نیویورک تایمز: ترامپ در پی فشار اسرائیل، حملات تازه به ایران را بررسی میکند
نیویورک تایمز به نقل از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گزارش داد دونالد ترامپ در حالی دور تازهای از حملات گسترده به ایران را بررسی میکند که اسرائیل خواهان اقدام سریع است و در دولت آمریکا بر سر اعتبار اطلاعات و مصلحت حمله دوباره اختلافنظر وجود دارد. ترامپ هنوز تصمیمی نگرفته است.
فشار نتانیاهو برای ازسرگیری حملات به نوشته نیویورک تایمز، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میکوشد آمریکا را متقاعد کند در یک کارزار چهار تا هفتروزه حملات هوایی علیه حکومت ایران به اسرائیل بپیوندد. گفتوگوها هفته گذشته شدت گرفت و رومن گوفمن، رییس موساد، در واشینگتن با جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، دیدار کرد.
یک مقام ارشد اسرائیلی گفته منابع گزارش درباره فشار نتانیاهو بر ترامپ را رد کرد. سخنگوی نتانیاهو نیز گفت نخستوزیر همواره برای «حفظ امنیت» اسرائیل اقدام کرده است.
این تلاشها در حالی صورت میگیرد که نتانیاهو پس از انتخابات ماه گذشته اسرائیل همچنان در راس دولتی موقت قرار دارد و ائتلافی از احزاب مخالف میکوشد دولت تشکیل دهد. به نوشته نیویورک تایمز، ازسرگیری جنگ میتواند تلاش مخالفان را به تاخیر بیندازد یا ناکام بگذارد و فشار برای تشکیل دولت وحدت ملی با حضور نتانیاهو را افزایش دهد.
اختلاف در واشینگتن بر سر حمله دوباره به گزارش این روزنامه، مقامهای دولت ترامپ هم درباره میزان اتکاپذیری اطلاعات تازه و هم درباره مصلحت حمله دوباره اختلاف دارند. این بحث پس از انتخابات میاندورهای آمریکا بالا گرفته است. نیویورک تایمز نوشت اأیدهندگان در آن انتخابات نارضایتی خود را از جنگی ابراز کردند که قیمتها را بالا برده و پیروزی سریعی را که ترامپ در آغاز وعده داده بود، به همراه نداشته است.
ترامپ اخیرا به جیدی ونس، معاون خود، دستور داده تلاش برای دستیابی به راهحلی از طریق مذاکره را کنار بگذارد. به نوشته روزنامه، به نظر میرسد ترامپ معتقد است فشار اقتصادی طولانیمدت میتواند تهران را به پذیرش توافقی برای کنار گذاشتن برنامه هستهایاش سوق دهد.
یک مقام آمریکایی نیز گفت فشار اقتصادی بهشدت به حکومت ایران آسیب زده و ترامپ از این رو دیگر نیازی به عملیات رزمی گسترده نمیبیند.
در همین حال، مقامهای نظامی به نیویورک تایمز گفتند آمریکا در هفتههای اخیر حضور نظامی خود را در منطقه تقویت کرده و گزینههایی را برای حمله احتمالی به رییسجمهوری ارائه داده است. به گفته افراد آشنا با گفتوگوها، طرح اسرائیل شامل حملات گسترده به زیرساختهای انرژی ایران است که میتواند برق صنایع و خانوارها را قطع کند. ترامپ هنوز با این بخش از طرح موافقت نکرده است. پنتاگون در بیانیهای گفت «همه گزینهها روی میز است.»
ادعاهای اسرائیل درباره سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک مقامهای اسرائیلی در گفتوگو با همتایان آمریکایی خود گفتهاند حکومت ایران زرادخانه موشکی و پهپادیاش را بازسازی کرده و برنامههای تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک خود را پیش برده است. آنها این توانمندیها را تهدیدی برای منطقه توصیف کردهاند.
به گفته افراد مطلع از گفتوگوها، مقامهای اطلاعاتی آمریکا نیز شواهدی از افزایش تلاشهای حکومت ایران برای تقویت توانمندیهای شیمیایی و بیولوژیک میبینند. با این حال، به گفته این منابع، ارزیابی غالب در آمریکا این است که تهران این توانمندیها را برای بازداشتن آمریکا و اسرائیل از حملات گسترده یا بهکارگیری سلاح هستهای دنبال میکند و قصد استفاده پیشدستانه از آنها را ندارد.
رویترز بهنقل از دو فرد مطلع گزارش داد رومن گوفمن، رییس موساد، هفته گذشته در جریان سفر خود به ایالات متحده و دیدار با مقامهای آمریکایی از انجام حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی حمایت کرده است.
