.
سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، بدون مراسم استقبال وارد چین شد.
ترامپ هنگام ناهار با شی گفت دو طرف در روابط تجاری به «تعادل» رسیدهاند و آن را منصفانه توصیف کرد.
او همچنین گفت هر دو کشور بر ضرورت ادامه جریان نفت از تنگه هرمز توافق دارند؛ آبراهی که جنگ با ایران، رفتوآمد در آن را مختل کرده است.
شی و پوتین در سخنرانیهای اجلاس اپک از آنچه حمایتگرایی تجاری و تحریمهای غرب خواندند، انتقاد کردند.
شی از تجارت «آزاد و باز» دفاع کرد؛ موضعی که با انتقاد کشورهای غربی از مدل اقتصادی چین همراه است. مدلی که به گفته آنها تولید صنعتی را بر مصرف داخلی ترجیح میدهد و عدمتوازن تجاری ایجاد میکند.
پوتین نیز روسیه را بخشی از امنیت غذایی و انرژی آسیا و اقیانوسیه خواند.
ترامپ گفته است کنترل تسلیحات هستهای باید محور نشست باشد، اما چین بارها با پیوستن به مذاکراتی که آمریکا و روسیه - با زرادخانههای بسیار بزرگتر - دنبال میکنند، مخالفت کرده است.
ترامپ گفت چین با سرعت در حال ساخت سلاح هستهای است و از این کشور خواست چنین کاری را متوقف کند.
او در عین حال گفت اگر پکن کاهش دو هزار سلاح هستهای آمریکا را شرط بگذارد، پذیرش آن برای واشینگتن دشوار خواهد بود.
ترامپ در مصاحبه با فاکسنیوز گفت برای پایان دادن به جنگ ایران از روسیه و چین کمک نخواهد خواست. موضعی که در بحث میانجیگری پکن نیز بازتاب یافته است.
تحلیلگرانی که رویترز با آنها گفتوگو کرده، گفتند اختلافها درباره اوکراین، ایران، تجارت و رقابت هستهای، احتمالا مانع توافقهای بزرگ میشود.
کریگ سینگلتون، از بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت عکس مشترک سه رهبر میتواند به سود هر سه باشد، اما توافق بر سر دستور کار نشست دشوارتر است.
پاتریشیا کیم، از اندیشکده بروکینگز، نیز گفت پکن نمیخواهد در جایگاه میانجی جنگ اوکراین دیده شود، بهویژه در غیاب رهبران اوکراین و اروپا.
چین این جنگ را مسالهای اروپایی توصیف کرده است.
ترامپ در سفر آسیایی خود میخواهد نفوذ آمریکا در منطقه را به نمایش بگذارد و روابطش با متحدان را تقویت کند. با این حال، او در بازگشت با پیامدهای انتخابات میاندورهای، مناقشه بر سر انتقال تراشههای انویدیا به چین از مسیر جنوب شرق آسیا و اختلالهای فناوری و حملونقل در آمریکا روبهرو خواهد بود.
گزارشهایی درباره انتقال تراشههای انویدیا به چین نیز در آستانه این نشست منتشر شد.
سینگلتون هشدار داد دسترسی چین به تراشهها میتواند به موضوعی فراجناحی در آمریکا تبدیل شود و محدودیتهای صادراتی را به قانون تبدیل کند. وضعیتی که به گفته او، «بدترین کابوس پکن» است.
تصویری از مصاحبه دونالد ترامپ با فاکسنیوز - ۲۸ آبان
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز تفاهمنامه با جمهوری اسلامی را «اتلاف وقت» خواند و در عین حال گفت خوبی این تفاهمنامه این بود که آمریکا فهمید نمیتوان به جمهوری اسلامی اعتماد کرد.
رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه ۲۸ آبان در گفتوگو با فاکسنیوز در شنژن چین گفت: «تفاهمنامه با جمهوری اسلامی اتلاف وقت بود. من دوست نداشتم این کار را انجام دهم، اما به حرف دیگران گوش دادم و افراد بسیار خوبی در اطرافم دارم. تفاهمنامه اشتباه نبود. این موضوع کمی کارها را به تاخیر انداخت. در واقع، در آن دوره آنها را خیلی خوب شناختیم و فهمیدیم که نمیتوان به آنها اعتماد کرد.»
ترامپ محاصره را «موثرترین» کاری دانست که آمریکا در ارتباط با جمهوری اسلامی انجام داده است.
او گفت: «بهزودی به هر شکلی کار با ایران را تمام میکنم. آنها میخواهند به توافق برسند، اما ما باید توافقی پایدار داشته باشیم. بارها پیش آمده که به توافق رسیدهایم و روز بعد، آنها بیرون میروند. آنها در روابط عمومی خیلی خوب هستند.»
ترامپ تاکید کرد: «من توافقی میخواهم که حتی اگر رییسجمهوری احمقی داشته باشیم، که احتمال آن زیاد است، همچنان پابرجا بماند. میخواهم توافقی داشته باشیم که فراتر از دوره ریاستجمهوری یک فرد اعتبار داشته باشد.»
رییسجمهوری آمریکا در واکنش به گزارشها درباره طرح احتمالی جمهوری اسلامی برای بمبگذاری در واشینگتن، هشدار داد در صورت وقوع چنین حملهای، حکومت ایران را نابود خواهد کرد. او در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره قطعی بودن این تهدید گفت: «قول میدهم. کاملا.»
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال استفاده جمهوری اسلامی از سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک گفت تهران بهدلیل دشوارتر شدن دستیابی به سلاح هستهای، بهدنبال گازهای شیمیایی و سلاحهای بیولوژیک رفته است. او افزود: «سال جدید در پیش است و خواهیم دید پس از اول ژانویه چه اتفاقی میافتد.» رییسجمهوری آمریکا همچنین حکومت ایران را «افرادی شرور» توصیف کرد.
او با تاکید بر اینکه آمریکا آغازگر جنگ نبوده است، گفت درگیری با جمهوری اسلامی ۵۱ سال پیش آغاز شده و نه ۴۷ سال پیش، آنطور که برخی میگویند.
ترامپ همچنین با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ۷۵ هزار شهروند معترض را در هشت ماه گذشته در ایران به قتل رسانده گفت مردم ایران خواهان اعتراضاند، اما بهدلیل سرکوب خونین و مسلحانه، فعلا قادر به حضور در خیابانها نیستند. او گفت: «وقتی دو مسلسل مقابل جمعیتی هزاران نفری قرار دارند و ناگهان تیراندازی آغاز میشود و مردم در همهجا روی زمین افتاده و کشته میشوند، آنهم در حالی که هیچ سلاحی ندارند، نمیتوان اعتراض کرد.»
دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا در یکی از نشستهای اجلاس همکاری اقتصادی آسیا–اقیانوسیه (اپک) در شنژن، استان گوانگدونگ چین. پنجشنبه ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶.
دونالد ترامپ در آستانه نخستین نشست سهجانبه با شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین در شنژن چین گفت برای پایان دادن به جنگ با حکومت ایران از آنها کمک نخواهد خواست. او تاکید کرد آمریکا «کنترل کامل تنگه هرمز» را در اختیار دارد.
رییسجمهوری آمریکا در گفتوگو با فاکسنیوز گفت «به هیچ کمکی نیاز نداریم. نیروی دریاییشان را شکست دادهایم. نیروی هواییشان را شکست دادهایم. پدافند هواییشان را هم شکست دادهایم.»
ترامپ پیشتر گفته بود میخواهد با روسای جمهوری چین و روسیه درباره ایران، اوکراین، خلع سلاح هستهای، تجارت و اقتصاد گفتوگو کند. به گزارش رویترز، دستور کار نهایی نشست هنوز روشن نیست و مقامهای آمریکایی و تحلیلگران احتمال دستیابی به توافقی عمده را کم میدانند.