این منابع به رویترز گفتند گوفمن در واشینگتن با مقامهای دولت ترامپ، از جمله جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، دیدار کرد و اطلاعاتی را که درباره ایران در اختیار داشت، به اطلاع آنها رساند.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که گوفمن همچنین به میامی سفر کرد تا با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دیدار کند. ویتکاف یکی از مسئولان اصلی هدایت تلاشهای دیپلماتیک آمریکا درباره ایران و اوکراین است.
این سفر پس از آن انجام شد که ترامپ روز ۹ نوامبر، در پی دیدار با نخستوزیر قطر، اعلام کرد فعلا از حمله به ایران خودداری خواهد کرد. قطر میانجی مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و جمهوری اسلامی با هدف جلوگیری از بازگشت به جنگی تمامعیار بوده است.
منبع سومی که در تلاشهای دیپلماتیک میان آمریکا و جمهوری اسلامی مشارکت دارد، به رویترز گفت رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس با ترامپ گفتوگو کرده و از او خواستهاند به ایران حمله نکند، زیرا بیم دارند تهران تهدیدهای خود مبنی بر حمله تلافیجویانه به کشورهای عربی خلیج فارس را عملی کند.
تمام این افراد به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر عمومی، به شرط ناشناس ماندن با رویترز سخن گفتند.
دیدارهای گوفمن با مقامهای آمریکایی درباره ایران در شرایطی انجام شده است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پس از انتخابات ماه گذشته که نتیجه قاطعی نداشت، با خطر از دست دادن قدرت روبهروست.
رقبای سیاسی نتانیاهو، که اکنون در مقام نخستوزیر موقت فعالیت میکند، او را متهم کردهاند که برای بهبود موقعیت سیاسی تضعیفشده خود به دنبال تشدید درگیری است. نتانیاهو این اتهام را رد میکند.
دفتر نتانیاهو که مسئول پاسخگویی به درخواستهای رسانهای مربوط به موساد نیز هست، بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
یک مقام کاخ سفید به این خبرگزاری گفت ترامپ معتقد است کارزار فشار اقتصادی واشینگتن چنان تاثیر «ویرانگری» بر ایران گذاشته که نیازی به «عملیات رزمی گسترده» وجود ندارد.
با این حال، این مقام تاکید کرد رییسجمهوری آمریکا برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند، تمامی گزینهها را در اختیار دارد.
فرصت حمله رو به پایان است؟
رویترز بهنقل از دو منبع خود افزود گوفمن در دیدارهای خود اطلاعات اسرائیل درباره ایران را به مقامهای آمریکایی ارائه کرد. یکی از این افراد گفت اطلاعات یادشده به برنامه هستهای ایران مربوط میشد؛ موضوعی که یکی از محورهای اصلی تلاشهای دیپلماتیک جاری میان آمریکا و جمهوری اسلامی است.
این دو فرد همچنین گفتند تقریبا همزمان با حضور گوفمن در آمریکا، ران درمر، وزیر سابق اسرائیل و از نزدیکان مورد اعتماد نتانیاهو، نیز در این کشور حضور داشت و در دیدار با مقامهای دولت ترامپ برای انجام حملهای مشترک علیه حکومت ایران رایزنی میکرد.
بهگفته این منابع، نتانیاهو معتقد است فرصت انجام حمله رو به محدودتر شدن است. یکی از آنها گفت اسرائیل نگران است آمریکا پیش از پایان سال جاری، کاهش حضور گسترده نظامی خود در منطقه را آغاز کند.
این دو فرد گفتند رایزنیهای گوفمن و درمر با مقامهای آمریکایی بخشی از تلاشهای نتانیاهو برای متقاعد کردن ترامپ به آغاز حملهای جدید علیه جمهوری اسلامی بوده است.
آتشبس شکنندهای که از ماه آوریل برقرار شده رسما همچنان پابرجاست، هرچند جمهوری اسلامی و آمریکا بارها به تبادل آتش پرداختهاند. این درگیریها در هفته جاری نیز ادامه یافته و شامل بمباران یکی از جزایر ایران از سوی آمریکا و حملات جمهوری اسلامی به کویت و بحرین بوده است.
ترامپ در هفتههای اخیر گاه تهدید کرده است که با حملات جدید به ایران جنگ را تشدید خواهد کرد و گاه از کاهش درگیریها سخن گفته است. مقامهای آمریکایی میگویند به نظر نمیرسد او هنوز درباره چگونگی حلوفصل این مناقشه، که از نظر سیاسی با مخالفت افکار عمومی روبهرو شده، تصمیم نهایی خود را گرفته باشد.
رویترز بهنقل از منابع خود افزود ارزیابی ارتش اسرائیل این است که جمهوری اسلامی در حال حاضر تهدیدی قریبالوقوع علیه اسرائیل ایجاد نمیکند و بنابراین اقدام نظامی فوری ضروری نیست.
دو مقام اروپایی نیز به رویترز گفتند اگرچه اقتصاد ایران تحت فشار قرار دارد، هیچ نشانهای وجود ندارد که نشان دهد حکومت این کشور در آستانه فروپاشی است. آنها همچنین گفتند که پاسخی به این پرسش داده نشده است که آمریکا و اسرائیل از آغاز دور تازهای از حملات نظامی چه میتوانند به دست آورند.
سفر رسمی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به مانیل
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از نهایی شدن توافقی تجاری میان آمریکا و فیلیپین خبر داد، اما جزییاتی ارائه نکرد. این در حالی است که سفیر فیلیپین در آمریکا گفت هنوز چیزی امضا نشده است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۷ آبان گزارش داد که ترامپ در ضیافت ناهار رسمی در کاخ ریاستجمهوری فیلیپین گفت واشینگتن و مانیل به توافقی تجاری رسیدهاند.
او این توافق را «بسیار بزرگ» و «بزرگترین توافق تجاریای که تاکنون انجام دادهایم» توصیف کرد و گفت این توافق برای هر دو کشور منصفانه است.
ترامپ افزود: «از این موضوع خیلی خوشحال بودیم. نمیدانستیم قرار است چنین چیزی اتفاق بیفتد، اما خیلی سریع اتفاق افتاد و توافقی فوقالعاده برای هر دو طرف است.»
این سخنان در جریان سفر منطقهای ترامپ به فیلیپین مطرح شد؛ سفری که شامل دیدار با رهبران هند، ژاپن و استرالیا و سپس حضور در نشست اپک در چین است.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، ۲۷ آبان در اجلاس سران مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در شنژن، قطب فناوری در جنوب چین، در آستانه دیدار سهجانبه با همتایان آمریکایی و روس خود، وعده داد با حمایتگرایی تجاری مقابله کند.
او در سخنرانی افتتاحیه اجلاس، در جمع مدیران شرکتها، خواستار حمایت از «تجارت آزاد و باز» شد.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، نیز گفت تحریمهای غرب علیه مسکو نتیجه معکوس داده است.
او قدرتهای غربی را «سلطهگران پیشین» خواند و گفت اروپا دچار «افولی تحقیرآمیز» شده و تحریمهایی که غرب بهدنبال جنگ اوکراین علیه مسکو وضع کرده، به قویتر شدن روسیه انجامیده است.
احتمال دیدار ترامپ و کیم
ترامپ پیش از سفر به چین، با رهبران هند، ژاپن و استرالیا دیدار کرد.
احتمال دیدار ترامپ با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، نیز در حاشیه همین نشست اپک مطرح شده است، اما هنوز هیچ یک از طرفها برگزاری آن را تایید نکردهاند.
ترامپ بارها از تمایل خود برای دیدار دوباره با کیم گفته است. او ۲۵ آبان احتمال چنین دیداری در چین را مطرح کرد و گفت ممکن است این ملاقات انجام شود.
دیدار احتمالی ترامپ و کیم در حالی مطرح میشود که آخرین نشست رسمی آنها در سال ۲۰۱۹، بدون توافق درباره محدود کردن برنامه هستهای کره شمالی و کاهش تحریمها پایان یافت.
پیونگیانگ بارها گفته است تا وقتی خلع سلاح هستهای در دستور کار باشد، حاضر به ازسرگیری مذاکرات نیست.
رییسجمهوری آمریکا برای شرکت در نشست آسهآن و دیدار با رهبران منطقه به فیلیپین رفت و احتمال مذاکره درباره توافق تجاری در برنامههای منتشرشده از سوی هیچ یک از دو کشور ذکر نشده بود.
دفتر فردیناند مارکوس جونیور، رییسجمهوری فیلیپین، نیز بلافاصله درباره توافقی که ترامپ به آن اشاره کرد، اظهارنظری نکرد.
خوزه مانوئل روموالدز، سفیر فیلیپین در آمریکا، گفت واشینگتن به مانیل پیشنهاد داده است منابع تامین غذا و انرژی خود را متنوع کند.