نخستین نشست سهجانبه در شنژن قرار است ترامپ، شی و پوتین ساعت ۲:۳۰ بعدازظهر پنجشنبه ۱۹ نوامبر به وقت محلی، در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه، اپک، دیدار کنند. این سه رهبر پیشتر دیدارهای دوجانبه داشتهاند و نشست شنژن نخستین گفتوگوی سهجانبه آنها خواهد بود.
ترامپ پیش از نشست با شی دیداری دوجانبه و ناهاری کاری خواهد داشت. مقامهای آمریکایی و روس نیز گفتهاند انتظار میرود ترامپ جداگانه با پوتین دیدار کند. نشست سهجانبه آخرین برنامه رییسجمهوری آمریکا پیش از بازگشت به کشورش است.
گفتوگو درباره هوش مصنوعی پس از محدودیتهای تازه آمریکا ترامپ گفت چهارشنبهشب در ضیافت خوشامدگویی اپک با شی درباره هوش مصنوعی صحبت کرده است. دو روز پیش از آن، واشینگتن از مقررات تازهای برای محدود کردن دسترسی چین به تراشههای پیشرفته آمریکایی از طریق مراکز داده در کشورهای دیگر خبر داده بود.
بر اساس مقررات تازه، مراکز داده خارج از آمریکا که توان پردازشی قابلتوجهی در اختیار شرکتهای مستقر در چین میگذارند، ۹۰ روز فرصت دارند مجوز صادرات آمریکا را دریافت کنند. وزارت خارجه چین گفت برای حفاظت از منافع خود «اقدامات لازم» را انجام خواهد داد.
شی در سخنرانی پنجشنبه خود در اپک از حمایتگرایی تجاری انتقاد کرد و پوتین از تحریمهای غرب انتقاد کرد.
نگرانی کییف از توافق قدرتهای بزرگ حضور پوتین در کنار روسای جمهوری آمریکا و چین، همزمان با ادامه جنگ اوکراین، او را بار دیگر در کانون یک نشست مهم دیپلماتیک قرار میدهد. والاستریت ژورنال گزارش داده بود پوتین ماه گذشته پیشنهاد برگزاری نشستی سهجانبه برای گفتوگو درباره پایان جنگ اوکراین را مطرح کرده است.
نشست شنژن، بهویژه در روسیه، با کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ مقایسه شده است. کرملین این مقایسه را رد کرد و در عین حال گفت دیدار سه رهبر بر تحولات جهانی تاثیر مهمی خواهد گذاشت.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، ماه گذشته گفت نمیخواهد نشست به «یالتای ۲، ۳ یا ۴» و تقسیم دوباره حوزههای نفوذ بینجامد.
کریگ سینگلتون، تحلیلگر بنیاد دفاع از دموکراسیها، به رویترز گفت عکس مشترک میتواند به سود هر سه رهبر باشد، اما اختلافهایشان بر سر اوکراین، ایران، تسلیحات هستهای و تجارت، توافق بر سر دستور کار را دشوار میکند.
هجده ساعت از آغاز پرواز گذشته بود که یکی از خلبانان بیـ۲ با دیدن شهر در تاریکی گفت «لعنتی، اونجا تهرانه!» خدمه بمبافکنهای آمریکایی در گفتوگو با مجله «ایر اند اسپیس فورسز» از ماموریت ۳۷ ساعتهای گفتند که طی آن آمریکا سه مرکز هستهای ایران را هدف گرفت.