او در پاسخ به این پرسش که آیا سندی امضا شده است، در پیامی تلفنی گفت: «نه.»
ترامپ ۲۶ آبان گفت که تایلند نیز در چارچوب توافقی تجاری که انتظار میرود در هفتههای آینده نهایی شود، همه تعرفههای واردات کالاهای آمریکایی را حذف میکند و موانع غیرتعرفهای قابل توجه را نیز برمیدارد.
نیویورکتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی، اروپایی و ایرانی گزارش داد مواضع جمهوری اسلامی در مذاکرات با میانجیها پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا، سرسختتر شده است و مذاکرهکنندگان ایرانی تمایل کمتری به امتیاز دادن دارند.
این روزنامه در گزارشی که سهشنبه ۲۶ آبان منتشر شد، به نقل از مقامهای ایرانی نوشت راهبرد فشار اقتصادی بر رایدهندگان آمریکایی از طریق بستن تنگه هرمز را موفق میدانند و نتیجه انتخابات را پیروزی جمهوری اسلامی بر واشینگتن ارزیابی میکنند. این مقامها به دلیل نداشتن مجوز اظهارنظر علنی، نخواستند نامشان منتشر شود.
جیم هایمز، نماینده دموکرات ایالت کنتیکت که قرار است سال آینده ریاست کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد، نیز به این روزنامه گفت مقامهای جمهوری اسلامی شناخت دقیقی از تحولات سیاسی آمریکا دارند و اکنون در برابر دولت ترامپ احساس قدرت بیشتری میکنند.
به نوشته نیویورکتایمز، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، و شماری از چهرههای برجسته جمهوریخواه، جنگ را از عوامل شکست انتخاباتی حزب خود دانستهاند. ترامپ پس از این اظهارات، ونس را از تیم مذاکرهکننده کنار گذاشت و از او خواست بر مسائل داخلی تمرکز کند.
پیمان صالحی، تحلیلگر ساکن تهران و نزدیک به حکومت، به این روزنامه گفت جمهوری اسلامی معتقد است ترامپ برای پایان دادن به جنگ، زیر فشار رایدهندگان و حزب خود قرار دارد و همین برداشت، اعتمادبهنفس تهران را افزایش داده است.
به گزارش نیویورکتایمز، یکی از موانع اصلی توافق، اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات است. مقامهای کنونی و پیشین آمریکا گفتند جمهوری اسلامی بازگشایی تنگه هرمز را به رفع تحریمها و دریافت مبالغی از کشورهای عربی مشروط کرده است.
در مقابل، واشینگتن اصرار دارد تهران پیش از آزادسازی داراییهای مسدودشده یا لغو تحریمها، حملات به کشتیها را متوقف کند. این اختلاف پیشتر نیز چند دور مذاکره را ناکام گذاشته است.
با این حال، مذاکرات غیرمستقیم ادامه دارد و دولتهای منطقه برای جلوگیری از بازگشت جنگ تمامعیار تلاش میکنند. بر اساس این گزارش، عباس عراقچی، مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، در سفرهایی به پاکستان و عمان با این دو کشور میانجی رایزنی کرد.
مقامهای آمریکایی و اروپایی درباره میزان آمادگی تهران برای توافق اختلاف نظر دارند. به ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا و اروپا، جمهوری اسلامی همچنان در صورت دسترسی به میلیاردها دلار دارایی مسدودشده، آماده توافق است.
در مقابل، برخی مقامها گفتند تهران برنامههایی برای تشدید درگیری با هدف واداشتن واشینگتن به بازگشت به میز مذاکره تدوین کرده است. آنها افزایش حملات به نفتکشهایی را که برای عبور از تنگه هرمز به جمهوری اسلامی عوارض نمیپردازند، یکی از این برنامهها عنوان کردند. چنین حملاتی میتواند قیمت سوخت و دیگر کالاها را افزایش دهد.
گزینههای ترامپ و خطر تشدید جنگ
نیویورکتایمز نوشت ترامپ با گزینههای تلاش دوباره برای توافق، ازسرگیری حملات یا عقب کشیدن نیروهای گسترده نظامی آمریکا از منطقه روبهرو است. حمله یکجانبه اسرائیل یا حملات جمهوری اسلامی به منافع آمریکا و متحدانش نیز ممکن است او را ناگزیر به اقدام کند.
هایمز به این روزنامه گفت فشار نظامی و تحریمها، واردات ایران را بهشدت کاهش داده و فشار اقتصادی سنگینی ایجاد کرده است. او هشدار داد این وضعیت میتواند حکومت را به مذاکره یا واکنشهای خشونتآمیز و پیشبینیناپذیر سوق دهد.
برخی مقامهای آمریکایی معتقدند حمله به زیرساختهای انرژی میتواند اقتصاد ایران را به فروپاشی نزدیکتر کند، اما مقامهای دیگری یادآوری کردند پیشبینیهای قبلی درباره فروپاشی اقتصادی محقق نشده است.
این روزنامه همچنین گزارش داد آمریکا و اسرائیل به اطلاعاتی درباره گفتوگوی مقامهای جمهوری اسلامی در خصوص احتمال استفاده از سلاحهای شیمیایی یا دیگر حملات غیرمتعارف دست یافتهاند. با این حال، برخی مقامهای آمریکایی درباره اعتبار این اطلاعات تردید دارند.
نگرانی درباره برنامه هستهای و ساختار قدرت
نیویورکتایمز با اشاره به گزارشی که پیشتر در تابستان منتشر کرده بود، نوشت نهادهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، بیش از پدرش خواهان دستیابی به سلاح هستهای است.
هایمز گفت توسعه خطوط لوله عربستان سعودی برای دور زدن تنگه هرمز، بهتدریج اهرم فشار تهران بر بازار نفت را تضعیف میکند و ممکن است انگیزه جمهوری اسلامی برای دستیابی به سلاح هستهای را افزایش دهد.
در مقابل، محسن رضایی، رییس شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، گفته است حکومت برنامهای برای تغییر دکترین هستهای و ساخت سلاح ندارد. تهران میگوید برنامه هستهایاش صرفا غیرنظامی است.
به نوشته نیویورکتایمز، مقامهای غربی از افزایش تسلط سپاه پاسداران بر ساختار قدرت در طول جنگ خبر دادهاند، اما ارزیابی نهادهای اطلاعاتی غربی این است که مجتبی خامنهای صرفا رهبری تشریفاتی نیست.
هایمز نیز با رد احتمال کشته شدن او گفت: «رهبر جمهوری اسلامی زنده است و توانایی انجام وظایف و اداره امور را دارد.»
برخاستن دود از جزیره قشم در پی حملات هوایی منتسب به ارتش آمریکا در ۲۶ آبان ۱۴۰۵.
جنگندههای آمریکا شامگاه سهشنبه ۲۶ آبان در واکنش به حمله سپاه به سامانه راداری این کشور در بحرین، موضع پرتاب موشک سپاه در قشم را هدف قرار دادند. همزمان، کویت از مقابله با حملات پهپادی خبر داد. این حملات در میانه تلاشهای دیپلماتیک برای پایان جنگ رخ داد.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۲۶ آبان گزارش داد یک مقام نظامی آمریکا تایید کرده است جنگندههای این کشور در پاسخ به «اقدامات خصمانه جمهوری اسلامی علیه نیروها و تجهیزات آمریکا»، یک موضع پرتاب موشک سپاه پاسداران را در جزیره قشم، واقع در تنگه هرمز، هدف قرار دادهاند.
دو مقام نظامی آمریکایی نیز در گفتوگو با فاکسنیوز این حمله را تایید کردند.
یکی از این مقامها گفت جنگندههای آمریکایی با استفاده از مهمات هدایتشونده دقیق، یک موضع پرتاب موشک سپاه پاسداران را در جزیره قشم و در چارچوب دفاع از خود هدف قرار دادند.
او افزود: «این حمله در پاسخ به اقدامات خصمانه سپاه پاسداران علیه نیروها و تجهیزات آمریکا انجام شد. فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، همچنان با هوشیاری کامل و آمادگی عملیاتی بالا، برای حفاظت از آمریکاییها در سراسر منطقه آماده است.»
رسانههای ایران به نقل از یک مقام ایرانی گزارش دادند که حمله آمریکا آسیبی به زیرساختها وارد نکرده است.
حمله جنگندههای آمریکایی پس از آن صورت گرفت که سپاه پاسداران اعلام کرد یک سامانه راداری ارتش آمریکا را در پایگاه شیخ عیسی در بحرین هدف قرار داده است.
بحرین که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در آن قرار دارد، اعلام کرد این حمله را رهگیری و دفع کرده و گزارشی از خسارت انسانی یا مادی منتشر نشده است.
جمهوری اسلامی یکشنبه ۲۴ آبان، نیز به بحرین حمله و اعلام کرده بود در واکنش «اقدامات خصمانه آمریکا»، یک سامانه راداری این کشور را در پایگاه الرفاع هدف قرار داده است.