هجده ساعت پرواز تا نخستین انفجار هلال سرخ ماه پایین آسمان بود. دو خلبان، پس از ساعتها پرواز، کلیدهای کابین را وارسی میکردند و چشمشان به نقشه و ساعت بود که شهری از دل تاریکی پیدا شد. یکی از آنها گفت «لعنتی، اونجا تهرانه!» بارها چنین ماموریتی را تمرین کرده بودند. حالا یکی از آنها به زبان آورد که این بار چه فرقی دارد: «داریم انجامش میدیم. این دفعه واقعیه.»
چند دقیقه بعد، درهای محفظه بمب با دو صدای خشک باز شد و دو بمب ۳۰ هزار پوندی به سوی فردو سقوط کردند. هواپیما با رها شدن بار ناگهان سبکتر شد. یکی از خلبانان گفت «بزن بریم از اینجا!» دیگری جواب داد «نه، صبر کن.» هواپیما را چرخاندند و به تاریکی پایین چشم دوختند. به روایت خدمه، گوی آتشی به بلندی یک ساختمان دهطبقه از کوهستان برخاست و اطراف را مثل روز روشن کرد.
کریس گوردون و توبیاس نیگل این روایت را در گزارش اختصاصی ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ مجله «ایر اند اسپیس فورسز» منتشر کردند. آنها با خدمه بمبافکنهای شرکتکننده در عملیات «چکش نیمهشب»، از جمله خدمه پروازهای انحرافی، گفتوگو کردند. نام خلبانان به درخواست خودشان و به دلایل امنیتی با نامهای مستعار جایگزین شده است.
طرحی که ۱۵ سال در دست بررسی بود به نوشته این مجله، برنامهریزی آمریکا برای حمله احتمالی به فردو تقریبا همزمان با آغاز ساخت این تاسیسات شروع شد. تحلیلگران اطلاعاتی در سال ۲۰۰۹ با بررسی تصاویر ماهوارهای، متوجه ساختوسازی غیرمعمول در کوهستان جنوبغربی تهران شدند. باراک اوباما، رییسجمهوری وقت آمریکا، همان سال وجود این مرکز را علنی کرد و گفت چنین تاسیساتی با یک برنامه هستهای صلحآمیز سازگار نیست.
«متیو»، خلبان بازنشسته بیـ۲، پس از پایان خدمت در پایگاه وایتمن ماند و به آژانس کاهش تهدیدات دفاعی آمریکا پیوست. او و همکارانش سالها ساختار فردو و شیوه کار آن را بررسی کردند. همزمان، نیروی هوایی آمریکا ساخت و آزمایش بمب سنگین نفوذگر «جیبییوـ۵۷» را پیش برد. عملیات ژوئن ۲۰۲۵ [یک تیر ۱۴۰۴] نخستین کاربرد رزمی این بمب بود.
طرح حمله تا ساعتهای آخر تغییر میکرد. آغاز حملات اسرائیل در ۱۳ ژوئن، برابر با ۲۳ خرداد، ارزیابی آمریکا از تهدیدهای پدافندی را تغییر داد. به گفته ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، حکومت ایران نیز در روزهای منتهی به حمله کوشید بخشهایی از تاسیسات فردو را با بتن بپوشاند. «اسکار»، از برنامهریزان ماموریت، گفت حتی پس از آنکه شماری از خلبانان برای استراحت پیش از پرواز به رختخواب رفته بودند، دستور تغییر دوباره طرح رسید.
خانوادهها از مقصد بیخبر بودند به نوشته مجله، آمریکا برای پنهان نگه داشتن ماموریت، گروهی از بیـ۲ها را به پروازی انحرافی فرستاد که توجه رسانهها را جلب کرد. هفت بمبافکن ماموریت اصلی از پایگاه وایتمن در میزوری برخاستند. در مجموع، حدود ۱۲۵ هواپیما، از جمله جنگندهها و هواپیماهای سوخترسان، در پشتیبانی از عملیات نقش داشتند.
برخی خلبانان به خانوادههایشان گفتند پرواز تمرینی دارند. «آلفا»، خلبان بمبافکن پیشرو، به همسرش چیزی نگفت. او به مجله گفت «فقط رفتم سر کار و برنگشتم.»