مقابله پدافند هوایی کویت با حملات پهپادی
در ادامه گسترش درگیریها در منطقه، ستاد کل ارتش کویت بامداد چهارشنبه ۲۷ آبان اعلام کرد پدافند هوایی این کشور در حال مقابله با حملات پهپادهای متخاصم است.
به گزارش خبرگزاری رسمی کویت، ارتش این کشور اعلام کرد صداهای انفجار احتمالی ناشی از رهگیری پهپادها بهوسیله سامانههای پدافند هوایی است.
ستاد کل ارتش کویت همچنین از شهروندان و ساکنان این کشور خواست دستورالعملهای امنیتی و ایمنی را رعایت کنند.
در این بیانیه به مبدا پهپادها، اهداف احتمالی حملات یا خسارتهای ناشی از آن اشارهای نشده است.
افزایش حملات به نفتکشها در تنگه هرمز
همزمان با ادامه حملات نظامی در منطقه، حملات به نفتکشها در تنگه هرمز طی ماه جاری افزایش یافته است.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد پس از حمله به یک نفتکش در شمال بندر خصب عمان، از وضعیت خدمه این کشتی اطلاعی در دست نیست.
سپاه پاسداران و نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی نیز سهشنبه ۲۶ آبان اعلام کردند یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع و دو نفتکش در تنگه هرمز دچار آتشسوزی شدهاند. رویترز اعلام کرد نتوانسته است این گزارشها را بهطور مستقل تایید کند.
در پی ادامه تنشها، قیمت قراردادهای آتی نفت خام برنت با ۰/۴ درصد افزایش به ۹۲ دلار و ۷۶ سنت برای هر بشکه رسید. این رقم همچنان بسیار بالاتر از قیمت نفت پیش از آغاز جنگ است، اما با اوج ۱۲۶ دلار و ۴۱ سنتی ثبتشده در فروردین فاصله دارد.
تشدید حملات در منطقه در حالی رخ میدهد که عمان و قطر به تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ نزدیک به ۹ ماهه آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی ادامه میدهند.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، سهشنبه ۲۶ آبان اعلام کرد مقامهای قطری و ایرانی با هدف «نزدیک کردن دیدگاهها و کاهش اختلاف میان پیشنهادهای مطرحشده» دیدار و گفتوگو کردهاند.
همزمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در سفر به عمان با مقامهای ارشد این کشور درباره جلوگیری از تشدید تنشهای نظامی، حفاظت از مسیرهای دریایی و تضمین تداوم کشتیرانی و تجارت جهانی گفتوگو کرد.
عراقچی همچنین اعلام کرد در دیدار با هیثم بن طارق، سلطان عمان، او را در جریان ابتکار دیپلماتیک جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ قرار داده است.
موضوع کنترل تنگه هرمز، که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد، یکی از محورهای اختلاف در مذاکرات است. عمان پیشتر نیز درباره کنترل تردد کشتیها در این آبراه با تهران گفتوگو کرده بود.
همزمان با تشدید هشدارها درباره احتمال حمله تروریستی جمهوری اسلامی در خاک آمریکا، وزارت دادگستری این کشور اعلام کرد آصف مرچنت، تبعه پاکستانی و عامل سپاه پاسداران، به دلیل نقش در طرح ترور دونالد ترامپ و دیگر مقامهای آمریکایی به ۲۷ سال و نیم زندان محکوم شد.
بر اساس اطلاعیه دادستانی فدرال ناحیه شرقی نیویورک، اریک کومیتی، قاضی دادگاه فدرال بروکلین، سهشنبه ۲۶ آبان حکم ۳۳۰ ماه زندان مرچنت را صادر کرد. هیات منصفه این دادگاه پیشتر، ۱۵ اسفند ۱۴۰۴، او را در دو اتهام تلاش برای اقدام تروریستی فرامرزی و اجیر کردن آدمکش مجرم شناخته بود.
تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، گفت: «عامل جمهوری اسلامی که برای هماهنگ کردن سوءقصد به جان رییسجمهوری ترامپ به آمریکا آمده بود، بهدلیل اقدامات مجرمانهاش به مجازاتی عادلانه محکوم شد.»
او افزود وزارت دادگستری توطئههای تروریستی خارجی علیه رهبران آمریکا را تحمل نخواهد کرد و تا پاسخگو کردن مسئولان این اقدامات از تلاش دست نخواهد کشید.
به گفته دادستانی، مرچنت در دادگاه پذیرفت که از طرف سپاه برای استخدام آدمکش به آمریکا سفر کرده و تصور میکرد هدف نهایی طرح، ترامپ است. او از جو بایدن، رییسجمهوری وقت آمریکا، و نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، نیز بهعنوان اهداف احتمالی نام برد. هر سه نفر در آن دوره نامزد انتخابات ریاستجمهوری آمریکا بودند.
آصف مرچنت، ۴۸ ساله و شهروند پاکستان به تلاش برای ترور دونالد ترامپ در خاک آمریکا مجرم شناخته شد.
صدور این حکم با انتشار گزارش سیانان درباره اطلاعات تازه آمریکا از طرح احتمالی جمهوری اسلامی برای حمله با «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشینگتن مصادف شد. منابع این شبکه گفتند هنوز شواهدی از تصمیم تهران برای اجرای این نقشهها وجود ندارد و درباره توان عملیاتی آن نیز اختلافنظر وجود دارد.
هشدار دادستانی و افبیآی به جمهوری اسلامی
جوزف نوسلا، دادستان فدرال ناحیه شرقی نیویورک، گفت این حکم تضمین میکند مرچنت دیگر فرصت برنامهریزی برای حمله به آمریکا را نداشته باشد. او از جمهوری اسلامی، نیروهای نیابتی و عوامل تروریستی آن خواست این پرونده را نمونهای از توان نهادهای مجری قانون آمریکا بدانند.
نوسلا هشدار داد هر کس برای حمله به دموکراسی آمریکا، مقامهای منتخب یا مردم این کشور نقشه بکشد، متوقف خواهد شد و با پیگرد قضایی با حداکثر ظرفیت قانون روبهرو میشود.
ام. اسکات پروکتر، معاون ارشد دستیار دادستان کل در امور امنیت ملی، گفت سپاه مرچنت را برای انتقامگیری بابت حمله به قاسم سلیمانی، که او را «فرمانده تروریست» این نهاد خواند، فرستاده بود. پروکتر خنثی شدن طرح را نتیجه تحقیقات و پیگرد قضایی ماموران فدرال دانست.
او گفت مجازات سنگین مرچنت باید هشداری روشن برای کسانی باشد که از طرف قدرتی خارجی برای انجام اقدامات تروریستی به آمریکا میآیند: «شما را پیدا میکنیم و به زندان میاندازیم.»
جیمز بارناکل، معاون مدیر افبیآی و مسئول دفتر نیویورک، صدور حکم را موفقیتی در ماموریت این نهاد برای حفاظت از آمریکا توصیف کرد. او گفت طرح مرچنت علیه «یک منتقد برجسته حکومت ایران» تهدیدی جدی برای امنیت عمومی و امنیت ملی بود.
بارناکل افزود هر کس برای خاموش کردن صدای مخالفان به خشونت یا ارعاب متوسل شود، با عدالت روبهرو خواهد شد و کارگروه مشترک مبارزه با تروریسم افبیآی به تلاش بیوقفه برای ریشهکن کردن تروریسم ادامه میدهد.
بر اساس اطلاعیه وزارت دادگستری، مرچنت به اذعان خودش داوطلبانه به سپاه پیوست و به یک عامل اطلاعاتی آموزشدیده تبدیل شد. او در دادگاه گفت سپاه حدود سال ۲۰۲۲ و در جریان سفرهای زیارتیاش به ایران او را جذب کرد. مرچنت همچنین گفت از طریق یکی از بستگانش با رابط خود در سپاه آشنا شده بود.
وزارت دادگستری آمریکا این رابط را «یوسف میرحداد» معرفی کرده است. مرچند از حدود سال ۲۰۲۳، میرحداد را ظرف یک سال و نیم نزدیک به ۱۵ بار در تهران ملاقات کرده بود.
دادستانی اعلام کرد مرچنت در این دیدارها آموزشهای ضدجاسوسی دید و مامور شد برای ترتیب دادن ترور مقامهای آمریکایی به ایالات متحده برود. به او دستور داده شده بود آدمکشها را از میان تبهکاران یا اعضای مافیا انتخاب کند و حمله در یک گردهمایی سیاسی صورت گیرد.
بر اساس اظهارات مرچنت در دادگاه، او در سال ۲۰۲۳ نیز برای شناسایی افرادی که بتوانند در آمریکا بمانند و همکاری کنند، به این کشور سفر کرده بود. ماموریت سفر بعدی، جذب افراد برای ترور یکی از سه چهره سیاسی، سرقت اسناد و سازماندهی یک تجمع اعتراضی عنوان شده بود.
به گفته دادستانی، مرچنت پذیرفت که انگیزه طرح ترور، انتقام جمهوری اسلامی بابت کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، در حمله پهپادی آمریکا در دی ۱۳۹۸ بود.