داخل کابین، خلبانان میان نوبتهای سوختگیری و وارسی سامانهها، چرتهای ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای میزدند. برای سفر قهوه، آبنبات، گوشت خشکشده و ساندویچ برده بودند. جایی بر فراز تنگه جبلالطارق، چیزی به دسته صندلی «براوو» گیر کرد و جلیقه نجاتش با صدایی بلند باد شد. آلفا وقتی سرش را برگرداند، کمکخلبانش را دید که به گفته او شبیه آدمک تبلیغاتی میشلن [آدمک تبلیغاتی میشلن که با نام بیبندوم شناخته میشود، نماد رسمی شرکت لاستیکسازی میشلن است که در سال ۱۸۹۸ معرفی شد] شده بود. براوو خواست ماجرا بین خودشان بماند. آلفا گفت این داستان را برای فرزندانش تعریف خواهد کرد.
سه مرکز هستهای هدف قرار گرفتند شش بمبافکن بیـ۲ فردو و یک فروند نطنز را هدف گرفتند. همان شب، موشکهای کروز تاماهاوک شلیکشده از زیردریایی به تاسیسات هستهای اصفهان اصابت کردند. به نوشته مجله، بررسیهای پس از عملیات نشان داد پدافند ایران به سوی بیـ۲ها شلیک نکرد. با این حال، آلفا گفت خدمه هنگام خروج از حریم هوایی ایران هشدارهایی دریافت کردند و در همان لحظه نگران بودند که هدف شلیک قرار گرفته باشند.
یکی از خلبانان سالها با لحن رجزخوانی گفته بود اگر روزی به بالای هدف برسد، آنقدر اوضاع آرام خواهد بود که میتواند ساندویچش را بخورد. در جریان ماموریت یک گاز زد و باقی ساندویچ را برای بعد گذاشت. به گفته او، همان یک گاز برای عمل به قولش کافی بود.
ابعاد خسارت همچنان روشن نیست به نوشته مجله، ارزیابیهای پس از عملیات حاکی از آن بود که حملات بخش بزرگی از توان حکومت ایران برای غنیسازی مواد هستهای تا سطح تسلیحاتی را از میان برد. با این حال، ابعاد دقیق خسارت به برنامه هستهای ایران همچنان روشن نیست.
دیوید آلبرایت، رییس موسسه علوم و امنیت بینالمللی و بازرس پیشین تسلیحاتی سازمان ملل، به مجله گفت «برنامه سانتریفیوژها، به شکلی که وجود داشت، دیگر وجود ندارد. در واقع، داریم درباره بقایای آن حرف میزنیم.» به ارزیابی او، حکومت ایران تا سالها برای بازسازی ظرفیتی نزدیک به آنچه پیش از حمله داشت، با دشواری روبهرو خواهد بود.
خلبانان نام ماموریت را پس از بازگشت فهمیدند دونالد ترامپ زمانی خبر حمله را اعلام کرد که بمبافکنها هنوز در راه بازگشت بودند. خلبانان در یکی از نوبتهای سوختگیری از انتشار خبر مطلع شدند. یکی از خدمه هواپیمای سوخترسان به آنها گفت «خبرتون همهجا پخش شده!»
برخی خانوادهها خبر را از تلویزیون شنیدند و یکی از آنها در کلیسا باخبر شد. پس از فرود، خلبانان خسته و با لباسهایی که بوی عرق گرفته بود، از هواپیماها پایین آمدند و خانوادههایشان را در پایگاه دیدند. دیدار کوتاه بود. خدمه را برای رسیدگی پزشکی و مرور عملیات به مرکزی حفاظتشده بردند. آنجا، هنگام بررسی تصاویر ماهوارهای اهداف، تازه نام ماموریتشان را شنیدند: «چکش نیمهشب».