مرچنت در بهار ۱۴۰۳، بلافاصله پس از اقامتی یکهفتهای در ایران، با هواپیما وارد آمریکا شد و از یکی از آشنایانش برای پیشبرد نقشه کمک خواست. آن فرد موضوع را به افبیآی گزارش داد و با این نهاد همکاری کرد.
نقشه ترور روی دستمال
در جریان محاکمه، ویدیویی به نمایش درآمد که دوربین مخفی افبیآی ۱۵ خرداد ۱۴۰۳ در اتاق متلی در کویینز نیویورک ضبط کرده بود. مرچنت در این ویدیو با قرار دادن اشیا روی یک دستمال، نحوه اجرای ترور در یک گردهمایی سیاسی را توضیح میداد.
روزنامه نیویورکپست اسفند ۱۴۰۴ گزارش داد فردی با نام مستعار «ندیم علی» در دادگاه شهادت داد مرچنت ابتدا با پیشنهاد همکاری در تجارت پوشاک به سراغش آمده بود. علی که پیشتر مترجم ارتش آمریکا در افغانستان بود، پذیرفت دیدارهایش با مرچنت را برای افبیآی ضبط کند و بابت این همکاری ۲۰ هزار دلار دریافت کرد.
بر اساس اطلاعیه تازه دادستانی، مرچنت سه بار با افرادی که تصور میکرد آدمکشاند دیدار کرد. او به این افراد گفت با اشخاصی در خارج از آمریکا همکاری میکند و میخواهد برای کشتن یک سیاستمدار استخدامشان کند.
مرچنت سپس پنج هزار دلار پیشپرداخت داد که با کمک بستگانش در خارج از آمریکا فراهم کرده بود. افرادی که پول را دریافت کردند، در واقع ماموران مخفی افبیآی بودند.
ماموران ۲۲ تیر ۱۴۰۳، هنگامی که مرچنت قصد داشت برای خروج از آمریکا راهی فرودگاه شود، او را در ریچموند تگزاس بازداشت کردند.
وزارت دادگستری آمریکا در اطلاعیه اعلام جرم علیه مرچنت که شهریور ۱۴۰۳ منتشر کرد، نوشت او برای پنهان کردن فعالیتهایش از چند تلفن همراه و نامهای رمز استفاده میکرد.
همان زمان، نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل در واکنش به بازداشت او گفته بود شیوه عملیات توصیفشده با سیاست تهران برای «پیگرد قانونی» عاملان کشته شدن سلیمانی در تضاد است.
دادستانی اعلام کرد شواهد استخراجشده از کامپیوتر شخصی، تلفنها و حسابهای شبکههای اجتماعی مرچنت، از جمله جستوجوی محل گردهمایی ترامپ در نیوجرسی، نشاندهنده تمرکز او بر ترامپ و انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ بود.
آسوشیتدپرس ۲۶ آبان گزارش داد وکیل مرچنت قصد دارد به حکم اعتراض کند. به گفته این وکیل، قاضی درخواست دادستانها برای صدور حکم حبس ابد را نپذیرفته است.
حکم مرچنت در شرایطی صادر شد که هشدارهای تازه درباره طرحهای منتسب به جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن مقامهای آمریکایی، نگرانیها از تکرار چنین اقداماتی را افزایش داده است.
سیانان ۲۵ آبان به نقل از مقامهای آمریکایی از بررسی طرح احتمالی حمله با «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشینگتن خبر داد.
پیشتر، نیویورکتایمز از انتقال اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، به یک پایگاه نظامی در پی نگرانیهای امنیتی مرتبط با جمهوری اسلامی گزارش داده بود. اکسیوس نیز با استناد به یک یادداشت اطلاعاتی آمریکا نوشت طرحهای تهران علیه آمریکاییها در خاورمیانه و برخی کشورهای دیگر به «مراحل پیشرفته» رسیده است.
در پروندهای جداگانه با شباهتهایی به شیوه اقدام مرچنت، وزارت دادگستری آمریکا ۱۹ آبان سه فرد مرتبط با سپاه و کتائب حزبالله را به مشارکت در نزدیک به ۲۰ حمله و تلاش برای حمله در اروپا و آمریکا متهم کرد. به گفته دادستانها، یکی از متهمان برای حمله به یک کنیسه در نیویورک و استخدام فردی برای آتشسوزی و قتل تلاش میکرد؛ فردی که به گزارش سیانان، در واقع مامور مخفی آمریکا بود.